II SA/Gd 612/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził bezskuteczność czynności Prezydenta Miasta Gdyni polegającej na "aktualizacji" karty adresowej zabytku, uznając, że nie przeprowadzono jej zgodnie z prawem.
Spółka z o.o. zaskarżyła czynność Prezydenta Miasta Gdyni polegającą na aktualizacji karty adresowej zabytku, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących prowadzenia ewidencji zabytków oraz prawa własności. Prezydent argumentował, że była to jedynie aktualizacja fotograficzna i nie wymagała specjalnej procedury. Sąd uznał jednak, że czynność ta powinna była zostać przeprowadzona zgodnie z procedurą sporządzania nowej karty adresowej i zawiadomienia właściciela, co nie miało miejsca, w związku z czym stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.
Spółka "A" Spółki z o.o., współwłaściciel nieruchomości przy ul. [...] w G., wniosła skargę na czynność Prezydenta Miasta Gdyni z sierpnia 2022 r. polegającą na "aktualizacji" karty adresowej budynku przy tej ulicy, domagając się uznania jej za bezskuteczną. Skarżąca podniosła szereg zarzutów naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia ewidencji zabytków, ustawy o ochronie zabytków oraz Konstytucji RP, wskazując na brak powiadomienia właściciela, błędną wykładnię przepisów o zabytkach i naruszenie prawa własności. Prezydent Miasta Gdyni wniósł o odrzucenie skargi, twierdząc, że aktualizacja karty adresowej nie jest czynnością podlegającą zaskarżeniu, a włączenie nieruchomości do ewidencji nastąpiło zgodnie z prawem. Z ostrożności procesowej wniósł o oddalenie skargi, wyjaśniając, że budynek był już w ewidencji wojewódzkiej i gminnej, a aktualizacja miała charakter jedynie fotograficzny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za dopuszczalną i zasadną. Sąd stwierdził, że czynność "aktualizacji" karty adresowej, polegająca na dołączeniu nowych zdjęć, powinna była zostać przeprowadzona zgodnie z procedurą sporządzania nowej karty adresowej i zawiadomienia właściciela, przewidzianą w rozporządzeniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Ponieważ procedura ta nie została zachowana, a właściciel nie został poinformowany o zmianach, Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Orzeczono również o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, czynność ta jest czynnością organu administracji podlegającą kontroli sądu administracyjnego, a jej przeprowadzenie wymaga sporządzenia nowej karty adresowej i zawiadomienia właściciela zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że "aktualizacja" karty adresowej, nawet jeśli polega na dołączeniu zdjęć, powinna być traktowana jako sporządzenie nowej karty adresowej w rozumieniu przepisów, co wymaga zachowania procedury zawiadomienia właściciela. Brak tej procedury skutkuje bezskutecznością czynności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 3 § § 3 pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
p.p.s.a. art. 53 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności.
p.p.s.a. art. 50 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Interes prawny do wniesienia skargi.
u.o.z. art. 22 § ust. 5 pkt 2
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
W Gminnej Ewidencji Zabytków powinny być ujęte inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków.
Dz.U. 2021 poz. 56 art. 18a § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
W przypadku stwierdzenia konieczności zastąpienia niezgodnych ze stanem faktycznym lub prawnym danych zawartych w karcie adresowej zabytku włączonej do gminnej ewidencji zabytków odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym, ujawnienia nowych danych lub usunięcia błędnych danych wójt (burmistrz, prezydent miasta) sporządza nową kartę adresową zabytku zawierającą dane zgodne ze stanem faktycznym i prawnym.
Dz.U. 2021 poz. 56 art. 18b § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
O zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków, o włączeniu tej karty, o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku, o zamiarze wyłączenia karty adresowej zabytku z gminnej ewidencji zabytków lub o wyłączeniu tej karty wójt (burmistrz, prezydent miasta) zawiadamia niezwłocznie właściciela lub posiadacza zabytku albo nieruchomości, która przestała być zabytkiem.
Pomocnicze
u.o.z. art. 7
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Formy ochrony zabytków.
u.o.z. art. 5
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Obowiązki właściciela i posiadacza zabytku.
u.o.z. art. 28 § ust. 1
Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Obowiązki informacyjne związane z zabytkami.
Pr. bud. art. 39 § ust. 3
Ustawa Prawo budowlane
Obowiązek uzgadniania pozwolenia na budowę lub rozbiórkę z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
u.p.z.p. art. 53 § ust. 4 pkt 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Obowiązek uzgadniania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z konserwatorem zabytków.
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Obowiązek uzgadniania decyzji o warunkach zabudowy z konserwatorem zabytków.
Dz.U. 2021 poz. 56 art. 18a § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Pierwotną kartę adresową zabytku pozostawia się w gminnej ewidencji zabytków, łącząc ją trwale z nową kartą adresową zabytku.
Dz.U. 2021 poz. 56 art. 17 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Zawartość karty adresowej zabytku nieruchomego.
Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 art. 15 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Zasady ustalania opłaty za czynności radcy prawnego w wysokości przewyższającej stawkę minimalną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynność aktualizacji karty adresowej nie została przeprowadzona zgodnie z procedurą sporządzenia nowej karty i zawiadomienia właściciela. Brak zawiadomienia właściciela o zmianach w karcie adresowej narusza jego prawa.
Odrzucone argumenty
Aktualizacja karty adresowej nie jest czynnością podlegającą zaskarżeniu. Włączenie nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków nastąpiło zgodnie z prawem. Aktualizacja miała charakter jedynie fotograficzny i nie wymagała specjalnej procedury.
Godne uwagi sformułowania
czynność organu administracji, o której mowa w art. 3 § 3 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi aktualizacja karty adresowej była jedynie aktualizacją fotograficzną nie było to działanie o charakterze administracyjnym lecz dokumentacyjnym dokonana aktualizacja polegała de facto na dołączeniu do istniejącej karty adresowej zabytku nowych danych – zdjęć organ, chcąc dokonać jakichkolwiek zmian w karcie adresowej zabytku powinien tego dokonać na podstawie powołanego przepisu
Skład orzekający
Jolanta Górska
przewodniczący sprawozdawca
Diana Trzcińska
sędzia
Jakub Chojnacki
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Procedury związane z prowadzeniem gminnej ewidencji zabytków, obowiązki organów i prawa właścicieli w kontekście ochrony zabytków, dopuszczalność skargi na czynności organów administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji aktualizacji karty adresowej zabytku w gminnej ewidencji, z naciskiem na procedury administracyjne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ochrony zabytków i praw właścicieli nieruchomości, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców, nie tylko prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym.
“Czy "aktualizacja" zdjęć zabytku może naruszyć prawo własności? WSA w Gdańsku wyjaśnia procedury.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 612/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-01-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Diana Trzcińska Jakub Chojnacki Jolanta Górska /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6369 Inne o symbolu podstawowym 636 Hasła tematyczne Zabytki Skarżony organ Prezydent Miasta Treść wyniku Stwierdzono bezskuteczność czynności Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 56 par. 18a ust. 1 Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Jakub Chojnacki Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. z siedzibą w G. na czynność Prezydent Miasta G. z sierpnia 2022 roku w przedmiocie aktualizacji karty adresowej zabytku 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Prezydenta Miasta G. na rzecz "A" Spółki z o.o. z siedzibą w G. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie J. Spółka z o.o., będąca współwłaścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w G., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność Prezydenta Miasta Gdyni z sierpnia 2022 r., polegającą na aktualizacji karty adresowej budynku przy ul. [...] w G., domagając się uznania tej czynności za bezskuteczną i zobowiązania Prezydenta Miasta Gdyni do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem poprzez wyłączenie z gminnej ewidencji zabytków oraz zasądzenia od organu na rzecz skarżącej kosztów niniejszego postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki zastępstwa procesowego z uwagi na precedensowość niniejszej sprawy i dotychczas poniesione koszty w wysokości 7800 zł. Zdaniem skarżącej, czynność ta dokonana została bowiem z naruszeniem: 1. § 18b ust. 4 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz.U. z 2021 r., poz. 57), poprzez dokonanie czynności nieznanej porządkowi prawnemu – "aktualizacji" – co w rzeczywistości oznacza próbę obejścia prawa i sporządzenia nowej karty adresowej i włączenia jej do gminnej ewidencji zabytków bez uprzedniego powiadomienia o tym właściciela, z pominięciem 14 – dniowego terminu, co stanowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy; 2. art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poprzez jego błędną wykładnię a w konsekwencji uznanie, że wskazany w zaskarżonej czynności obiekt jest zabytkiem w rozumieniu powołanego przepisu w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki do uznania go za zabytek, która to samowola organu dodatkowo stanowi uchybienie zaskarżonego aktu w kontekście konstytucyjnej zasady proporcjonalności, a ponadto świadczy o tym, że organ w sposób nieuzasadniony przedkłada interes społeczny nad interes indywidualny, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy; 3. art. 22 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zw. z § 18 powołanego rozporządzenia, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i włączenie do gminnej ewidencji zabytków karty dotyczącej obiektu, którego dane nie są wyczerpujące ani zgodne ze stanem faktycznym i które nie dają przesłanek do uznania obiektu jako zabytek indywidualny w rozumieniu ustawy o zabytkach i opiece nad zabytkami oraz utrzymywanie w ewidencji tego obiektu, co stanowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy; 4. art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez ich niezastosowanie, albowiem, w ocenie skarżącej spółki, utrzymywanie obiektu w ewidencji w sposób nieuprawniony narusza jej prawo własności, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy; 5. art. 7 Konstytucji RP, poprzez niepowiadomienie właściciela zabytku o "aktualizacji" karty przed jej dokonaniem, co stanowi naruszenie przepisów postępowania – obowiązku działania w sposób praworządny – mający wpływ na wynik sprawy; 6. art. 31 ust. 2 Konstytucji RP, naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności, rzetelności i sprawności działania administracji publicznej, naruszenie zasad postępowania przed organem administracji publicznej poprzez nieproporcjonalne nakładanie ograniczeń na właściciela obiektu poprzez wpis do gminnej ewidencji zabytków, co stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy; 7. § 16 powołanego rozporządzenia poprzez niewyłączenie budynku znajdującego się pod adresem G. ul. [...] z ewidencji zabytków w sytuacji, w której ani interes społeczny ani przesłanka świadectwa minionej epoki, ani też inne poszczególne przesłanki ustawowe (wartość naukowa, artystyczna, historyczna) nie występują, co stanowi naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając podniesione zarzuty, Spółka wskazała, że przedmiotowy budynek został włączony do gminnej ewidencji zabytków na podstawie karty adresowej zabytku nr [..] z 2009 r., mimo że, zdaniem skarżącej, obiekt ten nie posiadał i nadal nie posiada cech zabytku. Na dowód tego skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dołączonej do skargi opinii prof. dr hab. Kamila Zeidlera. Nadto, w 2022 r. dokonano aktualizacji karty adresowej tego obiektu bez zachowania właściwej procedury. Skarżąca wniosła także o zastosowanie przy ocenie prawnej wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt P 12/18 z uwagi na niedopuszczalność włączenia do gminnej ewidencji zabytków obiektów, które nie są objęte prawną formą ochrony zabytków wynikającą z art. 7 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ani też nie są skutecznie włączone do wojewódzkiej ewidencji zabytków (brak odpowiedniej karty tego obiektu w wojewódzkiej ewidencji zabytków). W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Gdyni wniósł na wstępie o odrzucenie skargi, wskazując, że na zaskarżoną czynności – aktualizację karty adresowej budynku przy ul. [...] w G., ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje skargi albowiem aktualizacja karty adresowej nie stanowi rozstrzygnięcia w sprawie i nie nakłada na stronę żadnego obowiązku. Z kolei, czynność włączenia nieruchomości do Gminnej Ewidencji Zabytków, przyjęta zarządzeniem Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 1 marca 2016 r., nie może być przedmiotem skargi złożonej w niniejszej sprawie, albowiem upłynął już 30 – dniowy termin do wniesienia środka zaskarżenia na tą czynność. Z ostrożności procesowej, Prezydent wniósł jednocześnie o oddalenie wniesionej skargi, wskazując, że podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Organ wyjaśnił przy tym, że budynek położony przy ul. [...] w G. został włączony do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków na podstawie zarządzenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 6 grudnia 2010 r. Pismem z dnia 30 maja 2011 r. Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków powiadomił Prezydenta Miasta Gdyni o włączeniu m.in. budynku przy ul. [...] do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków i konieczności sporządzenia Gminnej Ewidencji Zabytków, stosownie do treści art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Prezydent Miasta Gdyni miał zatem obowiązek dokonania stosownego wciągnięcia do Gminnej Ewidencji Zabytków. Budynek ten został włączony przez Prezydenta Miasta Gdyni do Gminnej Ewidencji Zabytków w aneksie do Programu Opieki nad Zabytkami Miasta Gdyni na lata 2011 – 2014, przyjętym uchwałą Rady Miasta Gdyni z dnia 23 listopada 2011 r., nr XIV/269/11. Gminna Ewidencja Zabytków została przyjęta zarządzeniem Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 1 marca 2016 r., nr 4206/16/VII/U. Prezydent podkreślił, że wpis nieruchomości do Gminnej Ewidencji Zabytków nastąpił na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym w Gminnej Ewidencji Zabytków powinny być ujęte inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków, tym samym nie naruszono art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Nadto, Prezydent podkreślił, że zgodnie z § 18 powołanego rozporządzenia przed włączeniem nieruchomości do Gminnej Ewidencji Zabytków Prezydent Miasta weryfikuje jedynie czy dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne z danymi zawartymi w decyzji o wpisie zabytku do rejestru lub w karcie ewidencyjnej zabytku. Prezydent nie ma zatem uprawnień do weryfikacji czy Wojewódzki Konserwator Zabytków właściwie zinterpretował walory nieruchomości. Organ gminy nie może nie wpisać do ewidencji gminnej zabytku, który jest wpisany do ewidencji wojewódzkiej i nie ma podstaw do badania cech przedmiotu podlagającego wpisowi pod kątem spełniania ustawowych przesłanek uznania nieruchomości za zabytek. Z kolei, dokonana aktualizacja karty adresowej była jedynie aktualizacją fotograficzną. Dołączenie aktualnych fotografii do karty adresowej jest zbyt nieznaczącą czynnością by uznać, że mogło dojść do sporządzenia nowej karty i do obejścia prawa. Karta adresowa dla budynku przy ul. [...] w G. sporządzona została w 2009 r., była to wówczas karta zawierająca podstawowe informacje, co wynikało z braku obowiązywania w tamtym czasie wzoru karty adresowej. Sporządzający wykonał kartę wedle własnego schematu i potrzeb. Do wprowadzenia przepisów w zakresie wymagań jakie powinna spełniać karta adresowa doszło dopiero w 2011 r. a w 2019 r. doszło do kolejnej zmiany i rozszerzenia wymagań wobec karty, m.in. o fotografie z opisem wskazującym orientację w stosunku do sąsiednich terenów lub stron świata. W związku z tym, Miejski Konserwator Zabytków zdecydował o wykonaniu aktualnych fotografii budynków w celu posiadania wiedzy o ich obecnym stanie zachowania. Fotografie te mają charakter pomocniczy i roboczy. Zostały one dołączone jako dodatkowe kartki ze zdjęciami do istniejących kart adresowych. Wykonanie fotografii w żaden sposób nie wpływa na stan ochrony budynku i nie ogranicza dodatkowo praw właścicieli. Określenie – "aktualizacja fotografii" zostało użyte w sensie potocznym i równie dobrze można by je opisać jako "bieżące fotografie". Nie było to działanie o charakterze administracyjnym lecz dokumentacyjnym. Nadto, zdaniem organu, przywołane w skardze rozporządzenie nie przewiduje obowiązku informowania właściciela nieruchomości o aktualizacji karty adresowej, zawiadomienia dokonuje się bowiem jedynie w przypadkach enumeratywnie wymienionych w § 18b rozporządzenia, który nie wskazuje aktualizacji karty. Skoro zaś Prezydent nie miał obowiązku informowania o aktualizacji karty adresowej, szczególnie poprzez dodanie do karty fotografii, to nie ma mowy o złamaniu zasady praworządności. Przy piśmie procesowym z dnia 21 września 2023 r. Prezydent przedłożył do akt pismo Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 24 lipca 2023 r. o odmowie wyłączenia z wojewódzkiej ewidencji zabytków budynku mieszkalnego przy ul. [...] w G. i wniósł o jego dopuszczenie w sprawie na okoliczność ustalenia stanu faktycznego, w tym objęcia spornej nieruchomości Wojewódzką Ewidencją Zabytków oraz calowości pozostawania w Gminnej Ewidencji Zabytków. Przy piśmie procesowym z dnia 2 października 2023 r. Prezydent przedłożył do akt kartę adresową zabytku położonego przy ul. [...] w G. oraz aktualizację fotograficzną do karty adresowej, wskazując, że dla wyżej wymienionej nieruchomości nie została sporządzona nowa karta adresowa. Przy piśmie procesowym z dnia 4 stycznia 2024 r. skarżąca Spółka przedłożyła do akt sprawy pismo Narodowego Instytutu Dziedzictwa z dnia 15 listopada 2023 r., w którym wskazano, że w zasobach tegoż Instytutu nie ma karty ewidencyjnej dla budynku znajdującego się w G. przy ul. [...]. Spółka wniosła przy tym o przeprowadzenie dowodu z tego pisma na okoliczność, że Narodowy Instytut Dziedzictwa i Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków nie posiadają karty ewidencyjnej obiektu położonego przy ul. [...] w G. a co za tym, Prezydent Miasta Gdyni nie uzgodnił uprzednio z wojewódzkim konserwatorem zabytków aktualizacji karty adresowej znajdującej się w gminnej ewidencji zabytków i nie zweryfikował zgodności karty adresowej z kartą ewidencyjną a ponadto nie ma podstaw prawnych aby twierdzić, że przedmiotowy obiekt jest włączony do wojewódzkiej ewidencji zabytków wskutek braku karty ewidencyjnej w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wniesiona w niniejszej sprawie skarga dotyczy dokonanej przez Prezydenta Miasta Gdyni w sierpniu 2022 r. "aktualizacji" sporządzonej w 2009 r. karty adresowej budynku przy ul. [...] w G., poprzez dołączenie aktualnych zdjęć nieruchomości. Skarga ta spełnia wymogi formalne warunkujące możliwość jej merytorycznego rozpoznania. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku organu, zaskarżona czynność jest czynnością organu administracji, o której mowa w art. 3 § 3 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) – zwanej dalej p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się bowiem, że włączenie karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest czynnością organu administracji, o której mowa w art. 3 § 3 pkt 4 p.p.s.a. Gminna ewidencja zabytków nie stanowi formy ochrony zabytków, które zostały wskazane w art. 6 ustawy o chronię zabytków i opiece nad zabytkami, ale zgodnie z art. 21 tej ustawy, jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez gminy. Organ prowadzący ewidencję zabytków nie jest w świetle ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami zobowiązany do przeprowadzenia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego w przedmiocie włączenia karty danego obiektu do ewidencji i w związku z tym nie wydaje decyzji administracyjnej (zob. wyrok WSA w Katowicach z dnia 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Ke 329/23, https://orzeczenia.nsa,gov.pl). Nadto, skarga wniesiona została w terminie określonym w art. 53 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Zaskarżona czynności dokonana został w sierpniu 2022 r. a skarżąca Spółka o czynności tej dowiedziała się w dniu 10 maja 2023 r. Skarga wniesiona zaś została w dniu 9 czerwca 2023 r. Co więcej, w ocenie Sądu, skarżąca ma, zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., interes prawny do wniesienia niniejszej skargi, ponieważ jest współwłaścicielką nieruchomości położonej przy ul. [...] w G. Niewątpliwie zaś z chwilą włączenia zabytku do gminnej ewidencji zabytków powstają obowiązki obciążające zarówno jego właściciela jak i posiadacza nieruchomości, takie jak wyszczególnione w art. 5 (opieka nad zabytkiem), czy też art. 28 ust. 1 (obowiązki informacyjne) ustawy o ochronie zabytków. Dla inwestycji planowanych na obszarach lub w odniesieniu do budynków ujętych w gminnej ewidencji zabytków istnieje obowiązek uzgadniania z wojewódzkim konserwatorem zabytków decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy (art. 53 ust. 4 pkt 2 oraz art. 64 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), a także decyzji o pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę (art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane). Przechodząc zatem do merytorycznej kontroli wniesionej skargi Sąd wskazuje, że z akt sprawy niespornie wynika, że w 2009 r. Prezydent Miasta Gdyni sporządził kartę adresową zabytku położonego przy ul. [...] w G. Jak słusznie wskazał przy tym Prezydent, w 2009 r. nie obowiązywał wzór karty adresowej zabytku wpisywanego do Gminnej Ewidencji Zabytków. Jaka wynika z przedłożonej dokumentacji, sporządzona dla zabytku przy ul. [...] w G. karta zawierała: dane adresowe, rodzaj obiektu, przeznaczenie pierwotne i użytkowanie obecne, czas powstania, uwagi, dodatkowe dane, inne informacje a także dwa zdjęcia i mapkę wskazującą położenie obiektu. Zaskarżoną w niniejszej sprawie czynnością, dokonaną w sierpniu 2022 r., Prezydent dołączył do karty adresowej budynku przy ul. [...] w G. tzw. "Aktualizację fotograficzną do karty adresowej zabytku". Jak wyjaśnił przy tym Prezydent, chcąc w ten sposób doprowadzić kartę adresową zabytku do wymagań określonych przepisem § 17ust. 1 powołanego rozporządzenia, zgodnie z którym karta adresowa zabytku nieruchomego zawiera następujące rubryki: 1) nazwa; 2) czas powstania; 3) miejscowość; 4) adres; 5) przynależność administracyjna; 6) formy ochrony; 7) fotografia z opisem wskazującym orientację w stosunku do sąsiednich terenów lub stron świata albo mapa z zaznaczonym stanowiskiem archeologicznym; 8) historia, opis i wartości; 9) stan zachowania i postulaty dotyczące konserwacji; 10) wykonanie karty; 11) zatwierdzenie karty. Bez względu na intencje dokonanej aktualizacji karty adresowej czynność ta powinna spełniać wymagania określone przepisami prawa, czego w niniejszej sprawie zabrakło. Dokonana aktualizacja polegała de facto na dołączeniu do istniejącej karty adresowej zabytku nowych danych – zdjęć. Przepis § 18a ust. 1 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz.U. z 2021 r., poz. 56) stanowi zaś, że w przypadku stwierdzenia konieczności zastąpienia niezgodnych ze stanem faktycznym lub prawnym danych zawartych w karcie adresowej zabytku włączonej do gminnej ewidencji zabytków odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym, ujawnienia nowych danych lub usunięcia błędnych danych wójt (burmistrz, prezydent miasta) sporządza nową kartę adresową zabytku zawierającą dane zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Z powyższego wynika, że organ, chcąc dokonać jakichkolwiek zmian w karcie adresowej zabytku powinien tego dokonać na podstawie powołanego przepisu. Tym samym, chcąc zastąpić informacje zawarte w karcie adresowej nowymi danymi bądź chcąc ujawnić inne dane na temat zabytku organ powinien sporządzić nową kartę adresową zabytku. Przy tym, jak stanowi § 18a ust. 2 powołanego rozporządzenia pierwotną kartę adresową zabytku pozostawia się w gminnej ewidencji zabytków, łącząc ją trwale z nową kartą adresową zabytku. Co więcej, zgodnie z treścią art. 18b ust. 1 powołanego rozporządzenia o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków, o włączeniu tej karty, o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku, o zamiarze wyłączenia karty adresowej zabytku z gminnej ewidencji zabytków lub o wyłączeniu tej karty wójt (burmistrz, prezydent miasta) zawiadamia niezwłocznie właściciela lub posiadacza zabytku albo nieruchomości, która przestała być zabytkiem. Wykładnia językowa oraz celowościowa przywołanych przepisów rozporządzenia sugeruje, że procedurę sporządzenia nowej karty adresowej zabytku należy przeprowadzić dwuetapowo. Pierwszym etapem jest zatem zawiadomienie strony o sporządzeniu nowej karty zabytku. Dopiero po wykonaniu tej czynności, należy zawiadomić o włączeniu nowej karty do gminnej ewidencji zabytków z zachowaniem terminu, o którym mowa w § 18b ust. 4 powołanego rozporządzenia. Procedurą taką uznać będzie można wtedy za prawidłową i realizującą obowiązek informacyjny w stosunku do właściciela lub posiadacza zabytku. Obowiązek ten istnieje niezależnie od faktu, że samo włączenie karty do gminnej ewidencji jest czynnością władczą oraz jednostronną (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 811/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt niniejszej sprawy wynika zaś, że sporządzona przez Prezydenta Miasta Gdyni aktualizacja karty adresowej zabytku położonego przy ul. [...] w G. nie spełnia powyższych wymogów. Z przedłożonej przy piśmie z dnia 2 października 2023 r. karty adresowej tego zabytku wynika, że sporządzona aktualizacja stanowi część do tej pory istniejącej karty a nowa karta adresowa budynku nie została w ogóle sporządzona, jak wprost oświadczył pełnomocnik organu. Nadto, jak wynika z niespornych okoliczności sprawy, organ nie poinformował skarżącej o sporządzeniu aktualizacji. Z uwagi na powyższe, Sąd stwierdził, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., bezskuteczność dokonanej przez Prezydenta Miasta Gdyni w sierpniu 2022 r. czynności aktualizacji karty adresowej budynku przy ul. [...] w G., o czym orzekł w wyroku. Jednocześnie, działając na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w kwocie 697 zł. W zakresie wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości sześciokrotności stawki minimalnej, wskazać należy, że zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (DZ.U. z 2023 r., poz. 1935), opłatę w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy ustala się w wysokości przewyższającej stawkę minimalną, która nie może przekroczyć sześciokrotności tej stawki, ani wartości przedmiotu sprawy, jeśli uzasadnia to: 1) niezbędny nakład pracy radcy prawnego, w szczególności poświęcony czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczba stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjęte w sprawie, w tym czynności podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, 2) wartość przedmiotu sprawy, 3) wkład pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, 4) rodzaj i zawiłość sprawy, w szczególności tryb i czas prowadzenia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów, o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności, o których mowa w § 15 ust. 3 powołanego rozporządzenia a sama objętość sporządzonej skargi nie mogła mieć znaczenia w tej kwestii.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI