II SA/Gd 590/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-12-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
lokalizacja inwestycjicel publicznykodeks postępowania administracyjnegoustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennymtermin do wniesienia odwołaniadoręczenie decyzjiBIPpostanowienieuchybienie terminu

WSA w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie SKO stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji lokalizacyjnej, uznając, że odwołanie zostało wniesione po terminie.

Skarżący J.W. i S.W. wnieśli odwołanie od decyzji Burmistrza ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, jednak Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia. Skarżący zarzucili błędne ustalenie początku biegu terminu, twierdząc, że powinien on być liczony od dnia udostępnienia obwieszczenia w BIP, a nie od dnia doręczenia decyzji. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że decyzja została prawidłowo doręczona skarżącym, a termin na wniesienie odwołania upłynął przed jego złożeniem.

Sprawa dotyczyła skargi J. W. i S. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, które stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy Żukowo w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego (budowy gazociągu). Skarżący odebrali decyzję Burmistrza 16 kwietnia 2025 r., a odwołanie wnieśli 2 maja 2025 r. Kolegium uznało, że termin 14 dni na wniesienie odwołania upłynął 30 kwietnia 2025 r. Skarżący zarzucili błędne ustalenie początku biegu terminu, argumentując, że powinien on być liczony od dnia udostępnienia obwieszczenia o wydaniu decyzji w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) zgodnie z art. 49 § 2 k.p.a. i art. 53 ust. 1 u.p.z.p., co oznaczałoby bieg terminu od 25 kwietnia 2025 r. i upływ 9 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że zgodnie z art. 53 ust. 1 u.p.z.p., właściciele nieruchomości objętych inwestycją powinni być zawiadamiani w trybie indywidualnego doręczenia (art. 39-48 k.p.a.). Ponieważ decyzja została doręczona skarżącym 16 kwietnia 2025 r., termin na wniesienie odwołania upłynął 30 kwietnia 2025 r., a odwołanie wniesiono po terminie. Sąd podkreślił, że w przypadku indywidualnego doręczenia, termin biegnie od dnia doręczenia, a nie od dnia publikacji w BIP.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji stronie, a nie od dnia udostępnienia informacji o wydaniu decyzji w Biuletynie Informacji Publicznej, jeśli strona jest indywidualnie zawiadomiona.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w przypadku właścicieli nieruchomości objętych inwestycją celu publicznego, zgodnie z art. 53 ust. 1 u.p.z.p., stosuje się indywidualne doręczenie decyzji na podstawie przepisów k.p.a. (art. 39-48 k.p.a.). W takim przypadku termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia faktycznego doręczenia decyzji, a nie od dnia publikacji w BIP, która ma zastosowanie w innych sytuacjach lub jako dodatkowy środek informacyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (28)

Główne

k.p.a. art. 127 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 53 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 49 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 49 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 39

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 48

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

P.p.s.a. art. 3 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 4 § 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 50 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 50 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 51 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 53 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 54

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 39

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 4 § 2a

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne art. 4 § 2a

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 124 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument skarżących, że termin do wniesienia odwołania powinien być liczony od dnia udostępnienia obwieszczenia w BIP, a nie od dnia doręczenia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w BIP. W przypadku pisemnego, indywidualnego doręczania decyzji, skutek prawny doręczenia następuje na zasadach ogólnych k.p.a., a więc termin do złożenia środka odwoławczego biegnie od dnia doręczenia przesyłki adresatowi, ewentualnie od dnia doręczenia zastępczego.

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

przewodniczący

Diana Trzcińska

członek

Wojciech Wycichowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji lokalizacyjnej, w szczególności w kontekście indywidualnego doręczenia i publikacji w BIP."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy strona jest indywidualnie doręczana decyzja, a jednocześnie informacja o wydaniu decyzji jest publikowana w BIP.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu proceduralnego, jakim jest prawidłowe ustalenie terminu do wniesienia odwołania, co ma kluczowe znaczenie dla ochrony praw stron w postępowaniu administracyjnym. Wyjaśnia praktyczne różnice między doręczeniem indywidualnym a publikacją w BIP.

Kiedy termin na odwołanie zaczyna biec? Kluczowa różnica między doręczeniem a publikacją w BIP.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 590/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-12-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/
Diana Trzcińska
Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 127 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi J. W. i S. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 16 czerwca 2025 r. sygn. akt SKO Gd/2246/24 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z 16 grudnia 2024 r. P. (dalej: "Inwestor") wystąpiła do Burmistrza Gminy Żukowo (dalej: "Burmistrz", "organ pierwszej instancji") o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie gazociągu średniego ciśnienia dn 160/63 PE na części działek nr [...]-[...] położonych w obrębie M. oraz na terenie części działki nr [...] położonej w obrębie T., gmina Ż.
Po wezwaniu Inwestora do uzupełnienia wniosku i jego uzupełnieniu Burmistrz pismem z 13 marca 2025 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zawiadomienie zostało skierowane m.in. do J. W. i S. W. (dalej: "Skarżący") - właścicieli objętej inwestycją działki nr [...], którzy odebrali je w dniu 21 marca 2025 r.
W tym samym dniu Burmistrz, na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: "k.p.a.", oraz art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm.) - dalej: "u.p.z.p.", obwieścił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji
o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Decyzją z 4 kwietnia 2025 r. Burmistrz, na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 50 ust. 1 i 4, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 53 ust. 4 pkt 2, 3 i 8 oraz art. 54 u.p.z.p., ustalił na rzecz Inwestora lokalizację inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym, polegającą na budowie sieci gazowej średniego ciśnienia dn 160/63 PE na terenie części działek
nr [...]-[...] położonych w obrębie M. oraz na terenie części działki nr [...] położonej w obrębie T., gmina Ż.
Decyzja została wysłana m.in. do J. W. i S. W., którzy odebrali ją w dniu 16 kwietnia 2025 r.
Pismem z 4 kwietnia 2025 r. Burmistrz, na podstawie art. 49 k.p.a. oraz art. 53 ust. 1 u.p.z.p., zawiadomił o wydaniu w dniu 4 kwietnia 2025 r. ww. decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Ze znajdującej się na ww. piśmie adnotacji wynika, że zawiadomienie o wydaniu decyzji zamieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej (dalej: "BIP") oraz wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w Żukowie w dniach od 4 kwietnia 2025 r. do 17 kwietnia 2025 r.
W dniu 2 maja 2025 r. J. W. i S. W. nadali w placówce pocztowej odwołanie od decyzji Burmistrza z 4 kwietnia 2025 r.
Postanowieniem z 16 czerwca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Gdańsku (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w postępowaniu wstępnym, przed merytorycznym rozpoznaniem odwołania, organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy spełnia wymogi formalne. Jednym z wymogów formalnych jest zachowanie terminu do wniesienia odwołania, który zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Dopiero po ustaleniu, że odwołanie zostało wniesione w terminie, organ odwoławczy może rozpoznać sprawę merytorycznie.
Organ odwoławczy podniósł, że po zapoznaniu się z przedstawionymi aktami sprawy, stwierdził, iż organ pierwszej instancji prawidłowo pouczył Skarżących
w zaskarżonej decyzji co do terminu i sposobu wniesienia środka zaskarżenia.
Kolegium wskazało, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż zaskarżona decyzja została doręczona Skarżącym w dniu 16 kwietnia 2025 r. Począwszy od dnia następującego po dacie doręczenia zaczął biec 14-dniowy termin do złożenia odwołania. W związku z tym termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu
30 kwietnia 2025 r., zaś Skarżący odwołanie od ww. decyzji złożyli za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 2 maja 2025 r., zatem z przekroczeniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
W związku z powyższym Kolegium stwierdziło, że analizowany środek zaskarżenia został złożony przez Skarżących z uchybieniem ustawowego, 14-dniowego terminu do jego wniesienia. Podkreślono, że termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione
z uchybieniem terminu. Wskazano również, że rozpatrzenie odwołania wniesionego
z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowiłoby rażące naruszenie prawa, dając podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji organu odwoławczego w oparciu
o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W skardze na powyższe postanowienie J. W. i S. W., reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzucili mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 49 § 2 k.p.a., znajdujące wyraz w przyjęciu przez Kolegium, że termin na wniesienie przez Skarżących odwołania od decyzji Burmistrza z 4 kwietnia 2025 r. zaczął biec od dnia następującego po dniu, w którym Skarżącym doręczono ww. decyzję za pośrednictwem operatora pocztowego, tj. od
17 kwietnia 2025 r., podczas gdy zgodnie z ww. przepisami termin ten zaczął biec po upływie 14 dni od dnia udostępnienia obwieszczenia o wydaniu ww. decyzji w BIP na stronie podmiotowej Urzędu Gminy Żukowo, tj. od 25 kwietnia 2025 r., które to błędne zapatrywanie Kolegium skutkowało mylnym stwierdzeniem, że Skarżący wnieśli odwołanie od decyzji Burmistrza z 4 kwietnia 2025 r. z uchybieniem ustawowego, 14-dniowego terminu do jego wniesienia.
W oparciu o tak sformułowany zarzut wniesiono uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz Skarżących kosztów postępowania,
z uwzględnieniem wpisu, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, a także kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Na podstawie art. 106 § 3 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", wniesiono o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci zrzutu z ekranu przedstawiającego obwieszczenie o wydaniu decyzji Burmistrza z 4 kwietnia 2025 r. zamieszczone w BIP na stronie podmiotowej Urzędu Gminy Żukowo, w celu ustalenia daty, w której nastąpiło wspomniane wyżej udostępnienie obwieszczenia o wydaniu decyzji, a co za tym idzie daty, w której rozpoczął bieg termin na wniesienie przez Skarżących odwołania od tej decyzji. Strona skarżąca zaznaczyła, że wniosek dowodowy jest składany wyłącznie z daleko idącej ostrożności procesowej, gdyż data udostępnienia obwieszczenia o wydaniu decyzji Burmistrza z 4 kwietnia 2025 r. w BIP na stronie internetowej Urzędu Gminy Żukowo stanowi fakt powszechnie znany w rozumieniu art. 106 § 4 P.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi zarzucono, że Kolegium błędnie ustaliło datę, od której zaczął biec dla Skarżących termin na wniesienie odwołania od decyzji Burmistrza
z 4 kwietnia 2025 r. Organ odwoławczy pominął bowiem, że w sprawie znajdą zastosowanie przepisy art. 53 ust. 1 zdanie pierwsze u.p.z.p. w zw. z art. 49 § 2 k.p.a. oraz art. 129 § 2 k.p.a. Zwrócono uwagę, że Skarżący, jako właściciele nieruchomości objętej decyzją z 4 kwietnia 2025 r. (stosownie do art. 28 k.p.a.) bez wątpienia posiadają status strony w postępowaniu, które w pierwszej instancji zakończyło się wydaniem tej decyzji.
W związku z tym znajduje wobec nich zastosowanie art. 53 ust. 1 u.p.z.p. Kwestię skutku w postaci doręczenia decyzji, której wydanie zostało obwieszczone w BIP urzędu obsługującego organ wydający decyzję reguluje zaś art. 49 § 2 zdanie pierwsze k.p.a.,
w myśl którego zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w BIP.
Strona skarżąca podniosła, że w niniejszej sprawie udostępnienie obwieszczenia (zawiadomienia) o wydaniu decyzji Burmistrza z 4 kwietnia 2025 r. w BIP na stronie internetowej (stronie podmiotowej w rozumieniu art. 53 ust. 1 u.p.z.p.) Urzędu Gminy Żukowo nastąpiło 10 kwietnia 2025 r. Tym samym, wbrew odmiennej ocenie Kolegium, termin na wniesienie przez Skarżących odwołania od ww. decyzji Burmistrza, o którym to terminie mowa w art. 129 § 2 k.p.a., rozpoczął swój bieg po upływie 14 dni od dnia,
w którym nastąpiło opublikowanie obwieszczenia o wydaniu decyzji w BIP na stronie internetowej Urzędu Gminy Żukowo, tj. w dniu 25 kwietnia 2025 r. Termin ten upłynął zaś
w dniu 9 maja 2025 r. Tak więc Skarżący, wbrew odmiennej ocenie Kolegium, wnieśli odwołanie z zachowaniem prawem przewidzianego terminu.
Strona skarżąca zwróciła uwagę, że kwestia sposobu rozpoczęcia biegu terminu na złożenie odwołania w przypadkach, w których stronom postępowania doręcza się decyzję poprzez obwieszczenie, a przy tym pewną kategorię owych stron dodatkowo zawiadamia się o wydaniu decyzji (jak ma to miejsce w przypadku art. 53 ust. 1 u.p.z.p.), została rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") w uchwale z 27 lutego 2017 r. sygn. akt II OPS 2/16. Przyznano, że uchwała ta została wydana na tle art. 11f
ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania
i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 311), jednak tezy w niej zawarte, z uwagi na ich uniwersalny w tym kontekście charakter oraz w zasadniczej mierze analogiczny sposób skonstruowania ww. przepisu oraz art. 53 ust. 1 u.p.z.p., znajdują zastosowanie również w sprawach regulowanych przepisami u.p.z.p.
Podsumowując podniesiono, że fakt, iż Burmistrz doręczył Skarżącym decyzje za pośrednictwem operatora pocztowego, nie zaś jedynie zawiadomił ich o jej wydaniu, co nakazuje mu art. 53 ust. 1 zdanie drugie u.p.z.p., nie może pozbawiać Skarżących prawa do wniesienia odwołania w terminie wynikającym wprost z przepisów prawa, tj. z art. 53 ust. 1 zdanie pierwsze u.p.z.p. zw. z art. 49 § 2 k.p.a. oraz art. 129 § 2 k.p.a. Działanie organu w sposób odmienny od litery prawa, choćby motywowane interesem strony, nie może rodzić dla niej negatywnych skutków procesowych. Wskazano ponadto, że żaden przepis u.p.z.p. nie ustanawia reguły, w myśl której zawiadomienie o wydaniu decyzji,
np. to, o którym mowa w art. 53 ust. 1 zdanie drugie u.p.z.p., niosło ze sobą skutek równoważny z doręczeniem decyzji.
Kolegium w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty.
W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane
w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 16 czerwca 2025 r., którym stwierdzono uchybienie przez J. W. i S. W. terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy Żukowo z 4 kwietnia 2025 r.
w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.). Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Ustawodawca precyzuje zarazem tę regulację poprzez wskazanie w art. 127 § 1 k.p.a., że stronie przysługuje odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Jak wynika z kolei z art. 129 § 1 i 2 k.p.a. odwołanie należy wnieść do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję, w terminie 14 dni od dnia doręczenia danej decyzji stronie. Zachowanie tego terminu stanowi przy tym warunek konieczny skutecznego podważenia rozstrzygnięcia, z którym nie zgadza się strona. W razie upływu wskazanego terminu organ odwoławczy będzie natomiast zobowiązany - w świetle art. 134 k.p.a. - do stwierdzenia
w drodze postanowienia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że regulacja art. 134 k.p.a. wyznacza zakres postępowania organu odwoławczego, określanego mianem wstępnego, rozpoczynającego działania organu wyższego stopnia od badania zaistnienia formalnych przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia. Na tym etapie postępowania organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy dany środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w terminie. Jeżeli czynności postępowania wstępnego ujawnią brak wystąpienia formalnych przesłanek odwołania, to obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia kończącego ostatecznie postępowanie w sprawie. Akt ten nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz jednocześnie całe postępowanie dwuinstancyjne. Dopiero pozytywny rezultat wskazanych czynności rodzi automatycznie prawo
i jednocześnie obowiązek organu odwoławczego zbadania sprawy i jej rozstrzygnięcia. Ten etap nazywany jest w literaturze przedmiotu postępowaniem rozpoznawczym, podczas którego przeprowadzane jest postępowanie wyjaśniające co do merytorycznych aspektów sprawy. Oznacza to, że jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 11 października 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 738/19, wszystkie przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W judykaturze wskazuje się również, że podjęcie przez organ odwoławczy czynności zmierzających do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy każdorazowo poprzedza postępowanie wstępne, w trakcie którego organ ten podejmuje czynności mające na celu ustalenie m.in., czy środek odwoławczy został wniesiony z zachowaniem terminu. Przeprowadzenie tych czynności wstępnych jest obligatoryjne. Ewentualne ustalenie,
że odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu skutkuje tym, że organ nie rozpoznaje odwołania merytorycznie, nie rozważa argumentacji strony, lecz postanowieniem stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 134 k.p.a. W razie przekroczenia terminu organ odwoławczy nie bada zatem odwołania pod kątem merytorycznym, lecz na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzenie uchybienia terminu nie jest bowiem zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (zob. wyrok NSA z 18 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 845/21).
Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie zostało wydane po prawidłowym ustaleniu przesłanek przewidzianych w art. 134 k.p.a. i odpowiada przepisom prawa. Skoro Skarżący złożyli odwołanie po upływie terminu do jego wniesienia, to Kolegium nie mogło przystąpić do jego rozpoznania, lecz zobowiązane był stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania w drodze postanowienia.
Z przekazanych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu
4 kwietnia 2025 r. Burmistrz wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, którą doręczył Inwestorowi oraz właścicielom i użytkownikom wieczystym nieruchomości, na których ta inwestycja będzie lokalizowana (w tym Skarżącym). Pismem
z tego samego dnia Burmistrz, na podstawie art. 49 k.p.a. oraz art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r.,
poz. 1130 ze zm.), zawiadomił, że w dniu 4 kwietnia 2025 r. wydał ww. decyzję. Ze znajdującej się na tym piśmie adnotacji wynika, że zawiadomienie o wydaniu decyzji zamieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej oraz wywieszono na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy w Żukowie w dniach od 4 kwietnia 2025 r. do 17 kwietnia 2025 r.
Zgodnie z art. 53 ust. 1 u.p.z.p. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, o wydanych w jego toku postanowieniach oraz o decyzji kończącej to postępowanie strony zawiadamia się
w drodze udostępnienia zawiadomienia w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego organ prowadzący postępowanie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, z wyłączeniem inwestycji lokalizowanych na terenach zamkniętych ustalonych przez Ministra Obrony Narodowej decyzją, o której mowa w art. 4 ust. 2a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się w sposób, o którym mowa
w art. 39 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z przytoczonej wyżej regulacji wynika zatem wprost, że o wydaniu decyzji kończącej tzw. postępowanie lokalizacyjne organ zawiadamia na piśmie inwestora oraz właścicieli
i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego. Należy zauważyć, że art. 53 ust. 1 u.p.z.p. jest "przepisem szczególnym"
w rozumieniu art. 49 § 1 k.p.a., który przewiduje, że jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej.
Zatem w postępowaniu dotyczącym lokalizacji inwestycji celu publicznego zastosowanie będzie miał dwutorowy tryb zawiadamiania stron postępowania: podmiotom, którym art. 53 ust. 1 u.p.z.p. wprost nakazuje dokonywanie doręczeń bezpośrednich, ich doręczenie będzie odbywać się w trybie art. 39-48 k.p.a., natomiast doręczanie w drodze obwieszczenia publicznego - na zasadzie art. 49 k.p.a.
Prawidłowe określenie trybu, w jakim danej stronie postępowania będzie doręczona decyzja kończąca postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, tj. doręczenie bezpośrednie czy przez obwieszczenie, ma istotny wpływ na przysługujące jej uprawnienia procesowe, m.in. do wniesienia odwołania i ustalenie terminu na dokonanie tej czynności. W przypadku pisemnego, indywidualnego doręczania decyzji, skutek prawny doręczenia następuje na zasadach ogólnych k.p.a., a więc termin do złożenia środka odwoławczego biegnie od dnia doręczenia przesyłki adresatowi, ewentualnie od dnia doręczenia zastępczego. Natomiast w wypadku publicznego ogłoszenia dzień wskazany w zawiadomieniu jako dzień, w którym nastąpiło publiczne obwieszczenie, inne publiczne ogłoszenie lub udostępnienie pisma w BIP na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej jest dniem, od którego liczy się 14-dniowy termin uznania zawiadomienia za dokonane. Zawiadomienie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia, w którym nastąpiło to publiczne obwieszczenie.
W tym wypadku skutek prawnoprocesowy doręczenia pisma oparty jest na tzw. fikcji prawnej, że w trakcie biegu terminu 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia strony dowiedziały się o podjętej przez organ czynności i z nią się zapoznały w sposób równoważny doręczeniu pisma w formie doręczenia właściwego lub zastępczego. Zatem bieg terminu do złożenia odwołania od decyzji doręczonej w tym trybie rozpoczyna się po upływie 14 dni od dnia wskazanego jako publiczne obwieszczenie (zob. wyrok WSA
w Gdańsku z 6 maja 2020 r. sygn. akt II SA/Gd 708/19).
Z nadesłanych wraz ze skargą akt administracyjnych sprawy wynika, że Skarżący są właścicielami działki nr [...] położonej w obrębie M., gmina Ż., na której będzie lokalizowana inwestycja celu publicznego, której warunki realizacji Burmistrz określił w decyzji z 4 kwietnia 2025 r. W związku z tym, zgodnie z art. 53 ust. 1 zdanie drugie u.p.z.p., wszelkie doręczenia w odniesieniu do Skarżących powinny były następować
(i następowały) w trybie art. 39-48 k.p.a.
Kolegium prawidłowo ustaliło, że decyzja Burmistrza z 4 kwietnia 2025 r. została doręczona Skarżącym w dniu 16 kwietnia 2025 r. Począwszy od dnia następującego po dacie doręczenia zaczął biec 14-dniowy termin do złożenia odwołania. W związku z tym termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu 30 kwietnia 2025 r., zaś Skarżący odwołanie od ww. decyzji złożyli za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 2 maja 2025 r., zatem z przekroczeniem ustawowego terminu do jego wniesienia.
Skoro odwołanie Skarżących od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione po upływie terminu organ odwoławczy był zobligowany do wydania postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a.
Podsumowując należy stwierdzić, że Kolegium dokonało wystarczających dla rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych oraz w sposób prawidłowy oceniło zebrany w sprawie materiał procesowy. Podstawy zastosowania art. 134 k.p.a. zostały w wystarczający sposób ujawnione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, które spełnia wymagania stawiane przez art. 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 w zw. z art. 120 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.[pic]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI