II SA/GD 632/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę matki niepełnosprawnej na odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, uznając, że jej własna niepełnosprawność uniemożliwia sprawowanie opieki nad dzieckiem.
Skarżąca, matka niepełnosprawnego dziecka, wniosła o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z pracy. Organy odmówiły, wskazując, że przyczyną jej niepodjęcia zatrudnienia jest jej własna znaczna niepełnosprawność, a nie konieczność opieki nad dzieckiem. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając, że ustawa wymaga faktycznego sprawowania opieki, co jest niemożliwe, gdy sam opiekun wymaga stałej pomocy.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej M. K.-Ł., matce dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności. Organy administracji, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uznały, że skarżąca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, ponieważ sama jest osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu i wymaga stałej opieki. Skarżąca argumentowała, że mimo własnej niepełnosprawności mogłaby pracować w zakładzie pracy chronionej i że jej niepodjęcie zatrudnienia wynika z konieczności opieki nad dzieckiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podkreślając, że art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymaga faktycznego sprawowania szczególnej opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, co jest niemożliwe w sytuacji, gdy sam opiekun wymaga stałej pomocy. Sąd zaznaczył, że przepisy te nie mają na celu przyznawania świadczeń z powodu niepełnosprawności rodziców, a skarżąca może ubiegać się o inne formy wsparcia, takie jak zasiłek pielęgnacyjny czy zasiłek stały.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ ustawa wymaga faktycznego sprawowania opieki, co jest niemożliwe, gdy sam opiekun wymaga stałej pomocy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wymaga od osoby ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznego sprawowania szczególnej opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Osoba niepełnosprawna w znacznym stopniu, która sama wymaga stałej opieki, nie jest w stanie takiej opieki zapewnić.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.ś.r. art. 17 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce lub ojcu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Kluczowe jest faktyczne sprawowanie opieki.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § 5
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko przebywa w placówce całodobowej opieki.
u.r.z.s.z.o.n. art. 6b § 3
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Określa wskazania dotyczące dzieci niepełnosprawnych, nad którymi sprawowanie opieki uprawnia do świadczenia pielęgnacyjnego, wskazując na stałą lub długotrwałą opiekę związaną ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
u.r.z.s.z.o.n. art. 4 § 1
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Definicja osoby niepełnosprawnej w znacznym stopniu, która wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób.
u.ś.r. art. 16
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
Wspomniany jako alternatywne świadczenie, o które może ubiegać się skarżąca (zasiłek pielęgnacyjny).
u.p.s. art. 37
Ustawa o pomocy społecznej
Wspomniany jako alternatywne świadczenie, o które może ubiegać się skarżąca (zasiłek stały).
p.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przyczyna niepodjęcia zatrudnienia przez skarżącą nie jest konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem, lecz jej własna niepełnosprawność w stopniu znacznym, która uniemożliwia jej sprawowanie opieki nad dzieckiem.
Odrzucone argumenty
Skarżąca twierdziła, że mimo własnej niepełnosprawności mogłaby pracować w zakładzie pracy chronionej, a zatem niepodjęcie zatrudnienia wynika z konieczności opieki nad dzieckiem.
Godne uwagi sformułowania
nie chodzi o każdą opiekę ale o stałą lub długotrwałą opiekę lub pomoc w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz stałe współdziałanie na co dzień w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji niepełnosprawnego dziecka. Przepisy te nie mają na celu przyznawania świadczenia z powodu niepełnosprawności rodziców dzieci niepełnosprawnych.
Skład orzekający
Zdzisław Kostka
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki faktycznego sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym przy ubieganiu się o świadczenie pielęgnacyjne, zwłaszcza w kontekście własnej niepełnosprawności opiekuna."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujących w dacie orzekania. Może być mniej aktualne w przypadku zmian legislacyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza trudny problem społeczny i prawny dotyczący sytuacji osób niepełnosprawnych, które same potrzebują opieki, a jednocześnie starają się opiekować innymi. Pokazuje, jak przepisy mogą być interpretowane w sposób, który nie uwzględnia złożoności takich sytuacji życiowych.
