II SA/Gd 596/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-07-13
NSAbudowlaneŚredniawsa
roboty budowlanegrzywna w celu przymuszeniapostępowanie egzekucyjnebłąd co do osobynieruchomościwłasnośćKodeks cywilnyPrawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, uznając istotne naruszenia zasad postępowania egzekucyjnego przez organy niższych instancji.

Skarżący J.K. zaskarżył postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania robót budowlanych, które utrzymywało w mocy wcześniejsze postanowienie. Skarżący podnosił, że nie jest właścicielem nieruchomości i skutecznie uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji, uznając istotne naruszenie przepisów postępowania egzekucyjnego, w tym błędne rozpoznanie zażalenia i brak ustaleń co do potencjalnego zawieszenia postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania robót budowlanych. Grzywna została nałożona na skarżącego, który nabył nieruchomość z obiektem budowlanym, mimo że pierwotnie obowiązek wykonania robót ciążył na poprzedniej właścicielce. Skarżący argumentował, że nie jest właścicielem, ponieważ skutecznie uchylił się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu. Organ odwoławczy, powołując się na art. 548 Kodeksu cywilnego, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji. Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania egzekucyjnego, błędnie rozpoznając zażalenie skarżącego, które dotyczyło wadliwości postanowienia jako środka egzekucyjnego, podczas gdy skarżący podnosił argumenty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanego (zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji). Sąd wskazał również na brak ustaleń organu odwoławczego co do możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego w związku z toczącym się postępowaniem sądowym dotyczącym uchylenia się od skutków oświadczenia woli. W konsekwencji, Sąd uchylił oba postanowienia, uznając istotne naruszenie zasad postępowania egzekucyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania egzekucyjnego, błędnie rozpoznając zażalenie jako zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji i nie dokonując ustaleń co do przesłanek zawieszenia postępowania.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie rozpoznał zażalenia w zakresie przewidzianym dla postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, lecz dokonał oceny zarzutu dotyczącego błędu co do osoby zobowiązanego. Brak było również ustaleń co do możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego w związku z potencjalnym wynikiem postępowania przed sądem powszechnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.e.a. art. 32 § 1 i 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

k.c. art. 548

Kodeks cywilny

k.c. art. 88 § 1

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania egzekucyjnego, błędnie rozpoznając zażalenie. Organ odwoławczy nie dokonał ustaleń co do możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego w związku z postępowaniem sądowym dotyczącym uchylenia się od skutków oświadczenia woli.

Godne uwagi sformułowania

nastąpiło "swoiste pomieszanie" istoty zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego organ odwoławczy winien dokonać w tym zakresie ustaleń, których skutkiem mogłoby nastąpić zawieszenie postępowania egzekucyjnego

Skład orzekający

Jan Jędrkowiak

przewodniczący-sprawozdawca

Dorota Jadwiszczok

członek

Katarzyna Krzysztofowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania egzekucyjnego w administracji, w szczególności rozróżnienie między zarzutem w sprawie prowadzenia egzekucji a zażaleniem na postanowienie o nałożeniu grzywny, a także obowiązki organu w przypadku sygnalizowania przez zobowiązanego możliwości uchylenia się od skutków oświadczenia woli."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozróżnienie środków ochrony dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym i jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Jest to pouczające dla prawników procesualistów.

Błąd proceduralny organu egzekucyjnego doprowadził do uchylenia grzywny. Jak sądy administracyjne kontrolują postępowania egzekucyjne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 596/05 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-07-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dorota Jadwiszczok
Jan Jędrkowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Krzysztofowicz
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], 2. określa, że wymienione w punkcie pierwszym wyroku postanowienia nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
J.K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r.
Utrzymanym w mocy postanowieniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., w której nakazano M.N. właścicielce stodoły o konstrukcji drewnianej wykonanie szeregu robót budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W uzasadnieniu decyzji podano, że wobec nie wykonania przez w/w. obowiązków zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, w trakcie którego M. N. sprzedała nieruchomość na której stoi stodoła skarżącemu. Organ poinformował skarżącego, iż spoczywają na nim wszystkie obowiązki związane z nabytym obiektem budowlanym, przesłał upomnienie w celu wykonania wydanej decyzji, a wobec nie zrealizowania przez niego nakazanych robót budowlanych, wystawił nowy tytuł wykonawczy i nałożył grzywnę w celu przymuszenia.
W wniesionym odwołaniu od w/w postanowienia J.K. zarzucił, iż pomimo zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, własność w/w nieruchomości nie przeszła na nabywcę, gdyż skutecznie uchylił się od skutków prawnych swego oświadczenia woli.
Organ odwoławczy, powołując się na treść art. 548 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którą z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą, zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
We wniesionej do Sądu skardze, skarżący nie zgadzając się z argumentacją organu podniósł, że w myśl art. 88 § 1 k. c. uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone pod wpływem błędu, następuje poprzez złożenie stosownego oświadczenia na piśmie, co też uczynił.
W odpowiedzi na skargę wniesiono jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.), Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że może ją uwzględnić niezależnie od zarzutów w niej podniesionych.
Tego rodzaju sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Na wstępie rozważań zauważyć należy, iż przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t. j. Dz. U. z 2005 r Nr 229, poz. 1954 ze zm.) przewidują kilka sposobów obrony dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym. Podstawowym środkiem jest zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Najistotniejszą cechą zarzutu jest ta, że w przypadku jego uwzględnienia dochodzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Innym środkiem obrony jest możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Jeżeli więc zażalenie na postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutu posiada pewne cechy "odwołania", to w przypadku postanowienia nakładającego grzywnę w celu przymuszenia zażalenie dotyczy określonej czynności egzekucyjnej (zastosowania środka egzekucyjnego). Inne też aniżeli w przypadku zarzutu mogą być przy rozpoznaniu zażalenia przyczyny uwzględnienia zażalenia wniesionego od postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia (np. zobowiązany był w trakcie wykonywania nałożonego decyzją obowiązku a w tym przedmiocie organ przed wydaniem postanowienia nie poczynił ustaleń). Inaczej sytuacja przedstawiała się w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z materiałów sprawy, skarżący czynił próby skorzystania z pierwszego z w/w środków obrony, jednakże nieskuteczne z uwagi na uchybienie 7 dniowego terminu do wniesienia zarzutów. Wniósł również zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia – rozpoznane zaskarżonym postanowieniem.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący nie wskazuje (czego organ II instancji nie dostrzegł) na przyczyny powodujące wadliwość wydanego postanowienia jako środka egzekucyjnego, natomiast wskazuje na istniejącą (w jego ocenie) przesłankę mogącą być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (błąd co do osoby zobowiązanego – art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym). Nastąpiło zatem "swoiste pomieszanie" istoty zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego (art.32 § 1 i 2 w/w ustawy). W rozważanym przypadku naruszenie prawa przez organ odwoławczy przejawia się w tym, że nie rozpatrzył on zażalenia w takim zakresie, jaki był przewidziany dla postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, dokonał natomiast oceny (nie należącego do tego postępowania) zarzutu w zakresie "błędu co do osoby zobowiązanego".
Pomimo, że zażalenie skarżącego zarzucającego "błąd co do osoby zobowiązanego" z przyczyny, o której wyżej, w ramach postępowania w sprawie prowadzenia egzekucji (art. 33 pkt 4) nie było przedmiotem rozpoznania przez organ II instancji, to jednak, co wynika z materiału dowodowego, sygnalizowane były przez skarżącego poczynania zmierzające do sądowego uchylenia się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. W takiej sytuacji rozpoznający zażalenie organ odwoławczy winien dokonać w tym zakresie ustaleń, których skutkiem mogłoby nastąpić zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Wynik postępowania przed sądem powszechnym miałby bowiem decydujące znaczenie dla dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego (a zatem również w zakresie rozpoznawanego zażalenia w przedmiocie nałożonej grzywny w celu przymuszenia). Takich ustaleń brak.
Powołane wyżej okoliczności spowodowały, że Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, iż w stopniu istotnym zostały naruszone wynikające z powołanych wyżej przepisów zasady postępowania obowiązujące w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Uchyleniu podlegało również postanowienie organu I instancji, co spowodowane było umorzeniem przez ten organ postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. postępowania egzekucyjnego (jak należy sądzić z uzasadnienia postanowienia - w oparciu o ustalenie wystąpienia przesłanki z art.33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, którą jest "niewykonalność obowiązku charakterze niepieniężnym").
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI