II SA/GD 632/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-12-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenie pielęgnacyjneniepełnosprawnośćopieka nad dzieckiemustawa o świadczeniach rodzinnychprawo administracyjneprawo socjalneprawo rodzinne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę matki niepełnosprawnej na odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że jej własna niepełnosprawność uniemożliwia sprawowanie opieki nad dzieckiem.

Skarżąca, matka niepełnosprawnego dziecka, wniosła o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z pracy. Organy odmówiły, wskazując, że przyczyną jej niepodjęcia zatrudnienia jest jej własna znaczna niepełnosprawność, a nie konieczność opieki nad dzieckiem. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że ustawa wymaga faktycznego sprawowania opieki, co jest niemożliwe, gdy sam opiekun wymaga stałej pomocy.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej M. K.-Ł., matce dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności. Organy administracji, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznały, że skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, ponieważ sama jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu i wymaga stałej opieki. Skarżąca argumentowała, że mimo własnej niepełnosprawności mogłaby pracować w zakładzie pracy chronionej i że jej niepodjęcie zatrudnienia wynika z konieczności opieki nad dzieckiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podkreślając, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymaga faktycznego sprawowania szczególnej opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, co jest niemożliwe w sytuacji, gdy sam opiekun wymaga stałej pomocy. Sąd zaznaczył, że przepisy te nie mają na celu przyznawania świadczeń z powodu niepełnosprawności rodziców, a skarżąca może ubiegać się o inne formy wsparcia, takie jak zasiłek pielęgnacyjny czy zasiłek stały.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ ustawa wymaga faktycznego sprawowania opieki, co jest niemożliwe, gdy sam opiekun wymaga stałej pomocy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymaga od osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznego sprawowania szczególnej opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Osoba niepełnosprawna w znacznym stopniu, która sama wymaga stałej opieki, nie jest w stanie takiej opieki zapewnić.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.ś.r. art. 17 § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce lub ojcu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Kluczowe jest faktyczne sprawowanie opieki.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 17 § 5

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w placówce całodobowej opieki.

u.r.z.s.z.o.n. art. 6b § 3

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Określa wskazania dotyczące dzieci niepełnosprawnych, nad którymi sprawowanie opieki uprawnia do świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując na stałą lub długotrwałą opiekę związaną ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

u.r.z.s.z.o.n. art. 4 § 1

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

Definicja osoby niepełnosprawnej w znacznym stopniu, która wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób.

u.ś.r. art. 16

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Wspomniany jako alternatywne świadczenie, o które może ubiegać się skarżąca (zasiłek pielęgnacyjny).

u.p.s. art. 37

Ustawa o pomocy społecznej

Wspomniany jako alternatywne świadczenie, o które może ubiegać się skarżąca (zasiłek stały).

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przyczyna niepodjęcia zatrudnienia przez skarżącą nie jest konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem, lecz jej własna niepełnosprawność w stopniu znacznym, która uniemożliwia jej sprawowanie opieki nad dzieckiem.

Odrzucone argumenty

Skarżąca twierdziła, że mimo własnej niepełnosprawności mogłaby pracować w zakładzie pracy chronionej, a zatem niepodjęcie zatrudnienia wynika z konieczności opieki nad dzieckiem.

Godne uwagi sformułowania

nie chodzi o każdą opiekę ale o stałą lub długotrwałą opiekę lub pomoc w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz stałe współdziałanie na co dzień w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji niepełnosprawnego dziecka. Przepisy te nie mają na celu przyznawania świadczenia z powodu niepełnosprawności rodziców dzieci niepełnosprawnych.

Skład orzekający

Zdzisław Kostka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki faktycznego sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym przy ubieganiu się o świadczenie pielęgnacyjne, zwłaszcza w kontekście własnej niepełnosprawności opiekuna."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w dacie orzekania. Może być mniej aktualne w przypadku zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa porusza trudny problem społeczny i prawny dotyczący sytuacji osób niepełnosprawnych, które same potrzebują opieki, a jednocześnie starają się opiekować innymi. Pokazuje, jak przepisy mogą być interpretowane w sposób, który nie uwzględnia złożoności takich sytuacji życiowych.

Niepełnosprawna matka nie dostanie świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd: "Sama potrzebuje opieki".

