II SA/Gd 606/06

II SA/Gd 606/06 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2007-11-30
Data wpływu
2006-10-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
II OZ 324/10 - Postanowienie NSA z 2010-04-16
II OZ 1033/08 - Postanowienie NSA z 2008-10-10
II OZ 334/09 - Postanowienie NSA z 2009-04-20
II OZ 367/11 - Postanowienie NSA z 2011-05-10
II OZ 79/11 - Postanowienie NSA z 2011-02-16
II OSK 153/10 - Postanowienie NSA z 2010-05-19
II OSK 1253/11 - Postanowienie NSA z 2011-07-15
II OSK 1765/11 - Postanowienie NSA z 2011-09-27
II OSK 1910/08 - Wyrok NSA z 2009-12-08
II OZ 1280/10 - Postanowienie NSA z 2010-12-14
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odmówiono przywrócenia terminu
Sentencja
Dnia 30 listopada 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2007 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. H., S. W. i S. B. na uchwałę Rady Miasta z dnia 12 czerwca 2002 roku, nr [...] w przedmiocie uchwalenia "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy B." postanawia odmówić uczestnikom postępowania D. U. oraz H. U. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 października 2007 roku, sygn. akt II SA/Gd 606/06, o odmowie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 października 2007 roku, wydanym w niniejszej sprawie, Sąd odmówił uczestnikom postępowania D. U. oraz H. U. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Odpis powyższego postanowienia pełnomocnik uczestników postępowania – ustanowiony z urzędu radca prawny – otrzymał dnia 11 października 2007 roku.
W dniu 31 października 2007 roku (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) uczestnicy postępowania D. U. oraz H. U. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu uczestnicy postępowania stwierdzili, że w dniu 24 października 2007 roku powzięli wiadomość o wydaniu przez Sąd powyższego postanowienia. Wyjaśnili także, iż wyznaczony dla nich pełnomocnik, z niezrozumiałych dla nich przyczyn, nie zajął stanowiska "w formie złożenia zażalenia na postanowienie WSA w Gdańsku z 05.10.2007 r." Zaznaczyli również, iż pełnomocnik nie poinformował ich o fakcie wydania tego postanowienia.
Rozpoznając powyższy wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) czynność podjęta w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 cyt. ustawy).
Pismo z wnioskiem przywrócenie o terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Z powyższego wynika, że przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu są:
1) zachowanie siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku, liczonego od daty ustania przyczyny uchybienia terminu,
2) uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu,
3) dokonanie - równocześnie ze złożeniem wniosku - czynności, do dokonania której terminowi uchybiono.
Warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w jego uchybieniu. Przy czym jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminowi przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Od strony postępowania można bowiem oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia przez uczestników postępowania. Należyta staranność w prowadzeniu swych spraw wymaga aby w warunkach z jakiegokolwiek powodu niekorzystnych zachować szczególną dbałość i ostrożność, zwłaszcza w dokonywaniu istotnych czynności urzędowych. O braku winy w uchybieniu terminowi można zatem mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminowi świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu.
W ocenie Sądu uczestnicy postępowania nie uprawdopodobnili, jak wymaga tego art. 87 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminowi tj. aby po ich stronie wystąpiła przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu do wniesienia zażalenia.
Wskazać należy, że referendarz sądowy - postanowieniem z dnia 23 lipca 2007 roku, wydanym w niniejszej sprawie, przyznał uczestnikom postępowania prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego.
W dniu 20 sierpnia 2007 roku uczestnicy postępowania D. U. i H. U. udzielili radcy prawnemu L. D. pełnomocnictwa do prowadzenia niniejszej sprawy.
Zgodne z art. 34 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi strony mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. W myśl art. 35 § 1 tejże ustawy pełnomocnikiem strony może być m.in. radca prawny. Jak wynika z art. 39 ustawy pełnomocnictwo ogólne do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Umocowanie pełnomocnika do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu oznacza, iż pełnomocnik dokonuje tych czynności w imieniu i na rzecz reprezentowanego, zaś dokonanie lub niedokonanie czynności przez ustanowionego pełnomocnika strony jest dokonaniem lub niedokonanie czynności przez samą stronę.
Uczestnicy postępowania, uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 5 października 2007 roku, wskazali na okoliczność zaniechania wniesienia zażalenia przez ustanowionego dla nich pełnomocnika – radcę prawnego oraz na brak zawiadomienia ich o wydaniu ww. postanowienia.
Pełnomocnik uczestników postępowania otrzymał w dniu 11 października 2007 roku odpis postanowienia z dnia 5 października 2007 roku, a zatem termin do wniesienia zażalenia na to postanowienie upłynął w dniu 18 października 2007 roku. Z wniosku o przywrócenie terminu nie wynikało, aby istniały jakiekolwiek przeszkody we wniesieniu zażalenia do tutejszego Sądu w ustawowym terminie przez pełnomocnika uczestników postępowania. Nie wniesienie zażalenia na powyższe postanowienie w terminie było zatem następstwem postępowania fachowego pełnomocnika – radcy prawnego. Należało zatem uznać, że uchybienie to miało charakter zawiniony w rozumieniu art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych zawinienie pełnomocnika (strony) w uchybieniu terminu stanowi spełnienie negatywnej przesłanki, przewidzianej w art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i wyłączającej dopuszczalność przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia skargi. Prowadzi to do oddalenia wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2003 roku, sygn. akt II SA/Kr 3122/02, nie publ.). Powyższy pogląd, wyrażony na gruncie art. 58 § 1 k.p.a., jest aktualny również odnośnie art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem treść obu wskazanych przepisów jest zbieżna.
Wszelkie czynności dokonywane przez pełnomocnika strony w granicach udzielonego mu umocowania pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego, a tym samym działania te należy traktować tak, jakby były podejmowane przez samego mocodawcę. Wobec czego zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników) w pełni ją obciążają, a to z kolei oznacza, że niezachowanie terminu przez jej pełnomocnika równoznaczne jest z zaniechaniem samej strony, która nie może twierdzić, że za jego działania nie ponosi odpowiedzialności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2006 roku, sygn. akt II FZ 386/06, Baza Orzeczeń Lex Polonica nr 418132; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2004 roku, sygn. akt OZ 569/04, Baza Orzeczeń Lex Polonica nr 375748).
Należy w pełni podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w postanowieniu z dnia 29 lipca 2004 roku (sygn. akt FZ 110/04, nie publ.), w którym Sąd stwierdził, iż brak winy w uchybieniu terminowi nie został wykazany, ponieważ "skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - adwokata, który powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności procesowych. Osoba działająca przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy."
Zdaniem Sądu, okolicznością wskazującą na brak winy w uchybieniu terminowi nie jest również brak powiadomienia przez pełnomocnika uczestników postępowania o treści postanowienia, którego odpis pełnomocnik otrzymał. Sprawą uczestników postępowania oraz ich fachowego pełnomocnika było takie ustalenie zasad współpracy w ramach udzielonego pełnomocnictwa procesowego, aby informacje dotyczące istotnych czynności podejmowanych w toku niniejszego postępowania były przez pełnomocnika przekazywane uczestnikom postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2004 roku, sygn. akt OZ 109/04, ONSAiWSA z 2004 roku, nr 1, poz. 2).
Mając powyższe na uwadze, a także to, że odpis postanowienia z dnia 5 października 2007 roku został prawidłowo doręczony pełnomocnikowi uczestników postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie na to postanowienie mogło zostać wniesione zarówno przez pełnomocnika uczestników, jak również przez samych uczestników, jednakże zaniechanie dokonania tej czynności przez pełnomocnika w ustawowym terminie, pociągnęło za sobą skutki bezpośrednio dla uczestników postępowania, a zatem okoliczność ta nie mogła stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu uczestnicy postępowania nie wykazali innych przyczyn, dla których nie mogli wnieść zażalenia. Uchybienie terminu z powodu zawinionego działania fachowego pełnomocnika procesowego, obciążające również uczestników postępowania, stanowiło przeszkodę możliwą do przezwyciężenia, wiązało się zatem z pojęciem winy, o której mowa w art. 86 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Wskazane przez uczestników postępowania okoliczności nie mogły zatem stanowić podstawy przywrócenia terminu.
W tym stanie sprawy, uznając, że uczestnicy postępowania nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia na wydane w niniejszej sprawie postanowienie z dnia 5 października 2007 roku - Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.