II SA/Gd 625/22

II SA/Gd 625/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-01-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Jolanta Górska /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Dobek-Rak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 758/23 - Wyrok NSA z 2024-05-15
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 35 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi U. C. i A. C. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 31 maja 2022 r., nr WI-I.7840.3.268.2021.AR w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Skarga U. C. i A. C. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 31 maja 2022 r. nr WI-I.7840.3.268.2021.AR wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Decyzją z dnia 9 grudnia 2021 r., wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 z późniejszymi zmianami), Starosta Kartuski zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącym pozwolenia na budowę instalacji gazowej dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego (lokal nr 2) na terenie działki nr [...] w miejscowości K. (obręb [..]).
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wniosek został złożony wraz z oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt wykonała osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia a nadto wniosek spełnia dyspozycję art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Współwłaścicielka przedmiotowej nieruchomości – B. B. w odwołaniu od powyższej decyzji zarzuciła, że inwestorzy nie uzyskali jej zgody na realizację inwestycji, w związku z czym nie mieli prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zarzuciła także, że inwestorzy nie uzyskali pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na wykonane instalacji gazowej. Nadto, wskazała, że decyzja organu I instancji została wydana przedwcześnie, zanim zdążyła ona wnieść zastrzeżenia do sprawy.
W piśmie złożonym w dniu 14 marca 2022 r. skarżący wskazali, że odwołująca się wyraziła zgodę na realizację instalacji gazowej.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda Pomorski, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a, uchylił decyzję organu I instancji oraz odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Wojewoda, dokonując ponownej analizy całej dokumentacji pod kątem spełnienia warunków art. 33, art. 34 i art. 35 ustawy Prawo budowlane, wskazał, że w myśl art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach i zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 50 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wymagają zaś wydania decyzji o warunkach zabudowy roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę. Z kolei, z art. 29 ust. 4 pkt 3 lit. d ustawy Prawo budowlaną wynika, że instalowanie instalacji gazowych (wewnątrz i na zewnątrz budynków) wymaga zgłoszenia, zatem decyzja o warunkach zabudowy nie była wymagana. Przy tym, art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W niniejszej sprawie projekt przewiduje wykonanie instalacji gazowej dla lokalu nr 2 usytuowanego w budynku położonym na działce nr [...], w obrębie [...] w K. Współwłaścicielami nieruchomości są skarżący (lokal nr 2) oraz uczestniczka postępowania (lokal nr 1). Wojewoda stwierdził, że realizacja planowanego zamierzenia budowlanego przekracza zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, co wymaga uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Do wniosku o pozwolenie na budowę dołączono oświadczenie inwestorów o prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane, a na wezwanie organu także kopię zgody uczestniczki na budowę instalacji gazowej. Jednakże, uczestniczka w piśmie datowanym na dzień 7 listopada 2021 r. (wpływ do Starosty 8 listopada 2021 r.), stwierdziła, że na obecnym etapie nie wyraża zgody na realizację wskazanej inwestycji. W odwołaniu zaś zaznaczyła, że skarżący nie uzyskali jej zgody jako współwłaścicielki nieruchomości na realizację inwestycji i nigdy się o taką zgodę nie zwrócili. Z kolei, inwestorzy wskazywali, że nie jest możliwa zmiana stanowiska współwłaściciela w zakresie zgody. W tym stanie sprawy Wojewoda wskazał, że zgodnie z przepisem art. 4 ustawy Prawo budowlane, każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nią na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia z przepisami. W myśl art. 3 pkt 11 tej ustawy, przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Wynikający z art. 4 Prawa budowlanego obowiązek wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w kontekście ustalonego w art. 32 ust. 4 pkt 2 tej ustawy obowiązku złożenia jedynie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, należy rozumieć jako legitymowanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane samo w sobie nie przesądza o faktycznym posiadaniu takiego prawa. To, czy oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest w danym postępowaniu wystarczające, zależy od zakwalifikowania oświadczania jako środka dowodowego. Tego rodzaju środek przewiduje przepis art. 75 § 2 k.p.a. Oświadczenia składane