II SA/GD 605/03

Naczelny Sąd Administracyjny2004-07-29
NSAAdministracyjneNiskansa
zasiłek przedemerytalnyprawo pracyubezpieczenia społeczneustawa o zatrudnieniuuchylenie przepisuprawo administracyjnepostępowanie sądowoadministracyjneKonstytucja RP

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Jerzego L. w sprawie o zasiłek przedemerytalny, uznając, że prawo do świadczenia nie mogło być przyznane po uchyleniu odpowiedniego przepisu ustawy.

Jerzy L. domagał się przyznania zasiłku przedemerytalnego, jednak organy administracji odmówiły, wskazując na uchylenie przepisu art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dniem 1 stycznia 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy. NSA uznał, że nie można przyznać świadczenia, którego nie przewidują obowiązujące przepisy, a argumenty dotyczące niezgodności przepisów z Konstytucją RP i braku reakcji sądu na te zarzuty nie mogły stanowić podstawy skargi kasacyjnej.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Jerzemu L. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Skarżący zarejestrował się jako bezrobotny i wystąpił o zasiłek przedemerytalny w dniu 14 stycznia 2002 r. Jednakże przepis art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który przewidywał instytucję zasiłku przedemerytalnego, został uchylony z dniem 1 stycznia 2002 r. na mocy ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. W związku z tym organy administracji uznały, że skarżący nie spełnił warunków do nabycia prawa do świadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Jerzego L., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jego skargę kasacyjną. NSA podkreślił, że nie można przyznać świadczenia, które nie jest przewidziane w obowiązującym prawie. Sąd odrzucił również argumenty skargi kasacyjnej dotyczące rzekomej niezgodności przepisów likwidujących zasiłki przedemerytalne z Konstytucją RP oraz zarzut, że sąd niższej instancji nie ustosunkował się do tych kwestii i nie zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego. NSA stwierdził, że wywody skargi kasacyjnej miały charakter postulatywny i nie mogły stanowić podstawy prawnej do uchylenia zaskarżonego wyroku.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie można przyznać świadczenia, które nie jest przewidziane w obowiązującym prawie.

Uzasadnienie

Przepis art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stanowił podstawę do przyznania zasiłku przedemerytalnego, został uchylony z dniem 1 stycznia 2002 r. W związku z tym, w dacie zgłoszenia wniosku przez skarżącego (14 stycznia 2002 r.) i w dacie orzekania przez organy administracji, przepis ten nie obowiązywał, co uniemożliwiało przyznanie świadczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

u.z.o. art. 37j

Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 stycznia 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Ustawa z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchylenie przepisu art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przed datą złożenia wniosku o zasiłek przedemerytalny. Brak możliwości przyznania świadczenia, które nie jest przewidziane w obowiązującym stanie prawnym.

Odrzucone argumenty

Niezgodność przepisów likwidujących zasiłki przedemerytalne z Konstytucją RP. Niewłaściwe zastosowanie art. 2, art. 57 par. 4 Kpa, art. 8 ust. 2, art. 67 ust. 2 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. Naruszenie art. 134 par. 1 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie. Sąd Wojewódzki nie ustosunkował się do zarzutów konstytucyjnych i mógł zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Wywody skargi kasacyjnej o charakterze postulatu (...) nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej. Nie może bowiem dojść do naruszenia przepisu prawa, jeżeli omawiany przepis (...) nie obowiązywał w czasie podejmowania rozstrzygnięcia przez organy administracji publicznej.

