II SA/Gd 589/24

II SA/Gd 589/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-10-02
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-06-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Justyna Dudek-Sienkiewicz
Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący/
Krzysztof Kaszubowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Sygn. powiązane
II OSK 369/25 - Postanowienie NSA z 2025-03-18
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 741
art. 37d
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Protokolant Starszy asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2024 r. nr SKO Gd 2088/23 w przedmiocie kary pieniężnej za umieszczenie tablic reklamowych oddala skargę.
Uzasadnienie
P. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za umieszczenie urządzenia reklamowego.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 30 sierpnia 2022 r. pracownicy Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni przeprowadzili kontrolę zgodności usytuowania reklam z zasadami i warunkami uchwały nr XLVIII/1465/18 Rady Miasta Gdańska z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2018 r., poz. 1034; zwanej dalej: "Uchwałą Krajobrazową Gdańska"). Podczas kontroli przy ul. L. w G. stwierdzono umieszczenie samochodu osobowego marki W. o nr rej. [...] oklejonego reklamami. Na podstawie przeprowadzonych pomiarów określono, że urządzenie reklamowe posiadało powierzchnię 12,34m2. Z kontroli sporządzono protokół wraz z dokumentacją fotograficzną.
Następnie, pismem z dnia 30 sierpnia 2022 r., zawiadomiono właściciela urządzenia o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za umieszczenie urządzenia reklamowego niezgodnie z przepisami Uchwały Krajobrazowej Gdańska.
Kontrole zostały powtórzone w dniach 2, 13, 20 września, 8 listopada 2022 r. oraz 3 stycznia 2023 r.
Decyzją z dnia 3 stycznia 2023 r. Dyrektor Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni wymierzył P. K., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą O., karę pieniężną w kwocie 29.981,02 zł za umieszczenie od dnia wszczęcia postępowania tj. od dnia 30 sierpnia 2022 r. do dnia 3 stycznia 2023 r. (dnia wydania decyzji) urządzenia reklamowego w formie samochodu osobowego marki W. o numerze rejestracyjnym [...], przy ul. L. w G., na działce nr [...] obręb S., o łącznej powierzchni służącej ekspozycji reklam wynoszącej 12,34 m2, niezgodnego z przepisami Uchwały Krajobrazowej Gdańska. Dodatkowo organ nałożył na zobowiązanego obowiązek dostosowania urządzenia reklamowego do postanowień Uchwały Krajobrazowej Gdańska bądź usunięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 4 stycznia 2024 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając podjęte stanowisko organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm.; dalej jako: "u.p.z.p."). Wskazując na treść przepisu art. 37 a), art. 37 d), art. 2 pkt 16 a), art. 4 pkt 16 b) i c) u.p.z.p. oraz § 2 ust. 1 i 3, § 3 ust. 1, § 17 Uchwały Krajobrazowej Gdańska, a także orzecznictwo sądów administracyjnych Kolegium wskazało, że będący przedmiotem postępowania pojazd z całą pewnością odpowiadał definicji urządzenia reklamowego, albowiem nie będąc tablicą reklamową służył do ekspozycji reklamy.
Organ podkreślił, że jakkolwiek samochód może być uznany za urządzenie reklamowe, to jednak jego głównym przeznaczeniem jest poruszanie się po drogach. Dlatego oceniając tego rodzaju obiekt należy, w ocenie organu, odróżnić zaparkowanie pojazdu, na którym znajduje się reklama, od umieszczenia tablicy lub urządzenia reklamowego w rozumieniu art. 37d u.p.z.p. Nie każde bowiem zaparkowanie pojazdu, mimo że znajdują się na nim reklamy, stanowi umieszczenie reklamy wymagające spełnienia określonych wymogów prawnych. Dopóki pojazd, nawet oklejony reklamami, służy do przemieszczania się po drogach, dopóty jego zaparkowanie w określonym miejscu nie może zostać z góry uznane za "umieszczenie" urządzenia reklamowego.
W niniejszej sprawie Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że pojazd będący przedmiotem postępowania faktycznie utracił swoją zasadniczą funkcję polegającą na przemieszczaniu się na rzecz prezentowania treści reklamowych. Stan pojazdu stwierdzony tylko na podstawie fotografii przekonuje o tym, że pojazd jest w fatalnym stanie technicznym. Ocenę tę potwierdza uzyskana przez organ ekspertyza wykonana przez M. C., który po zapoznaniu się z zewnętrznym stanem pojazdu ocenił, że jest on w złym stanie technicznym. Pojazd nie ma lusterek zewnętrznych oraz wewnętrznego, elementy samochodu w istotny sposób zostały zniszczone przez korozję, tłumik ma zerwane mocowanie, tylne drzwi pojazdu zostały zaklejone reklamą uniemożliwiając ich otwarcie, drzwi kierowcy zabezpieczone zostały wkrętem uniemożliwiającym ich otwarcie. Wnętrze pojazdu było w znacznym stopniu zniszczone. Pojazd nie posiadał dźwigni zmiany biegów. Pojazd miał odkształcony dach, skorodowane zawieszenie, a także uszkodzony przewód hamulcowy, zdegradowane i zniszczone ogumienie.
W opinii Kolegium sporządzana opinia jest rzetelna, a także dobrze udokumentowana materiałem zdjęciowym, przez co w sposób miarodajny pozwala na ocenę stanu technicznego pojazdu. Wizualny stan pojazdu wystarczająco obrazuje jego stan techniczny, w związku z czym nie istnieje konieczność uzupełninia opinii o jakiekolwiek inne dowody celem ustalenia stanu technicznego silnika itp.
Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że strona, pomimo wezwania, nie przedstawiła dowodu ubezpieczenia pojazdu ani badania technicznego.
Powyższe okoliczności w ocenie Kolegium pozwalają przyjąć, że przedmiotowy pojazd nie spełniał warunków dopuszczania do ruchu oraz nie służył do przemieszczania się. Przez cały wskazany w decyzji organu I instancji okres stał przy drodze publicznej oklejony treściami, które należy uznać za reklamę. W istocie rzeczy pojazd ten stanowił urządzenie reklamowe umieszczone w przestrzeni publicznej.
Ponieważ uchwała krajobrazowa w opisanej lokalizacji nie zezwala na umieszczanie urządzeń reklamowych tego rodzaju, zaistniały wszelkie przesłanki wymierzenia kary za umieszczenie reklamy nieodpowiadającej wymogom uchwały krajobrazowej.
Organ odwoławczy uznał za bezprzedmiotowe zarzuty odnoszące się do ustalenia daty początkowej wymiary kary, tj.: wszczęcia postępowania. Kolegium wyjaśniło, że wszczęcie postępowania z urzędu co do zasady następuje z chwilą podjęcia pierwszej czynności w sprawie przez organ administracji publicznej. O czynności tej organ jest zobligowany poinformować strony postępowania. Obowiązek zawiadomienia strony o czynności organu ma dla wyznaczenia daty wszczęcia postępowania takie znaczenie, że tylko czynności dokonane przez organ, o których strony poinformowano, mogą wszczynać postępowanie. Jeżeli więc organ podejmował kilka czynności w różnych datach (np. wystąpienie o informacje do innych organów, zebranie informacji wewnętrznych, wizja w terenie), ale tylko o niektórych z nich poinformował stronę, to wyłącznie ta czynność, o której strona została zawiadomiona może zostać uznana za wszczynającą postępowanie administracyjne. Zawiadomienie stron zatem jedynie "sankcjonuje" takie wszczęcie, a nie stanowi samo wszczęcia postępowania. Zawiadomienie o czynnościach organu jest zatem wymogiem niezbędnym dla wyznaczenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, lecz nie determinującym tę datę. Decydującego znaczenia nie ma tym samym data doręczenia tego zawiadomienia stronie, gdyż to nie zawiadomienie, a dokonana przez organ czynność wszczyna postępowanie.
W niniejszej sprawie organ I instancji przeprowadził w dniu 30 sierpnia 2022 r. kontrolę, podczas której stwierdził istnienie urządzenia reklamowego, którego umieszczenie było niezgodne z postanowieniami uchwały krajobrazowej. O powyższej czynności strona została zawiadomiona. Zawiadomienie nosi tę samą datę co dzień dokonania kontroli pasa. W zawiadomieniu poinformowano o wszczęciu postępowania, a fakt skutecznego doręczenia owego zawiadomienia nie jest kwestionowany. W konsekwencji, za datę wszczęcia postępowania, od której naliczana jest kara, należało przyjąć dzień pierwszej czynności podjętej przez organ w związku z ujawnionym deliktem administracyjnym.
Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo ocenił także przesłanki zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Waga naruszenia prawa w niniejszej sprawie nie jest znikoma, a strona nie zaprzestała naruszania prawa.
Za bezzasadny uznał ponadto organ odwoławczy zarzut dotyczący braku metryki w aktach sprawy. Nieprawidłowość ta, nawet jeśli ma miejsce, nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Cały materiał dowodowy został ujęty w aktach, nie jest on skomplikowany czy obszerny. Osoba zapoznająca się z aktami nie mogła natrafić na jakiekolwiek przeszkody natury formalnej czy faktycznej, przy których brak metryki mógł prowadzić do niezapoznania się z niektórymi dowodami i uniemożliwić przez to aktywność procesową.
Dodatkowo za bezzasadny uznało Kolegium zarzut strony, że nie miała możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym po zakończeniu postępowania. Kolegium wyjaśniło, że organ kończy postępowanie wydaniem decyzji i do tego czasu ma prawo przeprowadzać dowody. Organ powinien wydać decyzję na podstawie stanu prawnego i faktycznego z dnia podjęcia orzekania. Ponieważ do dnia 3 stycznia 2023 r. urządzenie reklamowe nie zostało usunięte, objęcie tego okresu decyzją znajduje umocowanie w przepisach prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzucił naruszenie stosownych przepisów prawa materialnego a także rażące naruszenie stosownych przepisów postępowania dowodowego oraz naczelnych zasad procedury administracyjnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej odrzucenie, jako wniesionej po terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 20 marca 2024 r., wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Gd 217/24 odrzucił skargę, jako wniesioną z uchybieniem terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 21 maja 2024 r., wydanym w sprawie II OZ 240/24, uchylił zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Gdańskiego Zarządu Dróg i Zieleni w Gdańsku z dnia 3 stycznia 2023 r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Gdańska, którą wymierzono skarżącemu karę pieniężną za umieszczenie urządzenia reklamowego w formie samochodu osobowego, niezgodnego z przepisami Uchwały Krajobrazowej Gdańska, a także nałożono na zobowiązanego obowiązek dostosowania urządzenia reklamowego do postanowień Uchwały Krajobrazowej Gdańska bądź jego usunięcia.
Podstawę prawną wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 741 ze zm.; dalej jako: "u.p.z.p.") oraz uchwały nr XLVIII/1465/18 Rady Miasta Gdańska z dnia 22 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabarytów, standardów jakościowych oraz rodzajów materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, na terenie Miasta Gdańska.
Zgodnie z przepisem art. 37d ust. 1 u.p.z.p. podmiot, który umieścił tablicę reklamową lub urządzenie reklamowe niezgodnie z przepisami uchwały, o której mowa w art. 37a ust. 1 podlega karze pieniężnej. Kara ta jest wymierzana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta w drodze decyzji i obejmuje okres od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów uchwały albo usunięcia tablicy lub urządzenia (art. 37d ust. 2 i 3). Karę pieniężną, stosownie do treści art. 37d ust. 4 u.p.z.p., wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia.
W § 2 ust. 1 i 2 Uchwały Krajobrazowej lokalny prawodawca ustanowił zakaz sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych innych niż określone w tej uchwale. Dopuszczono sytuowanie wyłącznie takich rodzajów tablic reklamowych i urządzeń reklamowych, o których mowa w przepisach uchwały, na zasadach i warunkach w niej określonych. W Uchwale Krajobrazowej zasady i warunki sytuowania tablic reklamowych i urządzeń reklamowych określono dla poszczególnych obszarów, na które podzielono miasto Gdańsk, oznaczonych symbolami: SZ, S0, SR, S1, S2, SI, S3 i SP, adekwatnie do występujących w nich charakterystycznych cech krajobrazu przyrodniczo-kulturowego.
Przez reklamę, stosownie do treści art. 2 pkt 16a u.p.z.p., rozumieć należy upowszechnianie w jakiejkolwiek wizualnej formie informacji promującej osoby, przedsiębiorstwa, towary, usługi, przedsięwzięcia lub ruchy społeczne. W art. 2 pkt 16b-16c u.p.z.p ustawodawca zdefiniował natomiast pojęcia tablicy reklamowej oraz urządzenia reklamowego. Przez tablicę reklamową należy rozumieć przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, o płaskiej powierzchni służącej ekspozycji reklamy, w szczególności baner reklamowy, reklamę naklejaną na okna budynków i reklamy umieszczane na rusztowaniu, ogrodzeniu lub wyposażeniu placu budowy, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem. Przez urządzenie reklamowe należy natomiast rozumieć przedmiot materialny przeznaczony lub służący ekspozycji reklamy wraz z jego elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, inny niż tablica reklamowa, z wyłączeniem drobnych przedmiotów codziennego użytku wykorzystywanych zgodnie z ich przeznaczeniem.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że w sprawie nie jest kwestionowane, że pojazd marki W. o nr rej. [...], przy ul. L. w G., na działce nr [...] obręb S., eksponujący reklamę umieszczony został przez skarżącego.
Opierając się na zebranym materiale dowodowym organy prawidłowo uznały, że samochód ten nie mógł służyć do przemieszczania się, albowiem nie spełniał warunków dopuszczenia do ruchu. Pojazd nie posiadał ważnych badań technicznych, a skarżący nie przedłożył, pomimo wezwania organu, ważnego dowodu ubezpieczenia. Zły stan techniczny pojazdu, uniemożliwiający korzystanie z niego, potwierdza również wykonana na potrzeby postępowania administracyjnego ekspertyza, z której wynika m. in., że drzwi kierowcy zostały zabezpieczone wkrętem uniemożliwiającym ich otwarcie, a tylne drzwi zostały zaklejone reklamą także uniemożliwiającą ich otwarcie, pojazd nie jest wyposażony w lusterka zewnętrzne oraz nie ma lusterka wewnętrznego, elementy samochodu w istotny sposób zostały zniszczone przez korozję, tłumik ma zerwane mocowanie, pojazd nie posiadał dźwigni zmiany biegów, miał odkształcony dach, skorodowane zawieszenie, a także uszkodzony przewód hamulcowy oraz zdegradowane i zniszczone ogumienie.
Powyższe pozwala na uznanie, że z całą pewnością przedmiotowy pojazd nie spełniał warunków dopuszczenia do ruchu oraz nie służył do przemieszczania się, a wyłącznie spełniał funkcje reklamowe. Przez cały wskazany w zaskarżonej do Sądu decyzji czas pojazd stał przy drodze publicznej, a treści na nim prezentowane stanowiły w niewątpliwy sposób reklamę. Zawierały one bowiem informacje o towarach (drony, notebooki) oraz numery telefonów, a zatem rozpowszechniały informacje o towarach, usługach oraz podmiotach, w których można je nabyć. Tym sam należy uznać, że przedmiotowy pojazd stanowił urządzenie reklamowe umieszczone w przestrzeni publicznej.
Zgodnie z przepisami uchwały krajobrazowej miejsce, w którym znajdował się samochód uznany za urządzenie reklamowe to obszar oznaczony symbolem S3. Szczegółowe ustalenia dla tego obszaru określone zostały w § 17 Uchwały Krajobrazowej. Jak słusznie zauważyło Kolegium przepis ten nie dopuszcza sytuowania w obszarze S3 urządzeń reklamowych w postaci pojazdów mechanicznych.
W konsekwencji w ocenie Sądu należy uznać, że organy prawidłowo przyjęły, że przedmiotowy pojazd mechaniczny oklejony reklamami stanowi na gruncie niniejszej sprawy urządzenie reklamowe, które zostało umieszczone w sposób niezgodny w wymogami Uchwały Krajobrazowej.
Przechodząc do kwestii wszczęcia w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego i związanych z tym konsekwencji należy wskazać, że zgodnie z art. 37d ust. 4 u.p.z.p. karę pieniężną wymierza się od dnia, w którym organ wszczął postępowanie w sprawie, do dnia dostosowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego do przepisów, o których mowa w ust. 1, albo usunięcia tablicy lub urządzenia. W niniejszej sprawie istotne jest, że postępowanie w sprawie wymierzenia owej kary zostało wszczęte w urzędu. Przepisy prawa nie wskazują zaś wyraźnie, jaką datę należy przyjmować jako dzień wszczęcia postępowania w przypadku działania organu z urzędu.
W przypadku, gdy postępowanie wszczęte zostaje z urzędu, przepisy prawa nie wskazują wyraźnie, jaką datę należy przyjmować jako dzień wszczęcia postępowania. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że wszczęcie postępowania z urzędu co do zasady następuje z chwilą podjęcia pierwszej czynności w sprawie przez organ administracji publicznej wobec strony (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. 11, Warszawa 2011, s. 291 i nast.). Przy czym datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień pierwszej czynności dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez organ do tego uprawniony, działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 1981 r., SA 654/81, ONSA 1981 r., nr 1, poz. 15). Podkreśla się, że ustalając datę wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu bierze się pod uwagę pierwszą czynność dokonaną przez organ administracji państwowej na zewnątrz w stosunku do strony (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 215/23, wszystkie przywoływane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek zawiadomienia strony o czynności organu ma zatem dla określenia daty wszczęcia postępowania z urzędu takie znaczenie, że tylko czynności dokonane przez organ, o których strony poinformowano, mogą skutkować wszczęciem postępowania. Jeżeli więc organ podejmował kilka czynności w różnych datach (np. wystąpienie o informacje do innych organów, zebranie informacji wewnętrznych, wizja w terenie), ale tylko o niektórych z nich poinformował stronę, to wyłącznie ta czynność, o której strona została zawiadomiona może zostać uznana za wszczynającą postępowanie administracyjne.
Zauważyć jednocześnie należy, że w orzecznictwie istnieje rozbieżność, od którego konkretnie dnia należy liczyć karę, o której stanowi art. 37d ust. 1 u.p.z.p. Wobec jednych poglądów, niewątpliwe tylko ta czynność, o której strona został zawiadomiona może być uznana za wszczynającą postępowanie administracyjne. Zawiadomienie o czynnościach organu jest zatem wymogiem niezbędnym dla wyznaczenia daty wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu, lecz nie determinującym daty wszczęcia postępowania. Nie ma, wobec tego też decydującego znaczenia data doręczenia owego zawiadomienia stronie, gdyż to nie zawiadomienie, tylko dokonana przez organ pierwsza czynność w sprawie wszczyna postępowanie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 1040/22). Zgodnie zaś z innymi poglądami, za datę wszczęcia postępowania należy uznać datę zawiadomienia strony o pierwszej czynności procesowej w postępowaniu, a więc będzie to dzień doręczenia zawiadomienia o tym stronie (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 528/23). Datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień podjęcia pierwszej czynności w stosunku do strony, najczęściej jest to zawiadomienie jej o wszczęciu postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 543/21). Jeśli natomiast zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania ma być pierwszą czynnością to należy przyjąć, że czynność ta jest dokonana nie w dniu stworzenia pisma o zawiadomieniu, ale w dniu, kiedy to pismo zostało doręczone stronie w trybie k.p.a. (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 346/23).
W przedmiotowej sprawie pierwszą czynnością w sprawie była kontrola zgodności usytuowania reklam z zasadami i warunkami Uchwały Krajobrazowej Gdańska, przeprowadzona przez pracowników GZDiZ. Podczas kontroli stwierdzono umieszczenie urządzenia reklamowego w formie samochodu osobowego marki W. o łącznej powierzchni służącej ekspozycji reklam wynoszącej 12,34 m2, którego umieszczenie było niezgodne z postanowieniami Uchwały Krajobrazowej, co uzasadniało wszczęcie postępowania w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. O powyższej czynności strona została zawiadomiona pismem z dnia 30 sierpnia 2022 r., w którym poinformowano również o wszczęciu przedmiotowego postępowania. W związku z tym, że w sprawie został dopełniony warunek zawiadomienia strony o czynności organu, a fakt skutecznego doręczenia tego zawiadomienia nie jest kwestionowany, organ prawidłowo uznał za datę, od której należy naliczać karę, dzień 30 sierpnia 2022 r. Ponowne kontrole, przeprowadzone w dniach: 2, 13, 20 września 2022 r., 8 listopada 2022 r. oraz 3 stycznia 2023 r., potwierdziły natomiast dalsze umiejscowienie pojazdu służącego do ekspozycji reklamy w sposób niezgodny w wymogami Uchwały Krajobrazowej. Słusznie zatem organ uznał, że karę należy naliczać do dnia 3 stycznia 2023 r., a zatem do dnia wydania rozstrzygnięcia przez organ I instancji.
Sąd skontrolował zaskarżoną decyzję również pod kątem prawidłowości zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten umożliwia odstąpienie od nałożenia kary, jeżeli kumulatywnie zostaną spełnione dwie wymienione
w nim przesłanki: waga naruszenia prawa jest znikoma, zaś strona zaprzestała naruszania prawa.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy prawidłowo uznały, że waga naruszenia przez skarżącego prawa - zakazu umieszczania reklam z naruszeniem zasad określonych w Uchwale Krajobrazowej - nie była znikoma. Skarżący nie zaprzestał bowiem naruszenia prawa i do dnia wydania przez organ I instancji decyzji urządzenie reklamowe, będące przedmiotem niniejszego postępowania, było umieszczone na działce nr [...] obręb S., przy ul. L. w G., w sposób niezgodny z przepisami Uchwały Krajobrazowej.
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.