II SA/Gd 581/21

II SA/Gd 581/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2021-12-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jacek Hyla
Jolanta Górska /przewodniczący/
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 998/22 - Wyrok NSA z 2025-01-21
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1427
art. 13 pkt 1, art. 59 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. S. i J. S. – S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
M. S. i J. S.-S. wnieśli skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2021 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 kwietnia 2021 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 8 czerwca 2018 r. nakazał M. S. i J. S. – S. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu o wymiarach 1,00 m x 1,20 m, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej w obrębie ewidencyjnym K. w gminie K.
Wobec niewykonania nałożonego obowiązku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił wobec skarżących upomnienie z dnia 17 lipca 2018 r., a następnie w dniu 31 października 2018 r., tytuł wykonawczy. Wreszcie, wobec niewykonania przez skarżących obowiązku, postanowieniem z dnia 21 grudnia 2018 r. nałożono na zobowiązanych grzywnę w wysokości 10 000 zł w celu przymuszenia do jego wykonania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 29 marca 2019 r. uchylił powyższe postanowienie w części dotyczącej terminu do uiszczenia grzywny i terminu do wykonania obowiązku oraz wyznaczył nowy termin jego wykonania, natomiast w pozostałym zakresie postanowienie utrzymał. Prawomocnym wyrokiem o sygn. akt II SA/Gd 345/19 z dnia 27 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie organu odwoławczego.
Wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2020 r. J. S. – S. i M. S. wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazując, że zmianie uległ krąg właścicieli nieruchomości. Natomiast pismem z dnia 20 kwietnia 2020 r. pełnomocnik skarżących poinformował, że objęty nakazem rozbiórki sanitariat został rozebrany, co M. S. potwierdził w piśmie z dnia 23 kwietnia 2020 r. wskazując, że rozebrał sanitariat jeszcze, gdy był właścicielem nieruchomości, czyli niedługo po wydaniu decyzji rozbiórkowej. J. S.-S. w piśmie z dnia 30 kwietnia 2020 r. oświadczyła, że sanitariat został przez nią rozebrany, w okresie, gdy była wraz z mężem właścicielką nieruchomości.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2021 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 31 października 2018 r. wszczętego z uwagi na niewykonanie przez skarżących obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 czerwca 2018 r. Organ wskazał, że w dniu 25 listopada 2020 r. dokonał oględzin przedmiotowej nieruchomości i stwierdził, że obiekt sanitariatu znajduje się na przedmiotowej działce w tym samym miejscu, co w dniu 20 czerwca 2016 r. Ponadto, w dniu 7 stycznia 2021 r., przedstawiciele organu nadzoru budowlanego dokonali kolejnych czynności kontrolnych i stwierdzili, że zobowiązani nie wykonali nakazu rozbiórki obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu o wymiarach 1,00 m x 1,20 m.
Organ stwierdził, że w momencie wystawienia tytułu wykonawczego oraz w momencie wydania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia osobami zobowiązanymi do wykonania obowiązku byli M. S. i J. S.-S., którzy jako zobowiązani są stronami postępowania. Zbycie przedmiotowej działki nastąpiło dopiero po wydaniu postanowienia o nałożeniu grzywny, a przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego w zakresie obowiązku uiszczenia grzywny w celu przymuszenia nie zaistniały: adresatem decyzji o nakazie rozbiórki byli skarżący, decyzja nie została wykonana i nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Zdaniem organu, w sytuacji, gdy decyzja nakazująca rozbiórkę i wystawiony tytuł wykonawczy skierowane zostały do tego samego podmiotu, nie można mówić o błędzie dotyczącym osoby zobowiązanej. Fakt zbycia własności przedmiotowej nieruchomości jest bez znaczenia w świetle art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skarżący co najmniej od dwóch lat mają świadomość ciążącego na nich bezwzględnego obowiązku rozbiórki, którego jak dotąd nie zrealizowali. Dokonanie przez skarżących w dniu 30 października 2018 r. darowizny części nieruchomości na rzecz najbliższego członka rodziny stanowiło, w ocenie organu, oczywistą próbę odwleczenia w czasie wykonania przedmiotowego obowiązku. W związku z tym, podnoszona przez pełnomocnika zobowiązanych kwestia, że nie posiadają oni tytułu prawnego do nieruchomości nie stanowi podstawy do przyjęcia, że postanowienie zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie. Organ egzekucyjny podkreślił, że nie jest uprawniony do dokonywania oceny zgodności z prawem decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki, co wynika z treści art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) zwanej dalej u.p.e.a. Badanie dopuszczalności egzekucji nie obejmuje ustalenia, kto powinien być adresatem decyzji, zatem dopóki w obrocie pozostaje decyzja ostateczna, obowiązek nią nałożony podlega wykonaniu, a organ egzekucyjny nie jest uprawnionym do merytorycznego badania tej decyzji i nie ma możliwości negowania prawidłowości nałożenia obowiązków.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając zażalenie skarżących postanowieniem z dnia 26 lipca 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego, w trakcie postępowania egzekucyjnego nie popełniono błędu co do osoby zobowiązanej, gdyż w momencie wystawienia tytułu wykonawczego oraz w momencie wydania postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia osobami zobowiązanymi do wykonania obowiązku określonego w decyzji nakazowej byli J. S. – S. i M. S. Zbycie przedmiotowej działki nastąpiło w dniu wydania decyzji nakazowej, natomiast organy zostały o fakcie tym zostały poinformowane w terminie późniejszym.
Organ stwierdził, że z aktu notarialnego z dnia 30 października 2018 r. Rep. A Nr [..], wynika, że J. S. – S. i M. S. darowali swojemu synowi M. S. udział wynoszący 1/5 części w nieruchomości położonej w miejscowości K. składającej się z jednej działki ewidencyjnej o nr [..]. Jak zaznaczono, wprawdzie udział w prawie własności nieruchomości został przeniesiony, nie zostało jednak przeniesione całe prawo. Oznacza to, że zobowiązani w dalszym ciągu dysponują tytułem prawnym do 4/5 udziału w nieruchomości, na której znajduje się obiekt objęty nakazem rozbiórki. Skoro zobowiązani dysponują tytułem prawnym do nieruchomości, to mają możliwość wykonania rozbiórki. Organ wskazał dalej, że aktem notarialnym Rep. A [..] z dnia 25 marca 2020 r. współwłaściciele działki nr [..] w K., tj. J. S. – S., M. S. i M. S. przenieśli na rzecz A. całe przysługujące im udziały. Niemniej jednak do dnia 15 czerwca 2021 r., jak ustalił organ odwoławczy rozpatrując zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 kwietnia 2020r., dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie innego obiektu budowlanego usytuowanego na tej samej działce nr [..]), ani do Sądu Rejonowego [..], ani do Sądu Rejonowego [..] nie wpłynął wniosek o rejestrację podmiotu "A. W konsekwencji organ powołując się na z art. 169 Kodeksu spółek handlowych uznał, że nie istnieje taki podmiot jak "Spółka A.", zatem nie może on być właścicielem objętej postępowaniem egzekucyjnym działki nr [..] i znajdującego się na niej obiektu. Organ podkreślił też, że samo zbycie nieruchomości w sytuacji, gdy obiekt objęty nakazem rozbiórki nie został rozebrany, nie daje podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
J. S. – S. i M. S. w skardze na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2021 r. zarzucili organowi naruszenie:
- art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez niepełne dokonanie ustaleń faktycznych oraz niewłaściwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy, i w konsekwencji nieuwzględnienie tego, że J. S. – S. i M. S. nie są już właścicielami nieruchomości, której obecnie jedynym właścicielem jest A.,
- art 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., poprzez błędne niezastosowanie i w konsekwencji odmowę umorzenia postępowania, podczas gdy wnioskujący o umorzenie postępowania nie są już właścicielami nieruchomości i przesłanki umorzenia istnieją,
- art 52 Prawa budowlanego, poprzez niewłaściwą wykładnię i prowadzenie postępowania w stosunku do osób, które nie są inwestorem, właścicielem ani zarządcą obiektu budowlanego i wobec tego egzekucja powinna zostać umorzona.
Powołując się na powyższe zarzuty wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz rozważenie uchylenia orzeczeń poprzedzających zaskarżone postanowienie, w tym tytułu wykonawczego w całości, a także o umorzenie postępowania administracyjnego w całości.
W ocenie skarżących, organ administracji nie może podważać w toku postępowania kwestii własnościowych, zastrzeżonych tylko i wyłącznie dla sądu w sprawie, np. o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Nie jest również w gestii organu administracji orzekanie o bycie prawnym spółki z o.o. w organizacji, gdyż kwestie te należą do kompetencji sądu rejestrowego. Nie jest natomiast w żadnym razie sprawą skarżących - poprzednich współwłaścicieli - aby odpowiadać za działania aktualnego właściciela, a zgłoszenie sprawy do sądu rejestrowego może zostać zainicjowane przez organ, pragnący przeprowadzić w sposób prawidłowy egzekucję. Kierowanie egzekucji do niewłaściwej osoby, z tego tylko względu, że skierowanie jej do właściwego podmiotu jest utrudnione, jest rażąco sprzeczne z prawem. Nie może być tak, że organ administracji wydaje rażąco sprzeczną z prawem decyzję na niekorzyść strony tylko z tego względu, że w jego ocenie nie ma możliwości prowadzenia egzekucji w stosunku do właściciela ujawnionego w treści księgi wieczystej. W odniesieniu do art 52 Prawa budowlanego wskazano, że skarżący nie są i nigdy nie byli inwestorami, gdyż kupili nieruchomość już zabudowaną.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
W niniejszej sprawie Sąd kontrolował pod względem legalności postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 lipca 2021 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 kwietnia 2021 r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję sanitariatu o wymiarach 1,00 m x 1,20 m, pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..], nałożonego na skarżących decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 czerwca 2018 r. Zdaniem skarżących, organy nadzoru budowlanego błędnie ustaliły okoliczności faktyczne sprawy, w szczególności nie uwzględniły faktu, że nie są oni już właścicielami nieruchomości, na której znajduje się podlegający rozbiórce budynek, co uzasadniało umorzenie postępowania egzekucyjnego w tym przedmiocie.
W ocenie Sądu, stanowisko skarżących nie jest zasadne, a działania organów podjęte w sprawie odpowiadają prawu.
Na wstępnie należy wskazać, że podstawą działań organów były przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) zwanej dalej u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r. Zgodnie bowiem z art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Z akt sprawy wynika zaś, że niniejsze postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu 31 października 2018 r. wystawieniem tytułu wykonawczego, w związku z czym w sprawie znajdują zastosowanie przepisy u.p.e.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Zgodnie natomiast z treścią art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
W przypadkach, o których mowa w § 1 wskazanego artykułu organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 (art. 59 § 3). Postanowienie to wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu i przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym (art. 59 § 4).
W rozważanym wypadku żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego zostało sformułowane przez skarżących we wniosku z dnia 14 kwietnia 2020 r., gdzie jako podstawę umorzenia wskazano zmianę kręgu właścicieli nieruchomości wskutek utraty przez skarżących tytułu prawnego do działki nr [..]. Ponadto, w piśmie procesowym z dnia 20 kwietnia 2020 r. skarżący poinformowali organ, że jeszcze w czasie, gdy skarżący byli właścicielami nieruchomości, sporny obiekt budowlany został rozebrany niedługo po wydaniu decyzji rozbiórkowej.
W konsekwencji, w niniejszej sprawie weryfikacji podlegało wystąpienie dwóch przesłanek wskazanych w art. 59 § 1 u.p.e.a., tj. wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania oraz błędu co do osoby zobowiązanego lub braku możliwości prowadzenia egzekucji ze względu na osobę zobowiązanego.
Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych przesłanek należy wskazać, że z informacji pochodzących od strony wynika, że rozbiórka budynku sanitariatu została wykonana "niedługo po wydaniu decyzji rozbiórkowej". Chcąc zweryfikować powyższe twierdzenia organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne na działce nr [..] oraz dokonał porównania ich wyników z dokumentacją zdjęciową z 20 czerwca 2016 r. zgromadzoną w aktach sprawy, w konsekwencji stwierdzając, że na działce znajdował się i nadal się znajduje drewniany obiekt sanitariatu. Powyższe ustalenia nie budzą wątpliwości Sądu, a co więcej nie podważono ich również w skardze. Ponadto, tezie, że obowiązek rozbiórki sanitarniatu został wykonany "niedługo po wydaniu decyzji rozbiórkowej" przeczy treść pisma skarżących z dnia 18 listopada 2018 r., skierowanego do organu po wystawieniu tytułu wykonawczego, w którym wskazywali oni jedynie na fakt darowizny udziału w prawie własności działki nr [..] synowi, lecz w żaden sposób nie zakwestionowali prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na wykonanie rozbiórki. Wobec tego należało stwierdzić, że wbrew oświadczeniu strony, obowiązek nałożony decyzją administracyjną i egzekwowany w niniejszym postępowaniu nie został wykonany przed wszczęciem tego postępowania. Nie została więc spełniona przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., co organy prawidłowo ustaliły i oceniły.
Druga z powołanych przesłanek ma charakter podmiotowy, albowiem odnosi się do osoby zobowiązanego, przy czym chodzi tu o dwie odmienne sytuacje, tj. błąd co do osoby zobowiązanego oraz niemożność prowadzenia egzekucji ze względu na osobę zobowiązanego. Co do ostatniej ze wskazanych sytuacji w doktrynie przyjmuje się, że egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego, który korzysta z przywileju i immunitetu dyplomatycznego i w zakresie przewidzianym przez ustawy, umowy lub powszechnie ustalone zwyczaje międzynarodowe nie podlega orzecznictwu organów polskich (P. Pietrasz [w:] D.R. Kijowski (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, Warszawa 2015, art. 59).
Odnośnie zaś pierwszej sytuacji doktryna zwraca uwagę na trzy kategorie podmiotów, które mają wpływ na wykonanie obowiązku. Należą do nich: zobowiązany, podmiot odpowiedzialny za wykonanie obowiązku oraz osoba wykonująca obowiązek, która nie jest zobowiązanym. Błąd co do osoby zobowiązanego może wiązać się z kwestią nierozróżnienia tych właśnie podmiotów. Jak wynika bowiem z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tytuł wykonawczy powinien wskazywać osobę zobowiązanego. Dlatego też w orzecznictwie przyjmuje się, że z błędem co do osoby zobowiązanego mamy do czynienia wówczas, gdy w tytule wykonawczym jako zobowiązanego określono osobę, na której nie ciąży obowiązek spełnienia określonego świadczenia, co skutkuje faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwemu podmiotowi. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Różnica w tym zakresie może być wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia egzekwowanego obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego.
Tymczasem, w niniejszej sprawie analiza akt i czynności organu ujawnia, że decyzja rozbiórkowa z dnia 8 czerwca 2018 r. określała jako podmioty zobowiązane J. S. – S. i M. S. i te osoby zostały wskazane w tytule wykonawczym wystawionym dnia 31 października 2018 r. W związku z tym nie ma wątpliwości, że zachodzi tożsamość pomiędzy adresatami obowiązku określonego w decyzji rozbiórkowej a treścią tytułu wykonawczego, co wyklucza wystąpienie przesłanki z art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.
Sprzedaż nieruchomości w dniu 25 marca 2020 r., a więc w toku postępowania egzekucyjnego, na etapie rozpoznawania zażalenia od postanawiania nakładającego na oboje zobowiązanych małżonków grzywnę w celu przymuszenia wykonania orzeczonego obowiązku, podobnie jak wcześniejsza darowizna udziału w prawie własności, nie mogła mieć znaczenia dla określenia osoby zobowiązanej w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzut błędu co do osoby zobowiązanego dotyczy bowiem jedynie kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. W sytuacji, zaś gdy decyzja nakazująca rozbiórkę i wystawiony tytuł wykonawczy skierowane zostały do tego samego podmiotu, to nie można mówić o jakimkolwiek błędzie dotyczącym osoby zobowiązanej.
Sprzedaż nieruchomości przez skarżących, a wcześniej darowizna części udziałów w nieruchomości synowi, nie stanowi przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanych.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 28a u.p.e.a. w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy, jednak zastosowanie dalszych czynności egzekucyjnych może nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. W ocenie Sądu, przepis ten ustanawia wyłącznie zasady i warunki obciążenia nowego podmiotu (nabywającego wskutek czynności cywilnoprawnych prawo zobowiązanego) obowiązkiem administracyjnym związanym z rzeczą, która zmieniła właściciela. Przewidziane we wskazanym przepisie kontynuowanie postępowania egzekucyjnego w przypadku przejścia obowiązku na następcę prawnego oznacza, że nie ulega ono ani zawieszeniu, ani umorzeniu. Natomiast przewidziane w tym przepisie zachowanie w mocy dokonanych czynności egzekucyjnych służy temu, aby możliwe było, bez potrzeby powtarzania tych czynności, zrealizowanie zastosowanych w ich wyniku środków egzekucyjnych wobec następcy prawnego. Postępowanie egzekucyjne powinno być zatem kontynuowane wobec następcy prawnego, a nie wobec pierwotnego zobowiązanego, co nie daje jednak podstawy do umorzenia postępowania w stosunku do niego.
W związku z tym regulacja ta może mieć zastosowanie przy kolejnych czynnościach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Istotnym dla sytuacji skarżących jest natomiast to, iż w myśl art. 28a u.p.e.a., w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy (zob. wyrok NSA z dnia 21 marca 2017 r., II OSK 1243/16, dostępny w CBOSA). Nie zachodzą zatem przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego w przedmiocie rozbiórki, której zgodnie z ostatecznym nakazem nie wykonano dobrowolnie.
Warunkiem zastosowania dalszych środków egzekucyjnych w postępowaniu kontynuowanym wobec następcy prawnego jest wystawienie i skierowanie do organu egzekucyjnego nowego tytułu wykonawczego wraz z urzędowym dokumentem wskazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego (art. 28a zd. drugie p.p.s.a.).
W konsekwencji, okoliczność zmiany kręgu właścicieli nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego ma znaczenie dla dalszych czynności egzekucyjnych, a nie ma wpływu na byt tego postępowania prowadzonego wobec poprzednich właścicieli, wskazanych jako podmioty zobowiązane zarówno w decyzji rozbiórkowej, jak i tytule wykonawczym wszczynającym to postępowanie.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 52 Prawa budowlanego należy wskazać, że kwestie związane z obciążeniem skarżących obowiązkiem rozbiórki, mimo iż nie byli inwestorami robót, nie mogą być badane w niniejszej postępowaniu, a nadto zostały rozważone w wyroku tutejszego Sądu z dnia 17 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 23/19, gdzie Sąd nie dostrzegł nieprawidłowości w skierowaniu obowiązku rozbiórki do skarżących, nawet przy uwzględnieniu poczynionej na rzecz syna darowizny w dniu 30 października 2018 r. i sprzedaży działki w dniu 25 marca 2020 r. Przepis ten, i wynikająca z niego zasada, iż obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach organu budowlanego nakłada się na inwestora albo na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, również nie mają znaczenia dla kwestii przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec skarżących.
Z powyższych względów Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego działały zgodnie z prawem. W toku postępowania mającego na celu zbadanie wystąpienia przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego organy, zgodnie z wymogami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., podjęły czynności kontrolne i prawidłowo ustaliły stan faktyczny na nieruchomości wskazujący, że obowiązek rozbiórki – mimo deklaracji skarżących – nie został wykonany. Organy prawidłowo też oceniły wpływ sprzedaży w toku postępowania działki, na której posadowiony jest sporny obiekt, na losy tego postępowania uznając, że nie stanowi to przesłanki jego umorzenia z powodu błędu co do osoby zobowiązanego. W tym zaś zakresie zasadnie w sprawie stwierdzono, że zarówno w decyzji rozbiórkowej i tytule wykonawczym oznaczono te same podmioty zobowiązane – J. S. – S. i M. S., którzy byli w tych datach właścicielami działki. Wobec tego trafnie uznano, że przedstawiona przez skarżących argumentacja nie mieści się w katalogu przyczyn wskazanych przez ustawodawcę jako uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego.
Tym samym zasadne było wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w badanej sprawie, które nie narusza art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a. W szczególności nie sposób stwierdzić, jak domagają się tego skarżący, że kontrolowane postanowienia w sposób rażący naruszają prawo. Przeprowadzona przez Sąd analiza legalności tych rozstrzygnięć wykazała, że nie naruszają prawa procesowego i materialnego, tym bardziej więc niezasadny jest zarzut takiego naruszenia prawa, które ma charakter rażący.
Odnosząc się do pozostałych żądań zawartych w skardze, tj. uchylenia orzeczeń poprzedzających zaskarżone postanowienia, w tym tytułu wykonawczego należy wyjaśnić, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie posiada kompetencji do oceny prawidłowości tytułu wykonawczego czy postanowienia o grzywnie. Należy zauważyć, że po wszczęciu egzekucji, zobowiązany ma instrumenty prawne służące jego obronie, w tym ma prawo wniesienia zarzutów egzekucyjnych, które są podstawowym i kompleksowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezgodnym z prawem skierowaniem do jego majątku egzekucji administracyjnej. W niniejszej sprawie skarżący z takich środków nie skorzystali. Natomiast wobec legalności kontrolowanych rozstrzygnięć, brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego przez Sąd, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Sąd orzekał w niniejszej sprawie w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.