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 632/04 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-12-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Zdzisław Kostka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Sygn. powiązane
I OSK 1411/06 - Wyrok NSA z 2007-06-05
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K.-Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 22 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta decyzją z dnia 7 czerwca 2004 r. nr [...], powołując się na art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, odmówił skarżącej M. K.-Ł. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad jej dzieckiem – P. Ł. Z uzasadnienia wskazanej decyzji wynikało, że powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było ustalenie, iż skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad synem, lecz dlatego, że sama jest niepełnosprawna w znacznym stopniu, tak że jest całkowicie niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji.
Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła nadinterpretację ustawy o zasiłkach rodzinnych. Twierdziła, że w ustawie tej nie wskazuje się przyczyn niepodjęcia pracy. Zdaniem skarżącej stanowi się tam tylko o niepodejmowaniu pracy, co w jej przypadku jest spełnione, gdyż nie podejmuje pracy i opiekuje się dzieckiem.
Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzją z dnia 22 lipca 2004 r. nr SKO.[...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienie lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Kolegium dla zaistnienia uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego niezbędnym jest więc nie tylko rezygnacja z pracy zarobkowej lub jej niepodjęcie, lecz również związek przyczynowy tej rezygnacji z koniecznością sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca jest matką dziecka niepełnosprawnego i nie pracuje, jednakże przyczyną niepozostawania w zatrudnieniu nie jest konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, lecz fakt, iż skarżąca sama została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym.
W skardze skarżąca twierdziła, iż mimo swej niepełnosprawności mogłaby pracować w zakładzie pracy chronionej i w związku z tym należało przyjąć, iż tego zatrudnienia nie może podjąć z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem.
W toku postępowania skarżąca dołączyła do akt orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 5 października 2005 r., w którym zawarto wskazanie, w przeciwieństwie do też dołączonego przez skarżącą orzeczenia z dnia 10 września 2003 r., dotyczące zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Podniesiono przy tym, że nie konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem jest przyczyną niepodjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą, lecz stan jej zdrowia.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Obowiązujący w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.) albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z przepisu tego wynika, iż osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne musi sprawować szczególną opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Powołanie we wskazanym przepisie art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz przywołanie znacznego stopnia niepełnosprawności przy opisie dzieci, nad którymi sprawowanie opieki uprawnia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, oznacza, że nie chodzi o każdą opiekę ale o stałą lub długotrwałą opiekę lub pomoc w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz stałe współdziałanie na co dzień w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji niepełnosprawnego dziecka. Takiej opieki skarżąca, która jest niepełnosprawna w znacznym stopniu, a więc zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych sama wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, sprawować nie może. Fakt, że skarżąca jest niepełnosprawna w znacznym stopniu nie był przez nią kwestionowany. Nadto wynika on z przedłożonych przez skarżącą orzeczeń o stopniu niepełnosprawności.
Zatem, skoro skarżąca z powodu swego stanu zdrowia nie może sprawować szczególnej opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, to nie może otrzymać przewidzianego w tym przepisie świadczenia pielęgnacyjnego. Zauważyć należy, że przepisy o świadczeniu pielęgnacyjnym mają na celu zagwarantowanie tego świadczenia tylko osobom faktycznie wykonującym opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Świadczy o tym przepis art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Przepisy te nie mają na celu przyznawania świadczenia z powodu niepełnosprawności rodziców dzieci niepełnosprawnych. Sąd zdaje sobie sprawę ze szczególnej sytuacji skarżącej, która polega na tym, że oprócz jej dziecka również ona jest niepełnosprawna. Jednakże sytuacja ta nie uzasadnia przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca z tytułu swojej niepełnosprawności oraz niepełnosprawności dziecka może ubiegać się o inne świadczenia, takie jak zasiłek pielęgnacyjny (art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych), czy zasiłek stały (art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.). W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, którą odmówiono skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest zgodna z prawem.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 skargę skarżącej oddalił.
Wobec tego, że skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (pismo z dnia 3 października 2005 r.), zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku nie zażądało przeprowadzenia rozprawy, Sąd na mocy art. 119 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, czyli stosownie do art. 120 tej ustawy na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI