II SA/Gd 579/19

II SA/Gd 579/19 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2020-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/
Magdalena Dobek-Rak
Mariola Jaroszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne
Czystość i porządek
Sygn. powiązane
III OSK 3103/21 - Wyrok NSA z 2023-12-19
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1454
art. 9x ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2020 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku terminowego złożenia sprawozdania półrocznego z działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych oddala skargę.
Uzasadnienie
T. G. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [..] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej jako "Kolegium") z dnia 19 lipca 2019 r., którą uchylono decyzję Burmistrza (dalej jako "Burmistrz") z dnia 16 maja 2019 r. w całości (pkt 1) oraz nałożono na skarżącego karę administracyjną w wysokości 2100 zł za przekazanie po terminie sprawozdania w sprawie odbioru odpadów komunalnych za II półrocze 2017 r. (pkt 2).
Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 22 lutego 2018 r. T. G., jako podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, złożył do Burmistrza duplikat sprawozdania podmiotu odbierającego odpady komunalne za II półrocze 2017 r. Wyjaśnił przy tym, że oryginał sprawozdania nie został doręczony Burmistrzowi w terminie z winy operatora pocztowego. W kolejnych wyjaśnieniach, z dnia 5 października 2018 r., skarżący poinformował, że sprawozdanie zostało nadane jako przesyłka zwykła, a nie polecona, w terminie, w dniu 30 stycznia 2018 r. Ponadto skarżący wskazał, że w sprawie spornej przesyłki złożył reklamację do operatora pocztowego.
W dniu 21 listopada 2018 r. skarżący przesłał stanowisko operatora pocztowego w sprawie reklamacji przesyłki zawierającej sprawozdanie, w którym wskazano, że przesyłki zwykłe nie są objęte żadną ewidencją w trakcie przewodu i doręczania, zatem nie jest możliwe ustalenie miejsca czy osoby odpowiedzialnej za stan niedoręczenia przesyłki nierejestrowanej. Zdaniem skarżącego z wyjaśnień operatora wynika, że nie zostało wykluczone nadanie przesyłki w terminie i że mogło dość do nieprawidłowego wykonania usługi pocztowej, co skutkowało nieterminowym doręczeniem przesyłki do adresata. To zaś oznacza, że wystąpiły nie dające się usunąć wątpliwości, o których mowa w art. 7a k.p.a., które powinny być rozstrzygane na korzyść strony. W związku z tym wniesiono o odstąpienie od nałożenia kary.
Na skutek ponownego rozpoznania sprawy Burmistrz decyzją z dnia 16 maja 2019 r., działając na podstawie art. 9n, art. 9x ust. 1 pkt 5 i art. 9 zb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2019 r., poz. 2010 ze zm.), dalej jako u.c.p.g., nałożył na skarżącego prowadzącego [...] karę pieniężną w wysokości 2200 zł za przekazanie po terminie półrocznego sprawozdania za II półrocze 2017 r. Zdaniem organu, przedsiębiorca odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości złożył sprawozdanie za II półrocze 2017 r. z przekroczeniem ustawowego terminu na dokonanie tej czynności, a przy tym nie udowodnił, że nadał sprawozdanie w placówce pocztowej w terminie, do dnia 31 stycznia 2018 r. W szczególności, w ocenie organu o tym, że przedsiębiorca wysłał sprawozdanie w terminie nie przekonują przedłożone wyjaśnienia pracownika, J. G., który oświadczył, że wysłał sprawozdanie przed dniem 31 stycznia 2018 r. listem zwykłym w Urzędzie Pocztowym, nie pamięta jednak dokładnej daty. Odnośnie żądania przesłuchania pozostałych pracowników przedsiębiorstwa organ stwierdził, że skoro pracownik bezpośrednio sporządzający i zajmujący się wysyłką sprawdzania nie jest w stanie precyzyjnie ustalić, kiedy nastąpiło wysłanie przesyłki, to zeznania pozostałych pracowników są w tym zakresie nieprzydatne.
W odwołaniu od tej decyzji przedsiębiorca zarzucił, że wobec istniejących wątpliwości co do terminu złożenia sprawozdania organ, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi, nie przesłuchał na tę okoliczność wszystkich zgłoszonych przez przedsiębiorcę świadków, poprzestając jedynie na przesłuchaniu jednego pracownika, J. G. Zdaniem odwołującego się, organ wątpliwości co do terminowego wysłania sprawozdania powinien rozstrzygać na korzyść strony. Wskazał również, że organ nieprawidłowo naliczył karę administracyjną, gdyż powinna ona być naliczana za okres od dnia naruszenia, tj. od 1 lutego 2018 r. do dnia nadania przesyłki zawierającej sprawozdanie, a nie do dnia wpływu sprawozdania do organu, czyli 22 lutego 2018 r.
Po rozpoznaniu odwołania Kolegium decyzją z dnia 19 lipca 2019 r., na podstawie art. 9n ust. 1 i 2, art. 9x ust. 1 pkt 5 i art. 9 zf u.c.p.g. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło decyzję Burmistrza oraz nałożyło na skarżącego karę administracyjną w wysokości 2100 zł za przekazanie po terminie półrocznego sprawozdania za II półrocze 2017 r.
Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie sprawozdanie zostało złożone w dniu 22 lutego 2018 r. Odnosząc się do kwestii, że uchybienie terminowego złożenia tego sprawozdania było wynikiem niedoręczenia przesyłki wysłanej, według wyjaśnień strony w dniu 30 stycznia 2018 r., organ odwoławczy wskazał, że z pisma operatora pocztowego o rozpatrzeniu reklamacji wynika jedynie, że przesyłki zwykłe nie są objęte żadną ewidencją. W związku z tym, wbrew twierdzeniom strony, Poczta Polska nie wypowiedziała się w kwestii nadania przesyłki, tym bardziej, że "ze względu na ilość doręczanej korespondencji i upływ czasu pracownik doręczający nie pamięta, czy przedmiotowa przesyłka nadeszła do doręczenia i czy została doręczona". Skarżący nie przedstawił natomiast żadnego dowodu, że sprawozdanie zostało nadane na poczcie. Przesłuchanie pracownic uczestniczących w procesie przygotowania i nadania przesyłki przed dniem 31 stycznia 2018 r. było zdaniem organu zbędne w sytuacji, gdy J. G., pracownik firmy składający pisemne wyjaśnienia, nie pamięta dokładnie daty jej nadania oświadczając jednocześnie, że zostało ono wysłane listem zwykłym, a nie poleconym.
Reasumując, organ odwoławczy uznał, że nie ma dowodów, iż przesyłka wymaganej treści została nadana w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe. Kolegium stwierdziło natomiast, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo naliczył karę za opóźnienie, bowiem sprawozdanie wpłynęło do organu 22 lutego 2018 r., zatem dzień 22 lutego nie powinien być liczony jako dzień opóźnienia.
W skardze T. G. zakwestionował decyzję organu drugiej instancji w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 75 §1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez wydanie przez organ odwoławczy orzeczenia co do istoty w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji zaniechał zgromadzenia z urzędu dowodów pozwalających na ustalenie, czy zaistniały przesłanki do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie po terminie sprawozdania za II półrocze 2017 r., ani nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy dotyczących podjętych przez skarżącego czynności związanych ze złożeniem sprawozdania za II półrocze 2017 r. W konsekwencji, w toku postępowania nie ustalono, czy skarżący dochował terminu ustawowego do złożenia sprawozdania, ani nie rozważono, czy zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f §1 k.p.a. Powstałe w toku sprawy wątpliwości co do treści zastosowanych w niniejszej spawie norm prawnych oraz okoliczności faktycznych zostały więc, z naruszeniem art. 7a § 1 i art. 81a §1 k.p.a., rozpatrzone na niekorzyść skarżącego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 9n ust. 1 w zw. z art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. poprzez bezzasadne nałożenie kary pieniężnej za przekazanie po terminie półrocznego sprawozdania w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki wynikające tych przepisów, a także art. 9x ust. 1 pkt 5 ustawy w zw.
z art. 189f §1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nałożenie kary pieniężnej w sytuacji, gdy waga naruszenia prawa była znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W ocenie skarżącego działania organów administracji w niniejszej sprawie, w szczególności brak odstąpienia od nałożenia kary, narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy.
W uzasadnieniu skarżący oświadczył, że przesyłkę zawierającą sprawozdanie półroczne nadał w N., w filii Urzędu Pocztowego w M. przed dniem 31 stycznia 2018 r., a zatem wykonał ciążący na nim obowiązek w terminie. Powołał się na art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. podając, że termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego, przy czym ustawodawca nie wymaga nadania pisma przesyłką poleconym. Skoro skarżący nie posiadał dokumentu potwierdzającego nadanie przesyłki listem zwykłym, to zwrócił się do operatora pocztowego, który nie ustalił, że przesyłka zawierająca sprawozdanie nie została nadana przed dniem 31 stycznia 2018 r. Z wyjaśnień tych organ wysnuł jednak wniosek, że skarżący nie udowodnił nadanie sprawozdanie do dnia 31 stycznia 2018 r. Tymczasem, prawidłowość ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie zależała przede wszystkim od zeznań świadków – pracowników, którzy zajmowali się sporządzeniem sprawozdania, lecz organ dowodów tych nie przeprowadził. Oznacza to zdaniem skarżącego, że nie doszło do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, gdyż przesłuchania pracowników byłyby komplementarne w stosunku do wyjaśnień operatora pocztowego.
Powołując się na art. 7a § 1 k.p.a. skarżący stwierdził, że w orzecznictwie sądów administracyjnych interpretowany jest on szeroko, to znaczy, że nie tylko wprowadza zakaz rozstrzygania na niekorzyść strony wątpliwości co do treści przepisów prawnych, ale także wątpliwości dotyczących okoliczności faktycznych. Z kolei art. 81a § 1 k.p.a. oznacza wybór takiego sposobu oceny zebranego materiału, przy którym prawa strony są najpełniej chronione. Jeżeli zatem brak przesłanek by stwierdzić w sposób pewny i bezsporny, że sprawozdanie nie zostało nadane przed terminem, a organ nie przeprowadził dowodów, które pozwoliłyby rozstrzygnąć wszystkie wątpliwości, to brak było podstaw do nałożenia kary administracyjnej.
W ocenie skarżącego w prowadzonym postępowaniu orzekające organy badały jedynie okoliczność dochowania terminu określonego w art. 9n ust. 1 u.c.p.g., pomijając wynikające z przepisów prawa okoliczności przemawiające za uchyleniem nałożonej kary pieniężnej. Zdaniem skarżącego nawet gdyby przyjąć, że doszło do nieznacznego opóźnienia w złożeniu sprawozdania za II półrocze 2017 r., organy miały możliwość zastosować przepis art. 189f k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa, organ ma możliwość odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej. Co więcej, zdaniem skarżącego, art. 189f §1 k.p.a. stanowi o obowiązku odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w sytuacji gdy spełnione zostaną dwie przesłanki: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Oznacza to, że niemożliwe jest zaniechanie przez organy administracyjne zbadania okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 189f §1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że nie ma dowodów, iż przesyłka wymaganej treści została nadana w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu Prawa pocztowego lub wysłana w formie dokumentu elektronicznego – przed dniem 31 stycznia 2018 r. Wskazano także, że ustawodawca przewidział w art. 9zc ust. 1 u.c.p.g. możliwość miarkowania kar pieniężnych, jednak nie znajduje ona zastosowania do kary nakładanej, tak jak w niniejszej sprawie, na podstawie art. 9x ust. 1 pkt 5 uc.p.g.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli sądu, dokonywanej pod względem zgodności z prawem, poddano w niniejszej sprawie jest decyzja reforamtoryjna Kolegium z dnia 19 lipca 2019 r., którą uchylono decyzję Burmistrza z dnia 16 maja 2019 r. w całości oraz nałożono na skarżącego karę administracyjną w wysokości 2100 zł za przekazanie po terminie sprawozdania w sprawie odbioru odpadów komunalnych za II półrocze 2017 r.
Podstawą prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia był art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g., regulujący sankcje za niewykonanie w terminie obowiązku wynikającego z ustawy w zakresie przekazania przez podmiot odbierający odpady komunalne sprawozdania rocznego z tej działalności.
Zgodnie z art. 9n ust. 2 u.c.pg. sprawozdanie takie należy przekazać wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta w terminie do dnia 31 stycznia za poprzedni rok kalendarzowy. W razie wykonania tego obowiązku po tym terminie, ustawodawca w art. 9x ust. 1 pkt 5 przewidział karę pieniężną w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. Organem uprawnionym do nałożenia tej sankcji w drodze decyzji jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta (art. 9zb ust. 1 u.c.p.g.).
W niniejszej sprawie decyzja taka została wydana przez Burmistrza w dniu 16 maja 2019 r., a organ nałożył nią na skarżącego karę w wysokości 2.200 zł, tj. za 22 dni opóźnienia, liczonego od dnia 1 lutego 2018 r. do dnia 22 lutego 2018 r. Rozstrzygnięcie to co do zasady podzieliło Kolegium w zaskarżonej decyzji, jednakże odmienne ustaliło kwotę kary na 2.100 zł przyjmując, że dzień 22 lutego 2018 r. kiedy to do organu wpłynął duplikat sprawozdania, nie powinien był liczony do terminu opóźnienia.
Istotą sporu w sprawie jest jednak to, czy strona skarżąca zobowiązana do złożenia sprawozdania za II półrocze 2017 r. dotyczącego odbioru odpadów komunalnych, wykonał ten obowiązek w terminie do dnia 31 stycznia 2018 r. Skarżący wywodzi konsekwentnie, że przesyłka zawierająca to sprawozdanie została nadana w placówce pocztowej w dniu 30 stycznia 2018 r. listem zwykłym i z winy operatora nie została doręczona Burmistrzowi. Poinformowana o tym strona w dniu 22 lutego 2018 r. ponownie przedłożyła sprawozdanie, przesyłając jego duplikat, który został skutecznie doręczony organowi. Zdaniem strony okoliczności sprawy wskazują, że dopełniła ona ciążącego na niej obowiązku w terminie, zaś niedoręczenie sprawozdania jest winą operatora pocztowego.
Zdaniem sądu ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić.
W postępowaniu administracyjnym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a.). Należy jednak podkreślić jako zasadę, że podmiot, który nadał pismo powinien dysponować dowodem nadania pisma, gdyż to na nim spoczywa ciężar dowodu w tej kwestii, a także z jego sytuacją prawną wiąże się ryzyko braku możliwości udowodnienia daty nadania pisma (por. G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. I., Warszawa 2010, s. 496). Wybór sposobu wniesienia pisma w postępowaniu należy do strony, względnie jej pełnomocnika. Można je złożyć bezpośrednio w urzędzie, uzyskując potwierdzenie daty złożenia pisma przez prezentatę na jego odpisie, ale można też nadać pismo zawierające odwołanie w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Przesyłkę taką można nadać jako przesyłkę rejestrowaną, cechującą się pewnością co do daty nadania i pewnością dowodzenia tego faktu dokumentem urzędowym, albo też jako przesyłkę nierejestrowaną i niewymagającą przeprowadzania procedury nadania przesyłki - pozbawiając się jednak wspomnianej pewności dowodzenia daty nadania. Niewątpliwie nadający przesyłkę nie ponosi odpowiedzialności za funkcjonowanie poczty, to jednak korzystając z prostszej formy wysyłki (listem zwykłym) strona podejmuje ryzyko wynikające z pozbawienia się możliwości dowodzenia daty nadania w sposób pewny. Pewnym dowodem oddania pisma jest bowiem jedynie potwierdzenie nadania przesyłki listem poleconym.
Wprawdzie z przepisów nie wynika bezpośrednio obowiązek nadania pisma w sposób umożliwiający uzyskanie dowodu jego nadania, niemniej w sytuacji braku takiego dowodu, powstaje ryzyko wiążące się z ciężarem dowodu nadania pisma w terminie oraz z kwalifikacją zachowania strony jako podjętego w warunkach braku dbałości o własne interesy (zob. wyrok NSA z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt
I OSK 2927/17, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co więcej, w orzecznictwie przyjmuje się, że ciężar udowodnienia zachowania terminu do dokonania określonej czynności spoczywa na stronie, która tej czynności dokonywała (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II GSK 10/08, CBOSA). Przy czym dowodem takim nie może być samo oświadczenie strony, że dopełniła czynności w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1103/12, dostępny j.w.).
W okolicznościach kontrolowanej sprawy skarżący, jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą w zakresie odbioru odpadów komunalnych, miał świadomość ciążących na nim obowiązków wynikających z art. 9n ust. 1 u.c.p.g. i miał wybór sposobu złożenia sprawozdania – osobiście lub za pośrednictwem poczty. W szczególności mógł nadać korespondencję przesyłką rejestrowaną, lecz wybierając prostszą formę wysyłki musiał z kolei liczyć się z tym, że nie będzie dysponował pewnym dowodem nadania tej przesyłki w razie wątpliwości co do terminu złożenia sprawozdania.
Brak dowodu nadania przesyłki ze sprawozdaniem skutkuje więc w ocenie sądu wojewódzkiego brakiem dowodu na okoliczność daty nadania przesyłki w urzędzie pocztowym. Okoliczności tej nie zmieniają wyjaśnienia operatora pocztowego złożone w odpowiedzi na reklamację doręczenia spornej przesyłki, z których wynika, zdaniem strony, że operator nie wykluczył faktu nadania tej przesyłki. Jak już bowiem wyjaśniono, jedynym pewnym dowodem mogącym świadczyć o dochowaniu przez stronę termin złożenia sprawozdania w terminie w sytuacji zaginięcia przesyłki może być potwierdzenie jej nadania. Dokumentu takiego strona nie posiada, a pozyskane wyjaśnienia poczty nie odnoszą się do tej konkretnej przesyłki, lecz jedynie wyjaśniają procedurę przekazywania do doręczenia przesyłek nierejestrowanych. Operator w żaden sposób nie potwierdził, że takowa przesyłka została nadana i doręczona, wręcz przeciwnie, stwierdził, że wyjaśnienie kwestii doręczenia organowi tej przesyłki w urzędzie oddawczym nie było możliwe ze względu na to, że przesyłki zwykłe nie są rejestrowane, a pracownicy urzędu nie pamiętają okoliczności związanych z ewentualnym doręczeniem przedmiotowej przesyłki, z powodu zbyt dużej ilości obsługiwanej korespondencji.
Skoro więc ani skarżący nie dysponuje dowodem nadania przesyłki zawierającej sprawozdanie, jak również wyjaśnienia operatora pocztowego nie potwierdziły jednoznacznie, że taka przesyłka została nadana i przekazana do doręczenia, a jedyne dostępne dowody wskazują na złożenie sprawozdania w dniu 22 lutego 2018 r., to należało tę datę przyjąć za datę wykonania obowiązku z art. 9n ust. 1 u.c.p.g.
Nie sposób przy tym podzielić zarzutów skarżącego, co do nieprawidłowego przeprowadzenia przez organy postępowania dowodowego, z naruszeniem w szczególności art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 75 § 1, 77 § 1 i art. 81a § 1 k.p.a.
W analizowanym przypadku organ rozpatrzył bowiem sprawę na podstawie całokształtu materiału dowodowego, jaki był dostępny. Brak jest podstaw do stawiania organowi odwoławczemu zarzutu niedostatecznego wyjaśnienia sprawy, w sytuacji gdy to strona skarżąca nadając, według jej twierdzeń, przesyłkę ze sprawozdaniem listem zwykłym w istocie pozbawiła się możliwości udowodnienia, czy choćby wykazania okoliczności czy dokonała tej czynności i w jakiej konkretnie dacie. Taką możliwość zapewnia jedynie nadanie przesyłki rejestrowej – poleconej, w związku z którą nadawca otrzymuje dowód w postaci potwierdzenia nadania, w konsekwencji otrzymując dokument pochodzący od operatora publicznego wskazujący na dzień nadania przesyłki. Z możliwości takiej strona nie skorzystała pomimo, że to w jej interesie leżało, skuteczne, a więc w terminie, wniesienia sprawozdania. Nie można również pominąć, że w przypadku nadania przesyłki listem zwykłym w zasadzie nie ma możliwości ustalenia daty jej nadania na podstawie ewidencji pocztowej czy nawet pomocniczo przez stronę internetową operatora pocztowego oferującą usługę śledzenia przesyłek. W takiej sytuacji wątpliwości co do daty nadania przesyłki nie można rozstrzygnąć wyłącznie w oparciu o oświadczenie samej strony, jej pracowników czy też przesłuchanie wskazanych przez stronę świadków, jak domagał się tego skarżący.
Wyłącznie bowiem wtedy, gdy z przyczyn niezawinionych przez organ, np. na skutek zniszczenia, zagubienia koperty z nadaniem listu, braku prezentaty lub innych ewidentnych przyczyn leżących po stronie organu, powstałyby wątpliwości, co do zachowania terminu, to wówczas dopuszczalne jest usuwanie wątpliwości poprzez domniemania. Wtedy też zasadnym byłoby przeprowadzenie dodatkowych dowodów, w posiadaniu których jest strona, na okoliczność nadania przesyłki, np. poprzez przesłuchanie i odebranie oświadczeń od osób, które bezpośrednio tę przesyłkę nadały. W analizowanym przypadku taka sytuacja jednak nie zachodzi, gdyż zaistniałe wątpliwości co do zachowania terminu określonego w art. 9n ust. 2 u.c.p.g. nie powstały z przyczyn zawinionych przez organ. Wysłanie przez skarżącego sprawozdania przesyłką zwykłą, nierejestrowaną, jest wyborem strony, ale jednocześnie niewątpliwie obciąża ją ryzykiem niemożności wykazania wpływu przesyłki do polskiego operatora. Strona prawidłowo dbająca o własne interesy powinna dochować wszelkich aktów staranności w celu wykazania zachowania terminu prawa materialnego.
Natomiast zarzut naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. nie mógł okazać się skuteczny z tego powodu, że statuuje on zasadę rozstrzygania wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony, a w niniejszej sprawie wątpliwości o tym charakterze nie wystąpiły.
Z tych też względów nie sposób skutecznie zarzucać organowi, że nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego, w szczególności nie przeprowadził dowodów wskazywanych przez stronę, w konsekwencji czego nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego, a powstałych wątpliwości w tym zakresie nie rozstrzygnął na korzyść strony. Wręcz przeciwnie, organy zbadały cały materiał dowodowy, który mógł przyczynić się do rozpoznania sprawy, w tym przesłane wyjaśnienia skarżącego i pisemne oświadczenie jego pracownika oraz dokonał ich oceny, która doprowadziła do prawidłowych, zdaniem sądu, wniosków.
Mając to wszystko na uwadze, wobec braku możliwości przyjęcia innej wiarygodnej daty złożenia sprawozdania, organy prawidłowo przyjęły za datę wykonania tego obowiązku dzień 22 lutego 2018 r., tj. datę skutecznego wpływu do organu duplikatu sprawozdania, i na tej podstawie ustaliły, że zaistniała przesłanka do ustalenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g.
Zdaniem sądu prawidłowe też jest rozstrzygnięcie Kolegium, które orzekało reformatoryjnie w zakresie kwoty nałożonej kary. W tym zakresie sąd podziela bowiem pogląd, że daty skutecznego złożenia sprawozdania nie należy wliczać do okresu przekroczenia terminu ustawowego określonego w art. 9n ust. 1 u.c.p.g. Prawidłowo więc Kolegium przyjęło, że czas zwłoki w rozpoznawanym wypadku wynosi 21 dni – od dnia 1 lutego 2018 r. do dnia 21 lutego, w związku z czym kara winna wynosić 2.100 zł.
Sąd nie podziela też zarzutu naruszenia art. 189f § 1 k.p.a. poprzez brak odstąpienia przez organy od nałożenia kary pieniężnej, mimo iż, zdaniem skarżącego, waga naruszenia prawa jest znikoma a strona zaprzestała naruszenia prawa. Odnosząc się do tego należy wskazać, że zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej oraz odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia nie stosuje się przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie. Z tego względu część wojewódzkich sądów administracyjnych orzekających w tego typu sprawach uznaje, że wobec uregulowania kary w przepisach szczególnych i odesłania w nich do przepisów ordynacji podatkowej instytucja odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej, uregulowana w dziale IVa k.p.a. nie ma zastosowania. Ze stanowiskiem tym zgadza się orzekający w niniejszej sprawie sąd.
Uregulowanie w przepisach odrębnych wskazanych w art. 189a § 2 k.p.a. zagadnień jest więc wystarczające dla przyjęcia, że przepisy działu IVa k.p.a. nie mają zastosowania do danej kary pieniężnej wymierzanej w postępowaniu administracyjnym. Nie jest natomiast konieczne, aby przepisy odrębne regulowały te zagadnienia w zakresie, w jakim są one uregulowane w przepisach działu IVa. Zatem nawet wtedy, gdy zakres normowania zagadnienia prawnego określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa k.p.a. lub przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny, odnośny przepis działu IVa nie ma zastosowania (por. A. Wrobel w: KPA. Komentarz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, SIP LEX 2019, teza 7 do art. 189a).
Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanym przypadku, gdyż kwestie przedmiotowej kary pieniężnej zostały wyczerpująco unormowane w przepisach u.c.p.g.
Co więcej, sąd stoi na stanowisku, że przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej za przekazanie po terminie sprawozdania organ nie bierze pod uwagę stopnia szkodliwości czynu, zakresu naruszenia oraz dotychczasowej działalności podmiotu. Związane jest to z tym, że w art. 9zc u.c.p.g. nie wymieniono kar pieniężnych, o których mowa w art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. To, że ustawodawca świadomie wyłączył kary za niezłożenie w terminie sprawozdania zerowego z konieczności uwzględnienia takich okoliczności jak stopień społecznej szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu, nie oznacza, że w tym zakresie można stosować przepisy Działu IVA k.p.a. (tak też wyrok NSA z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 1774/18, dostępny w CBOSA). Nie można zatem skutecznie zarzucać organom, że nie rozważyły możliwości odstąpienia od nałożenia kary na mocy art. 189f § 1 k.p.a., gdyż w ocenie sądu przepis ten w sprawie nie miał w zastosowania.
Mając to wszystko na uwadze sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W szczególności Kolegium prawidłowo ustaliło istotne okoliczności sprawy oraz poddało ocenie zebrany materiał dowodowy, przy czym organ uznał, że nie jest konieczne przeprowadzenie dodatkowych dowodów, o które wnioskował skarżący. Działanie takie nie stanowiło, wbrew twierdzeniom skarżącego, naruszenia zasady nakazującej, w sytuacji wystąpienia niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, orzekanie na korzyść skarżącego, co wyjaśniono powyżej. W konsekwencji organ odwoławczy zasadnie uznał, że decyzja Burmistrza w zakresie rozstrzygnięcia o konieczności nałożenia kary administracyjnej, o której mowa w art. 9x ust. 1 pkt 5 u.c.p.g. jest prawidłowa, gdyż doszło do złożenia sprawozdania po terminie wyznaczonym przez ustawodawcę, lecz odmiennie ustalił okres zwłoki na 21 a nie 22 dni. W tej sytuacji istniały podstawy do wydania orzeczenia reformatoryjnego w zakresie kwoty orzeczonej kary, co też Kolegium prawidłowo uargumentowało w uzasadnieniu decyzji, które spełnia wymogi stawiane w art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności w uzasadnieniu organ wskazał dowody na jakich się oparł, a także wyjaśnił powody, dla których nie uwzględnił dowodów wnioskowanych przez stronę skarżącą.
Wobec tego, że zarzuty skargi okazały się niezasadne, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 81a § 1 k.p.a., a w konsekwencji przepisów prawa materialnego powołanych w skardze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.