II SA/GD 551/23

II SA/Gd 551/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska /sprawozdawca/
Jakub Chojnacki
Jolanta Górska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 51 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Asesor WSA Jakub Chojnacki Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi W.W. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 kwietnia 2023 r. nr WOP.7721.212.2020.KK w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
W. W., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 19 kwietnia 2023 r. w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych, w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z 10 września 2020 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Sopocie (PINB) zawiadomił o wszczęciu postępowania, w wyniku którego organ ten wydał decyzję z 20 października 2020 r. nakładającą na skarżącego obowiązek wykonania określonych robót budowlanych.
Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (WINB) decyzją z 3 lutego 2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję PINB i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Następnie decyzją z 18 czerwca 2021 r. WINB odmówił uchylenia swojej decyzji z 3 lutego 2020 r.
W dalszym toku postępowania PINB decyzją z 29 września 2021 r. nałożył na skarżącego obowiązek wykonania w terminie 31 listopada 2021 r. określonych robót budowlanych, jednakże po rozpoznaniu wniesionego odwołania WINB decyzją z 6 grudnia 2021 r. ponownie uchylił zaskarżoną decyzję PINB i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W dalszym toku postępowania PINB decyzją z 5 kwietnia 2022 r. nałożył na skarżącego obowiązek wykonania w terminie 31 listopada 2021 r. określonych robót budowlanych, jednakże po rozpoznaniu wniesionego odwołania WINB decyzją z 6 czerwca 2022 r. ponownie uchylił zaskarżoną decyzję PINB i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Decyzją z 9 stycznia 2023 r. PINB nakazał skarżącemu doprowadzenie ściany budynku przy ul. [...] w S. (działka nr [...] arkusz mapy [...] obrębu [...]) do stanu poprzedniego poprzez wypełnienie ściany budynku grubości 25 cm wyrobem budowlanym o odporności na działanie ognia REI 60, tj. zamurowanie otworu wlotowego do przewodu kominowego w pokoju mieszkania nr 1, w którym zlokalizowany jest kominek (przy ścianie budynku nr [...]) oraz zamurowanie otworu wyczystnego usytuowanego w garażu budynku nr [...].
Po rozpoznaniu wniesionego odwołania WINB skarżoną decyzją z 19 kwietnia 2023 r. uchylił zaskarżoną decyzję PINB, a rozstrzygając sprawę co do istoty nakazał skarżącemu: odłączenie kominka od przewodu kominowego w pokoju mieszkania nr 1 w którym zlokalizowany jest kominek w budynku przy ul. [...] w S., zaniechanie użytkowania tego kominka jako urządzenia opalanego paliwem stałym oraz doprowadzenie ściany budynku przy ul. [...] w S., działka nr [...] arkusz mapy [...] obrębu [...] do stanu poprzedniego poprzez wypełnienie ściany budynku grubości 25 cm wyrobem budowlanym o odporności na działanie ognia REI 60, tj. zamurowanie otworu wlotowego do przewodu kominowego w pokoju mieszkania nr 1, w którym zlokalizowany jest kominek (przy ścianie budynku nr [...]) oraz zamurowanie otworu wyczystnego usytuowanego w garażu budynku nr [...].
W uzasadnieniu WINB wskazał, że przewód kominowy, do którego podłączony jest będący przedmiotem postępowania kominek w lokalu nr 1 przynależy do budynku nr [...]. Budynki nr [...] i [...] przy ulicy w S. są niezależnymi budynkami, posiadają niezależne konstrukcje. Nadto ściana budynku nr [...] ma grubość 25 cm zaś ściana budynku nr [...] ma grubość 25 cm z poszerzeniem na długości komina do 38 cm. Budynek nr [...] posiada jeden czteroprzewodowy komin zlokalizowany w ścianie południowo-wschodniej, przeciwnej do ściany, w której zlokalizowany jest komin objęty niniejszym postępowaniem. Nadto WINB wskazał, że fakt istnienia podłączenia z budynku nr [...] do komina nr [...] był już przedmiotem korespondencji w 2009 r. i nie było potwierdzenia jego legalności. Inwestorzy nie uzyskali zgody Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na zajęcie przewodu kominowego w tym budynku, który stanowi przy tym jego część wspólną (tj. zgody na podłączenie kominka z mieszkania nr 1 w budynku nr [...]). Wobec braku zgody współwłaścicieli budynku nr [...], właściciel lokalu nr 1 w budynku nr [...] nie dysponuje prawem dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Nadto z opinii technicznej z marca 2021 r. oraz września 2022 r. wynika, że przedmiotowe naruszenie ściany zabezpieczenia i wydzielenia pożarowego narusza bezpieczeństwo pożarowe i bezpieczeństwo użytkowania – bezpieczeństwo życia i mienia użytkowników (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a, lit, b i lit. d Prawa budowlanego). Tymczasem ściana między posesjami musi być ścianą oddzielenia pożarowego (§ 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Nie może ona mieć otworów skierowanych w stronę sąsiedniej nieruchomości. Wykonane roboty w lokalu nr 1 w budynku nr [...] nie spełniają zatem wymogów przepisów warunków technicznych, a tym samym naruszony został art. 5 Prawa budowlanego.
Skarżący wyjaśnił, że kominek istnieje od lat 70 ubiegłego wieku i powstał w miejsce innego urządzenia grzewczego podłączonego do przewodu kominowego. Nadto z postępowania wyjaśniającego wynika, że kominek został zainstalowany około 1970/1971 roku, pierwotnie jako kominek otwarty. W 2009 roku zainstalowano wkład kominkowy z komorą spalania a w 2011 roku zainstalowano wkład w stanie aktualnie istniejącym, wykonano obudowę kominka, w której zainstalowano przewody rozprowadzające ciepłe powietrze, aktualnie odłączone. Z dokumentów pozyskanych z Urzędu Miasta w Sopocie wynika przy tym, że inwestor nie ubiegał się o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowego kominka ani wcześniejszego urządzenia.
Zdaniem WINB zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W ocenie WINB wykonanie w 2009 r. przebudowy kominka, a następnie prace w 2011 r. wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący jednak nie przedstawił takiego pozwolenia, nie ma go także w archiwalnej dokumentacji architektoniczno-budowlanej. Za prawidłową uznano przy tym ocenę PINB, że skarżący nie posiada zgody Wspólnoty Mieszkaniowej budynku nr [...] na sporne podłączenie. WINB podzielił stanowisko PINB, że jedyną możliwością doprowadzenia robót do stanu zgodne z prawem jest nakazanie doprowadzenia ściany budynku przy ul. [...] w S., działka nr [...] arkusz mapy [...] obrębu [...] do stanu poprzedniego poprzez wypełnienie ściany budynku grubości 25 cm wyrobem budowlanym o odporności na działanie ognia REI 60, tj. zamurowanie otworu wlotowego do przewodu kominowego w pokoju mieszkania nr 1, w którym zlokalizowany jest kominek (przy ścianie budynku nr [...]) oraz zamurowanie otworu wyczystnego usytuowanego w garażu budynku nr [...].
Zdaniem WINB jednak w celu skutecznego doprowadzenia stanu faktycznego do stanu zgodności z prawem konieczne jest także równoczesne nałożenie nakazu odłączenia kominka od przewodu kominowego oraz nakazu zaniechania użytkowania tego kominka jako urządzenia opalanego paliwem stałym. W ocenie organu, wydanie tego nakazu nie jest przy tym uzależnione od zbadania kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bowiem oceniane roboty nie stanowią już samowoli budowlanej w oparciu o obowiązujące przepisy. Nakaz został przy tym prawidłowo skierowany do skarżącego jako właściciela lokalu i użytkownika kominka. WINB stwierdził przy tym, że wydana decyzja nie narusza art. 139 k.p.a., bowiem doprecyzował on jedynie zakres nałożonego obowiązku.
W skardze na tak wydaną decyzję zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 105 k.p.a., art. 77§ 1 k.p.a. art. 81 k.p.a., art. 84 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 7 art. 8, art. 75, art. 80 § 1 k.p.a., a także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego oraz § 232 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Strona skarżąca uznała za błędne uznanie za udowodnione, że ściana między budynkami jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego oraz za błędne stwierdzenie organu, że w ścianie oddzielenia pożarowego nie mogą występować otwory. Podniosła także, iż nie wiadomo czy w dniu wykonania kominka istniało sporne pozwolenie na budowę (o ile było konieczne). Nadto organ nie wydał postanowienia o dopuszczeniu dowodu z opinii uzupełniającej z września 2022 r., przez co strona została pozbawiona możliwości zapoznania się z nią i wniesienia zastrzeżeń. W sprawie nie powołano także biegłego celem wydania opinii o charakterze ściany między budynkami nr [...] i [...], gdyż wymagało to wiedzy szczególnej. Strona skarżąca zarzuciła przy tym, że opinie z marca 2021 r. i września 2022 r. zostały automatycznie zaakceptowane przez organy obu instancji. Podkreśliła, że skarżący nie wykonywał robót budowlanych a organ nie wykazał braku pozwolenia na budowę.
W rezultacie wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji i umorzenie postępowania, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Strona skarżąca przedstawiła przy tym obszerne uzasadnienie skargi. Wskazała, że WINB powinien był ocenić bezpieczeństwo pożarowe na podstawie przepisów z lat 70 ubiegłego wieku, kiedy doszło do powstania kominka. WINB powinien także był nałożyć obowiązek dostosowania kominka i przewodu kominowego do obecnie obowiązujących przepisów, np. poprzez zastosowanie wkładu z blachy żaroodpornej, masy SKD. Nadto skarżący nie był wówczas właścicielem ani inwestorem a obowiązek przechowywania dokumentów nie dotyczy obiektów wybudowanych przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., zatem skarżącego nie może obciążać obowiązek wykazywania istnienia pozwolenia na budowę. Skarżący zauważył, że sporna dokumentacja nie musi znajdować się w archiwum, gdyż mogła zaginąć lub zostać zniszczona (upłynęło około 50 lat). Zdaniem skarżącego domniemanie, że brak dokumentacji oznacza wprost brak pozwolenia, godzi w prawa skarżącego i narusza art. 6 k.p.a. Skarżący podkreślił, że opinia z marca 2021 r., uzupełniona we wrześniu 2022 r. została opracowana przez jedną ze stron, pozostającą w sporze ze skarżącym, jest ona przy tym ogólnikowa i zawiera niezgodności. Strona skarżąca odniosła się szczegółowo do zapisów uzasadnienia skarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
W okolicznościach niniejszej sprawy istota sporu sprowadza się do kontroli legalności nałożenia na skarżącego obowiązku wykonania czynności i robót budowlanych, określonych w decyzji WINB z 19 kwietnia 2023 r., przy czym decyzja organu odwoławczego, wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Strona skarżąca kwestionuje skierowany do niej obowiązek, podważając zarówno jego podstawę prawną, ocenę samowolnego charakteru wykonanych robót związanych z podłączeniem kominka do przewodu kominowego, jak również ustalenia faktyczne, mające wpływ na określenie obowiązków co do istoty, w tym zwłaszcza w zakresie charakteru ścian oddzielających budynki przy ulicy [...] i [...] w S. (czy stanowią one ściany oddzielenia przeciwpożarowego i czy mogą znajdować się w nich otwory związane z podłączeniem kominka). W sporze tym ostatecznie należy przyznać rację organom orzekającym w niniejszej sprawie. Wskazać jednocześnie należy, co prawidłowo ustaliły orzekające w sprawie organy, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed 19 września 2020 r. (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm., dalej jako P.b.), a to w związku z art. 25 ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471), który stanowi, że do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1 (ustawą Prawo budowlane), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Postępowanie w niniejszej sprawie tymczasem zostało wszczęte z urzędu zawiadomieniem z 10 września 2020 r.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 P.b. organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Stosownie do art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.
Wskazane wyżej przepisy art. 50 i 51 P.b. regulują tzw. postępowanie naprawcze, które ma zastosowanie do robót budowlanych innych określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 P.b., w czterech sytuacjach, a mianowicie – ich realizacji: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Przedmiotem oceny organów w powyższym trybie była realizacja robót budowlanych związanych z zainstalowaniem kominka na opał stały w mieszkaniu nr 1 przy ulicy [...] poprzez włączenie go przewodu kominowego w budynku sąsiednim przy ulicy [...]. Właścicielem lokalu mieszkalnego nr 1 przy ulicy [...] jest skarżący – W. W.
Nie budzi wątpliwości Sądu konieczność jednoznacznego ustalenia, której nieruchomości (czy budynku przy ulicy [...] czy też [...]) częścią jest przewód kominowy, do którego podłączony jest kominek, znajdujący się w lokalu nr przy ulicy [...]. Kwestia ta od początku postępowania jest sporna między stronami, a jej jednoznaczne ustalenie skutkowało czterokrotnym uchylaniem decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy z przekazaniem sprawy do ponownego wyjaśnienia, co wynika z tego, że: po pierwsze - brak jest dokumentacji dotyczącej wykonania robót budowlanych związanych z podłączeniem pierwotnego urządzenia grzewczego (kominek o otwartej komorze spalania w miejscu innego urządzenia grzewczego) do przewodu kominowego z lat siedemdziesiątych XX w., po drugie zaś - budynek przy ulicy [...] i [...] stanowi zabudowę bliźniaczą. Skarżący stoi na stanowisku, że ściana oddzielająca oba budynki jest ścianą wspólną, a w szczególności – nie ma charakteru ściany oddzielenia przeciwpożarowego. Konsekwencją tego stanowiska skarżącego jest też teza, że mogą znajdować się w niej otwory na przewody kominowe.
W celu ustalenia powyższych okoliczności organy obu instancji dokonały oceny dokumentacji archiwalnej z lat trzydziestych XX w., dotyczącej budynku przy ulicy [...] w S., znajdujących się w aktach sprawy opinii kominiarskich oraz protokołów stanu technicznego sprawności przewodów kominowych, dokumentacji dotyczącej obu budynków (nr [...] i [...]), znajdującej się w posiadaniu organu architektoniczno – budowlanego, zawierającej m. in. projekt budowlany przebudowy wewnętrznej instalacji gazowej mieszkania nr 2 przy ul. [...], zaświadczenie Prezydenta Miasta Sopotu z 2 grudnia 2009 r. o braku sprzeciwu wobec zgłoszenia remontu dachu i wymiany dachówki budynku przy ul. [...], projekt adaptacji wraz z inwentaryzacją części poddasza w celu przyłączenia do lokalu mieszkalnego nr 1 w budynku przy ul. [...]. Oceniając te wszystkie dokumenty organy obu instancji ustaliły, że przewód kominowy, do którego podłączony jest kominek, znajduje się w ścianie budynku przy ul. [...] i do tego budynku przynależy. Budynek nr [...] zarówno według dokumentacji archiwalnej, jak i biorąc pod uwagę wnioski przedłożonej do akt sprawy ekspertyzy technicznej z września 2022 r., nie posiadał komina w ścianie od strony budynku nr [...].
Skarżący kwestionuje ww. ekspertyzę złożoną do akt postępowania przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] w S. – "Opinię techniczną dotyczącą stanu technicznego i przynależności przewodu kominowego w budynku nr [...] przy ulicy w S." wraz z uzupełnieniem, datowaną na wrzesień 2022 r., wskazując że organ nie dopuścił tego dowodu w drodze postanowienia, tym samym nie włączając w sposób prawidłowy do materiału dowodowego.
Zdaniem Sądu stanowisko skarżącego zarówno w kwestii ustalenia ww. kluczowej okoliczności o przynależności przewodu kominowego do budynku nr [...], jak i co do oceny wiarygodności dowodu w postaci ww. Opinii technicznej jest błędne.
Przedłożona przez Wspólnotę Opinia techniczna stanowi jeden z wielu dowodów, będących przedmiotem oceny organów. Nie jest to niewątpliwie jedyny dowód, na podstawie którego ustalono, że kominek z mieszkania nr 1 w budynku przy ulicy [...] podłączony jest do przewodu nr 3 w kominie przynależnym do budynku przy ulicy [...]. Opinia ta w gruncie rzeczy potwierdza stan, który wynika z ww. dokumentów, znajdujących się w aktach organu architektoniczno – budowlanego dotyczących obu budynków. Nie może być uznane za skuteczne podważanie wiarygodności dowodu za pośrednictwem zarzutu braku dopuszczenia go przez organ na podstawie postanowienia dowodowego. Oczywiście, takie postanowienie, biorąc pod uwagę treść art. 77 § 2 k.p.a. organ powinien był wydać, jednak jego brak sam z siebie nie dyskwalifikuje wiarygodności dowodowej środka dowodowego. Brak postanowienia dowodowego można potraktować w kategoriach naruszenia przepisów postępowania. Skarżący przy tym, zgłaszając powyższy zarzut, nie wyjaśnił jaki wpływ na wynik sprawy miał fakt braku jego wydania. Sąd nie podziela przy tym zapatrywania skarżącego, by jego brak wpłynął w jakikolwiek sposób na jego uprawnienia procesowe. Organ I instancji w piśmie z 3 listopada 2022 r. poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się na jego temat, a więc również z ww. Opinią techniczną. Nic więc nie stało na przeszkodzie, by skarżący przedłożył dowód, którego moc dowodowa byłaby porównywalna z Opinią przedłożoną przez Wspólnotę (kontropinię). Gołosłowna polemika skarżącego z wnioskami tej Opinii nie może w takiej sytuacji odnieść oczekiwanego przez niego skutku. Konkludując tym samym tę część rozważań, zdaniem Sądu nie budzą wątpliwości wnioski, wynikające z Opinii technicznej o przynależności przewodu kominowego do budynku nr [...], gdyż korespondują one z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie.
Skoro zatem roboty budowlane związane z podłączeniem kominka w lokalu mieszkalnym skarżącego polegały na podłączeniu go do przewodu kominowego przynależącego do budynku sąsiedniego to nie budzi wątpliwości Sądu, że tego rodzaju roboty budowlane musiały być przeprowadzone w oparciu o pozwolenie na budowę. Niewątpliwie bowiem wiązały się z ingerencję z ścianę zewnętrzną nie tylko budynku przy ulicy [...], ale również w ścianę zewnętrzną sąsiedniego budynku – przy ulicy [...].
W tym też kontekście Sąd podziela ustalenia organów w zakresie zidentyfikowania uprawnienia strony skarżącej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. I choć zasadniczo w postępowaniu naprawczym przepisy prawa bezpośrednio nie formułują takiego obowiązku w stosunku do orzekających w sprawie organów, to nie może budzić wątpliwości konieczność rozważenia tej kwestii w tego typu stanach faktycznych. Przepisy prawa budowlanego formułują bowiem obowiązek utrzymania przewodów kominowych w odpowiednim stanie technicznym (art. 61 i nast. P.b.), skierowany do właściciela tych przewodów (Wspólnoty Mieszkaniowej [...]), gdy tymczasem urządzenie grzewcze podłączone do tego przewodu znajduje się w innej nieruchomości (jego właściciel nie jest członkiem tej ostatniej Wspólnoty). Taka sytuacja z perspektywy przepisów prawa budowlanego i wynikających z niego obowiązków w zakresie utrzymania obiektów budowlanych jest niedopuszczalna. Skarżący bowiem, nie posiadając żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, w której znajduje się przewód kominowy, do którego podłączony jest jego kominek, tym obowiązkom sprostać nie może.
Oceniając z tej perspektywy wydaną w sprawie decyzję, w jej kształcie wynikającym z decyzji organu II instancji, uznać należy za prawidłowe działanie tego organu w zakresie doprecyzowania obowiązków skierowanych do skarżącego, przy wykorzystaniu dyspozycji art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., stanowiącym prawną podstawę orzeczenia w niniejszej sprawie, musi obejmować także odłączenie kominka od przewodu kominowego w lokalu nr 1 i zaniechanie jego użytkowania, obok konieczności doprowadzenia ściany budynku [..] do stanu poprzedniego poprzez wypełnienie odpowiednim ze względów ochrony przeciwpożarowej wyrobem poprzez zamurowanie otworu wlotowego do przewodu kominowego oraz otworu wyczystnego. Podkreślić należy, że tak sformułowany nakaz nie obejmuje nakazu "demontażu" kominka, lecz obowiązek jego odłączenia i zaniechania użytkowania w istniejących okolicznościach faktycznych i prawnych. Skarżący tym samym może poszukiwać możliwości faktycznych i technicznych podłączenia go do przewodu kominowego znajdującego się w budynku mieszkalnym, którego jest współwłaścicielem.
Nie budzi też wątpliwości Sądu prawidłowość stanowiska organów odnośnie do sprzeczności ocenianych robót z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm., dalej jako rozporządzenie), tj. § 272 ust. 3 w zw. z § 232. Rację ma strona skarżąca, wskazując że w latach siedemdziesiątych, kiedy roboty te były wykonywane, obowiązywały inne przepisy techniczne i niewątpliwie bardziej liberalne standardy. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. zakłada jednak zgodność z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania przez organy w postępowaniu naprawczym. Myli się zatem skarżący, oczekując odniesienia robót wykonanych z naruszeniem dyspozycji art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 P.b., do zgodności z przepisami obowiązującymi w dacie budowy. Z § 272 ust. 3 rozporządzenia wynika, że budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Z kolei, § 232 ust. 4 i 5 rozporządzenia reguluje wymaganą klasę odporności ogniowej elementów oddzielenia pożarowego, w tym ścian, stropów. W przepisie ust. 1 § 232 wskazuje się też, że ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory - obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego. Otwory, o których mowa w tym przepisie, to wbrew stanowisku skarżącego, otwory drzwiowe i okienne, a nie otwory wlotowe i wyczystne do przewodów kominowych. Tym samym, w ocenie Sądu, rację mają organy wskazując, że powołane wyżej przepisy rozporządzenia wykluczają w ścianie oddzielenia pożarowego istnienie tego typu otworów skierowanych w stronę nieruchomości sąsiedniej, gdyż oznacza to naruszenie przepisów o bezpieczeństwie przeciwpożarowym. Niezależnie od tego, na dodatkowe naruszenia przepisów § 209 ust. 2 pkt 4, § 210, 217 ust. 2 i 235 rozporządzenia w tym zakresie wskazuje się w Opinii technicznej.
Powyższe prowadzi do wniosku, że ziściły się przesłanki uzasadniające zastosowanie instrumentu, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b., gdyż będące przedmiotem oceny roboty budowlane, nawet jeśli wykonane zostały na podstawie pozwolenia, jak to wywodzi skarżący, to niewątpliwie zrealizowane zostały w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków wynikających z przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a zarazem mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia (art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 P.b.). Kwestia uzyskania pozwolenia na zamontowanie urządzenia grzewczego i podłączenia go do przewodu kominowego sąsiedniej nieruchomości w latach siedemdziesiątych XX w. nie może zostać wiążąco ustalona w okolicznościach niniejszej sprawy. Zebrana dokumentacja dotycząca budynków przy ulicy [...] i [...] w S. niewątpliwie nie ujawnia takiego pozwolenia. Zdaniem Sądu uzupełnianie materiału dowodowego w celu bezspornego ustalenia tej okoliczności jest niecelowe. Postępowanie naprawcze, co wynika z art. 50 ust. 1 P.b. i co zostało wskazane powyżej, może i powinno być prowadzone również w odniesieniu do robót wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków wynikających z przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, a zarazem mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Te przesłanki ziściły się zaś w okolicznościach niniejszej sprawy, co też uzasadniało nałożenie na skarżącego obowiązku w postaci wynikającej z zaskarżonej decyzji.
Mając zatem na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego i z tych względów, na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r , poz. 1634), skargę oddalił.