“Niepełnosprawna matka nie dostanie świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd: "Sama potrzebuje opieki".”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 632/04 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2005-12-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-10-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Zdzisław Kostka /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Sygn. powiązane I OSK 1411/06 - Wyrok NSA z 2007-06-05 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K.-Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 22 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Uzasadnienie Prezydent Miasta decyzją z dnia 7 czerwca 2004 r. nr [...], powołując się na art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23 i art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, odmówił skarżącej M. K.-Ł. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad jej dzieckiem – P. Ł. Z uzasadnienia wskazanej decyzji wynikało, że powodem odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było ustalenie, iż skarżąca nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad synem, lecz dlatego, że sama jest niepełnosprawna w znacznym stopniu, tak że jest całkowicie niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji. Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzuciła nadinterpretację ustawy o zasiłkach rodzinnych. Twierdziła, że w ustawie tej nie wskazuje się przyczyn niepodjęcia pracy. Zdaniem skarżącej stanowi się tam tylko o niepodejmowaniu pracy, co w jej przypadku jest spełnione, gdyż nie podejmuje pracy i opiekuje się dzieckiem. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzją z dnia 22 lipca 2004 r. nr SKO.[...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienie lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Zdaniem Kolegium dla zaistnienia uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego niezbędnym jest więc nie tylko rezygnacja z pracy zarobkowej lub jej niepodjęcie, lecz również związek przyczynowy tej rezygnacji z koniecznością sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca jest matką dziecka niepełnosprawnego i nie pracuje, jednakże przyczyną niepozostawania w zatrudnieniu nie jest konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, lecz fakt, iż skarżąca sama została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym. W skardze skarżąca twierdziła, iż mimo swej niepełnosprawności mogłaby pracować w zakładzie pracy chronionej i w związku z tym należało przyjąć, iż tego zatrudnienia nie może podjąć z powodu konieczności sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. W toku postępowania skarżąca dołączyła do akt orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 5 października 2005 r., w którym zawarto wskazanie, w przeciwieństwie do też dołączonego przez skarżącą orzeczenia z dnia 10 września 2003 r., dotyczące zatrudnienia w zakładzie pracy chronionej. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Podniesiono przy tym, że nie konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem jest przyczyną niepodjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez skarżącą, lecz stan jej zdrowia. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Obowiązujący w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 228, poz. 2255 ze zm.) stanowił, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, ze zm.) albo o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z przepisu tego wynika, iż osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne musi sprawować szczególną opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Powołanie we wskazanym przepisie art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz przywołanie znacznego stopnia niepełnosprawności przy opisie dzieci, nad którymi sprawowanie opieki uprawnia do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, oznacza, że nie chodzi o każdą opiekę ale o stałą lub długotrwałą opiekę lub pomoc w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz stałe współdziałanie na co dzień w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji niepełnosprawnego dziecka. Takiej opieki skarżąca, która jest niepełnosprawna w znacznym stopniu, a więc zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych sama wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji, sprawować nie może. Fakt, że skarżąca jest niepełnosprawna w znacznym stopniu nie był przez nią kwestionowany. Nadto wynika on z przedłożonych przez skarżącą orzeczeń o stopniu niepełnosprawności. Zatem, skoro skarżąca z powodu swego stanu zdrowia nie może sprawować szczególnej opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, to nie może otrzymać przewidzianego w tym przepisie świadczenia pielęgnacyjnego. Zauważyć należy, że przepisy o świadczeniu pielęgnacyjnym mają na celu zagwarantowanie tego świadczenia tylko osobom faktycznie wykonującym opiekę nad dzieckiem niepełnosprawnym. Świadczy o tym przepis art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Przepisy te nie mają na celu przyznawania świadczenia z powodu niepełnosprawności rodziców dzieci niepełnosprawnych. Sąd zdaje sobie sprawę ze szczególnej sytuacji skarżącej, która polega na tym, że oprócz jej dziecka również ona jest niepełnosprawna. Jednakże sytuacja ta nie uzasadnia przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca z tytułu swojej niepełnosprawności oraz niepełnosprawności dziecka może ubiegać się o inne świadczenia, takie jak zasiłek pielęgnacyjny (art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych), czy zasiłek stały (art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej – Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.). W konsekwencji stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja, którą odmówiono skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest zgodna z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 skargę skarżącej oddalił. Wobec tego, że skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym (pismo z dnia 3 października 2005 r.), zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku nie zażądało przeprowadzenia rozprawy, Sąd na mocy art. 119 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, czyli stosownie do art. 120 tej ustawy na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI