II SA/Gd 573/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2020-02-26
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkaplan zagospodarowania przestrzennegowskaźnik zabudowydecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneWSAnadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy budynku warsztatowego z powodu naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący E. K. wniósł skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę rozbudowy budynku warsztatowego, argumentując m.in. błędne ustalenie daty budowy i naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd administracyjny, po ponownym rozpoznaniu sprawy zgodnie z wytycznymi poprzedniego wyroku, uznał, że rozbudowa została wykonana samowolnie po 1996 roku, naruszając jednocześnie wskaźnik zabudowy działki określony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W związku z brakiem możliwości zalegalizowania samowolnej rozbudowy, sąd oddalił skargę.

Sprawa dotyczyła skargi E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki samowolnie wykonanej rozbudowy budynku warsztatowego. Głównym spornym zagadnieniem była data wykonania rozbudowy oraz jej zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Po uchyleniu poprzedniej decyzji przez WSA, organy przeprowadziły ponowne postępowanie, w tym przesłuchania świadków i analizę dokumentów. Ustalono, że rozbudowa nastąpiła po wybudowaniu warsztatu, prawdopodobnie w drugiej połowie 1996 roku, co oznacza, że podlega przepisom Prawa budowlanego z 1994 roku. Kluczowe było ustalenie, że wskaźnik całkowitej zabudowy działki został przekroczony (42,4% zamiast dopuszczalnych 30%), co stanowi naruszenie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd uznał, że nie ma możliwości zalegalizowania samowolnej rozbudowy, a tym samym nakaz rozbiórki jest zasadny. Sąd odrzucił zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i błędnej oceny dowodów, podkreślając, że organy działały zgodnie z wytycznymi poprzedniego wyroku WSA i prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, samowolna rozbudowa, która narusza przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że naruszenie wskaźnika zabudowy działki (42,4% zamiast 30%) wynikające z samowolnej rozbudowy budynku warsztatowego stanowi podstawę do orzeczenia rozbiórki, ponieważ nie jest możliwe doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.b. art. 48 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis regulujący nakaz rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części w przypadku samowolnego wykonania robót budowlanych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny w przedmiocie oddalenia skargi.

mpzp

Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta P.

Ustalenia dotyczące wskaźnika zabudowy działki i przeznaczenia terenu.

Pomocnicze

u.p.b. art. 48 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepis dotyczący wstrzymania robót budowlanych, jeśli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W tej sprawie nie miał zastosowania, gdyż budowa naruszała plan.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada podejmowania wszelkich czynności procesowych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu oceny dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego zebrania materiału.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu.

p.p.s.a. art. 133 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez sąd administracyjny (akty sprawy).

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepisy dotyczące usytuowania budynków względem granic działki.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Samowolna rozbudowa narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w zakresie wskaźnika zabudowy działki. Nie jest możliwe doprowadzenie samowolnie wykonanej rozbudowy do stanu zgodnego z prawem. Rozbudowa została wykonana po wybudowaniu warsztatu, co oznacza zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r.

Odrzucone argumenty

Błędne ustalenie daty wykonania rozbudowy. Niewłaściwa ocena materiału dowodowego przez organy administracji. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. Zastosowanie niewłaściwego planu zagospodarowania przestrzennego.

Godne uwagi sformułowania

zasadniczym przedmiotem sporu pozostaje data wybudowania przedmiotowej rozbudowy budynku warsztatowego nie ma możliwości zalegalizowania przedmiotu postępowania ze względu na niespełnienie przesłanki wynikającej z art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wskaźnik powierzchni całkowitej budynków w stosunku do powierzchni działki nr [..] jest niezgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wynosi 42,4% Sąd również podziela to ustalenie, że skoro na zdjęciu (...) widnieje wybudowany warsztat, a w miejscu obecnie znajdującej się rozbudowy jest puste miejsce to logicznym jest, że warsztat został wybudowany jako pierwszy.

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Diana Trzcińska

członek

Mariola Jaroszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie daty samowolnej budowy i jej konsekwencji prawnych, ocena zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego, stosowanie art. 48 Prawa budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w danym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność ustaleń faktycznych w sprawach budowlanych, zwłaszcza gdy daty budowy są sporne i mają wpływ na zastosowanie przepisów. Pokazuje również, jak ważna jest zgodność z planem zagospodarowania przestrzennego.

Samowola budowlana zakończona nakazem rozbiórki – kluczowa data budowy i naruszenie planu zagospodarowania.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 573/19 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2020-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Diana Trzcińska
Mariola Jaroszewska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2720/20 - Wyrok NSA z 2023-08-10
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 48 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2020 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
E. K. wniósł skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej WINB) z 14 sierpnia 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 lutego 2017 r., nakazującej inwestorowi E.K. rozbiórkę rozbudowy o funkcji garażowo - gospodarczej budynku warsztatowego o wymiarach zewnętrznych w rzucie poziomym 10,24 m x 4,25 m i wysokości 5,40 m, zlokalizowanego przy ul. S. w P. na dz. nr [..].
Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy:
PINB wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonanej rozbudowy budynku warsztatowego na działce nr [..] i przeprowadził w dniu 24 lutego 2015 r. oględziny terenu. Ustalono, że przedmiotowa rozbudowa posiada wymiary w rzucie poziomym 10,24 m x 4,25 m i wysokość 5,40 m. Ponadto ustalono, że odległość rozbudowy od ogrodzenia działki nr [..] od strony północnej wynosi 1,43 m, od strony południowej – 1,53 m, a od ogrodzenia działki nr [..] - 1,12 m. Stwierdzono, że konstrukcja rozbudowy jest murowana z bloczków gazobetonowych, fundamenty i ściany fundamentowe są żelbetowe, a konstrukcja dachu drewniana, pokryta papą. E. K. oświadczył, że w 1993 r. dokonał rozbiórki istniejącego obiektu o konstrukcji stalowej, a następnie, jeszcze przed wybudowaniem obiektu warsztatowego, w miejsce rozebranego obiektu, w roku 1994, wykonał nowy obiekt - przedmiotową rozbudowę budynku warsztatowego, pełniącą funkcję garażowo - gospodarczą.
PINB nałożył na inwestora, postanowieniem z 21 sierpnia 2015 r., na podstawie art. 81c Prawa budowlanego obowiązek dostarczenia orzeczenia technicznego z inwentaryzacją odnoszącego się do prawidłowości wykonania budynku warsztatowego o wym. zew. 10,24 m x 4,25 m i wysokości ok 5,40 m, w terminie do 31 września 2015 r.
Po otrzymaniu orzeczenia technicznego stwierdził organ, że rozbudowa według autorów jest w dobrym stanie technicznym, jedynie niewłaściwa grubość izolacji na dwóch ścianach i brak izolacji na ścianach frontowych nie odpowiada wymogom ustawowym izolacyjności cieplnej. Jak wynika z orzeczenia technicznego dobudowana część budynku została wykonana przy zachowaniu dotychczasowych wymiarów istniejącego wcześniej budynku warsztatu, tj. wysokości i szerokości. Tym samym lokalizacja części dobudowanej jest identycznie zbliżona do granicy z działką nr [..] ok. 0,6 m, a zachowanie odległości 1,55 m od granicy z działką nr [..] jest zgodna z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Analizując lokalizację rozbudowy z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. stwierdzono, że podczas wykonania przedmiotowej rozbudowy zachowana została ta sama bryła i kształt, rozbudowany budynek zachował tę samą wysokość i szerokość oraz utrzymany został dach płaski jednospadowy. Natomiast przekroczony został wskaźnik całkowitej zabudowy działki, wynoszący 42,40%, a według planu miejscowego powinien wynosić 30%.
PINB ustalił datę rozbudowy na rok 1996, po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej w dniu 18 grudnia 2015 r. Oświadczenia E. K., K. K., A.P., J. P. i J. K. były sprzeczne ze sobą co do ustalenia daty wykonania przedmiotowych robót budowlanych. Według czterech pierwszych osób część budynku od strony wschodniej istniała przed zrealizowaniem budynku warsztatu i powstała w 1994 r., natomiast według J. K. część warsztatowa (to jest część budynku od strony wschodniej nazwana przez pozostałych uczestników rozprawy administracyjnej częścią gospodarczą) została dobudowana do istniejącego warsztatu po 1996 r. Ponadto J.K. przedłożył oświadczenie B. M. w którym wskazano, że zrealizowano rozbudowę przedmiotowego budynku po 1996 r. oraz kopię mapy do celów projektowych zaktualizowaną na dzień 25 lipca 1996 r. dotyczącą rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [..], na której nie naniesiono przedmiotowej rozbudowy budynku gospodarczo - garażowego. PINB ustalił, że budynek warsztatowy został zrealizowany na podstawie pozwolenia na budowę z 1 czerwca 1990 r., oraz że E. K. posiada potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia dotyczącego rozpoczęcia użytkowania warsztatu samochodowego z 19 czerwca 1996 r., według którego jego budowa została zrealizowana zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę.
Według PINB przedmiotowy budynek warsztatowy po 1996 r. został przez inwestora rozbudowany o część garażowo-gospodarczą. Stwierdzono przekroczenie wskaźnika intensywności zabudowy na działce nr [..] o 12,40 %, co jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr XVI/159/2008r Rady Miasta z dnia 20 lutego 2008 r.
W tych okolicznościach PINB decyzją z 8 lutego 2017 r. na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał E. K. rozbiórkę przedmiotowej rozbudowy budynku warsztatowego o funkcji garażowo-gospodarczej.
Decyzją WINB z 21 lipca 2017 r. utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 8 lutego 2017 r.
Wyrokiem z 17 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 617/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję WINB z 21 lipca 2017 r. Wskazanym wyrokiem WSA w Gdańsku nakazał:
uzupełnienie materiału dowodowego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania B. M. (K.), jako świadka na okoliczności związane z treścią pierwotnego oświadczenia, tj. znajdującej się w aktach sprawy fotokopii oświadczenia z 11 czerwca (rok nieczytelny), wyrażającego zgodę na budowę warsztatu samochodowego na działce nr [..] w odległości mniejszej niż 1 m od granicy z jej działką oraz oświadczeniami z 2015 r.,
uwzględnienie dowodu dołączonego do skargi w postaci informacji o wymiarze podatku od nieruchomości (budynku gospodarczego) od roku 1992.
Rozpatrując ponownie WINB zlecił PINB przeprowadzenie przesłuchania B. M. Przesłuchania takie odbyły się w dniach 01.06.2018 r., 18.10.2018 r. i 16.11.2018 r. Do protokołu z 1 czerwca 2018 r. B. M. oświadczyła, że w miejscu przedmiotowej rozbudowy stał budynek o konstrukcji stalowej, nie był połączony z budynkiem warsztatowym o innych wymiarach niż obecna rozbudowa oraz, że rozbudowa została zrealizowana po wykonaniu budynku warsztatowego. Do protokołu z 18 października 2018 r. oświadczyła, że przedmiotowa rozbudowa została wykonana w larach 1990 - 1995 oraz, że odległości budynku od działki nr [..] będzie niewielka i nie będzie to przeszkadzało. Natomiast do protokołu z 16 listopada 2018 r. oświadczyła, że przedmiotowa rozbudowa powstała w latach 1991 do 1994, natomiast zdjęcie (stanowiące załącznik nr 2 do protokołu z rozprawy administracyjnej, która odbyła się 18.12.2015 r.), zostało wykonane w latach 1989 do 1991.
Ponieważ żaden z tych protokołów nie zawierał oświadczenia B. M. co do okoliczności wydania pierwotnego oświadczenia (z datą 11.06 rok nieczytelny - wyrażające zgodę na budowę warsztatu samochodowego na działce nr [..] w odległości mniejszej niż 1 m od granicy z jej działką), organ odwoławczy w dniu 17 czerwca 2019 r. przeprowadził oddzielne przesłuchanie. Do protokołu B.M. oświadczyła, że pierwotne oświadczenie, zostało wydane w 1990 r., ponieważ wtedy Pan K. rozbudowywał i prosił mnie czy może się przysunąć do granicy. Ponadto z protokołu wynika, że świadek nie pamięta ani daty budowy warsztatu ani daty jego rozbudowy oraz, że treści oświadczeń z 12 grudnia 2015 r. - zgodnie z którym rozbudowa była wykonana w 1996 r. i z 31 grudnia 2015 r. - zgodnie z którym rozbudowa była wykonana w 1994 r., B.M. nie przygotowywała sama tylko je podpisała wg. oświadczenia świadka pod przymusem (oświadczenie z 12 grudnia 2015 r.). Z protokołu wynika ponadto, że najpierw był budowany warsztat, a dopiero potem jego rozbudowa na miejscu dawnej wiaty. Natomiast, świadek nie pamiętała, w którym roku została wykonana rozbudowa. Wobec powyższego z analizy protokołu przesłuchania oraz treści wskazanego oświadczenia wynika, że najpierw był budowany warsztat, a następnie wykonana rozbudowa.
Natomiast w celu uwzględnienia dowodu dotyczącego wymiaru podatku od nieruchomości organ odwoławczy wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przekazanie materiałów dostarczonych w trakcie postępowania sądowego. Otrzymał w następstwie kopie: decyzji Burmistrza z 3 sierpnia 2017 r. zmieniającą wymiar podatku od nieruchomości za rok 2017 oraz pismo Burmistrza z 22 sierpnia 2017 r. zawierające informację, iż w latach 1992-2016 r. zgłoszono do opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynek gospodarczy o powierzchni 15 m2, położony na działce nr [..] obręb [..] w P. przy ul. [..]. Pismo zawierało informację, że do opodatkowania dokumenty składa sam podatnik.
Analizując powyższe dokumenty oraz znajdujące się w aktach sprawy plany sytuacyjne:
rozbudowa budynku mieszkalnego z 1996 r.,
mapa inwentaryzacji powykonawczej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego oraz inwentaryzacji budynku warsztatowo- garażowego z 2015 r.,
pomiaru powykonawczego budynku - dotyczy zgodności usytuowania budynku z projektem zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę budynku gospodarczego nr [..] z 01.06.1990 r.,
stwierdził WINB, że powierzchnie budynku znajdujące się na planach nie pokrywają się ze zgłoszonymi do opodatkowania. Ze wskazanych powyżej pism Burmistrza wynika, że najpierw zgłoszono budynek 15 m2 (co nie pokrywa się z żadnym budynkiem zaznaczonym na ww. mapach, również z obiektem, który stał pierwotnie na miejscu rozbudowy - dawna wiata), a następnie zgłoszono grunty pod działalność gospodarczą o powierzchni 100 m2 i inne budynki (gospodarczy) o powierzchni 30 m2 (których powierzchnia również nie pokrywa się z budynkami zaznaczonymi na planie). Z "Orzeczenia technicznego wraz z Inwentaryzacją budowlaną budynku gospodarczo - warsztatowo- garażowego" z 2015 r. wynika, że powierzchnia zabudowy budynku gospodarczego zgodnie ze zgłoszeniem o rozpoczęciu użytkowania nr [..] z 19 czerwca 1996 r. wynosiła 113,7 m2, a powierzchnia części rozbudowanej wynosi 43,50 m2, razem powierzchnia rozbudowanego budynku warsztatowego wynosi 157,20 m2.
Przywołał organ odwoławczy ustalenia przytoczone w kontrolowanej już przez WSA decyzji z 21 lipca 2017 r. wskazując, że do protokołów z kontroli inwestor oświadczył, że przedmiotowa rozbudowa wykonana została w 1994 r. natomiast odwołujący się wówczas J. K. stwierdził, że rozbudowę wykonano w 1996 r. Z protokołu rozprawy administracyjnej z 18 grudnia 2015 r. wynika, że inwestor oraz świadkowie postępowania stwierdzili, że jako pierwsza w 1994 r. powstała część gospodarcza (czyli nazwana przez organ I instancji na potrzeby postępowania, przedmiotowa rozbudowa o funkcję garażowo-gospodarczą), a dopiero potem powstała część warsztatowa.
Natomiast J. K. oświadczył, że rozbudowa została wykonana po 1996 r. jako dobudowa do istniejącego warsztatu. Na potwierdzenie tego faktu dołączył zdjęcie, na którym widać ludzi na tle budynku warsztatowego bez części przedmiotowej rozbudowy. Po rozprawie E. K. pismem z 8 lutego 2016 r. dołączył zdjęcie, na którym widnieje warsztat z przedmiotową rozbudową jako zdjęcie wykonane w 1994 r. Analizując powyższe WINB stwierdził, że o ile dat wykonania zdjęć nie można zweryfikować, to zdjęcie J.K. pokazuje, że najpierw powstał budynek warsztatowy, a później zrealizowana została rozbudowa. Zatem stwierdzenie świadków, że najpierw powstała rozbudowa, a dopiero potem część warsztatowa uznano za niewiarygodne.
Do 31 grudnia 2003 r. dla terenów działki [..] istniał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony uchwałą nr XXXIV/295/93 Rady Miasta z 9 czerwca 1993 r., zgodnie z którym działka podlegała ochronie archeologicznej i położona była w strefie, w której dozwolona była funkcja usług nieuciążliwych. Natomiast obecnie dla przedmiotowego terenu istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony uchwałą nr XVI/159/2008 Rady Miasta z dnia 20.02.2008 r. (Dz.U. Woj. Nr 28, poz.844 z 16.04.2008 r.), zgodnie z którym działka [..] objęta jest strefą ochrony archeologicznej i należy do strefy 2 MN. Strefa ta przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z prawem realizacji usług o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynków zlokalizowanych na działce. Wskaźnik powyższy na przedmiotowej działce został przekroczony i wynosi 42,4%. Wniosek inwestora o dokonanie zmiany zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (zgodnie z pismem Burmistrza z 3 kwietnia 2015 r.), zostanie przeanalizowany w momencie przystąpienia do tworzenia nowego planu.
Mając na uwadze przedstawione powyżej ustalenia, organ odwoławczy stwierdził, że:
przeciwnie do twierdzenia inwestora, najpierw wykonany był warsztat, a dopiero później dokonana została przedmiotowa rozbudowa (ustalenie na podstawie: oświadczenia B. M. z 17 czerwca 2019 r., zdjęcia na którym widoczny jest warsztat bez rozbudowy);
rozbudowa została dokonana w drugiej połowie 1996 r. (ustalenie na podstawie: mapy do celów projektowych zaktualizowanej na dzień 25.07.1996 r. potwierdzonego przyjęcia zgłoszenia dot. rozpoczęcia użytkowania warsztatu samochodowego z dnia 19 czerwca 1996 r., pisma zobowiązanego z 8 maja 1996 r. wystosowane do Przedsiębiorstwa Usługowo - Produkcyjnego w sprawie możliwości lokalizacji przybudówki budynku warsztatowego);
dokumenty zgłoszone do opodatkowania nie wskazują kiedy został wykonany przedmiot postępowania;
wskaźnik powierzchni całkowitej budynków w stosunku do powierzchni działki nr [..] jest niezgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wynosi 42,4% (ustalenie na podstawie zapisów mpzp i ww. Orzeczenia technicznego).
W oparciu o przepisy i ustalenia w/wym. planu zagospodarowania, WINB stwierdził, że nie ma możliwości zalegalizowania przedmiotu postępowania ze względu na niespełnienie przesłanki wynikającej z art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Wobec powyższego organ odwoławczy ponownie utrzymał zaskarżoną decyzję o nakazie rozbiórki wykonanej rozbudowy o funkcji garażowo - gospodarczej budynku warsztatowego o wymiarach zewnętrznych w rzucie poziomym 10,24 m x 4,25 m i wysokości 5,40 m, zlokalizowanego przy ul. S. w P. na dz. nr [..] w mocy.
We wniesionej skardze E.K. zarzucił decyzji z 14 sierpnia 2019 r. naruszenie:
art. 7, art. 77, art. 84, art. 107 § 3, art. 136 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy błędnej decyzji organu pierwszej instancji i zaniechanie przeprowadzenia w sprawie pełnego postępowania uzupełniającego polegającego na przeprowadzeniu przez organ samodzielnie dowodów istotnych dla sprawy, w tym dowodu z załączonych przez stronę w piśmie z 8 lutego 2016 r. dokumentów w postaci zdjęć potwierdzających, istnienie warsztatu wraz rozbudową, oraz oceny zeznań B. M.,
art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 ust. 3 k.p.a. przez brak wnikliwego rozpoznania sprawy oraz nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego dotyczącego legalności dokonanej rozbudowy i stwierdzenie przez organ lakonicznie, iż dokumenty przedłożone przez stronę nie potwierdzają legalności dokonanej rozbudowy, przeprowadzając w tym kierunku nieprawidłowe postępowanie dowodowe,
rażące naruszenie art. 48 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że koniecznym jest dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego i brak jest możliwości zalegalizowania przedmiotu postępowania,
zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a. przez zaniechanie rzetelnej i bezstronnej oceny dowodów niezbędnych do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie,
art. 107 k.p.a., w zw. z art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie i odstąpienie od uzasadnienia decyzji w sposób wyczerpujący i wyjaśniający przesłanki jakimi kierował się organ administracji publicznej wydający zaskarżoną decyzję, brak uzasadnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, z którego wynikałaby zasadność wydanej decyzji, jak i brak umotywowania dlaczego organ zastosował, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia ogólnych zasad postępowania tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady informowania stron, poprzez błędne wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione,
art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie ustaleń faktycznych na podstawie niekompletnego materiału dowodowego.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował ustalenie organu, że w pierwszej kolejności doszło do budowy warsztatu, a następnie dopiero do jego rozbudowy. Wedle organu o słuszności tych ustaleń ma rzekomo świadczyć dostarczenie przez J. K. zdjęcia, na którym widać bliżej nieokreślone osoby na tle budynku bez części przedmiotowej rozbudowy. Natomiast przy piśmie z 8 lutego 2016 r. skarżący przedłożył zdjęcie wykonane w 1994 r., na którym widnieje warsztat z przedmiotową rozbudową. WINB wywnioskował, że zdjęcie przedłożone przez J. K. pokazuje, że najpierw powstał budynek warsztatowy, a później zrealizowana została jego rozbudowa. Zdaniem skarżącego treść przesłuchania B. M. jako świadka w sposób jasny wskazuje, iż do przedmiotowej rozbudowy doszło w 1994 r. Zdaniem skarżącego z treści skarżonej decyzji nie wynika, na jakiej podstawie dokonano ustalenia, że przedłożone zdjęcia przez J. K. zasługują na uwzględnienie, pomimo podobnie jak w przypadku zdjęć przedstawionych przez skarżącego, nie zostały one opatrzone żadną datą.
Zdaniem skarżącego organ winien w sposób rzetelny i nie budzący żadnych wątpliwości wskazać z jakich to powodów tak, a nie inaczej ocenił materiał dowodowy przedłożony tak przez skarżącego, jak i J. K. Nie może być bowiem tak, że jedynym motywem takiej oceny materiału dowodowego jest niejako chęć utrzymania swego pierwotnego stanowiska nawet poprzez naruszenie określonych prawem obowiązków organu. Dopuszczając się naruszenia art. 7 k.p.a. organ dostrzega określone okoliczności poza słusznym i uzasadnionym interesem skarżącego. Realizacja zasady prawdy obiektywnej następuje przede wszystkim przez przeprowadzenie stosownych dowodów w danej sprawie.
Za chybione uznaje skarżący ustalenia organu dotyczące rzekomego naruszenia planu zagospodarowania przestrzennego z roku 2003.
Powołując się na powyższy plan organ wskazał jakoby działka nr [..] objęta jest ochroną archeologiczną i należy do strefy 2MN, która to strefa przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z prawem realizacji usług o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej.
Organ odwoławczy odwołuje się do planu zagospodarowania z roku 2003 pomijając istotną dla niniejszej sprawy okoliczność dotyczącą planu obowiązującego w okresie dokonania rozbudowy tj. w 1994r. , zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta nr XXXIV//295/93. Zatem i tutaj organ zaniechał ustalenia i wskazania, jaką ów wskaźnik miał wartość w planie zagospodarowania przyjętymi w uchwale w 1993 r. i czy wskazany tam wskaźnik również został przekroczony. Nawet w sytuacji gdyby tak było, a co nie zostało przedstawione, organ bezspornie winien to ustalić. Wobec tych okoliczności nie sposób, zdaniem skarżącego, przychylić się do oceny organu jakoby doszło do spełnienia się przesłanek wskazanych w art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Tym samym spełnione zostały przesłanki art. 48 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej p.p.s.a., stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.
Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Ponadto należy zwrócić uwagę, że sprawa zakończona wydaniem zaskarżonej obecnie decyzji, rozpoznawana była przez organy w ramach związania wynikającego z rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w prawomocnym wyroku z dnia 17 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 617/17, którym uchylono uprzednio wydaną w sprawie decyzje organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzje o nakazie rozbiórki rozbudowy o funkcji garażowo-Gospodarczej budynku warsztatowego zlokalizowanego przy ul. S. w P. na działce nr [..].
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem ponownego rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą one obowiązane podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w uzasadnieniu poprzednio wydanego wyroku, jeżeli nie zostanie on uchylony, nie ulegnie istotnej zmianie stan faktyczny sprawy lub zmianie nie ulegną przepisy prawa. W wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Kontrola legalności przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji, wydanej w ramach związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a., sprowadza się zatem w głównej mierze do oceny, czy organy podporządkowały się ocenie prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku.
W uzasadnieniu tego wyroku sąd wskazał, że "zasadniczym przedmiotem sporu pozostaje data wybudowania przedmiotowej rozbudowy budynku warsztatowego, istotna z punktu widzenia prawa materialnego, nakłada na organy administracji szczególne obowiązki w zakresie postępowania wyjaśniającego, zmierzające do bezsprzecznego i opartego na wszechstronnie zebranym i ocenionym materiale dowodowym ustalenia tej kwestii spornej. Wyjaśnienie daty samowolnej budowy nie może budzić uzasadnionych wątpliwości, powinno zostać dokonane z respektowaniem zasad wynikających z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Dalej idąc bowiem, może mieć znaczenie dla treści rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie ustalenie daty przedmiotowej budowy na rok 1994, skutkujące, z uwagi na treść art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., zastosowaniem innych przepisów – ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. poz. 229, ze zm.)." W ocenie Sądu dokonanej we wskazanym wyroku zasadniczym dowodem na okoliczność daty rozbudowy powinno być ponowne przesłuchanie B. M., skonfrontowanie tego przesłuchania z jej wcześniejszymi oświadczeniami oraz oświadczeniami pozostałych świadków, a następnie analiza dowodów osobowych w relacji do dowodów przedmiotowych w postaci dokumentów dotyczących zakończenia budowy warsztatu.
Nie ma potrzeby w niniejszym uzasadnieniu powtarzać argumentacji organu sformułowanej po wyroku WSA, w tym ponownej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, bowiem jest ona prawidłowa, trafna i wyczerpująca, a w szczególności zgodna ze stanowiskiem Sądu. Dlatego Sąd stanowisko organu akceptuje w całości (w tym co do oceny poszczególnych dowodów, w tym przesłuchania B. M., oraz załączonych zdjęć tak przez skarżącego, jak i uczestnika postepowania J. K., oraz dokumentów dotyczących zakończenia budowy warsztatu).
Zauważyć należy, że po wyroku WSA w sprawie zostały przeprowadzone przez organ I instancji trzykrotne przesłuchania B. M., także organ odwoławczy samodzielnie dokonał jej przesłuchania. B.M. nie potrafiła wskazać daty rozbudowy warsztatu o część będącą przedmiotem niniejszego postępowania. Także na podstawie jej oświadczeń nie można było ustalić daty rozbudowy. Przydatne dla niniejszej sprawy było oświadczenie, ze najpierw powstał warsztat, a potem dopiero jego rozbudowa. Oceniając dokumenty podatkowe uznał je organ odwoławczy za nieprzydatne, bowiem powierzchnie budynków zgłoszone przez skarżącego do opodatkowania nie pokrywając się z powierzchniami ani warsztatu ani jego rozbudowy.
Organ odwoławczy oparł ustalenie, że najpierw powstał warsztat dopiero później został wykonana jego rozbudowa na podstawie zdjęcia przedstawionego przez J. K., na którym widoczny jest warsztat, a nie ma przedmiotowej rozbudowy. Sąd również podziela to ustalenie, że skoro na zdjęciu (data jego wykonania jest nieistotna dla faktu czy pierwszy był warsztat czy rozbudowa) widnieje wybudowany warsztat, a w miejscu obecnie znajdującej się rozbudowy jest puste miejsce to logicznym jest, że warsztat został wybudowany jako pierwszy. Natomiast zdjęcie skarżącego przedstawiające i warsztat i rozbudowę musiało powstać później niż zdjęcie przedstawione przez uczestnika postępowania. Wskazać należy, że skutecznie podważenie przyjęcia takiej kolejności budowy, najpierw warsztat, a potem rozbudowa, mogłoby nastąpić poprzez przedstawienie zdjęcia, na którym była widoczna rozbudowa, a nie byłoby warsztatu. Dalej dowód z przyjęcia zgłoszenia budowy warsztatu z dnia 19 czerwca 1996 r. pozwala przyjąć, że od tej daty istniał warsztat. Zatem jego rozbudowa musiała zostać rozpoczęta i zakończona po tej dacie. Nie ulega zatem wątpliwości, że samowolna rozbudowa podlega reżimowi art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
Skarżący w skardze postuluje o zastosowanie do samowolnej rozbudowy przepisu art. 48 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego powołując się na konieczność zastosowania postanowień miejscowego planu nie z daty wydawania decyzji a z daty dokonywanej rozbudowy. Nie jest to jednak możliwe, bowiem przepis ten stanowi, że "jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie." Jak wskazuje dokonane podkreślenie samowolna budowa musi być zgodna z postanowieniami obowiązującego planu, zatem zbędne jest podejmowanie rozważań co do jej zgodności z planem, który obowiązywał w dacie wykonywania rozbudowy. A jak jednoznacznie wykazały organy nadzoru budowlanego zabudowa działki na poziomie ponad 42% powierzchni narusza jednoznacznie brzmiący przepis obowiązującego planu miejscowego zatwierdzonego uchwałą nr XVI/159/2008 Rady Miasta z dnia 20 lutego 2008 r. (Dz.U. Woj. Nr 28, poz.844 z 16.04.2008 r.), zgodnie z którym działka [..] objęta jest strefą ochrony archeologicznej i należy do strefy 2 MN. Strefa ta przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z prawem realizacji usług o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynków zlokalizowanych na działce. Powyższe oznacza, że nie jest możliwe doprowadzenie do stanu zgodności z prawem samowolnie zrealizowanej rozbudowy.
Zdaniem Sądu, organ odwoławczy w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza przepisu art. 107 § 3 k.p.a., co – z uwzględnieniem wyżej przeprowadzonej oceny - prowadzi do oddalenia skargi. Żaden z zarzutów skargi nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego nie znalazły potwierdzenia w analizowanym postępowaniu organu nadzoru budowlanego, wszystkie istotne okoliczności sprawy, zwłaszcza te wskazane w wyroku sądu z 17 stycznia 2018 r. zostały ponownie należycie ustalone. Skład orzekający nie ma wątpliwości, że rozbudowa nastąpiła pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i w sprawie prawidłowo znalazł zastosowanie przepis art. 48 ust. 1 pkt 1, a wobec braku możliwości doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem konieczne stało się orzeczenie rozbiórki.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI