II SA/Gd 589/22

II SA/Gd 589/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-03-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-18
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Diana Trzcińska /przewodniczący/
Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 447
art. 42 ust. 1
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2023 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. K. na czynność Prezydenta Miasta Gdańska z dnia 10 czerwca 2022 r. nr PS.WPZ.I.1.4070.107.22 w przedmiocie wstępnej akceptacji kandydata na rodzinę zastępczą oddala skargę.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z 13 kwietnia 2022 r. E. K. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Strona", "Skarżąca") wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie (dalej: "MOPR") w Gdańsku o skierowanie na badanie psychologiczne dla kandydatów na rodzinę zastępczą niezawodową. Do wniosku Strona załączyła wymagane przepisami oświadczenia i zaświadczenia, w tym m.in. zaświadczenie lekarskie z 21 kwietnia 2022 r., w którym wystawiający je lekarz specjalista psychiatrii stwierdził brak przeciwskazań psychiatrycznych do podjęcia przez Wnioskodawczynię roli rodziny zastępczej.
Pismem z 10 czerwca 2022 r. Kierownik Wydziału Pieczy Zastępczej MOPR
w Gdańsku, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Gdańska (dalej: "Organ") poinformował Wnioskodawczynię, że w związku z art. 43 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2022 r., poz. 447) - dalej: "u.w.r.", na podstawie przeprowadzonej analizy zgromadzonego materiału, wypowiedzi oraz badań kwestionariuszowych, Strona nie posiada odpowiedniej motywacji
i wystarczających predyspozycji do pełnienie roli rodziny zastępczej niezawodowej.
W związku z tym MOPR w Gdańsku nie planuje podjęcia z Wnioskodawczynią współpracy.
W skardze na powyższą czynność Organu E. K. zakwestionowała poprawność sporządzonej w niniejszej sprawie opinii psychologicznej, w której podważono opinie dwóch specjalistów psychiatrii, którzy wydali pozytywną opinię co do sprawowania przez nią roli rodziny zastępczej.
Skarżąca przyznała, że od 22 lat choruje na depresję i przez ten czas pojawiały się u niej nawroty choroby, ale faktu tego nie ukrywała ani przed pracownikami MOPR
w Gdańsku, ani przed sądem rodzinnym. Wskazała, że jej ostatni incydent depresji spowodowany był traumą przeżytą na skutek dyscyplinarnego zwolnienia z pracy, ale dzięki terapii psychologicznej i leczeniu farmakologicznemu udało się jej wyjść z depresji. Skarżąca zaznaczyła, że choroba w żaden sposób nie odbiła się negatywnie na sprawowaniu przez nią funkcji rodziny zastępczej wobec wnuczki J.M.
Skarżąca podała również, że podczas terapii ukończyła szkolenie "Podstawy obsługi komputera" zakończone egzaminem, a obecnie rozpoczęła kurs dla kierowców autobusów kategorii D, aby podnieść swoje kwalifikacje zawodowe i podjąć zatrudnienie. Skarżąca dodała, że obecnie przebywa na zasiłku dla bezrobotnych.
Odnosząc się do poszczególnych zastrzeżeń zawartych w opinii psychologicznej Skarżąca, nie zgadzając się z nimi, akcentowała okoliczności dotyczące zarówno właściwego wychowywania własnej córki, która - pomimo tego, że była wychowywana tylko przez matkę i sprawiała kłopoty wychowawcze - zdobyła policealne wykształcenie medyczne jako asystentka stomatologa, jak również należyte wywiązywanie się z roli rodziny zastępczej pełnionej wobec wnuczki (przez około 6 lat). W tym drugim aspekcie Skarżąca szeroko opisała okoliczności dotyczące wychowywania wnuczki w ramach rodziny zastępczej i odnoszone przez nią sukcesy właśnie dzięki dużemu wysiłkowi włożonemu przez Skarżącą w jej rozwój (m.in. poprzez zapewnienie prywatnego żłobka, korepetycji i wielu zajęć pozalekcyjnych, organizowaniu wycieczek, zapewnianiu towarzystwa rówieśników).
Skarżąca zaprzeczyła, aby podważała zasadność współpracy z koordynatorem pieczy zastępczej, podkreślając że współpraca ta jest rodzinie niezbędna, a sugestie
i spostrzeżenia osoby obserwującej z boku potrzeby dziecka są nieocenione.
Skarżąca nie zgodziła się również z zawartym w opinii psychologicznej stwierdzeniem, że może przejawiać agresywne zachowania wobec otaczających ją osób oraz brak chęci do kompromisu, wskazując że jest osobą ciepłą, wesołą, empatyczną, uważną i wrażliwą na potrzeby innych, biorącą całą odpowiedzialność za swoje czyny.
Skarżąca przyznała, że mimo wielu lat dobrze układającej się współpracy
z pracownikami MOPR w Gdańsku w ostatnim czasie doszło między tymi pracownikami
a nią do kilku konfliktowych sytuacji i nieprzyjemnej wymiany zdań. Miało to miejsce po nagłej, niczym nie popartej decyzji o powrocie J.M. pod opiekę matki. MOPR
w Gdańsku odmówił też Skarżącej wypłaty należnych świadczeń na utrzymanie dziecka
w rodzinie zastępczej za okres, w którym wnuczka przebywała pod jej opieką.
Do stanowiska i argumentacji Skarżącej Organ odniósł się w piśmie procesowym
z 13 lipca 2022 r. stanowiącym odpowiedź na skargę, w którym wskazał m.in., że opinia psychologiczna zawiera wnioski diagnosty stawiane na podstawie analizy zebranego materiału, tj. informacji uzyskanych z wywiadu psychologicznego oraz wyników kwestionariuszy psychologicznych. Jest zatem interpretacją informacji, jakie zostały zebrane w toku procesu diagnostycznego. Poza wnioskami opinia zawiera też elementy prognozy co do możliwych scenariuszy i wpływu różnych decyzji na sytuację dziecka, jakie mogłoby być umieszczone pod opieką kandydata.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącej, że psycholog ją opiniujący podważa opinie dwóch specjalistów psychiatrii, którzy wydali pozytywną opinię do sprawowania przez nią roli rodziny zastępczej Organ wyjaśnił, że lekarz psychiatra nie wydaje opinii psychologicznej o posiadaniu predyspozycji i motywacji do bycia rodziną zastępczą, która jest koniecznym aspektem całego procesu kwalifikacyjnego. Lekarz psychiatra wydaje jedynie zaświadczenie lekarskie, z medycznego punktu widzenia, o braku przeciwskazań do bycia rodziną zastępczą, co nie jest tożsame z wyżej wspomnianą opinią psychologiczną. W ocenie Organu opinia psychologiczna nr [...] nie podważa zaświadczenia lekarskiego i faktu, że z medycznego punktu widzenia nie widzi się przeciwskazań do bycia rodziną zastępczą, wnosi natomiast informację o posiadaniu lub nieposiadaniu psychologicznych predyspozycji do opieki zastępczej, co nie musi być spójne z medycznym brakiem przeciwskazań do tego.
Organ zwrócił również uwagę, że Skarżąca nie spełnia formalnych wymogów jako kandydatka na rodzinę zastępczą, zgodnie z art. 42 ust. 3 u.w.r., albowiem nie posiada stałego źródła dochodu.
W piśmie procesowym z 6 lutego 2023 r. Skarżąca wniosła o uznanie wydanej
w sprawie opinii psychologicznej nr [...] za niezgodną z wynikiem testów
i przeprowadzonej rozmowy kwalifikacyjnej, o zobowiązanie MOPR do wydania opinii opartej na rzeczywistych wynikach przeprowadzonych testów lub zlecenie badania
u niezależnego psychologa z uprawnieniami, o uznanie za niezasadne pominięcie
w procesie kwalifikacji opinii zebranych w czasie sprawowania przez nią spokrewnionej rodziny zastępczej, o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych
w uzasadnieniu skargi, o zobowiązanie MOPR do nadesłania kompletnych akt dotyczących sprawowania przez nią spokrewnionej rodziny zastępczej oraz o dopuszczenie dowodu
z przesłuchania świadków: P. J.-G., A. S., A.R., W. S., F., J. R. i K. K. - na okoliczności wskazane w piśmie procesowym.
Na rozprawie w dniu 1 marca 2023 r. Skarżąca podała, że odmówiono jej wypłaty zasiłku dla bezrobotnych, utrzymuje się z pracy dorywczej jako opiekunka osób starszych osiągając z tego tytułu dochód w kwocie 1.000 - 1.500 zł miesięcznie, korzysta również
z pomocy finansowej przyjaciela.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 813, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., Sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1
pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa
w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające
z przepisów prawa (art. 146 P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest czynność Prezydenta Miasta Gdańska, z upoważnienia którego działał Kierownik Wydziału Pieczy Zastępczej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Gdańsku, z 10 czerwca 2022 r. odmawiająca E. K. wstępnej akceptacji do udziału w szkoleniu dla kandydatów na rodzinę zastępczą niezawodową.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zaskarżona czynność stanowi niewątpliwie czynność z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, która podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., co znajduje potwierdzenie
w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 8 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 640/16, wyrok WSA w Lublinie z 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Lu 799/17, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Materialnoprawną podstawę podjęcia zaskarżonej czynności stanowiły natomiast przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2022 r., poz. 447 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku o skierowanie na badania i podjęcia zaskarżonej czynności.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 u.w.r. pełnienie funkcji rodziny zastępczej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które:
1) dają rękojmię należytego sprawowania pieczy zastępczej;
2) nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona;
3) wypełniają obowiązek alimentacyjny - w przypadku gdy taki obowiązek w stosunku do nich wynika z tytułu egzekucyjnego;
4) nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych;
5) są zdolne do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, co zostało potwierdzone:
a) zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia wystawionym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia
27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2021 r.
poz. 1050), oraz;
b) opinią o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka wystawioną przez psychologa, który posiada co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz 2-letnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym;
6) przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z tym że w przypadku cudzoziemców ich pobyt jest legalny;
7) zapewnią odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb, w tym:
a) rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego,
b) właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań,
c) wypoczynku i organizacji czasu wolnego.
Pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo (art. 42 ust. 2 u.w.r.). W przypadku rodziny zastępczej niezawodowej co najmniej jedna osoba tworząca tę rodzinę musi posiadać stałe źródło dochodów (art. 42 ust. 3 u.w.r.). Okoliczności, o których mowa
w ust. 1-3, ustala się na podstawie przeprowadzonej przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej analizy sytuacji osobistej, rodzinnej i majątkowej (art. 42 ust. 7 u.w.r.).
Zgodnie z art. 43 u.w.r. kandydat do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka może odbyć szkolenie, o którym mowa w art. 44 ust. 1, po otrzymaniu od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej wstępnej akceptacji dokonanej na podstawie oceny spełniania warunków,
o których mowa w art. 42 ust. 1 i 2.
W myśl natomiast art. 44 ust. 1 u.w.r. kandydaci do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub do prowadzenia rodzinnego domu dziecka są obowiązani posiadać świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej lub prowadzonego przez ośrodek adopcyjny.
Z przytoczonych powyżej regulacji wynika, że kandydat do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka obowiązany jest posiadać świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej lub prowadzonego przez ośrodek adopcyjny, które z kolei może odbyć po otrzymaniu od organizatora rodzinnej pieczy zastępczej tzw. wstępnej akceptacji do odbycia takiego szkolenia. Innymi słowy "wstępna akceptacja" do odbycia szkolenia organizowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, o jakiej mowa w art. 43 u.w.r., stanowi zatem - niewystarczający, ale konieczny - warunek dopuszczenia kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka. Szkolenie to ma bowiem charakter obligatoryjny, warunkujący w przyszłości możliwość pełnienia opisanych wyżej funkcji.
Z art. 43 u.w.r. wynika, że skierowanie kandydata do odbycia omawianego szkolenia uwarunkowane zostało wyrażoną przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej akceptacją kandydata po stwierdzeniu spełnienia przez niego wymogów określonych
w art. 42 ust. 1 i ust. 2 u.w.r., a więc m.in. spełnienia wymogu polegającego na zagwarantowaniu należytego sprawowania przez kandydata pieczy zastępczej (art. 42
ust. 1 pkt 1 u.w.r.), czy też bycia zdolnym - tak pod względem stanu zdrowia, jak również
z uwagi na posiadane predyspozycje i motywacje do pełnienia funkcji rodziny zastępczej - do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem (art. 42 ust. 1 pkt 5 u.w.r.). W tym ostatnim przypadku ustawodawca potwierdzenie wskazanych zdolności do sprawowania opieki nad dzieckiem powierzył w istocie wyraźnie wskazanym i wyspecjalizowanym podmiotom, tj. lekarzom i psychologom, wyposażonym w fachową wiedzę medyczną
i psychologiczną, konieczną dla przeprowadzenia oceny zdolności kandydata we wskazanych aspektach do pełnienia przez niego funkcji rodzica zastępczego i zobowiązał jednocześnie te podmioty do przedstawienia swojego stanowiska w omawianej materii odpowiednio w wydanym "zaświadczeniu lekarskim o stanie zdrowia" oraz sporządzonej "opinii o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej".
W rozpoznawanej sprawie w dniu 9 czerwca 2022 r. została sporządzona opinia psychologiczna nr [...] dotycząca kandydatki na rodzinę zastępczą niezawodową,
tj. Skarżącą. W opinii tej sporządzająca ją psycholog - w oparciu o przeprowadzone badanie psychologiczne w zakresie dotyczącym takich aspektów jak: "Ocena motywacji", "Małżeństwo i rodzina", "Kompetencje wychowawcze", "Radzenie sobie ze stresem" oraz "Osobowość", przedstawiła swoje stanowisko, kwestionujące posiadanie przez Stronę odpowiednich (wystarczających) motywacji i predyspozycji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej.
We wnioskach ogólnych opinii nr [...] wskazano, że Skarżąca nie posiada odpowiednich predyspozycji i motywacji do bycia rodziną zastępczą. Motywację Skarżącej psycholog uznała za niejasną, gdyż z jednej strony wynika ona z chęci pomocy dziecku, ale może być też ona związana z pragnieniem realizacji jakiś własnych potrzeb, np. bycia w relacji z kimś, bliskości itp., a dziecko nie może być narzędziem do zaspokajania potrzeb dorosłego. Zaznaczono również, że Strona jest osobą ze zdiagnozowaną depresją,
z tendencją do nawrotów w obciążających momentach życia. Dlatego też istnieje ryzyko, że kontakt z traumami dziecka, czy jego trudnymi doświadczeniami bądź zachowaniami, może wpłynąć negatywnie na stan zdrowia psychicznego Skarżącej, tym samym obniżając jakość opieki nad dzieckiem. Wskazane jest zatem najpierw przepracowanie własnych trudności i schematów, aby nie projektować ich na dziecko i relacje z nim. Podkreślono również, że Strona od dwóch lat pozostaje nieaktywna zawodowo, nie posiada stałego źródła dochodów. Za niepokojący uznano również uzyskany przez Skarżącą
w kwestionariuszu psychologicznym wysoki wynik na skali agresji, co może wpływać nie tylko na relacje z dzieckiem, które będzie swoim zachowaniem testować granice opiekunki, ale również na relacje i współpracę z organizatorem pieczy zastępczej, czy specjalistami pracy z dzieckiem. Podsumowując, biorąc pod uwagę niejasną motywację Strony, jej niestabilną sytuację finansową, stan zdrowia psychicznego oraz niepokojące wyniki
w kwestionariuszach psychologicznych, psycholog postawiła wniosek, że Skarżąca nie posiada wystarczającej motywacji oraz predyspozycji do pełnienia roli rodziny zastępczej.
W ocenie Sądu przedmiotowa opinia, będąca dowodem na to, co zostało w niej stwierdzone przez osobę legitymującą się fachową wiedzą z psychologii, mogła stanowić uzasadnioną podstawę do podjęcia przez Organ w rozpoznawanej sprawie zaskarżonej czynności, natomiast do skutecznego zakwestionowania prawidłowości jej sporządzenia nie może prowadzić jedynie polemika Skarżącej ze stanowiskiem w niej zaprezentowanym.
