II SA/Gd 577/25

II SA/Gd 577/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska
Justyna Dudek-Sienkiewicz /sprawozdawca/
Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 323
art. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 29 maja 2025 r., nr SKO.421.91.2025 w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami oddala skargę.
Uzasadnienie
A. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 29 maja 2025 r. w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Burmistrz Miastka decyzją z 13 marca 2025 r. przyznał skarżącej:
zasiłek rodzinny na dziecko, F. W., w kwocie 124 zł miesięcznie, na okres od 1 lutego 2025 roku do 31 października 2025 roku;
zasiłek rodzinny na dziecko, A. W., w kwocie 124 zł miesięcznie, na okres od 1 lutego 2025 roku do 31 października 2025 roku;
dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, F. W., w kwocie 273 zł miesięcznie, na okres od 1 lutego 2025 roku do 31 marca 2025 roku, jednak nie dłużej niż do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności - kwota przyznana po wygaśnięciu orzeczenia o niepełnosprawności wynosi miesięcznie 193 zł w okresie od 1 kwietnia 2025 roku do 31 października 2025 r.;
dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka, A. W., w kwocie 193 zł miesięcznie, na okres od 1 lutego 2025 roku do 31 października 2025 roku;
dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia, F. W., w kwocie 110 zł miesięcznie, na okres od 1 lutego 2025 roku do 31 marca 2025 roku, jednak nie dłużej niż do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności;
dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, przyznany na dziecko, F. W., w kwocie 100 zł jednorazowo;
dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, przyznany na A. W., w kwocie 100 zł jednorazowo.
Skarżąca w odwołaniu wniosła o zmianę tej decyzji w zakresie terminu przyznania świadczenia rodzinnego z dodatkami tak, by świadczenia były przyznane od stycznia 2025 r. Skarżąca wniosła też o podanie uzasadnienia decyzji w zakresie wyliczenia dochodów zgodnie z art. 107 kpa, a także podniosła, że art. 127 § 1 kpa można zastosować jedynie wtedy, gdy żądanie strony zostało uwzględnione w całości, a ona nie otrzymała świadczeń od stycznia 2025 r. mimo tego, że wniosek złożyła 31 stycznia 2025 r.
Burmistrz Miastka decyzją z 15 kwietnia 2025 r. zmienił decyzję własną z dnia 13 marca 2025 roku w ten sposób, że:
Odmówił przyznania A. W. zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci: F. W. oraz A. W. na okres od 1 stycznia 2025 roku do 31 stycznia 2025 roku.
Przyznał A. W. zasiłek rodzinny na dziecko, F. W., w kwocie 124,00 zł miesięcznie, na okres od 1 lutego 2025 r. do 31 października 2025 r.
Przyznał A. W. zasiłek rodzinny na dziecko, A. W., w kwocie 124,00 zł miesięcznie, na okres od 1 lutego 2025 r. do 31 października 2025 r.
Przyznał A. W. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka przyznany na podstawie art. 11a ust. 1 pkt 2, na F. W., w kwocie 273,00 zł miesięcznie, na okres od 1 lutego 2025 r. do 31 marca 2025 r.
Przyznał A. W. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na podstawie art. 11a ust. 1 pkt 2, na F. W., w kwocie 193,00 zł miesięcznie, na okres od 1 kwietnia 2025 r. do 31 października 2025 r.
Przyznał A.W. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na podstawie art. 11a ust. 1 pkt 2, na A. W., w kwocie 193,00 zł miesięcznie, na okres od 1 lutego 2025 r. do 31 października 2025 r.
Przyznał A. W. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia, przyznany na F. W., w kwocie 110,00 zł miesięcznie, na okres od 1 lutego 2025 r. do 31 marca 2025 r.
Przyznał A. W. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, na F. W., w kwocie 100,00 zł jednorazowo
Przyznał A. W. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, na A. W., w kwocie 100,00 zł jednorazowo
Świadczenia rodzinne wypłacane będą w terminie do ostatniego dnia miesiąca, za który przyznane zostało świadczenie rodzinne.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 31 stycznia 2025 roku pełnomocniczka A. W. dostarczyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci: F. W. oraz A. W. na okres zasiłkowy 2024/2025 oraz że pracownik organu pouczył pełnomocniczkę skarżącej, że zasiłek rodzinny wraz z dodatkami za styczeń 2025 roku nie będzie przysługiwał z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, a zgodnie z art. 24 ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych utratę dochodu uwzględnić można od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, dlatego wniosek został zarejestrowany w miesiącu lutym 2025 roku.
Organ wskazał też, że w dniu 8 kwietnia 2025 roku A. W. za pośrednictwem pełnomocniczki złożyła wniosek o zmianę decyzji z dnia 13 marca 2025 roku.
Także w dniu 8 kwietnia 2025 roku pracownik organu złożył wyjaśnienie, że źle zrozumiał wolę pełnomocniczki A. W., iż mimo nieprzysługiwania świadczeń na miesiąc styczeń 2025 roku, wolą skarżącej było złożenie tego wniosku w dniu 31 stycznia 2025 roku.
Organ powołując się na art. 132 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wyjaśnił, że mając na uwadze odwołanie A. W., uwzględnił zmianę daty złożenia wniosku i uznał 31 stycznia 2025 roku za dzień złożenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci: F. W. oraz A. W.
Organ wyjaśnił następnie, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (zwanej dalej ustawą), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 674,00 zł. Natomiast gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764,00 zł.
W tym kontekście wskazano, że F. W. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Bytowie z dnia 19 sierpnia 2019 roku został zaliczony do osób niepełnosprawnych, do dnia wydania kolejnego ostatecznego orzeczenia, nie dłużej niż do ostatniego dnia szóstego miesiąca następującego po dacie określającej dotychczasową ważność, tj. do dnia 31 marca 2025 roku.
W związku z tym w okresie od 1 stycznia 2025 roku do 31 marca 2025 roku kryterium dochodowe uprawniające skarżącą do zasiłku rodzinnego wynosi 764,00 zł na osobę w rodzinie, natomiast od 1 kwietnia 2025 roku kryterium dochodowe wynosi 674,00 zł, z uwagi na brak aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności F. W.
Art. 3 pkt 2a ustawy stanowi, że dochód członka rodziny to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4 - 4c (okres zasiłkowy trwa od 1 listopada 2024 roku do 31 października 2025 roku, w związku z czym rok kalendarzowy poprzedzający okres zasiłkowy to 2023).
Zgodnie z art. 5 ust. 4b ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych.
Dochodem uzyskanym w rodzinie skarżącej jest dochód uzyskany przez nią w wyniku zatrudnienia w G. Sp. z o.o. od dnia 10 października 2024 roku. Wysokość dochodu netto z tego tytułu z dniem 10 października 2024 roku za miesiąc następujący po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, tj. za miesiąc listopad 2024 roku, wynosi 3290,67 zł.
Po przeliczeniu dochodu rodziny ustalono, że dochód rodziny za 2023 rok w przeliczeniu na osobę w rodzinie w styczniu 2025 roku wyniósł 1.096,89 zł, przekraczając kryterium dochodowe o 332,89 zł na osobę w rodzinie.
Z dniem 9 stycznia 2025 roku skarżąca utraciła zatrudnienie w firmie G. Sp. z o. o. Art. 24 ust. 6 ustawy stanowi, że w razie utraty dochodu prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku.
W konsekwencji dochód rodziny w okresie od 1 stycznia 2025 roku do 31 stycznia 2025 roku obliczono następująco: dochód za 2023 rok wynoszący 0,00 zł podzielono przez 12 miesięcy, co dało kwotę 0,00 zł, następnie doliczono miesięczny dochód skarżącej w kwocie 3.290,67 zł od listopada 2024 r., co daje kwotę 3.290,67 zł, którą następnie podzielono przez 3, tj. liczbę członków rodziny, co dało kwotę 1.096,89 zł miesięcznie w przeliczeniu na osobę w rodzinie.
Dochód rodziny w okresie od 1 lutego 2025 roku z kolei obliczony został następująco: dochód za 2023 rok wynoszący kwotę 0,00 zł miesięcznie w przeliczeniu na osobę w rodzinie.
Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a.
W przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny (art.5 ust.3a ustawy).
Łączną kwotę zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami stanowi suma przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym:
zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych zasiłków;
dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 10, art. 11 a, art. 12a i art. 13, podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych dodatków;
dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa w art. 9, art. 14 i art. 15, podzielonych przez 12.
Stosownie do art.5 ust. 3c w przypadku gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca danej rodzinie, ustalona zgodnie z ust. 3a, jest niższa niż 20,00 zł, świadczenia te nie przysługują.
Łączna kwota przysługujących skarżącej świadczeń w okresie od 1 stycznia 2025 roku do 31 stycznia 2025 roku wynosi 840,66 zł, w tym:
zasiłek rodzinny na F. 124,00 zł x 1 miesiąc : 1 miesiąc = 124,00 zł
zasiłek rodzinny na A. 124,00 zł x 1 miesiąc : 1 miesiąc = 124,00 zł
dodatek do zasiłku rodzinnego z tyt. rozpoczęcia roku szkolnego na F. 100,00 zł : 12 = 8,33 zł
dodatek do zasiłku rodzinnego z tyt. rozpoczęcia roku szkolne na A. 100,00 zł : 12 = 8,33 zł
dodatek do zasiłku rodzinnego z tyt. kształcenia i rehabilitacji na F. 110,00 zł x 1 miesiąc : 1 miesiąc = 110,00 zł
dodatek do zasiłku rodzinnego z tyt. samotnego wychowywania na F. 273,00 zł x 1 miesiąc : 1 miesiąc = 273,00 zł
dodatek do zasiłku rodzinnego z tyt. samotnego wychowywania na A. 193,00 zł x 1 miesiąc : 1 miesiąc = 193,00 zł
Kryterium dochodowe uprawniające do świadczeń to 764,00 zł na osobę w rodzinie, czyli 2.292,00 zł dla całej rodziny (3 osoby x 764,00 zł). Dochód na osobę w rodzinie wynosi 1.096,89 zł. Łączny dochód całej rodziny wynosi 3.290,67 zł miesięcznie.
Kryterium dochodowe rodziny zostało przekroczone o 998,67 zł (3.290,67 zł - 2.292,00 zł). Kwotę świadczeń do wypłaty w okresie od 1 stycznia 2025 roku do 31 stycznia 2025 roku stanowi różnica pomiędzy łączną kwotą przysługujących świadczeń a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny, którą wyliczono następująco: 840,66 zł - 998,67 zł = - 158,01 zł
W okresie od 1 stycznia 2025 roku do 31 stycznia 2025 roku nie można zastosować art. 5 ust. 3a ustawy z uwagi na zbyt duże przekroczenie kryterium dochodowego.
W związku z faktem, że kwota, o którą dochód rodziny przekracza kryterium uprawniające do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem w miesiącu styczniu 2025 roku jest większa, niż łączna kwota przysługujących zasiłków - świadczenia te nie przysługują.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku rozpoznając odwołanie skarżącej, decyzją z 29 maja 2025 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 15 kwietnia 2025 roku.
Kolegium zaznaczyło, że w przedmiotowej sprawie okresem zasiłkowym jest okres od 1 listopada 2024 r. do 31 października 2025 r., dla którego istotny jest dochód rodziny uzyskany w roku 2023 r. A. W. w dniu 31 stycznia 2025 r. wniosła o przyznanie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, z tytułu samotnego wychowywania dziecka oraz z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego na A. W. i F. W.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że miesięczny dochód trzyosobowej rodziny A. W. z 2023 r. wynosił 0 zł. Strona w październiku 2024 r. podjęła zatrudnienie w G. sp. z o.o. Z tego tytułu uzyskała w listopadzie 2024 r. wynagrodzenie w kwocie 3.290,67 zł, co w przeliczeniu na członka rodziny daje kwotę 1.096,89 zł, która przekracza kryterium dochodowe warunkujące przyznanie świadczeń rodzinnych, wynoszące 764 zł.
W związku z tym, że miesięczny dochód rodziny skarżącej wynosił 3.290,67 zł i przekraczał kwotę kryterium dochodowego pomnożonego przez liczbę członków rodziny, tj. kwotę 2.292 zł o kwotę 998,67 zł, czyli o kwotę wyższą niż kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, które przysługiwałyby do wypłaty (840,66 zł), nie było podstaw do przyznania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na okres od 1 stycznia 2025 r. do 31 stycznia 2025 r.
A. W. utraciła zatrudnienie w G. sp. z o.o. i doszło do utraty dochodu z tego tytułu. Wedle art. 24 ust. 6 u.ś.r., w razie utraty dochodu prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku.
Skoro zatem A. W. utraciła dochód w styczniu 2025 r., począwszy od lutego 2025 r. dochód jej rodziny wynosił 0 zł. Skarżąca spełniała zatem kryterium dochodowe warunkujące przyznanie świadczeń rodzinnych od lutego 2025 r. Organ pierwszej instancji zasadnie przyznał jej zatem wnioskowane świadczenia na okres od 1 lutego 2025 r. do 31 października 2025 r., tj. do końca okresu zasiłkowego.
A. W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 29 maja 2025 r. utrzymującą w mocy, jak stwierdziła, decyzję Burmistrza Miastka z dnia 13 marca 2025 r. w sprawie przyznania zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na dzieci F. i A. W. na okres od 1 lutego 2025 r. do 31 października 2025 r. i odmowie przyznania zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na dzieci na miesiąc styczeń 2025 r., zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych, a tym samym błędne wyliczenie dochodu rodziny za miesiąc styczeń 2025 r. i odmowę przyznania świadczeń rodzinnych na dzieci za miesiąc styczeń 2025 r.
W konsekwencji skarżąca wniosła o utrzymanie w mocy części decyzji Burmistrza Miastka w zakresie świadczeń rodzinnych przyznanych na okres od 1 lutego 2025 r. do 31 października 2025 r. oraz o przyznanie zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego na miesiąc styczeń 2025 r. tj.
1. zasiłku rodzinnego na F. W. w kwocie 124 zł wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 273 zł oraz dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wieku powyżej 5 roku życia w kwocie 110 zł.
2. zasiłku rodzinny na A. W. w kwocie 124 zł wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie 193 zł
Skarżąca wyjaśniła, że w dniu 31 stycznia 2025 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego na dzieci A. i F. W. na okres zasiłkowy 2024/2025 tj. od miesiąca stycznia 2025r. do końca okresu zasiłkowego czyli 31 października 2025r. Dla tego okresu zasiłkowego rokiem bazowym jest rok 2023, w którym miesięczny dochód rodziny wyniósł 0,00 zł. W październiku 2024 (czyli po roku bazowym) skarżąca uzyskała zatrudnienie w firmie G. Sp. z o.o. Za miesiąc grudzień 2024 r. uzyskała dochód w wysokości 3.290,67 zł, co na osobę w rodzinie dało dochód w wysokości 1.096,89 zł. W grudniu 2024 r. dochód przekraczał wskazane w ustawie o świadczeniach rodzinnych kryterium dochodowe w wysokości 764 zł/osobę. W tej firmie skarżąca pracowała do 9 stycznia 2025r. Organ I instancji błędnie wyliczył dochód za miesiąc styczeń 2025r. który wg niego był jednakowy z dochodem za miesiąc grudzień 2024r.
Skarżąca podkreśliła, że z uwagi na fakt, że definicją utraty dochodu jest zgodnie z art. 3 pkt 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych utrata zatrudnienia, a nie utrata wynagrodzenia z tego tytułu, które jest wypłacane do 10-go dnia następnego miesiąca, to zgodnie z tym w dniu 10 stycznia 2025r. utraciła dochód.
Jeżeli na dzień złożenia wniosku i na dzień wydawania decyzji, dochód uzyskiwany przeze nią z tytułu zatrudnienia w kwocie 3.290,67 zł nie był uzyskiwany w okresie, na jaki jest ustalane i weryfikowane prawo do świadczeń rodzinnych, to zgodnie z art. 5 ust. 4b ustawy dochód ten nie powinien być doliczony do dochodu za styczeń 2025r., gdyż w styczniu nie jest on już dochodem uzyskanym. Zatem organy obu instancji błędnie wyliczyły dochód za styczeń 2025r., który powinien wynosić 0,00 zł.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o zastosowanie tego trybu złożył organ administracji w odpowiedzi na skargę, a skarżąca nie zażądała rozprawy.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 29 maja 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miastka z dnia 15 kwietnia 2025 r. w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. Obie decyzje zaskarżone zostały w zakresie odmawiającym przyznania ww. świadczeń rodzinnych za styczeń 2025 r.
Warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 323 z późn. zm.; dalej: "u.ś.r." lub "ustawa"). W myśl art. 2 pkt 1 tej ustawy, świadczeniami rodzinnymi są m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego. Zasiłek rodzinny, stosownie do art. 4 ust. 1 u.ś.r. ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy do ukończenia przez dziecko 18 roku życia lub nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia, albo 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 6 ust. 1).
Zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł. Natomiast gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764,00 zł (art. 5 ust. 2 u.ś.r.). Takie też podwyższone kryterium dochodowe ma zastosowanie w sprawie, co jest bezsporne.
Świadczenie rodzinne wraz z dodatkami przyznawane jest na okres zasiłkowy, który zgodnie z art. 3 pkt 10 u.ś.r. trwa od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. A. W. złożyła wniosek o ustalenia prawa do świadczenia rodzinnego w dniu 31 stycznia 2025 r., a więc w trakcie okresu zasiłkowego trwającego od dnia 1 listopada 2024 r. do dnia 31 października 2025 r.
Zasadnie organy wskazały, że w tej sytuacji należało ustalić dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, co wynika z art. 5 ust. 2 u.ś.r. Dochodem rodziny, zgodnie z art. 3 pkt 2 u.ś.r. jest suma dochodów członków rodziny, a dochodem członka rodziny, zgodnie z art. 3 pkt 2a, jest przeciętny miesięczny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4c, które to przepisy regulują instytucję dochodu uzyskanego i utraconego. Dochodem członka rodziny jest zatem dochód osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, który może jednak zostać zmodyfikowany w przypadkach wymienionych jako powodujące uzyskanie lub utratę dochodu.
Ustawodawca operuje na gruncie ustawy pojęciami dochodu uzyskanego i dochodu utraconego, mając na względzie urealnienie dochodu w dacie przyznania świadczeń, dla którego punktem odniesienia jest sytuacja dochodowa członków rodziny w roku poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 pkt 2a u.ś.r.) z uwzględnieniem aktualnego poziomu dochodu wnioskodawcy oraz członków jego rodziny. Znajduje to potwierdzenie w art. 5 ust. 4 u.ś.r., zgodnie z którym, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Utrata dochodu w trakcie trwania okresu zasiłkowego powoduje, że wnioskodawca zaczyna spełniać kryteria dochodowe niezbędne do przyznania świadczenia. W sytuacji utraty dochodu prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku, co wynika z art. 24 ust. 6 ustawy. Powyższa regulacja spójna jest z regulacją dotyczącą uzyskania dochodu. Wówczas bowiem osoba uprawniona do świadczenia może je utracić bądź uzyskać w niższej wysokości. Przy czym w wyniku uzyskania dochodu świadczenia nie przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu.
Odnosząc powyższe uregulowania prawne do stanu faktycznego tej sprawy wskazać należy, że skarżąca wystąpiła do organu o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego na dwoje dzieci wraz z dodatkami w dniu 31 stycznia 2025 r. Z powyższych zatem przepisów wynika, że organy powinny były ustalić dochód członków rodziny skarżącej w 2023 r. oraz zdarzenia zaistniałe w trakcie roku 2023 oraz po tym roku, odnoszące się do uzyskania i utraty dochodu w rozumieniu wskazanych przepisów.
Nie jest sporne, że dochód rodziny skarżącej w 2023 r. w przeliczeniu na osobę wynosił 0 zł. Nie jest też sporne, że w dniu 10 października 2024 r. skarżąca podjęła zatrudnienie uzyskując z tego tytułu dochód w kwocie 3290,67 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosiło 1,096,89 zł, powodując przekroczenie kryterium dochodowego i wykluczając tym samym możliwość przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego. Sytuacja uległa jednak zmianie w trakcie okresu zasiłkowego w związku z utratą dochodu w rozumieniu art. 5 ust. 4 ustawy, bowiem skarżąca z dniem 9 stycznia 2025 r. utraciła zatrudnienie.
Zgodnie z art. 5 ust. 4 ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Utrata zatrudnienia niewątpliwie zgodnie z art. 3 pkt 23 lit. c oznacza utratę dochodu w rozumieniu ustawy, w związku z tym przepis art. 5 ust. 4 u.ś.r. ma zastosowanie. Zastosowanie ma jednocześnie art. 24 ust. 6, który stanowi, że w razie utraty dochodu – a więc sytuacji z którą mamy do czynienia w tej sprawie - prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu, nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku.
Przepis art. 24 ust. 6 u.ś.r. jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Utrata przez skarżącą dochodu nastąpiła w styczniu 2025 r. – jak wskazano, utratą dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. c jest utrata zatrudnienia, a to miało miejsce w dniu 9 stycznia 2025 r. W tej sytuacji prawo do wnioskowanych przez skarżącą świadczeń rodzinnych ustala się "od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu", czyli od lutego 2025 r. Fakt, że skarżąca wystąpiła z wnioskiem jeszcze w styczniu 2025 r., nie ma wpływu na zastosowanie powyższego przepisu, który w sposób jednoznaczny pozwala na ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych dopiero od miesiąca następnego, czyli od lutego 2025 r.
Zdaniem Sądu organy dokonały obliczenia dochodu skarżącej z uwzględnieniem właściwej regulacji prawnej i z uwzględnieniem występującego w sprawie stanu faktycznego, nie naruszając tym samym ani prawa materialnego ani procedury.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.