Skład orzekający

Eugeniusz Mzyk

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Stebnicka

członek

Jerzy Sulimierski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie administracyjnym, zasada braku możliwości przyznania świadczenia nieprzewidzianego w obowiązującym prawie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia przepisu dotyczącego zasiłku przedemerytalnego i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów prawa administracyjnego i braku możliwości przyznania świadczenia po uchyleniu podstawy prawnej. Nie zawiera nietypowych faktów ani zaskakujących rozstrzygnięć.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
OSK 533/04 - Wyrok NSA
Data orzeczenia
2004-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-04-13
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Elżbieta Stebnicka
Eugeniusz Mzyk /przewodniczący sprawozdawca/
Jerzy Sulimierski
Symbol z opisem
6332 Należności  przedemerytalne
Hasła tematyczne
Zatrudnienie
Sygn. powiązane
II SA/Gd 605/03 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2004-01-28
Skarżony organ
Wojewoda
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270
art. 134 par. 1, art. 174 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56
art. 37j
Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 stycznia 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Publikacja w u.z.o.
ONSAiWSA 2005 1 poz. 11
Info. o glosach
Bogusz Mariusz, Bojanowski Eugeniusz, Miłosz Michał, GSP-Prz.Orz. 2006/4/11
Tezy
Wywody skargi kasacyjnej o charakterze postulatu (że wojewódzki sąd administracyjny "mógł zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego") nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej, o której mowa w przepisie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Jerzego L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 stycznia 2004 r. 3/II SA/Gd 605/03 w sprawie ze skargi Jerzego L. na decyzję Wojewody P. z dnia 23 marca 2003 r. (...) w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego - oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z dnia 28 stycznia 2004 r., 3/II SA/Gd 605/03, oddalił skargę Jerzego L. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 23 marca 2003 r. (...), w przedmiocie prawa do zasiłku przedemerytalnego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył, że zaskarżoną decyzją Wojewody P. z dnia 23 marca 2003 r., po rozpoznaniu odwołania Jerzego L., została utrzymana w mocy decyzja organu I instancji, tj. Starosty S. z dnia 12 lutego 2003 r. odmawiająca przyznania odwołującemu się prawa do zasiłku przedemerytalnego. W ocenie sądu stanowisko organów należy uznać za prawidłowe. Skarżący Jerzy L. został zarejestrowany jako bezrobotny w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. w dniu 14 stycznia 2002 r., z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 22 stycznia 2002 r. /na okres nie przekraczający 12 miesięcy/ i w tym dniu wystąpił o przyznanie mu zasiłku przedemerytalnego. Ponieważ w dniu 14 stycznia 2002 r. nie obowiązywał już przepis art. 37j ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ przewidujący instytucję zasiłku przedemerytalnego, z którego treści swoje uprawnienia wywodził skarżący, zasiłek przedemerytalny nie mógł być przyznany. Przepis ten bowiem został usunięty z porządku prawnego z dniem 1 stycznia 2002 r., na podstawie art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. nr 154 poz. 1793/. Skoro więc skarżący nie spełnił jednego z warunków koniecznych do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego zgodnie z art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2002 r., trafne jest stanowisko organów o odmowie przyznania zasiłku. Sąd Wojewódzki podniósł ponadto, że ustawa z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty /Dz.U. 2003 nr 6 poz. 65/, wychodząc naprzeciw wnioskom złożonym do Trybunału Konstytucyjnego w związku ze zbyt krótkim okresem vacatio legis, znowelizowała art. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., niemniej prawo do świadczenia przysługiwałoby najwcześniej od wejścia w życie ustawy. Stąd też, zdaniem Sądu brak było podstaw do uwzględnienia skargi.
Od powyższego wyroku z dnia 28 stycznia 2004 r., skargę kasacyjną wniósł Jerzy L., zastąpiony przez radcę prawnego Andrzeja W. Skarga kasacyjna oparta została na zarzucie naruszenia art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 57 par. 4 Kpa, art. 8 ust. 2, art. 67 ust. 2 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP przez niewłaściwe ich zastosowanie, a ponadto naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według twierdzeń skargi kasacyjnej przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami /..../, które zlikwidowały zasiłki przedemerytalne a zwłaszcza tryb uchwalania i wejścia w życie tych przepisów jest sprzeczny z Konstytucją RP. Sąd nie ustosunkował się do tych zarzutów a nie będąc związany granicami skargi mógł zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów likwidujących zasiłki przedemerytalne, czego nie uczynił, w konsekwencji nie rozpoznając merytorycznie skargi. Na tej podstawie wnoszący skargę kasacyjną domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona. W sprawie pozostaje poza sporem, do czego wprost nie nawiązują wywody skargi kasacyjnej, że Jerzy L., zgłosił żądanie przyznania zasiłku przedemerytalnego po uchyleniu art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu a więc, jak to nazwano w skardze kasacyjnej, "po zlikwidowaniu" zasiłków przedemerytalnych. Powołany bowiem przepis został uchylony przez art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. /Dz.U. nr 154 poz. 1793/, zwanej dalej w skrócie ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r.
Już tylko z tego względu /uchylenia art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/, co do zasady, prawidłowe jest stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym wyroku, że w istocie organ administracyjny nie miał możliwości przyznania świadczenia, którego nie przewidują przepisy obowiązującego prawa tj. zmiany stanu prawa wprowadzonego ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. /a więc prawa obowiązującego w dacie zgłoszenia wniosku i w dacie orzekania przez organy obydwu instancji/. Nie może bowiem dojść do naruszenia przepisu prawa, jeżeli omawiany przepis /art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu/, nie obowiązywał w czasie podejmowania rozstrzygnięcia przez organy administracji publicznej i gdy poza tym normy intertemporalne nie przewidywały /w ustalonym, stanie faktycznym/ możliwości podejmowania orzeczeń na podstawie tego uchylonego przepisu prawa. Odmienne wywody skargi kasacyjnej, a w tym naruszenie art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Wydaje się, że powyższego toku rozumowania nie neguje skarga kasacyjna, z tym jednak, że kwestionuje tryb uchwalania i wejścia w życie omawianych przepisów, jako sprzecznego z Konstytucją RP oraz, że Sąd nie ustosunkował się do tych zarzutów, a ponadto, że Sąd, nie będąc związany granicami skargi, "mógł zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego" o zbadanie zgodności z Konstytucją przepisów likwidujących zasiłki przedemerytalne.
Również i te wywody skargi kasacyjnej nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Wprawdzie trafnie podniesiono w skardze, że obowiązkiem Sądu jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego, jednakże w istocie Sąd, w sposób pośredni aczkolwiek skrótowy, odniósł się do tych zarzutów skarżącego. Świadczą o tym rozważania dotyczące wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., nawiązanie do wniosków złożonych do Trybunału Konstytucyjnego w związku ze zbyt krótkim okresem vacatio legis ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. oraz zastosowania omawianych przepisów. Stąd też zarzuty i wywody skargi kasacyjnej, o charakterze postulatywnym, że Sąd Wojewódzki "mógł zwrócić się do Trybunału Konstytucyjnego", nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej.
W tym stanie rzeczy skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, co orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI