II SA/Gd 580/25

II SA/Gd 580/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-08-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Odrzucono sprzeciw od decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6 i art. 58 par. 3 w zw. z art. 64b par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Gminy Miasta S. od decyzji Wojewody Pomorskiego z 7 lipca 2025 r., nr WI-I.7840.3.20.2025.GM w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: 1. odrzucić sprzeciw; 2. zwrócić skarżącej Gminie Miasta S. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku uiszczony wpis od sprzeciwu w kwocie 100 (sto) złotych.
Uzasadnienie
Gmina Miasta Sopotu (dalej jako: Gmina, skarżąca), reprezentowana przez Prezydenta Miasta Sopotu (dalej jako: Prezydent), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji Wojewody Pomorskiego (dalej jako: Wojewoda) z 7 lipca 2025 r., nr WI-I.7840.3.20.2025.GM, którą uchylono decyzję Prezydenta Miasta Sopotu z 25 lutego 2025 r., nr UA.6740.43.2024.BB r., i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Sprzeciw został wniesiony w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Decyzją z 24 maja 2022 r., nr UA.6740.60.2022.RK, Prezydent zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielił Gminie Miasta Sopot pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną na działkach oznaczonych nr [...]-[...], położonych przy ul. O. [...] w S.
Decyzją z 28 marca 2024 r., nr UA.6740.43.2024.HB, Prezydent odmówił uchylenia we wznowionym postępowaniu ww. ostatecznej decyzji z 24 maja 2022 r. o pozwoleniu na budowę. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez Wojewodę decyzją z 18 września 2024 r., nr WI-I.7480.1.90.2024.GM.
Na skutek ponownego rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z 24 maja 2022 r., Prezydent decyzją
z 25 lutego 2025 r., nr UA.6740.43.2024.BB, stwierdził wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę z naruszeniem prawa i odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z 24 maja 2022 r., gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Zaskarżoną decyzją z 7 lipca 2025 r. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta
z 25 lutego 2025 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi.
Sprzeciw od decyzji kasatoryjnej wniosła Gmina Miasta Sopotu, reprezentowana przez Prezydenta, zarzucając, iż organ odwoławczy błędnie ustalił jakoby w projekcie zagospodarowania terenu brakowało rozwiązań dotyczących zabezpieczenia przed spływem wód opadowych na teren nieruchomości sąsiedniej. Błędnie też, stwierdzając naruszenie ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennymi, Wojewoda nie uwzględnił rozwiązań wynikających z art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.) mówiących o konieczności sporządzania projektów w sposób zapewniających możliwość usuwania wody opadowej oraz utrzymywania właściwego stanu technicznego.
Sprzeciw został wniesiony w formie elektronicznej - eDoręczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprzeciw podlega odrzuceniu, z uwagi na wniesienie go przez podmiot nieposiadający legitymacji skargowej oraz wniesienie w formie nieprzewidzianej przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.".
Zgodnie z art. 64a § 1 p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Do sprzeciwu tego, stosownie do art. 64b § 1 p.p.s.a., stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Wobec tego należy wskazać, że kwestię legitymacji skargowej (do wniesienia sprzeciwu) reguluje art. 50 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi (sprzeciwu) jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia sprzeciwu jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd administracyjny odrzuca skargę (sprzeciw), jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
W orzecznictwie i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że wniesienie skargi przez nieuprawniony podmiot stanowi przyczynę jej odrzucenia, jeżeli skarga pochodzi od podmiotu, który a limine nie może być skarżącym. Dotyczy to podmiotu, co do którego nie zachodzi potrzeba zbadania, czy posiada on interes prawny we wniesieniu skargi, ponieważ i tak - w świetle obowiązujących przepisów - nie jest on legitymowany do jej wniesienia.
Z tej przyczyny odrzuceniu podlegają skargi wniesione przez organ, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnym w pierwszej lub w drugiej instancji, ponieważ nie ma on legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 p.p.s.a. Powierzenie organowi administracyjnemu właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przezeń swego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego
czy sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 lutego 2005 r., OSK 1017/04 (dostępny - orzeczenia.nsa.gov.pl), rozważając tę kwestię
na gruncie art. 50 § 1 p.p.s.a., stwierdził, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Wspomniana jednostka, jako osoba prawna, może być stroną tego postępowania
i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając
z gwarancji procesowych, jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania. Ustawa może jednak wyznaczyć organowi jednostki samorządu terytorialnego rolę organu administracji publicznej w rozumieniu
art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. W takim wypadku będzie on bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. W powołanym wyroku stwierdzono, że: "z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego". Dopuszczenie do złożenia skargi przez organ pierwszej instancji doprowadziłoby bowiem do sytuacji, w której stronami postępowania sądowego byłyby dwa organy administracji publicznej orzekające w danej sprawie, a mianowicie: skarżący (organ pierwszej instancji) i autor decyzji odwoławczej (organ drugiej instancji), a spór między nimi sprowadzałby się do różnego stanowiska co do prawidłowości poszczególnych decyzji (zob. wyrok NSA z 30 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1579/16, dostępny https://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).
Co istotne, stanowisko to zostało potwierdzone przez NSA w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2016 r., sygn. akt
I OPS 2/15, w której stwierdzono, że ilekroć przepisy prawa pozytywnego sytuują któryś z organów jednostki samorządu terytorialnego jako organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne lub podatkowe w sprawie indywidulanej, na którymś z jego etapów, tylekroć wyłączona zostaje możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego na drodze zarówno postępowania sądowego, jak i administracyjnego.
Ponadto zauważyć należy, że charakterystyczną cechą postępowania sądowoadministracyjnego jest jego kontradyktoryjność. Spór przed sądem prowadzony jest przez dwa podmioty: podmiot żądający udzielania ochrony prawnej (skarżącego) i organ administracji publicznej, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną zgłoszenia żądania udzielenia ochrony prawnej. Ukształtowana w ten sposób struktura postępowania sądowoadministracyjnego determinuje krąg podmiotów, którym przepisy procesowe mogą przyznać prawo do jego uruchomienia. Nie może zostać ono uruchomione z urzędu, jak też w drodze złożenia skargi przez organ administracji publicznej, którego działanie ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej administracji publicznej (zob. postanowienia NSA: z 17 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1197/18, z 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 527/12, CBOSA).
Sytuacja więc, w której prezydent miasta na prawach powiatu wydaje w ramach przyznanych mu ustawą kompetencji decyzję administracyjną, powoduje wyłączenie możliwość reprezentowania przez ten organ w postępowaniu sądowoadministracyjnym w tej samej sprawie, zarówno jednostek samorządu terytorialnego (gminy, powiatu), jak i Skarbu Państwa (por postanowienia NSA z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 3381/19; z 11 lipca 2022 r., sygn. akt
I OSK 2123/22, CBOSA).
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd stwierdził, że Gmina Miasta Sopotu, której organ wykonawczy, tj. Prezydent, wydał w I instancji decyzję, uchyloną następnie zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, nie ma legitymacji skargowej do wniesienia sprzeciwu do sądu administracyjnego w tej sprawie, co uzasadniało jego odrzucenie. Okoliczność, iż organ wykonawczy Gminy był jednocześnie organem wydającym rozstrzygnięcie w I instancji, wyłącza bowiem możliwość zaskarżenia przez Gminę do sądu decyzji organu odwoławczego orzekającego w przedmiocie podjętej przez Prezydenta decyzji. Wydając decyzję w I instancji organ nie działa bowiem jako podmiot, którego własnego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy sprawa, lecz jako organ administracji publicznej, który na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji dokonuje władczego ustalenia praw i obowiązków obywateli. Istnienie interesu prawnego jest natomiast warunkiem niezbędnym do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, że sprzeciw podlega odrzuceniu z uwagi na to, że został on wniesiony w formie nieprzewidzianej przepisami p.p.s.a.
Jak wynika bowiem z akt, sprzeciw został wniesiony drogą elektroniczną za pośrednictwem systemu e-Doręczenia. Tymczasem, zgodnie z art. 54 § 1a w związku z art. 64b § 1 p.p.s.a., sprzeciw w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu, natomiast na podstawie art. 46 § 2a p.p.s.a. wymogiem pisma składanego w formie elektronicznej jest podpisanie go przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Tylko tak podpisany dokument może zostać uznany za spełniający wymogi dokumentu elektronicznego (art. 12b § 1 p.p.s.a.).
Zasady doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP, określają przepisy ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2024 r., poz. 307 ze zm., dalej: "ustawa o informatyzacji") oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 180 ze zm., dalej jako "rozporządzenie"), wydanego w wykonaniu delegacji zawartej w art. 16 ust. 3 wskazanej ustawy. Przepisy wymienionych aktów prawnych regulują szczegółowe kwestie związane
m.in. z wymogami urzędowego poświadczenia odbioru, a także wytworzenia urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD).
Ustawa o informatyzacji działalności zawiera definicję elektronicznej skrzynki podawczej, wskazaną w jej art. 3 pkt 17, do której odwołuje się art. 54 § 1a p.p.s.a. Zgodnie z ta definicją, pod pojęciem elektronicznej skrzynki podawczej należy rozumieć dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Z kolei art. 3 pkt 13 tej ustawy stanowi, że elektroniczna platforma usług administracji publicznej (ePUAP) to system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet.
Wskazać też należy, że zgodnie z ustawą z 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1045 ze zm.), dalej jako "u.d.e.", usługa e-Doręczenia to usługa rejestrowanego doręczenia elektronicznego, która umożliwia wysyłanie i odbieranie korespondencji elektronicznie, ze skutkiem równoważnym z listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Docelowo usługa e-Doręczenia zastąpi tradycyjną, papierową korespondencję urzędową, a także korespondencję przez e-PUAP. Jednakże art. 3 ust. 1 lit d u.d.e. stanowi, że ustawy nie stosuje się do doręczania korespondencji: jeżeli przepisy odrębne przewidują wnoszenie lub doręczanie korespondencji z wykorzystaniem innych niż adres do doręczeń elektronicznych rozwiązań techniczno-organizacyjnych, w szczególności na konta w systemach teleinformatycznych obsługujących postępowania sądowe lub do repozytoriów dokumentów. Natomiast w myśl z art. 155 ust. 7 u.d.e. sądy i trybunały, komornicy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r. Dopiero więc od tej daty wejdzie w życie art. 96 pkt 8 u.d.e. nowelizujący brzmienie art. 54 §1a p.p.s.a., w konsekwencji czego możliwe będzie wniesienie skargi w postaci elektronicznej na adres do doręczeń elektronicznych organu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt analizowanej sprawy należy wskazać, że Gmina wniosła sprzeciw za pośrednictwem systemu e-Doręczeń na adres doręczeń elektronicznych organu w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.d.e., a nie poprzez wykorzystanie skrzynki podawczej organu na platformie ePUAP. Zatem kluczowym w niniejszej sprawie okazało się zbadanie dochowania właściwego trybu wniesienia sprzeciwu złożonego w formie dokumentu elektronicznego. Dokonując tej analizy Sąd uznał, że w świetle wymogów z art. 54 § 1a zd. 1 p.p.s.a. brak było podstaw do uznania, że Gmina skutecznie wniosła sprzeciw do sądu administracyjnego. Jego wniesienie nastąpiło bowiem w sposób nie przewidziany przez obowiązującą regulację p.p.s.a., tj. za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu udostępnionej na elektronicznej platformie usług administracji publicznej (ePUAP). W tym zakresie Sąd podziela bowiem pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniach z 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II FSK 672/25; z 12 czerwca 2025 r., sygn. akt I FSK 786/25 i z 12 czerwca 2025 r., sygn. akt III OZ 294/25 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), że w obecnie obowiązującym stanie prawnym jedyną drogą skutecznego wniesienia skargi (sprzeciwu) w formie dokumentu elektronicznego jest jej wniesienie za pośrednictwem platformy ePUAP. Do dnia znowelizowania art. 54 § 1a p.p.s.a. nie jest więc możliwe wniesienie skargi w postaci elektronicznej na adres do doręczeń elektronicznych organu.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 3 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. odrzucił sprzeciw jako niedopuszczalny.
O zwrocie z urzędu uiszczonego w sprawie wpisu sądowego od sprzeciwu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.