II SA/Gd 554/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2022-01-12
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanezmiana sposobu użytkowaniamiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegomiejsca postojoweparkingdziałka sąsiedniaumowa najmuwsaorzecznictwo

WSA uchylił decyzję o sprzeciwie w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokali z usługowych na mieszkalne, uznając, że zapewnienie miejsc parkingowych na sąsiedniej działce jest dopuszczalne.

Spółka A. złożyła zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania lokali z usługowych na mieszkalne. Organy administracji wniosły sprzeciw, uznając, że zgłoszenie jest niekompletne i narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w zakresie liczby miejsc parkingowych. Spółka zaproponowała utworzenie miejsc parkingowych na sąsiedniej, wynajmowanej działce. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzje organów, stwierdzając, że zapewnienie miejsc parkingowych na innej działce, zwłaszcza na podstawie umowy najmu na czas nieokreślony, jest dopuszczalne w szczególnych okolicznościach, a organy błędnie zinterpretowały przepisy.

Spółka A. złożyła zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania lokali użytkowych na parterze budynku mieszkalno-usługowego na lokale mieszkalne. Starosta wezwał do uzupełnienia zgłoszenia, wskazując na braki dotyczące prawa do dysponowania nieruchomością, ekspertyzy technicznej i przeciwpożarowej, dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz liczby miejsc postojowych. Spółka uzupełniła dokumentację, jednak Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że planowana zmiana jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie liczby miejsc postojowych. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy, argumentując, że miejsca postojowe zaproponowane na sąsiedniej działce, oddalonej o ok. 300 m, nie spełniają wymogów trwałości i lokalizacji. Skarżąca Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, Prawa budowlanego oraz uchwały Rady Miasta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy błędnie zinterpretowały przepisy Prawa budowlanego i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd podkreślił, że zapewnienie miejsc postojowych na innej działce, na podstawie umowy najmu na czas nieokreślony, jest dopuszczalne w szczególnych okolicznościach, gdy zagospodarowanie działki inwestycyjnej uniemożliwia realizację miejsc parkingowych. Sąd uznał, że sytuacja skarżącej Spółki, której budynek powstał przed wejściem w życie planu miejscowego i którego zagospodarowanie utrudnia realizację miejsc parkingowych na działce, wypełnia znamiona sytuacji wyjątkowej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, w szczególnych okolicznościach, gdy zagospodarowanie działki inwestycyjnej utrudnia lub uniemożliwia realizację miejsc parkingowych, dopuszczalne jest ich urządzenie na innej działce, pod warunkiem zapewnienia ich trwałego charakteru, np. poprzez umowę najmu na czas nieokreślony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, wykluczając możliwość lokalizacji miejsc postojowych poza działką inwestycyjną. Wskazał, że zasada ta nie jest bezwzględna i wymaga indywidualnego podejścia, uwzględniającego okoliczności faktyczne, takie jak wiek budynku, jego zagospodarowanie oraz cel zapewnienia miejsc parkingowych. Umowa najmu na czas nieokreślony gwarantuje trwałość rozwiązania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

P.b. art. 71 § ust. 2 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wymóg załączenia zaświadczenia o zgodności z planem miejscowym nie zwalnia organu z obowiązku samodzielnej oceny tej zgodności.

P.b. art. 71 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ wnosi sprzeciw w przypadku nieuzupełnienia brakujących dokumentów.

P.b. art. 71 § ust. 5 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

rozp. ws. warunków technicznych budynków art. 18 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić stanowiska postojowe dla samochodów użytkowników.

rozp. ws. warunków technicznych budynków art. 18 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia parkingów należy dostosować do wymagań planu miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy.

Uchwała nr XXII/208/2016 Rady Miasta z dnia 14 lipca 2016 r. art. 20 § ust. 5 pkt 4 lit. f

Dla funkcji mieszkaniowej należy zapewnić minimalną ilość miejsc do parkowania 1,5 mp/1 mieszkanie.

Uchwała nr XXII/208/2016 Rady Miasta z dnia 14 lipca 2016 r. art. 20 § ust. 5 pkt 4 lit. g

Minimalna liczba miejsc do parkowania dla pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową: 1 miejsce postojowe na każde 30 mp.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 64

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona prawa własności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dopuszczalność zapewnienia miejsc postojowych na sąsiedniej działce na podstawie umowy najmu na czas nieokreślony. Niewłaściwa interpretacja przepisów Prawa budowlanego i planu miejscowego przez organy administracji. Naruszenie prawa własności inwestora poprzez nadmierne ograniczenie możliwości zagospodarowania nieruchomości.

Odrzucone argumenty

Niezgodność planowanej zmiany sposobu użytkowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie liczby miejsc postojowych. Brak wystarczających dowodów na trwałe zapewnienie miejsc postojowych na sąsiedniej działce.

Godne uwagi sformułowania

organy wnosząc sprzeciwu wobec planowanej inwestycji naruszyły przepisy obowiązującego prawa stanowisko zajęte przez organy obu instancji jest wadliwe w konsekwencji nieprawidłowej interpretacji nie pozwala na przyjęcie, że w każdym przypadku obowiązkiem inwestora jest zaprojektowanie tych miejsc na terenie działki inwestycyjnej istotą obowiązujących wymogów w zakresie miejsc parkingowych jest doprowadzenie do tego, aby nowa inwestycja budowlana w zakresie parkowania samochodów nie obciążała wyłącznie dróg publicznych w pewnych sytuacjach takie rygorystyczne stosowanie ww. zasady mogłoby doprowadzi do naruszenia prawa własności nie może ujść uwadze, że lokale użytkowe usytuowane w budynku na działce nr [..] w obecnym kształcie nie posiadają odpowiedniej liczby miejsc parkingowych na terenie własnej działki przyjęcie zatem zasady, że każda aktywność inwestycyjna wymaga zapewnienia miejsc postojowych na terenie działki inwestora, prowadziłaby w tej sytuacji do nadmiernego ograniczenia prawa własności i wolności budowlanej naturalną konsekwencją zaakceptowania w systemie obowiązującego prawa możliwości lokalizowania miejsc do parkowania poza terenem działki zainwestowanej, jest potrzeba oceny inwestycji w świetle całokształtu postanowień planu

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

przewodniczący

Diana Trzcińska

członek

Magdalena Dobek-Rak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Dopuszczalność lokalizacji miejsc postojowych poza działką inwestycyjną w przypadku ograniczeń na działce własnej oraz interpretacja przepisów Prawa budowlanego i planów miejscowych w kontekście zmiany sposobu użytkowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i interpretacji konkretnego planu miejscowego. Wymaga analizy indywidualnej sytuacji inwestycji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu braku miejsc parkingowych w zabudowie miejskiej i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w celu pogodzenia wymogów planistycznych z prawem własności.

Czy miejsca parkingowe muszą być na Twojej działce? Sąd administracyjny odpowiada!

Dane finansowe

WPS: 997 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 554/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-01-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/
Diana Trzcińska
Magdalena Dobek-Rak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 773/22 - Wyrok NSA z 2023-07-13
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 71 ust. 2 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Sędzia WSA Diana Trzcińska Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2022 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki z o.o. spółki komandytowej z siedzibą w G. na decyzję Wojewody z dnia 9 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 26 marca 2021 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej A Spółki z o.o. spółki komandytowej z siedzibą w G. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 9 lipca 2021 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia 26 marca 2021 r. w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektów budowlanych.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Starosta, rozpoznając wniesione przez A., zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania znajdujących się na działce nr [..] w P. lokali użytkowych nr [..]-[..] usytuowanych na parterze budynku mieszkalno-usługowego na lokale mieszkalne uznał, że jest ono niekompletne i wymaga uzupełnienia. W związku z tym postanowieniem z dnia 3 marca 2021 r. wezwano Spółkę do uzupełnienia zgłoszenia wskazując, że:
1. w załączonym oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazano "własność" jako prawo do dysponowania działką nr [..], co jest niezgodne z danymi zawartymi w ewidencji gruntów, w związku z tym należało załączyć dokument wskazujący na własność działki nr [..] lub odpowiednio skorygować tytuł prawny, z którego wynika ww. prawo,
2. należało załączyć ekspertyzę techniczną wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub kopię takiej ekspertyzy - na podstawie art. 71 ust. 2 pkt 5 Prawa budowlanego,
3. w przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części polegającej na podjęciu lub zaniechaniu w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należało dołączyć ekspertyzę rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
4. zgodnie z § 55 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie(t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.): w budynku mieszkalnym wielorodzinnym niewyposażonym w dźwigi należy wykonać pochylnię lub zainstalować odpowiednie urządzenia techniczne, umożliwiające dostęp osobom niepełnosprawnym do mieszkań położonych na pierwszej kondygnacji nadziemnej. W związku z powyższym należało wskazać dostęp osób niepełnosprawnych do planowanych na parterze mieszkań,
5. przedmiotowa zmiana sposobu użytkowania jest niezgodna z § 20 ust. 5 pkt 4f uchwały nr XXIl/208/2016 Rady Miasta z dnia 14 lipca 2016 r., a niezgodności dotyczą następujących kwestii:
- zgodnie z § 20 ust. 5 pkt 4f ww. uchwały, wskaźniki zagospodarowania terenu: minimalna liczba miejsc do parkowania: funkcja mieszkaniowa: min. 1,5 mp/1 mieszkanie. Należało wskazać miejsca postojowe z uwzględnieniem pozostałych lokali znajdujących się w budynku na działce nr [..]. Lokalizacja miejsc postojowych musi być zgodna z § 19 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W przypadku konieczności zaprojektowania nowych miejsc postojowych należy dostarczyć ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę miejsc postojowych,
- zgodnie z § 20 ust. 5 pkt 4g w/w uchwały, wskaźniki zagospodarowania terenu: minimalna liczba miejsc do parkowania przeznaczonych na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową: 1 miejsce postojowe na każde 30 mp (ustalone wg wskaźników ust. 5 pkt 4 lit. f, lecz nie mniej niż 1 miejsce postojowe). Obecnie wskazano na działce nr [..] 2+1 miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych oraz na działce nr [..] pozostałe 9, jednakże nie określono, czy to są istniejące miejsca, czy też projektowane. Jeżeli istniejące (dz. nr [..]), czy obsługują one lokale podlegające zmianie sposobu użytkowania czy przeznaczone są dla wszystkich lokali w budynku. Nie można założyć też, że zapewniono wymaganą ilość miejsc postojowych na działce wynajmowanej nr [..], gdyż umowę najmu można w każdej chwili wymówić i w takiej sytuacji lokale mieszkalne pozostaną bez miejsc postojowych,
6. należało dostarczyć charakterystykę energetyczną dla lokali objętych zgłoszeniem zmiany sposobu użytkowania, zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym.
W dniu 26 marca 2021 r. do organu wpłynęło pismo inwestora wraz z załącznikami: oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, uchwałą wspólnoty mieszkaniowej przy ul. C., ekspertyzą techniczną, ekspertyzą rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, oświadczeniem właściciela działki nr [..] zawierającym zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane obejmującą przygotowanie miejsc parkingowych, opinią urbanistyczną z dnia 22 lutego 2021 r. w zakresie interpretacji zapisu uchwały nr XXII/208/2016 Rady Miasta z dnia 14 lipca 2016 r. oraz charakterystyką energetyczną dla lokali objętych wnioskiem zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania zawartą w opracowaniu.
Mając na uwadze tak zebrany materiał dowodowy Starosta decyzją z dnia 26 marca 2021 r. wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia przez skarżącą zmiany sposobu użytkowania lokali użytkowych nr [..]-[..] znajdujących się na parterze budynku mieszkalno-usługowego na lokale mieszkalne na działce nr [..] w P.
Organ stwierdził najpierw, że przedmiotowy budynek mieszkalno-usługowy zlokalizowany jest na terenie oznaczonym w miejscowym planie symbolem 6.U/M - teren zabudowy usługowej i zabudowy mieszkaniowej. Jak zaś stanowi § 20 ust. 5 pkt 4 lit. f planu, dla funkcji mieszkaniowej należy zapewnić minimalną ilość miejsc do parkowania 1,5 mp/1 mieszkanie. Zgodnie zaś z § 20 ust. 5 pkt 4 lit. g uchwały planistycznej minimalna liczba miejsc do parkowania przeznaczonych na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową: 1 miejsce postojowe na każde 30 mp (ustalone wg wskaźników ust. 5 pkt 4 lit. f, lecz nie mniej niż 1 miejsce postojowe). Inwestor powinien zatem zagwarantować dla siedmiu mieszkań nie mniej niż jedenaście miejsc postojowych oraz co najmniej jedno przeznaczone dla osób niepełnosprawnych. Przy czym organ zauważył, że miejscowy plan nie precyzuje, czy miejsca postojowe mają być zlokalizowane na działce objętej inwestycją.
Z analizy przedłożonych przez inwestora dokumentów wynika natomiast, że chce on zapewnić 3 miejsca postojowe z przeznaczeniem dla osób niepełnosprawnych na działce nr [..] oraz 9 miejsc na działce nr [..]. Miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych zaplanowano na istniejącym terenie utwardzonym, a miejsca postojowe na działce nr [..] to miejsca nowoprojektowane, które według inwestora nie wymagają pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Organ wskazał też, że inwestor w piśmie z dnia 22 marca 2021 r. poinformował, iż spółka zamierza wykonać miejsca parkingowe (w liczbie 9) na działce położonej w zasięgu około 300 m od budynku przy ul. C. na podstawie umowy najmu powyższej działki na czas nieokreślony, dzięki czemu mieszkańcy będą mieli możliwość parkowania pojazdów w sąsiedztwie swych lokali. Na potwierdzenie załączono oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością działką nr [..] na cele budowlane.
W ocenie organu I instancji, nie można jednak uznać, aby zawarcie umowy najmu w sprawie budowy parkingu, z którego inwestor będzie mógł korzystać, w sposób trwały rozwiązywało kwestię zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc postojowych. Ewentualne rozwiązanie umowy zawartej z właścicielem działki nr [..] skutkowałoby bowiem likwidacją wszystkich miejsc postojowych ogólnodostępnych zaplanowanych na nieruchomości usytuowanej poza terenem inwestycji. Pozostałyby jedynie trzy miejsca postojowe przeznaczone dla osób niepełnosprawnych. To z kolei doprowadziłoby do niezgodności inwestycji z wymogami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Nie bez znaczenia dla kwestii możliwości zapewnienia przez inwestora miejsc postojowych na innej działce jest fakt lokalizacji wskazanego terenu względem działki inwestycyjnej. Działka nr [..] nie sąsiaduje bowiem z działką nr [..] lecz, jak wskazuje inwestor, położona jest ok. 300 m od budynku przy ulicy C. W ocenie organu, usytuowanie miejsc postojowych w tak znacznej odległości od obiektu, któremu mają służyć, nie zapewnia praktycznej realizacji potrzeb parkingowych wnioskowanej inwestycji.
Wojewoda rozpoznając odwołanie A. decyzją z dnia 9 lipca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Zdaniem Wojewody, zamiar inwestora zlokalizowania na działce nr [..] 3 miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych, a pozostałych 9 miejsc postojowych na terenie działki nr [..], oddalonej o ok. 300 m od działki inwestycyjnej nr [..], uznać należy za niegodny z § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wojewoda stwierdził też, że możliwość urządzania miejsc parkingowych poza terenem inwestycji istnieje tylko w wyjątkowych sytuacjach, przy jednoczesnym trwałym i rzeczywistym zagwarantowaniu możliwości postoju samochodów na oddzielnej działce, a taka wyjątkowa sytuacja nie zaistniała w sprawie. Ponadto, gdy istniejąca zabudowa uniemożliwia lokalizację dodatkowych miejsc postojowych, za dopuszczalną uznać można lokalizację wymaganych miejsc na działkach sąsiednich, w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji. Tymczasem działka nr [..], na której zorganizowano parking, jest oddalona od działki nr [..] o około 300 m i nie należy do inwestora.
Wojewoda wskazał, że z uwagi na przeznaczenie w planie miejscowym terenu 7.MN/U pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zabudowę usługową, nie jest możliwa na działce nr [..] realizacja wyłącznie parkingu. Zagospodarowanie tej działki w postaci 9 miejsc postojowych wraz z odpowiednim dojazdem narusza warunek obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczący przeznaczenia terenu - zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zabudowy usługowej.
W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że dla przedmiotowego zamierzenia zapewniono jedynie 3 miejsca postojowe, znajdujące się na działce inwestycyjnej nr [..], zatem zmiana sposobu użytkowania lokali usługowych na lokale mieszkalne jest niezgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie liczby miejsc postojowych. Wskazano też, że w przypadku miejsc postojowych na działce nr [..] zachodzi konieczność zapewnienia bezpośredniego, indywidualnego dostępu do każdego z miejsc. Zgodnie z dołączoną do opracowania mapą, pomiędzy ul. G. a projektowanymi miejscami parkingowymi znajduje się ogrodzenie z 2 bramami zlokalizowanymi bez korelacji z wyznaczonymi miejscami postojowymi. W związku z tym dwa miejsca postojowe położone prostopadle do działki drogowej nr [..] nie mają zapewnionego swobodnego i bezpośredniego dostępu, a tym samym również nie można ich uwzględniać przy ocenie zgodności zamierzenia z planem miejscowym. Wojewoda zwrócił również uwagę na to, że wśród przedłożonych przez inwestora dokumentów brakuje potwierdzenia zgodności z wymaganiami dla strefy 7.MN/U dla działki nr [..].
W skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia 9 lipca 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia 26 marca 2021 r., zarzucając organom naruszenie:
- art. 64 Konstytucji RP poprzez ograniczenie przez organ administracji publicznej prawa do korzystania z własności nieruchomości,
- art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że skarżąca nie uzupełniła brakujących dokumentów,
- art. 71 ust. 5 Prawa budowlanego z uwagi na brak przesłanek do wniesienia sprzeciwu,
- uchwały nr XXII/208/2016 Rady Miasta z dnia 14 lipca 2016 r.,
- § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków poprzez odmowę przyjęcia, że w szczególnych okolicznościach urządzenie miejsc postojowych może nastąpić na innej działce niż działka inwestycyjna.
Skarżąca podkreśliła, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący działkę, na której znajduje się przedmiotowy budynek, nie zawiera zapisu obligującego do realizacji miejsc postojowych na terenie inwestycji, nie podaje też odległości, jaka powinna być zachowana w przypadku, gdy miejsca postojowe realizowane są na innej działce niż działka inwestycyjna, na co zresztą zwraca uwagę sam Starosta. Zatem argument organu administracji publicznej, że usytuowanie miejsc w tak "znacznej" odległości od obiektu, któremu mają służyć, nie zapewnia praktycznej realizacji potrzeb parkingowych wnioskowanej inwestycji, ma charakter czysto subiektywny. Przy tym organ rozpoznający sprawę powołuje się na orzecznictwo, które dopuszcza usytuowanie miejsc postojowych na innej działce niż działka inwestycyjna, dopuszczając tym samym możliwość realizacji miejsc postojowych na innej działce niż działka inwestora. Skarżąca powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała też, że trwałość miejsca postojowego zostaje spełniona wówczas, kiedy umowa taka zostaje zawarta na czas nieokreślony, a także wtedy, kiedy sama treść umowy przewiduje takie działanie (umowa najmu zawarta z przeznaczeniem na urządzenie miejsc postojowych).
W odniesieniu do stanowiska Wojewody, który wskazał, że plan miejscowy dla terenu działki na [..], na której miałyby powstać miejsca parkingowe, przewiduje zabudowę mieszkaniową oraz usługową (7.MN/U), w związku z czym funkcja parkingu może stanowić jedynie uzupełnienie funkcji podstawowej, wskazano, że § 18 ust. 2 pkt 1 planu miejscowego dopuszcza lokalizację naziemnej infrastruktury technicznej, która musi być związana z przeznaczeniem terenu, czyli zabudową konkretnej działki. Zdaniem skarżącej, skoro miejscowy plan dopuszcza lokalizację naziemnej infrastruktury technicznej, istnieje możliwość, by powstał tam parking. Zdaniem skarżącej to, że organ pierwszej instancji nie wezwał jej do przedstawienia potwierdzenia zgodności z wymaganiami dla strefy 7.MN/U - dotyczącego działki nr [..], na której spółka zamierza wykonać miejsca parkingowe oznacza, że organ ten uznał, że warunki te zostały spełnione.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.
W piśmie procesowym z dnia 29 grudnia 2021 r. Spółka uzupełniła skargę przedkładając opinię prawną na okoliczność zgodności wnioskowanej zmiany sposobu użytkowania z przepisami prawa, sporządzonej przez dr hab. Profesora Politechniki [...] adwokata R.S. oraz dr hab. Profesora Uniwersytetu Ekonomicznego [...] adwokata I.Z. W opinii tej stwierdzono, że zmiana sposobu użytkowania lokali, będących przedmiotem opinii, nie stoi w sprzeczności z ustaleniami planu miejscowego miasta P. rejon A., dla terenów oznaczonych symbolem 6.M/U w tym planie, w zakresie stanowisk postojowych, w sytuacji, gdy w drodze umowy zostaną takie miejsca zagwarantowane – w wymaganej przepisami liczbie – na innej działce. Ponadto, zdaniem opiniujących, brak było podstaw prawnych do wniesienia sprzeciwu wobec wnioskowanej zmiany sposobu użytkowania lokali, jak i utrzymania tego sprzeciwu w mocy, ze względu na brak niezgodności wnioskowanej zmiany z ustaleniami planu miejscowego miasta P. rejon A., dotyczącymi zasad realizacji miejsc postojowych na terenie oznaczonym symbolem 6.M/U.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Dokonując oceny legalności działań organów administracji architektoniczno-budowlanej w sprawie zgłoszenia przez Spółkę zmiany sposobu użytkowania lokali użytkowych nr [..]-[..] usytuowanych na parterze budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na działce nr [..] w P. na lokale mieszkalne Sąd uznał, że organy wnosząc sprzeciwu wobec planowanej inwestycji naruszyły przepisy obowiązującego prawa.
Podstawą prawną kwestionowanych rozstrzygnięć jest był przepis art. 71 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471), obowiązującym od dnia 19 września 2020 r. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności:
1) (uchylony);
2) podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń;
3) podjęcie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zaliczanej do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Zmiana taka, zgodnie z ust. 2, wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia należy dołączyć:
1) opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania;
2) zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi;
3) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;
4) zaświadczenie lub kopię zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu lub kopię tej decyzji, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
5) w przypadku zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w ust. 1 pkt 2 - ekspertyzę techniczną wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, lub kopię takiej ekspertyzy;
6) w zależności od potrzeb - pozwolenia, uzgodnienia i opinie, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, w szczególności decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub kopie tych pozwoleń, uzgodnień i opinii.
Ponadto, w przypadku zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, polegającej na podjęciu lub zaniechaniu w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego - do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dołączyć ekspertyzę rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych (ust. 2a).
W razie zaś konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia, wnosi sprzeciw w drodze decyzji (ust. 3).
Ponadto, zgłoszenia należy dokonać przed zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, która może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, organ administracji architektoniczno-budowlanej, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia (ust. 4). Przy czym, zgodnie z art. 71 ust. 4b, do sprzeciwu, przepis art. 30 ust. 6a stosuje się.
Natomiast art. 71 ust. 5 Prawa budowlanego przewiduje, że organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części:
1) wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
2) narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innych aktów prawa miejscowego albo decyzji o warunkach budowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
3) może spowodować niedopuszczalne:
a) zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia,
b) pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków,
c) pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych,
d) wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich.
Z powyższych regulacji normatywnych wynika, że organ architektoniczno-budowlany jest obowiązany m.in. ocenić, czy zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, której dotyczy zgłoszenie, nie narusza ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Temu celowi służy ustanowiony w art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego wymóg załączenia do zgłoszenia zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, który nie zwalnia jednak organu z powinności samodzielnego dokonania oceny tej kwestii.
W niniejszej sprawie orzekające organy uznały, że planowania zmiana sposobu użytkowania lokali użytkowych na mieszkaniowe usytuowanych na parterze budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [..] w P. narusza postanowienia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. "Rejon ul. A.", zatwierdzonego uchwałą nr XXIl/208/2016 Rady Miasta z dnia 14 lipca 2016 r., odnoszące się do obowiązku zapewnienia minimalnej ilości miejsc do parkowania. Zgodnie bowiem z ustaleniami przewidzianymi dla terenu oznaczonego symbolem 6.M/U, na którym znajduje się sporny budynek, dla funkcji mieszkaniowej należy zapewnić minimalną ilość miejsc do parkowania 1,5 mp/1 mieszkanie (§ 20 ust. 5 pkt 4 lit. f planu). W § 20 ust. 5 pkt 4 lit. g uchwały planistycznej przewidziano minimalną liczbę miejsc do parkowania przeznaczonych na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową wynoszącą 1 miejsce postojowe na każde 30 mp (ustalone wg wskaźników ust. 5 pkt 4 lit. f, lecz nie mniej niż 1 miejsce postojowe).
Biorąc pod uwagę powyższe wymogi organ prawidłowo uznał, że inwestor powinien zagwarantować dla 7 przekształcanych na funkcję mieszkaniową lokali nie mniej niż 11 miejsc postojowych oraz co najmniej 1 przeznaczone dla osób niepełnosprawnych.
Z przedłożonej przez inwestora wraz ze zgłoszeniem oraz uzupełnionej dokumentacji wynika, że w zakresie zapewnienia wymaganej ilości miejsc do parkowania zaproponował on rozwiązanie polegające na zorganizowaniu 3 miejsc postojowych na działce nr [..] z przeznaczeniem dla osób niepełnosprawnych oraz 9 miejsc na działce nr [..], oddalonej od terenu inwestycji o około 300 m, która stanowi własność osoby trzeciej, z której inwestor może korzystać na podstawie umowy najmu tego terenu w celu realizacji miejsc postojowych. Spółka uzyskała również oświadczenie właściciela działki nr [..] o udzieleniu jej prawa do dysponowania wskazaną nieruchomością na cele budowlane związane z przygotowaniem miejsc do parkowania.
Organy zdyskredytowały przestawioną przez inwestora propozycję zadośćuczynienia wymogom parkingowym uznając ją za sprzeczną z planem miejscowym. Przede wszystkim organy wykluczyły, w przypadku inwestora, możliwość zorganizowania miejsc do parkowania poza działką nr [..], akceptując taką możliwość wyłącznie w sytuacjach wyjątkowych, z którą, ich zdaniem, nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Ponadto, odległość działki nr [..] od działki inwestowanej nr [..] oraz nietrwały, w ocenie organów, charakter umowy najmu, uniemożliwiał uznanie propozycji inwestora za zgodną z wymogami planu.
W ocenie Sądu, stanowisko zajęte przez organy obu instancji jest wadliwe w konsekwencji nieprawidłowej interpretacji zarówno § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.), zwanego dalej rozporządzenie w sprawie warunków technicznych budynków, jak i postanowień obowiązującego planu, co doprowadziło w efekcie do błędnego zastosowania art. 71 ust. 3 i art. 71 ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego.
Przepis § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków stanowi, że zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, stanowiska postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również stanowiska postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Natomiast liczbę stanowisk postojowych i sposób urządzenia parkingów należy dostosować do wymagań ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby stanowisk, z których korzystają osoby niepełnosprawne (ust. 2).
Wykładnia tego przepisu nie pozwala na przyjęcie, że w każdym przypadku obowiązkiem inwestora jest zaprojektowanie tych miejsc na terenie działki inwestycyjnej. Inwestor z woli ustawodawcy, przystępując do realizacji zamierzenia budowlanego, ma związane z tym i wynikające z przepisów prawa publicznego obowiązki, w tym również obowiązek poniesienia ciężarów wiążących się z zapewnieniem miejsc parkingowych dla przyszłych użytkowników obiektu budowlanego, objętego wnioskiem o pozwolenie na budowę. Pomimo tego, zasadniczo przyjmuje się, że miejsca parkingowe powinny być zaprojektowane i urządzone na terenie należącym do inwestora, w miejscu realizacji planowanej zabudowy, to w orzecznictwie i w doktrynie zwraca się uwagę na potrzebę indywidualnego podejścia w zakresie wymogów dotyczących miejsc parkingowych celem uwzględnienia konkretnych okoliczności faktycznych dotyczących projektowanej inwestycji (por. A. Gliniecki (red.) Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2014, s. 469 i powołane tam orzecznictwo). Jako sytuacje wyjątkowe traktuje się możliwość zapewnienia miejsc postojowych w sposób trwały poza terenem inwestycji np. na parkingach ogólnodostępnych (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2014 r., II OSK 2121/12; wyrok WSA z 17 czerwca 2016 r., II SA/Kr 421/16, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotą obowiązujących wymogów w zakresie miejsc parkingowych jest doprowadzenie do tego, aby nowa inwestycja budowlana w zakresie parkowania samochodów nie obciążała wyłącznie dróg publicznych, jak również parkingów urządzonych dla sąsiednich nieruchomości (zob. wyrok NSA z 14 listopada 2007 r., II OSK 1498/06; wyrok WSA z 7 listopada 2012 r., II SA/Ke 593/12, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Powyższemu podejściu przy realizacji wymogów parkingowych nie sprzeciwia się dyspozycja § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków, który nie określa wyraźnie, w jaki sposób inwestor zobligowany jest do zapewnienia miejsc postojowych. Przede wszystkim z brzmienia tego przepisu wynika, że kwestie miejsc parkingowych i postojowych winny być uregulowane w planie lub decyzji o warunkach zabudowy. Ze względu na brak rygoryzmu § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków w zakresie zapewnienia miejsc do parkowania na działce zainwestowanej, jego prawidłowe zastosowanie w okolicznościach danej sprawy wymaga takiej wykładni, która pozwoli na odkodowanie treści przepisu w sposób nienaruszający zasady ochrony prawa własności oraz wyrażonej w art. 4 Prawa budowlanego zasady wolności budowlanej. Wymaga to zatem uwzględniania skonkretyzowanych okoliczności danej sprawy, której indywidulane uwarunkowania mogą uzasadniać odstąpienie od zasady zabezpieczenia miejsc do parkowania na działce zainwestowanej.
W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że w pewnych sytuacjach takie rygorystyczne stosowanie ww. zasady mogłoby doprowadzi do naruszenia prawa własności (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 27 listopada 2014 r., II OSK 1165/13, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mogłoby dojść do sytuacji, w której inwestor nie mógłby zrealizować żadnej inwestycji na nieruchomości, do której posiada prawo dysponowania na cele budowlane, a której istniejące zagospodarowanie działki uniemożliwia usytuowanie miejsc do parkowania.
Obowiązkiem organu jest zatem rozważenie, czy dotychczasowy sposób zagospodarowania terenu pozwala na zrealizowanie miejsc do parkowania na terenie działki inwestycyjnej. Inaczej przy tym przedstawiać się będzie ta ocena w sytuacji, gdy planowana inwestycja nie wkracza w zastaną sytuację faktyczną (jest nową zabudową na działce), a inaczej wówczas, gdy musi uwzględniać powstały zgodnie z prawem stan istniejący na działce.
W świetle powyższego dyspozycji § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków nie sprzeciwia się stanowisko, że w szczególnych okolicznościach urządzenie miejsc postojowych może nastąpić na innej działce niż działka inwestycyjna. Ustawodawca wskazał wszak, że miejsca te mają być urządzone stosownie do przeznaczenia i sposobu zabudowy. Jeśli zatem zabudowa ta żadną miarą nie pozwala na takie zagospodarowanie działki, które umożliwi realizację miejsc postojowych, to dopuszczalne jest ich usytuowanie na innej nieruchomości. Warunkiem spełnienia tego obowiązku, jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, jest aby miejsca te miały charakter trwały (por. wyroki NSA z dnia 7 września 2012 r., II OSK 864/11; z dnia 10 marca 2016 r. , II OSK 1734/14, z dnia 27 listopada 2014 r., II OSK 1165/13; z dnia 15 marca 2017 r., II OSK 1774/15; z dnia 17 października 2018 r., II OSK 2561/16, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, okoliczności faktyczne, w których znalazł się inwestor – właściciel działki nr [..], należało uznać za wypełniające znamiona sytuacji wyjątkowej, w której orzecznictwo sądowoadministracyjne dopuszcza możliwość zapewnienia miejsc postojowych na nieruchomości innej niż działka inwestowana. Otóż, jak wynika z niekwestionowanych przez organ wyjaśnień skarżącej, obiekt na działce nr [..] został zrealizowany w 1990 r., daleko przed wejściem w życie planu miejscowego z dnia 14 lipca 2016 r. Przy jego budowie nie przewidziano podziemnych czy naziemnych miejsc postojowych. Postanowienia planu zaczęły obowiązywać w odniesieniu do zabudowanej już działki nr [..], której zastany sposób zagospodarowania czyni wysoce utrudnionymi bądź wręcz niemożliwymi jakiekolwiek zmiany inwestycyjne, choćby były dopuszczalne planem. Wielkość działki i jej aktualny sposób zagospodarowania potwierdza, że nie jest możliwe zabezpieczenie na jej terenie wymaganej obecnie liczby miejsc postojowych. Nie może ujść uwadze, że lokale użytkowe usytuowane w budynku na działce nr [..] w obecnym kształcie nie posiadają odpowiedniej liczby miejsc parkingowych na terenie własnej działki, a sytuacja ta nie poprawi się przy zmianie sposobu użytkowania. Przyjęcie zatem zasady, że każda aktywność inwestycyjna wymaga zapewnienia miejsc postojowych na terenie działki inwestora, prowadziłaby w tej sytuacji do nadmiernego ograniczenia prawa własności i wolności budowlanej. Sytuacja taka wpisuje się więc z wyjątek od stosowania ogólnej reguły nakazującej realizację miejsc postojowych na terenie inwestycji. W tej sytuacji, działając w poszanowaniu konstytucyjnie chronionej własności i swobody inwestycyjnej, należało poszukiwać zgodnych z prawem rozwiązań, które w sposób nadmierny i nieuzasadniony nie tworzyłyby barier dla planów inwestycyjnych właściciela.
Było to w niniejszej sprawie tym bardziej wskazane, że postanowienia planu miejscowego obowiązujące w strefie 6.U/M, w której usytuowana jest działka nr [..], co do zasady sprzyjały planowanej przez skarżącą zmianie sposobu użytkowania lokali użytkowanych na lokale mieszkalne. Postanowienia § 20 ust. 1 i 2 planu przewidują bowiem dla terenu oznaczonego symbolem 6.U/M przeznaczenie pod zabudowę usługową oraz zabudowę mieszkaniową, co zgodnie z postanowieniami części ogólnej oznaczało dopuszczalność m.in. zabudowy usługowej, zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (§ 3 ust. 1 pkt 23). W postanowieniach dla wskazanej strefy przewidziano również wymagania w zakresie miejsc do parkowania wskazując, że minimalna liczba miejsc do parkowania dla funkcji mieszkaniowej wynosi min. 1,5 mp/1 mieszkanie, 2 mp/dom, w tym minimalna liczba miejsc do parkowania przeznaczonych na parkowanie pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową: 1 miejsce postojowe na każde 30 mp. Ponadto, zapisy planu miejscowego odnoszące się do zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc do parkowania nie wymagają, aby takie miejsca znajdowały się wyłącznie na działce objętej daną inwestycją bądź też poza nią, ale w określonej maksymalnej odległości. Dlatego ocena dopuszczalności miejsc parkingowych oddalonych od terenu inwestycji dokonywana winna być ad casum, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy oraz celu, jakiemu ma służyć zagwarantowanie miejsc do parkowania dla nowej inwestycji, czyli odciążenia miejsc ogólnodostępnych lub miejsc do parkowania dla innych nieruchomości.
W tej sytuacji zarówno treść § 18 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków, jak i postanowienia planu nie stanowiły przeszkody do tego, ażeby zapewnić miejsca do parkowania na innej działce niż zainwestowana oddalonej od niej o 300 m, tak jak ma to miejsce w przypadku działki nr [..]. Również źródło prawa inwestora do dysponowania działką nr [..] w celu realizacji inwestycji polegającej na budowie miejsc do parkowania, wynikające w umowy najmu, nie budzi zastrzeżeń Sądu.
Jak wynika bowiem z akt sprawy, inwestor uzyskał od właściciela działki nr [..] prawo do dysponowania nią na cele przygotowania miejsc postojowych, co zostało potwierdzone oświadczeniem właściciela z dnia 26 stycznia 2021 r. Ponadto, z oświadczenia tego wynika, że służy ono realizacji zawartej między inwestorem a właścicielem w dniu 18 stycznia 2021 r umowy najmu wskazanej nieruchomości. Z wyjaśnień Spółki wynika, że umowa najmu została zawarta na czas nieokreślony.
Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że w orzecznictwie akceptującym możliwość zapewnienia miejsc postojowych poza granicami terenu inwestycji, za spełniające wymóg uzyskania przez inwestora trwałej możliwości postoju na cudzym gruncie uznaje się zawarcie przez niego umowy najmu, w szczególności zaś najmu na czas nieokreślony (zob. m.in. wyroki NSA z dnia 7 września 2012 r., II OSK 864/11; z dnia 17 października 2017 r., II OSK 2561/17; z dnia 3 sierpnia 2017 r., II OSK 2801/16; WSA w Krakowie z dnia 21 lipca 2014 r., II SA/Kr 722/14; WSA w Poznaniu z dnia 21 listopada 2019 r., IV SA/Po 721/19, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również w ocenie Sądu, zawarcie takiej umowy powoduje, że zapewnienie miejsc postojowych dla inwestycji ma charakter trwały i oceny tej nie zmienia podnoszona przez organy okoliczność, że umowa taka może zostać rozwiązana. Możliwość rozwiązania umowy nie stanowi jednak przeszkody dla realizacji inwestycji tym bardziej, że organy nadzoru budowlanego dysponują instrumentami prawnymi, aby w przypadku zaistnienia takiej sytuacji usunąć powstałe naruszenia i przywrócić stan zgodności z prawem. W konsekwencji, organ nie mógł a limine wykluczyć stosunku najmu jako właściwej podstawy gwarantującej możliwość korzystania z nieruchomości na cele realizacji miejsc do parkowania.
Również postanowienia planu regulujące wymogi planistyczne na działce nr [..], usytuowanej w jednostce oznaczonej symbolem 7.MN/U, nie wykluczają możliwości zrealizowania na jej obszarze planowanej inwestycji w zakresie miejsc postojowych. W obu jednostkach planistycznych – 7.MN/U i 6.U/M dopuszczono bowiem lokalizację obiektów małej architektury, budowli i urządzeń związanych z przeznaczeniem terenu oraz lokalizację garaży, dodatkowo przewidując tożsame wymogi w zakresie miejsc do parkowania. Skoro w obu jednostkach planistycznych przewidziano przeznaczenie mieszkaniowe oraz dopuszczono lokalizację urządzeń z tym przeznaczeniem związanych, a place postojowe do 10 miejsc są tego rodzaju urządzeniami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, to ograniczanie możliwości sytuowania miejsc do parkowania związanych z zabudową mieszkaniową zlokalizowaną na innej działce, nie znajduje uzasadnienia. W okolicznościach niniejszej sprawy zrealizowanie miejsc do parkowania na działce nr [..] nie zaburzy bowiem podstawowej funkcji mieszkalnej tego terenu. Wskazać należy, że podstawową zasadą planowania przestrzennego jest dopuszczalność wszystkiego, co nie jest sprzeczne z postanowieniami planu miejscowego, a logicznym tego uzasadnieniem jest okoliczność, że przepisy o planowaniu przestrzennym ograniczają prawa obywateli, w tym konstytucyjnie chronione prawo własności. W demokratycznym państwie prawa wpływ władzy publicznej na wykonywanie prawa własności jest ograniczony tylko do wyraźnie określonych ustawowo przypadków i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji RP).
W ocenie Sądu, stanowisko organów administracji budowlanej, dokonujących interpretacji postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w sposób dopuszczający lokalizację na działce miejsc do parkowania wyłącznie wówczas, gdy są one związane z jednocześnie funkcjonującą na jej terenie zabudową mieszkaniową, nie zasługuje na uznanie. Stanowi wynik rozszerzającej wykładni postanowień planu, która godzi w konstytucyjną zasadę ochrony prawa własności. Zastosowana wykładnia nie uwzględniła bowiem braku w planie jakichkolwiek ograniczeń w zakresie możliwości lokalizowania miejsc do parkowania poza terenem inwestycji, której na przeszkodzie nie stoi również dyspozycja § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków zabudowy budynków.
Naturalną konsekwencją zaakceptowania w systemie obowiązującego prawa możliwości lokalizowania miejsc do parkowania poza terenem działki zainwestowanej, jest potrzeba oceny inwestycji w świetle całokształtu postanowień planu, której uchybiły organy administracji orzekające w sprawie.
Zdaniem Sądu, kompleksowa interpretacja postanowień planu przewidzianych dla jednostek 7.MN/U i 6.U/M nie dawała podstaw do odrzucenia możliwości zagwarantowania miejsc do parkowania dla przedsięwzięcia skarżącej Spółki poza terenem działki zainwestowanej nr [..]. Zamysł inwestycyjny na działce nr [..] nie sprzeciwia się podstawowemu przeznaczeniu tego terenu, ani nie został w planie wyraźnie zabroniony i z tego powodu nie mógł zostać zdyskwalifikowany.
W tej sytuacji należało uznać, że orzekające w sprawie organy dokonały błędnej wykładni § 18 ust. 1 i 2 oraz § 20 ust. 5 pkt 4 lit. f planu w zw. z § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków oraz błędnie oceniły zebrany materiał dowodowy uznając, że sposób zapewnienia przez inwestora miejsc postojowych na terenie działki sąsiedniej nr [..] nie jest trwały i miejsc tych nie można uwzględnić w bilansie. Dodatkowo, organy błędnie uznały, że miejsca realizowane poza terenem inwestycji powinny znajdować się w bezpośrednim jego sąsiedztwie, albowiem, zdaniem Sądu, wniosków takich nie da się wywieść z wykładni przepisów § 18 ust. 1 rozporządzenia i postanowień planu, a stanowią one przejaw niedopuszczalnej wykładni rozszerzającej ograniczającej przy tym prawa właściciela gruntu, inwestora z jednej strony do jego zabudowy uniemożliwiając planowaną zmianę, a z drugiej strony prawa do dysponowania nieruchomością i czerpania pożytków z gruntu przez właściciela działki nr [..].
Z tych względów za pozbawione podstaw prawnych Sąd uznał stanowisko organów, że inwestor na wezwanie nie uzupełnił projektu budowlanego w zakresie wymaganej planem liczby miejsc postojowych ze względu na brak możliwości ich zapewnienia na innej działce na podstawie umowy najmu, co skutkowało nieprawidłowym uznaniem, że planowania zmiana sposobu użytkowania nieruchomości sprzeczna jest z planem miejscowym, a organ zobowiązany był do wniesienia sprzeciwu. Tymczasem, prawidłowa wykładnia § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków oraz odnośnych postanowień planu wskazuje, że inwestor mógł zaprojektować miejsca postojowe poza granicami swojej działki, w liczbie i o charakterze niewymagającym uzyskania na ich realizację ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt 7 Prawa budowlanego), wobec czego nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 71 ust. 3 i ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego.
Z tego powodu zasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w zw. z § 20 ust. 5 pkt 4 lit. f planu, co skutkowało nieuwzględnieniem wszystkich istotnych w sprawie okoliczności i naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a w konsekwencji niezasadnym zastosowaniem art. 71 ust. 3 i ust. 5 pkt 2 Prawa budowlanego, które z uwagi na ograniczenie praw właściciela do zabudowy należącego do niego gruntu, stanowiło naruszenie art. 64 Konstytucji RP.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 26 marca 2021 r. W konsekwencji powyższego organ I instancji, zgodnie z posiadanymi kompetencjami, podejmie rozstrzygnięcie adekwatne do sytuacji faktycznej i prawnej.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800), ze zm.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI