II SA/GD 595/03

II SA/Gd 595/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-04-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Elżbieta Kowalik-Grzanka /przewodniczący sprawozdawca/
Krzysztof Gruszecki
Symbol z opisem
601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Sygn. powiązane
II OSK 49/06 - Wyrok NSA z 2006-12-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Anna Zegan po rozpoznaniu w dniu 13 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2003 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 20 § 1 pkt 4, art. 64a § 1 pkt 1, art. 119 § 1, art. 121 § 2 i § 4, art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968) nałożył na W. K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5.000 zł, wobec uchylania się od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Jednocześnie organ wezwał zobowiązanego do wpłacenia wymierzonej grzywny w terminie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowego postanowienia, wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego oraz uiszczenia kwoty 68 zł, stanowiącej opłatę za wydanie postanowienia.
W uzasadnieniu w/w postanowienia organ I instancji wskazał, iż pomimo ostatecznej decyzji orzekającej nakaz rozbiórki robót budowlanych wykonanych przez W. K. bez pozwolenia właściwego organu oraz stosownego upomnienia zobowiązany nakazanych robót budowlanych nie wykonał; stąd też koniecznym stało się orzeczenie grzywny jednorazowej w wysokości ustalonej w oparciu o art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
W zażaleniu na powyższe postanowienie W. K. wskazał, iż wysokość grzywny winna być ustalona jako iloczyn powierzchni zabudowy części budynku objętego nakazem przymusu rozbiórki i 1/5 ceny m2 powierzchni użytkowej budynku. W niniejszej sprawie organ w sposób całkowicie dowolny wymierzył grzywnę w wysokości 5.000 zł, bez uwzględnienia przedmiotowej zasady; nadto grzywna ustalona została w maksymalnej wysokości, co z uwagi na okoliczność, iż zobowiązany jest osobą bezrobotną, stanowi przejaw zastosowania zbyt uciążliwego środka przymusu.
Postanowieniem z dnia 14 marca 2003 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126), art. 121 § 2 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż strona skarżąca nie wykazała, iż postępowanie obarczone było jedną z wad określonych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadto, w ocenie organu odwoławczego zastosowanie grzywny w maksymalnej wysokości było uzasadnione; przemawia za tym okoliczność, iż W. K. spowodował istotne niebezpieczeństwo dla mieszkańców budynku, naruszając przepisy o minimalnej szerokości klatki schodowej oraz lekceważąc rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego. Dalej organ II instancji podniósł, iż błędny jest argument strony, iż grzywnę ustalać należy w oparciu o art. 121 § 5 w/w aktu normatywnego; przepis ten dotyczy bowiem obowiązków wynikających z art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Co więcej, niezasadny jest zarzut strony zastosowania zbyt uciążliwego środka przymusu. Przemawia za tym ustawowy katalog środków, które stosować może organ egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku W. K., powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazał, iż wysokość grzywny winna być ustalona jako iloczyn powierzchni zabudowy części budynku objętego nakazem przymusu rozbiórki i 1/5 ceny m2 powierzchni użytkowej budynku. Organ egzekucyjny w sposób całkowicie dowolny wymierzył zaś grzywnę w wysokości 5.000 zł, bez uwzględnienia przedmiotowej zasady; nadto grzywna ustalona została w maksymalnej wysokości, co z uwagi na okoliczność, iż zobowiązany jest osobą bezrobotną, stanowi przejaw zastosowania zbyt uciążliwego środka przymusu. W tym stanie w ocenie skarżącego grzywna została nałożona bez podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, której wysokość ustalono na podstawie art. 121 § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Sąd w składzie orzekającym wskazuje, iż w dacie orzekania przez organy administracji art. 121 § 2 stanowił, iż z zastrzeżeniem § 5 każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 5.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 25.000 zł; w myśl zaś § 4 przedmiotowego artykułu grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia obowiązku z wynikającego z przepisów budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy.
Podnieść należy, iż grzywna w celu przymuszenia, należąca do katalogu środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym nie nosi cech środka zaspokajającego; przeciwnie, stanowi środek o stricte przymuszającym charakterze. Za takim stwierdzeniem przemawia bowiem okoliczność, iż w odróżnieniu od grzywny orzekanej w postępowaniu karnym czy też w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, jest środkiem zmierzającym do wykonania obowiązku wynikającego z obowiązujących przepisów prawa. Co istotne, wysokość grzywny jest zróżnicowana w zależności od tego, czy nakładana jest wobec osób fizycznych czy też wobec osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż na skarżącego, w następstwie niewykonania ostatecznej decyzji orzekającej rozbiórkę robót budowlanych, wydanej na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane oraz stosownego upomnienia organ nadzoru budowlanego I instancji nałożył grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 5.000 zł.; przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało zaś, w następstwie zażalenia skarżącego utrzymane w mocy postanowieniem organu odwoławczego.
Analiza stanu fatycznego przedmiotowej sprawy oraz obowiązującego w dacie orzekania przez organy administracji stanu prawnego prowadzi Sąd w składzie orzekającym do wniosku, iż rozstrzygnięcia mające za przedmiot nałożenie grzywny w celu przymuszenia są zgodne z prawem. Bezsprzeczną jest bowiem okoliczność, iż skarżący nie wykonał rozbiórki ścianki działowej wybudowanej na klatce schodowej w budynku przy ul. [...] w S. oraz odtworzenia pomieszczenia gospodarczego wraz z instalacją wodociągową w uprzednio istniejącym układzie. W tym stanie rzeczy, uwzględniając treść art. 119 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sposób prawidłowy nałożono na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia, uzasadniając podstawę jej zastosowania jak i jej wysokość.
Co istotne, skarżący nie zakwestionował samego faktu zastosowania przez organ przedmiotowego środka egzekucyjnego w świetle oczywistego stanu faktycznego sprawy; jego sprzeciw wzbudziła jedynie ustalona przez organ wysokość należności.
W tym też miejscu podnieść należy, iż organy administracji prawidłowo zastosowały w podstawach swoich rozstrzygnięć m.in. art. 121 § 2 i § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prawidłowo określono również, kierując się zasadą celowości i skuteczności wysokość nałożonej grzywny, odnosząc ją do potencjalnych zagrożeń jakie mogą wyniknąć z dokonanych przez skarżącego robót budowlanych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2004 r., IV SA 4122/02, baza Lex nr 148919).
Niezasadne są zaś argumenty skarżącego, iż wysokość grzywny ustalać należy w oparciu o iloczyn wskazany w art. 121 § 5 w/ aktu prawnego. Przepis ten, co słusznie podniósł organ odwoławczy, dotyczy jedynie grzywny stosowanej w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku [...](por. R. Hauser, Z. Leoński: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2003, s. 480).
Jeżeli natomiast w decyzji stanowiącej następstwo nie wykonania określonych obowiązków, nakazano rozbiórkę części obiektu budowlanego, to obowiązku tego nie można rozumieć jako "przymusowej rozbiórki", o jakiej mowa w art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; w tym bowiem wypadku stosować należy przepisy art. 121 § 2, 3 i 4 w/w aktu normatywnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2002 r., IV SA 122/01, publ. ONSA 2004/2/50 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 1999 r., IV SA 1663/98, baza Lex nr 48190).
W tym też zakresie postanowienie organu I instancji jak i rozstrzygnięcie organu odwoławczego uznać należy za zgodne z prawem; na tym tle skarga nie zawiera żadnych merytorycznych zarzutów przeciwko zapadłemu rozstrzygnięciu, stanowiąc w istocie jedynie polemikę z postanowieniami organów administracji budowlanej.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami, orzekł, jak w sentencji wyroku.