II SA/Gd 604/24

II SA/Gd 604/24 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-02-11
Data wpływu
2024-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne
Odmowa sporządzenia uzasadnienia
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Odmówiono sporządzenia uzasadnienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 141 par. 3 w zw. z art. 166 w zw. z art. 5a par. 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. N. o stwierdzenie występowania przesłanek, o których mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a. oraz o wyłączenie sędziego WSA Diany Trzcińskiej i asesora WSA Wojciecha Wycichowskiego w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt SKO Gd/4520/23 w przedmiocie opinii w sprawie podziału nieruchomości postanawia odmówić sporządzenia uzasadnienia postanowienia z dnia 24 października 2024 r. o sygn. akt II SA/Gd 604/24.
Uzasadnienie
R. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 26 marca 2024 r. o sygn. akt SKO Gd/4520/23, którym utrzymano w mocy postanowienie Wójta Gminy Pruszcz Gdański z dnia 20 czerwca 2023 r. o nr GPiRG.6724.1.38.2023.ZP1 w sprawie negatywnego zaopiniowania proponowanego wstępnego podziału nieruchomości.
Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 12 września 2024 r. wyznaczono termin rozpatrzenia sprawy z ww. skargi na 6 listopada 2024 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym oraz wyznaczono następujący skład orzekający: Sędzia WSA Diana Trzcińska (Przewodniczący), Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (Sprawozdawca), Asesor WSA Wojciech Wycichowski, Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (Sędzia zastępca). O składzie orzekającym zawiadomiono skarżącego pismem z dnia 13 września 2024 r., które skarżący odebrał w dniu 4 października 2024 r. (vide: k. nr 31 akt sądowych).
Pismem z dnia 10 października 2024 r., nadanym w dniu 11 października 2024 r., skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie występowania przesłanek, o których mowa w art. 5a § 1 p.u.s.a. oraz o wyłączenie sędziego Diany Trzcińskiej i asesora Wojciecha Wycichowskiego od rozpoznania niniejszej sprawy. W obszernym uzasadnieniu wniosku skarżący stwierdził, że z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących powołaniu i postępowaniu po powołaniu ww. osób nie spełniają oni wymogów niezawisłości i bezstronności. Wniosek nie zawierał podpisu.
Postanowieniem z dnia 24 października 2024 r. o sygn. akt II SA/Gd 604/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił ww. wniosek skarżącego. Postanowienie nie zawierało uzasadnienia. W dniu 7 listopada 2024 r. skarżącemu doręczono odpis sentencji postanowienia z pouczeniem o braku możliwości jego zaskarżenia (vide: k. nr 43 i 56 akt sądowych).
Pismem z dnia 14 listopada 2024 r. skarżący wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia ww. postanowienia z dnia 24 października 2024 r. Wniosek nie został podpisany, wobec czego zarządzeniem z dnia 27 listopada 2024 r. wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego jego wniosku poprzez podpisanie tego wniosku znajdującego się w aktach sprawy bądź przez nadesłanie wniosku zawierającego własnoręczny, oryginalny podpis celem dołączenia do akt – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 12 grudnia 2024 r. (vide: k. nr 68 akt), a zatem 7-dniowy termin do usunięcia braku formalnego upłynął w dniu 19 grudnia 2024 r.
Pismem z dnia 17 grudnia 2024 r., nadanym w dniu 18 grudnia 2024 r., skarżący nadesłał swój wniosek z dnia 14 listopada 2024 r. zawierający podpis.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 5a ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) – dalej jako p.u.s.a., dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 3, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy (§ 1). Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 1, może być złożony wobec sędziego sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty lub skargę kasacyjną (§ 2). Uprawnionym do złożenia wniosku jest skarżący oraz uczestnik postępowania na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawach, o których mowa w § 2, a w postępowaniu dyscyplinarnym – obwiniony (§ 3). Wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma w sprawie zawiadamia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę, a przy każdym kolejnym - jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie (§ 4 zd. 1-3).
Stosownie do art. 5a § 5 p.u.s.a. wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać: 1) żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 1; 2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie. Natomiast zgodnie z art. 5a § 6 p.u.s.a. wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 5, podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
Jak wynika z przytoczonych powyżej art. 5a § 5 i 6 p.u.s.a., przedmiotowy wniosek jest kwalifikowanym pismem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co oznacza, że w pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy wniosek spełnia wymogi formalne.
Z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że wnioskodawca (skarżący) jest uprawniony do złożenia wniosku (zob. art. 5a § 3 p.u.s.a.). Wniosek skarżącego dotyczy sędziego oraz asesora wyznaczonych do składu sądu rozpoznającego sprawę co do istoty (zob. art. 5a § 2 p.u.s.a.). Wniosek został złożony z zachowaniem terminu tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę (zob. art. 5a § 4 zd. 1 p.u.s.a.), ponieważ skarżący odebrał zarządzenie o wyznaczeniu posiedzenia w sprawie oraz wyznaczeniu składu orzekającego w dniu 4 października 2024 r., a wniosek wysłał w dniu 11 października 2024 r.
Jednakże wniosek skarżącego nie spełnia wymogów pisma procesowego. Stosownie bowiem do art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a., każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Tymczasem ani oryginał wniosku, ani załączony do niego odpis tego wniosku nie zawierają żadnego podpisu. Tym samym nadesłany wniosek nie spełnia wymagań pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Skoro zatem zgodnie z art. 5a § 6 p.u.s.a. wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 5, podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych, nie można było wezwać skarżącego do usunięcia braków formalnych w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a.
Stosownie do art. 163 § 2 p.p.s.a. postanowienia wydane na posiedzeniu niejawnym sąd doręcza z urzędu stronom. Gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia, postanowienie należy doręczyć z uzasadnieniem. Doręczając postanowienie należy pouczyć stronę występującą w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego.
A zatem każde postanowienie, które podlega zaskarżeniu, wymaga uzasadnienia (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 163). A contrario, postanowienia, które nie podlegają zaskarżeniu nie wymagają uzasadnienia.
W procedurze wynikającej ze skorzystania przez stronę z art. 5a p.u.s.a. w przypadku rozpoznania wniosku przez wojewódzki sąd administracyjny, jego merytoryczne rozpoznanie następuje w składzie 3 sędziów losowanych spośród całego składu sądu (art. 5a § 10 p.u.s.a.). Stosownie zaś do art. 5a § 16 p.p.s.a. zdanie pierwsze od postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku podmiotowi, który złożył wniosek i sędziemu, którego orzeczenie dotyczy, przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego ostatniego przepisu wynika, że zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego przysługuje jedynie w przypadku merytorycznego rozpoznania wniosku, tj. oddalenia wniosku lub też jego uwzględnienia poprzez wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy (zob. postanowienie NSA z 20 września 2022 r. sygn. II GSK 1396/22, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W myśl art. 5a § 18 p.u.s.a. w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu. NSA zauważył, że skoro ustawodawca w art. 5a p.u.s.a. nie uregulował procedury związanej z odrzuceniem wniosku, to mocą przywołanego art. 5a § 18 p.u.s.a. w omawianym zakresie należy odpowiednio stosować przepisy ustawy p.p.s.a. Zgodnie zaś z treścią przepisu art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione enumeratywnie w punktach od 1 do 10 tego przepisu. W żadnym z tych punktów ustawa nie wskazuje na możliwość wnoszenia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego odrzucające wniosek strony złożony na podstawie art. 5a p.u.s.a. NSA zauważył, że w zakresie wniosku o wyłączenie sędziego (asesora, referendarza) w przepisie art. 194 § 1 pkt 6 p.p.s.a. dano stronie postępowania prawo do wniesienia zażalenia, ale tylko na postanowienie, którego przedmiotem jest oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego. W art. 194 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie zastosowano zwrotu "w sprawie wniosków o wyłączenie sędziego lub sędziów". Ustawodawca wskazał wprost w treści przepisu art. 194 § 1 pkt 6 p.p.s.a. na możliwość zaskarżenia zażaleniem tylko postanowienia, którego przedmiotem jest oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego. Pozostałe przepisy tej ustawy - jak już zaznaczono - również nie przewidują możliwości zaskarżenia innych rozstrzygnięć w obrębie wyłączenia sędziów. Nie może zatem budzić wątpliwości, iż wnoszenie zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek o wyłączenie sędziego nie jest dopuszczalne (zob. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2022 r. sygn. III FZ 573/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko takie potwierdzają również inne orzeczenia NSA: postanowienie z 20 września 2022 r. sygn. II GSK 1396/22, postanowienie z 7 czerwca 2023 r. sygn. III OZ 258/23, postanowienie z 19 kwietnia 2023 r. sygn. III OZ 179/23 (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skoro zatem od postanowienia wydanego na podstawie art. 5a § 6 p.u.s.a. nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia do NSA, to postanowienie takie nie zawiera uzasadnienia. W konsekwencji prawidłowo doręczono skarżącemu (występującemu bez pełnomocnika profesjonalnego) odpis sentencji postanowienia bez uzasadnienia i z pouczeniem o braku możliwości jego zaskarżenia.
Zgodnie z art. 141 § 3 p.p.s.a. odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 166 p.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił sporządzenia uzasadnienia przedmiotowego postanowienia na podstawie art. 141 § 3 w związku z art. 166 p.p.s.a. w zw. z art. 5a § 6 p.u.s.a.