przez stronę w postępowaniu administracyjnym korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organom administracyjnym z urzędu. W razie wątpliwości co do prawa inwestora, obowiązkiem organu jest ustalenie istnienia tytułu prawnego inwestora, w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Z uwagi zaś na reformatoryjny charakter postępowania odwoławczego, wynikający z art. 138 k.p.a., obowiązek ten trwa aż do wydania ostatecznej decyzji. Wycofanie zgody powinno być zatem uwzględnione przez organy administracyjne aż do wydania ostatecznej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, jako dowód podważający wiarygodność oświadczenia inwestora. Ewentualne zakwestionowanie oświadczenia cofającego zgodę należy do sądu powszechnego, po zainicjowaniu przez inwestora postępowania cywilnego. Dlatego też, Wojewoda wezwał inwestorów do przedłożenia aktualnych oświadczeń o prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane wraz z dokumentami je potwierdzającymi. Skarżący przedłożyli aktualne oświadczenia oraz kopię tego samego pisma, które znajduje się w aktach organu I instancji. Nie przedłożono jednakże aktualnej zgody współwłaścicielki nieruchomości. Z tego też względu organ odwoławczy uznał, że skarżący nie mają prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niezależnie od tego organ stwierdził, że inwestycja spełnia pozostałe wymogi prawa budowlanego, jako że został złożony prawidłowy i kompletny projekt. Nadto, do wniosku dołączono również decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku z dnia 15 listopada 2021 r. pozwalającą na wykonanie instalacji gazowej. Inwestycja nie narusza również przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Odnosząc się do zarzutów uczestniczki postępowania, dotyczących niemożności korzystania przez nią z gazu płynnego po wykonaniu przez skarżących instalacji gazowej, organ odwoławczy wyjaśnił, że w projekcie budowlanym znajduje się faktycznie zapis, że zabrania się stosowania w jednym budynku gazu płynnego i gazu z sieci i taka też jest treść § 157 ust. 6 powołanego rozporządzenia. Jednakże, z treści § 157 ust. 7 tegoż rozporządzenia wynika wyjątek przewidujący możliwość usytuowania kotłowni gazowej zasilanej z sieci gazowej w budynku mieszkalnym niskim, w którego mieszkaniach funkcjonuje instalacja zasilana gazem płynnym. Jest to regulacja wprowadzająca mniej restrykcyjne wymogi i odnosi się wyłącznie do budynków niskich w rozumieniu § 8 pkt 1 rozporządzenia, a więc budynków o wysokości do 12 m nad poziomem terenu lub mieszkalnych o wysokości do 4 kondygnacji. Przedmiotowy budynek, jak zaś ustalił Wojewoda, jest budynkiem niskim, jako że ma dwie kondygnacje naziemne oraz wysokość około 7,8 m. Nadto, organ wyjaśnił, że wprawdzie w § 157 ust. 7 rozporządzenia mowa jest o sytuowaniu kotłowni gazowej, to jednak sformułowanie to należy odczytywać jako swoisty skrót myślowy oznaczający przede wszystkim dopuszczenie realizacji w budynku wewnętrznej instalacji gazowej.
Odnosząc się z kolei do zawartego w odwołaniu zarzutu wydania decyzji przez organ I instancji przed wniesieniem zastrzeżeń, Wojewoda stwierdził, że istotnie Starosta Kartuski dopuścił się naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Podkreślił przy tym, że możliwość wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji stanowi dla strony w zasadzie ostatnią szansę na przedstawienie i uzasadnienie swojego stanowiska, czy też złożenie nowych środków dowodowych. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia, a także obowiązek wstrzymania się od wydania decyzji do czasu złożenia tego oświadczenia w wyznaczonym terminie. Tymczasem, w niniejszej sprawie: zawiadomieniem z dnia 29 listopada 2021 r. organ I instancji poinformował uczestniczkę, że w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego zawiadomienia można zgłaszać ewentualne zastrzeżenia i wnioski, zawiadomienie to zostało doręczone uczestniczce w dniu 1 grudnia 2021 r., decyzja została wydana w dniu 9 grudnia 2021 r., a zastrzeżenia strony wpłynęły do organu I instancji w ostatnim dniu wyznaczonego terminu, tj. 8 grudnia 2021 r., natomiast do Wydziału Budownictwa w dniu 9 grudnia 2021 r. a pracownik merytoryczny otrzymał pismo w dniu 10 grudnia 2021 r. Tym samym, Starosta nie umożliwił uczestniczce skutecznego złożenia końcowego oświadczenia i wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i żądań, naruszając art. 10 § 1 k.p.a. Wypowiedziała się ona w sprawie w odwołaniu i brała udział w postępowaniu odwoławczym. Wojewoda wskazał, że przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy uwzględnił stanowisko uczestniczki i odniósł się do niego w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Podnoszone przez uczestniczkę okoliczności miały, w ocenie Wojewody, istotny wpływ na podjęte przez Starostę rozstrzygnięcie. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na cofnięcie zgody współwłaścicielki działki nr [...], na dzień orzekania przez ten organ inwestorzy nie mają prawa do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane.
W skardze skarżący zarzucili naruszenie przepisów:
- art. 61 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny w zw. z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że skarżący utracili prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy cofnięcie zgody na dokonanie rozbudowy instalacji gazowej w lokalu skarżącej nie było skuteczne, co skutkowało naruszeniem:
- art. 77 § 1 oraz art. 6 i art. 8 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że doszło do skutecznego cofnięcia zgody na dokonanie rozbudowy instalacji gazowej przez skarżących, podczas gdy przeprowadzone postępowanie dowodowe nie daje żadnych podstaw do przyjęcia takiego rozstrzygnięcia za zasadne, co finalnie skutkowało naruszeniem:
- art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżący nie posiadają prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane co, w ocenie organu II instancji, uzasadniało uchylenie decyzji organu I instancji.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalanie.
Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja Wojewody Pomorskiego jest zgodna z prawem.
Złożony przez skarżących wniosek o wydanie pozwolenia na budowę podlegał rozpoznaniu na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.).
Zgodnie zaś z treścią art. 35 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Zgodnie przy tym z treścią art. 35 ust. 3 tej ustawy w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia a jak wyjaśnia przepis art. 35 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis art. 32 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane stanowi zaś, że pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 2169 oraz z 2020 r. poz. 284), jeżeli są one wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma zatem charakteru uznaniowego i organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 a inwestor dopełnił czynności wymienionych w art. 32 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane.
Z powołanych przepisów wynika, że jednym z podstawowych warunków ubiegania się o pozwolenia na budowę jest dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Zgodnie bowiem z treścią art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Rozpatrując przy tym wniosek, organ, co do zasady, sprawdza treść takiego oświadczenia inwestora, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej, wyłącznie pod względem formalnym. Jednakże, w przypadku zakwestionowania takiego oświadczenia, okoliczności dotyczące faktycznego przysługiwania inwestorowi takiego tytułu stanowią przedmiot postępowania wyjaśniającego w pełnym zakresie. I właśnie w niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce. Skarżący dołączyli bowiem do wniosku o pozwolenie na budowę prawidłowo wypełnione oświadczenie w trybie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Oświadczenie to zostało jednakże zakwestionowane przez współwłaścicielkę budynku w piśmie z dnia 7 grudnia 2021 r. Wskazać przy tym należy, że pismo to zostało złożone w terminie zakreślonym przez organ I instancji w zawiadomieniu o możliwości wypowiedzenia się w sprawie i wpłynęło do organu w dniu 8 grudnia 2021 r., jednakże do Wydziału Budownictwa dotarło w dniu 9 grudnia 2021 r. i przedłożono je faktycznie 10 grudnia 2021 r., a więc już po wydaniu decyzji organu I instancji. Wydając decyzję przez upływem wyznaczonego terminu, organ I instancji nie dysponował zatem stanowiskiem współwłaścicielki nieruchomości. Z tych też względów kwestia dotycząca dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowiła przedmiot postępowania wyjaśniającego organu odwoławczego. W związku z tym wyjaśnić należy, że jakkolwiek warunkiem udzielenia pozwolenia na budowę jest złożenie przez inwestora oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie zaś udokumentowanie tego prawa, to niepodważalną regułą jest, że prawo zabudowy nieruchomości gruntowej przysługuje tylko temu, kto w istocie posiada prawo do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane (art. 4 ustawy Prawo budowlane). W sytuacji zatem, gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej ustali, że inwestor faktycznie nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zobligowany jest do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę.
Niewątpliwie, zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy – Prawo budowlane prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane to tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
Z kolei, prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może wynikać ze stosunku zobowiązaniowego, który w sposób pewny wyraża wolę właściciela na wybudowanie na jego gruncie, przez wskazanego inwestora, określonego obiektu budowlanego. Tytuł prawny wynikający ze stosunku zobowiązaniowego musi przewidywać uprawnienie do wykonywania robót budowlanych (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 1366/96, LEX nr 43240). Zgoda właściciela nieruchomości upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powinna być sformułowana w sposób jednoznaczny, niepozostawiający żadnych wątpliwości. Ze złożonego przez właściciela oświadczenia woli powinno wynikać, że wyraża on zgodę na wybudowanie na jego gruncie, przez wskazanego inwestora, określonego obiektu budowlanego. Zgoda taka nie może być dorozumiana (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2000 r., sygn. akt IV SA 316/98, LEX nr 657294). Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, niezależnie od tego, z jakiego tytułu wynika, nie może być prawem uzależnionym od spełnienia określonych warunków, które z natury swej są przyszłe i niepewne. Zatem, prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane musi być prawem realnie istniejącym w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, a nie prawem zależnym od spełnienia określonych warunków, o spełnieniu bądź niespełnieniu których mają rozstrzygać organy lub sądy po wydaniu pozwolenia na budowę.
W niniejszej sprawie Starosta na podstawie przedłożonego przez skarżących oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowle uznał, że skarżący prawo takie posiadają. Złożenie takiego oświadczenia samo w sobie było wystarczające do uznania przez organ administracji, że inwestor posiada prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dopiero bowiem, jak już wyżej wskazano, w sytuacji gdy pojawią się uzasadnione wątpliwości co do zgodności z rzeczywistością tego oświadczenia, organ administracji może podjąć czynności w celu jego weryfikacji (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 2021 r., sygn. II OSK 2180/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Złożone przez inwestora oświadczenie jest skuteczne wówczas, gdy z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynikają dane sprzeczne z jego treścią. Oświadczenie takie stwarza domniemanie, że składającemu je podmiotowi przysługuje wskazane prawo, jednak domniemanie to może być obalone dowodem wskazującym, że nie odpowiada ono rzeczywistości. Pogląd taki jest od dawna utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 760/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższych względów, dokonanie przez Wojewodę oceny w zakresie posiadania przez skarżących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z uwagi na to, że stanowisko uczestniczki postępowania zawarte zarówno w piśmie z dnia 7 grudnia 2021 r., jak i odwołaniu, zaprzeczało temu, było w pełni zasadne.
Wyjaśnić przy tym należy, że inwestycja budowlana na nieruchomości stanowi co do zasady czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, zaś art. 199 Kodeksu cywilnego uzależnia skuteczność takiej czynności od zgody wszystkich współwłaścicieli. Inwestor, składając oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - w przypadku współwłasności - zobowiązany jest posiadać zgodę pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, która powinna być wyrażona w sposób jednoznaczny i nie może być dorozumiana. Jedynie czynność, która nie narusza i nie zagraża interesom współwłaścicieli niedziałających, może być uznana za czynność zwykłego zarządu, która nie wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli na jej realizację (por. wyroki NSA: z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1081/16, z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 2086/17, z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1513/17 - dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Taka zaś sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Przeszkodę w udzieleniu pozwolenia na budowę stanowił zatem brak dysponowania nieruchomością na cele budowlanego. Zdaniem Sądu, trafnie Wojewoda uznał, że dysponowanie nieruchomością musi być aktualne w dacie orzekania przez organ odwoławczy. Z uwagi zaś na zakwestionowanie złożonego przez skarżących oświadczenia oraz stanowczy brak zgody uczestniczki postępowania uznać należało, że skarżący nie mają w rzeczywistości tytułu uprawniającego ich do zrealizowania inwestycji, co zdyskwalifikowało złożone przez nich w trybie art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oświadczenie. Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem.
Z tych też względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił wniesioną w niniejszej sprawie skargę jako niezasadną.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 p.p.s.a., wobec wniosku skarżących i braku sprzeciwu pozostałych stron.