W judykaturze wskazuje się, że prawidłowo sporządzona opinia (biegłego) ze swej istoty powinna zawierać uzasadnienie, które pozwoliłoby dokonać analizy logiczności
i poprawności wniosków bez wkraczania w sferę wiedzy specjalistycznej i powinno z niej wynikać, czym kierował się specjalista, wskazując określone tezy, i z jakich materiałów źródłowych i opracowań korzystał (por. wyrok NSA z 1 lipca 2008 r. sygn. akt II GSK 226/08). Natomiast w doktrynie przyjmuje się, że merytoryczna zawartość opinii, o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b u.w.r. została w nim określona w sposób pełny. Ustawodawca uznał bowiem, że musi ona zawierać wskazania odnośnie do posiadania predyspozycji i motywacji do sprawowania funkcji w ramach pieczy zastępczej. Ten zakres opinii nie został unormowany, a tym samym ustawodawca przerzucił na wystawiającego opinię psychologa odpowiedzialność za jej treść. Można jedynie zauważyć, że zgodnie
z treścią analizowanego przepisu opinia ta musi być pozytywna, bowiem za takim stanowiskiem przemawia to, że ma ona potwierdzać posiadanie predyspozycji, a zatem
z jej treści musi wynikać zdolność danej osoby do sprawowania tej funkcji, jak również opinia musi wypowiadać się w sposób pozytywny co do motywacji, którą kieruje się dana osoba (tak: S. Nitecki, A. Wilk, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, Wolters Kluwer 2016).
W ocenie Sądu znajdująca się w aktach sprawy opinia psychologiczna nr [...] wypełnia powyższe wymogi. Opinia jest negatywna, a wyrażona w niej konkluzja o braku posiadania przez badaną kandydatkę motywacji i predyspozycji do pełnienia przez nią funkcji rodziny zastępczej niezawodowej została w sposób należyty (logiczny) uzasadniona. W opinii tej określono - istotne z punktu widzenia ocenianej u kandydatki zdolności (tj. posiadania przez nią predyspozycji i motywacji do bycia rodziną zastępczą) - badane obszary problemowe, wskazano zastosowaną metodę badania kandydatki
w danym obszarze (m.in. Test Kompetencji Rodzicielskich autorstwa A. Matczak
i A. Jaworowskiej, kwestionariusze CISS, EPQ-R(S) i CUIDA), wyniki tych badań oraz dokonaną przez oceniającą interpretację uzyskanego wyniku przez pryzmat posiadanej wiedzy specjalistycznej z zakresu psychologii.
W ocenie Sądu zasadne w rozpoznawanej sprawie było więc przyjęcie przez Organ sporządzonej wobec Skarżącej opinii psychologicznej (wyrażonego w niej stanowiska) za wiarygodny dowód w sprawie braku wypełnienia przez kandydatkę wymogu określonego
w art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b u.w.r.
Na marginesie Sąd zwraca uwagę, że z art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b u.w.r. wynika,
iż wymóg zdolności do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, która - w zakresie posiadania przez kandydata na rodzinę zastępczą predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka - musi być stwierdzony opinią, sporządzoną na piśmie przez psychologa spełniającego wymogi określone w analizowanym unormowaniu, tj. psychologa, który ma co najmniej wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz 2-letnie doświadczenie
w poradnictwie rodzinnym. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażono pogląd,
że spełnienie wymogu określonego przepisem art. 42 ust. 1 pkt 5 lit. b u.w.r., odnoszącego się do kwalifikacji psychologa wystawiającego opinię w postępowaniu o pełnienie funkcji rodziny zastępczej, powinno być w sposób oczywisty wykazane przez organ na etapie prowadzonego postępowania (zob. wyrok NSA z 13 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1306/17). Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie wymóg ten został spełniony, albowiem w końcowej części opinii psychologicznej nr [...] wskazano, że została ona sporządzona przez psychologa, który posiada wykształcenie wyższe magisterskie na kierunku psychologia oraz co najmniej 2-letnie doświadczenie w poradnictwie rodzinnym. Okoliczność tę potwierdza również znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenie
z 13 lipca 2022 r., z którego wynika, że P. J.-G. jest zatrudniona w MOPR
w Gdańsku od 15 lipca 2019 r. na stanowisku konsultanta ds. wsparcia psychologicznego.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącej, że psycholog ją opiniujący podważa opinie dwóch specjalistów psychiatrii, którzy wydali pozytywną opinię do sprawowania przez nią roli rodziny zastępczej należy - w ślad za Organem - powtórzyć, że lekarz psychiatra nie wydaje opinii psychologicznej o posiadaniu predyspozycji i motywacji do bycia rodziną zastępczą, która jest koniecznym aspektem całego procesu kwalifikacyjnego. Lekarz psychiatra wydaje jedynie zaświadczenie lekarskie, z medycznego punktu widzenia,
o braku przeciwskazań do bycia rodziną zastępczą, co nie jest tożsame z opinią psychologiczną. Organ prawidłowo wskazał, że opinia psychologiczna nr [...] nie podważa zaświadczenia lekarskiego i faktu, że z medycznego punktu widzenia nie widzi się przeciwskazań do bycia rodziną zastępczą, wnosi natomiast informację o posiadaniu lub nieposiadaniu psychologicznych predyspozycji do opieki zastępczej, co nie musi być spójne z medycznym brakiem przeciwskazań do tego.
Należy również wskazać, że sporządzająca opinię psychologiczną - pomimo dostrzegania podstawowych motywacji, które kierują Skarżącą - zauważyła również te aspekty, które mogą być niepokojące i czynić jej motywację nieodpowiednią.
W treści opinii zawarte są zarówno pozytywne aspekty Strony, jak i te budzące niepokój
i zastrzeżenia, co może wytwarzać u odbiorcy poczucie, że opinia zawiera sprzeczności, choć taką nie jest.
Jak już wyżej wskazano, w art. 42 ust. 3 u.w.r. ustanowiono wymóg, aby
w przypadku rodziny zastępczej niezawodowej co najmniej jedna osoba tworząca tę rodzinę posiadała stałe źródło dochodów. Skarżąca nie spełnia tego formalnego wymogu, albowiem do złożonego 13 kwietnia 2022 r. wniosku dołączyła zaświadczenie, z którego wynika, że jest zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy, przy czym od 6 listopada 2021 r. nie ma prawa do zasiłku. Natomiast na rozprawie w dniu 1 marca 2023 r. Strona oświadczyła, że odmówiono jej wypłaty zasiłku dla bezrobotnych, utrzymuje się z pracy dorywczej jako opiekunka osób starszych osiągając z tego tytułu dochód w kwocie
1.000 - 1.500 zł miesięcznie, korzysta również z pomocy finansowej przyjaciela.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu brak jest więc możliwości uznania,
że Organ podejmując zaskarżoną czynność i stwierdzając brak wstępnej akceptacji Skarżącej do udziału w szkoleniu dla kandydatów na rodzinę zastępczą niezawodową, dopuścił się naruszenia przepisów u.w.r.
Odnosząc się końcowo do sformułowanego w piśmie procesowym Skarżącej
z 6 lutego 2023 r. wniosku dowodowego należy wskazać na regulację zawartą w art. 106
§ 3 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Powyższa regulacja stanowi wyjątek od wynikającej z art. 133 § 1 P.p.s.a. zasady, zgodnie z którą sąd kontrolując legalność zaskarżonego aktu opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem wydającym zaskarżony akt. To organ administracji przed wydaniem rozstrzygnięcia ma obowiązek tak przeprowadzić postępowanie dowodowe, aby zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności, które umożliwiają odpowiednie załatwienie sprawy. Zastąpić organu w tym zakresie nie może sąd administracyjny, gdyż naruszałoby to konstytucyjną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa
w art. 106 § 3 P.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie
z regułami procedury administracyjnej, a następnie czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego.
Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do dokonywania ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej zaskarżonym aktem. Może on dokonywać jedynie takich ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem tego rozstrzygnięcia.
O ile w postępowaniu administracyjnym jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.), o tyle w postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów
z dokumentów. Przeprowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami
z dokumentów (np. dowodu z zeznań świadków, o co wnioskowano w piśmie procesowym z 6 lutego 2023 r.) jest niedopuszczalne.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za niezasadną.[pic]