II SA/GD 538/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2020-02-05
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyekspertyza technicznapozwolenie na budowęprzebudowataras na dachustan technicznybezpieczeństwo użytkowaniapostępowanie naprawczeWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę spółki na postanowienie nakładające obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej tarasu na dachu budynku, uznając zasadność wątpliwości co do stanu technicznego i bezpieczeństwa.

Spółka złożyła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej tarasu na dachu budynku usługowego. Organy nadzoru budowlanego uznały, że wykonanie tarasu stanowi przebudowę dachu bez wymaganego pozwolenia na budowę i nałożyły obowiązek dostarczenia ekspertyzy w celu oceny stanu technicznego i bezpieczeństwa. Spółka kwestionowała zasadność nałożenia obowiązku, twierdząc m.in. że roboty wykonano na podstawie pozwolenia z 1994 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły brak pozwolenia na budowę tarasu i zasadnie nałożyły obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej ze względu na uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego i bezpieczeństwa.

Sprawa dotyczyła skargi A Spółki z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładające na spółkę obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej tarasu wykonanego na dachu budynku usługowego. PINB nałożył ten obowiązek, uznając, że wykonanie tarasu stanowi przebudowę przegrody zewnętrznej (dachu) budynku, która została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy miały uzasadnione wątpliwości co do jakości i prawidłowości wykonanych robót budowlanych oraz ich wpływu na stan techniczny całego budynku i bezpieczeństwo użytkowników, zwłaszcza w kontekście braku balustrad ochronnych. WINB, rozpatrując zażalenie spółki, utrzymał w mocy postanowienie PINB w części dotyczącej nałożenia obowiązku, ale uchylił je w części dotyczącej terminu, ustalając nowy termin na dostarczenie ekspertyzy. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa, w tym art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, twierdząc, że nie wykazano uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót i że nałożony obowiązek przekracza zakres określony w ustawie. Podnosiła również, że roboty wykonano na podstawie pozwolenia na budowę z 1994 r., a organy wadliwie ustaliły stan faktyczny, pomijając ten fakt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły brak pozwolenia na budowę tarasu, odrzucając argumentację spółki dotyczącą pozwolenia z 1994 r. jako nieuprawniającego do takiej przebudowy. Sąd potwierdził, że organy miały uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego i bezpieczeństwa związanego z wykonanym tarasem, co uzasadniało zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego i nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej jako środka dowodowego w postępowaniu naprawczym. Sąd uznał również, że uzasadnienie postanowień organów było wystarczające i nie naruszało przepisów prawa procesowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ nadzoru budowlanego zasadnie nałożył obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły brak pozwolenia na budowę tarasu, odrzucając argumentację spółki. Wobec uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego i bezpieczeństwa związanego z wykonanym tarasem, nałożenie obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej było uzasadnione jako środek dowodowy w postępowaniu naprawczym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

P.b. art. 81c § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

P.b. art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 80 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.b. art. 3 § pkt 7

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 60

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 63 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nadzoru budowlanego zasadnie nałożyły obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej ze względu na uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego i bezpieczeństwa wykonanego tarasu. Wykonanie tarasu na dachu stanowi przebudowę przegrody zewnętrznej wymagającą pozwolenia na budowę, a spółka nie wykazała posiadania takiego pozwolenia. Organy prawidłowo ustaliły brak pozwolenia na budowę tarasu, odrzucając argumentację spółki opartą na pozwoleniu z 1994 r.

Odrzucone argumenty

Robot budowlane związane z tarasem zostały wykonane na podstawie ostatecznego i prawomocnego pozwolenia na budowę z 23 marca 1994 r. Organy nie wykazały uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót i stanu technicznego obiektu. Nałożony obowiązek dostarczenia ekspertyzy przekracza zakres określony w art. 81c ust. 2 P.b., gdyż obejmuje ocenę stanu technicznego budynku oraz bezpieczeństwa jego użytkowania, a nie tylko stanu technicznego. Organy wadliwie ustaliły stan faktyczny, pomijając fakt wykonania robót na podstawie pozwolenia na budowę.

Godne uwagi sformułowania

roboty budowlane polegające na wykonaniu tarasu na dachu budynku usługowego przy ul. B. w S. z przepisami warunków technicznych, sztuką budowlaną oraz ich wpływem na stan techniczny całego budynku oraz bezpieczeństwo jego użytkowników wykonanie tarasu na dachu budynku [...] należy traktować jako przebudowę przegrody zewnętrznej (dachu) tego budynku, wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę fakt niekontrolowanej realizacji robot budowlanych może powodować uzasadnioną wątpliwość co do ich jakości oraz zgodności z obowiązującymi przepisami twierdzenie skarżącego o legalności tarasu jest gołosłowne, niepoparte dowodem funkcjonowania w obiekcie prawnym pozwolenia na budowę nie ulega wątpliwości, że taka okoliczność utrudnia zweryfikowanie stanu technicznego części obiektu budowlanego, podlegającej przebudowie, ale też sama w sobie nie może implikować skierowania do inwestora obowiązku, uregulowanego w art. 81c ust. 2 P.b.

Skład orzekający

Diana Trzcińska

sprawozdawca

Magdalena Dobek-Rak

członek

Mariola Jaroszewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego w kontekście obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej w przypadku robót budowlanych wykonanych bez pozwolenia na budowę, a także kwestia oceny, czy wykonanie tarasu na dachu stanowi przebudowę wymagającą pozwolenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z wykonaniem tarasu na dachu budynku usługowego oraz interpretacją przepisów Prawa budowlanego. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach o innym charakterze.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i konsekwencji prawnych, a także pokazuje, jak sądy rozpatrują spory dotyczące interpretacji przepisów Prawa budowlanego i obowiązku dostarczenia ekspertyz technicznych.

Samowola budowlana na dachu: czy ekspertyza techniczna jest zawsze konieczna?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 538/19 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2020-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska /sprawozdawca/
Magdalena Dobek-Rak
Mariola Jaroszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1328/20 - Wyrok NSA z 2023-04-20
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 81c ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2020 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Spółki z o.o. z siedziba w W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 lipca 2019 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: jako PINB) postanowieniem z 21 lutego 2019 r., podjętym na podstawie art. 81c ust. 2 w związku z art. art. 51, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186), powoływana dalej jako P.b., nałożył na A. obowiązek dostarczenia w terminie do 31 maja 2019 r. ekspertyzy technicznej (zawierającej stanowisko Konserwatora Zabytków Miasta) określającej zgodność wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu tarasu na dachu budynku usługowego przy ul. B. w S. z przepisami warunków technicznych, sztuką budowlaną oraz ich wpływem na stan techniczny całego budynku oraz bezpieczeństwo jego użytkowników.
PINB w uzasadnieniu tego postanowienia, opisując dotychczasowy przebieg postepowania, wskazał że na skutek pisma z 24 sierpnia 2018 r. Wydziału Obywatelskiego Urzędu Miasta, pracownicy organu 24 sierpnia 2018 r. przeprowadzili czynności kontrolne w budynku usługowym znajdującym się przy ul. B. w S., tj. w restauracji zlokalizowanej na 3 piętrze (IV kondygnacji) oraz na dachu tego budynku. Podczas tych czynności ustalono, że na znacznej części dachu budynku wykonany został taras użytkowy służący dla klientów restauracji znajdującej się na 3 piętrze. Taras wykonano z konstrukcji stalowej opartej na istniejącym płaskim dachu budynku, na której ułożono drewniane deski. Dookoła tarasu wykonano metalowe ogrodzenie. Na tarasie ustawione zostały stoły, ławy, krzesła, siedziska, parasole, lodówka. Dostęp na taras zapewniony był poprzez dźwig osobowy (w kabinie windy oznaczono przycisk 4 piętra, jako "taras letni") oraz schodami z wewnętrznej klatki schodowej obiektu.
Zawiadomieniem z 24 sierpnia 2018 r. organ poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wykonania tarasu na dachu budynku przy ul. B. w S. W toku tego postępowania 18 września 2018 r. przeprowadzone zostały oględziny dachu budynku, podczas których ustalono, że na poziomie IV kondygnacji (3 piętro) usytuowana jest restauracja, z której istnieje możliwość wyjścia na dach klatką schodową zlokalizowaną od strony ulicy K. tj. z restauracji za pomocą drzwi przeciwpożarowych wychodzi się na klatkę schodową prowadzącą na poziom dachu. W czasie oględzin stwierdzono, że na powierzchni dachu istnieje metalowa konstrukcja (zajmująca około ¾ powierzchni dachu), na której położone są deski drewniane. W dniu oględzin stoliki i elementy ogrodzeniowe (które ustawione były na tarasie w trakcie kontroli przeprowadzonej 24 sierpnia 2018 r.) były zdemontowane i ułożone w sztaplach bezpośrednio na powierzchni dachu (poza tarasem). Zaznaczono, że w trakcie oględzin nie było możliwości wjechania na dach dźwigiem osobowym zlokalizowanym wewnątrz m.in. restauracji (nieaktywny był przycisk poziomu tarasu na tablicy w kabinie dźwigu). Ponadto w toku tego postępowania ustalono, że metalowa konstrukcja istniała już w 2017 r. Deski na tarasie zostały ułożone w okresie 2017-2018 r.
Zdaniem organu, wykonanie tarasu na dachu budynku nr [..] należy traktować jako przebudowę przegrody zewnętrznej (dachu) tego budynku, wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę. Mając na uwadze powyższe ustalenia oraz fakt, że przebudowa dachu - wykonanie tarasu, odbyła się bez wymaganego pozwolenia na budowę wydanego przez organ architektoniczno-budowlany oraz bez zatwierdzonej dokumentacji technicznej, PINB stwierdził, że niezbędne jest przedłożenie ekspertyzy technicznej określającej zgodność wykonanych robót budowlanych z przepisami warunków technicznych, sztuką budowlaną oraz ich wpływ na stan techniczny całego budynku i bezpieczeństwo jego użytkowania. Organ wskazał, że nie ma możliwości jednoznacznego ocenienia prawidłowości wykonanych robót, sposobu, trwałości przytwierdzenia metalowej konstrukcji do konstrukcji dachu, a w toku postępowania nie przedłożono dokumentów z których wynikałoby, czy istniejąca uprzednio metalowa konstrukcja została wykonana i zaprojektowana jako element konstrukcyjny tarasu. Kwestia ta winna być wyjaśniona w ekspertyzie technicznej. Organ podkreślił, że ma uzasadnione wątpliwości, co do jakości i prawidłowości wykonanych robót budowlanych.
Określając zakres ekspertyzy technicznej PINB wskazał, że winna ona zawierać inwentaryzację wykonanych robót budowlanych oraz określać ewentualny zakres robót budowlanych koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia przedmiotowej inwestycji do stanu zgodnego z przepisami. Dodał ponadto, że analizie powinien być poddany również fakt, że obecnie taras nie posiada balustrad ochronnych, co stanowi zagrożenie dla ewentualnych użytkowników tarasu. PINB zaznaczył, że wraz z ekspertyzą techniczną A. zobowiązana jest przedłożyć decyzję Konserwatora Zabytków Miasta w sprawie robót budowlanych polegających na wykonaniu tarasu na dachu budynku przy ul. B. w S., gdyż zgodnie z obowiązującymi przepisami prowadzenie robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga uzyskania pozwolenia (decyzji) na prowadzenie tych robót wydanego przez Konserwatora Zabytków Miasta. Budynek nr [...] położony jest w zasięgu strefy konserwacji urbanistycznej zespołu urbanistyczno-krajobrazowego S. wpisanego do rejestru zabytków województwa decyzją nr [..] z 12 lutego 1979 r, gdzie obowiązuje ścisła ochrona struktury przestrzennej, strefa "A" pełnej ochrony historycznej struktury przestrzennej.
PINB poinformował ponadto, że zasadnym jest, w pierwszej kolejności, uzyskanie stanowiska Konserwatora Zabytków Miasta, a następnie przystąpienie do opracowywania ekspertyzy technicznej. Brak akceptacji przedmiotowej inwestycji przez służby konserwatora zabytków uniemożliwi zalegalizowanie zakresu wykonanych robót budowlanych na dachu budynku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: jako WINB), po rozpatrzeniu zażalenia A., postanowieniem z 5 lipca 2019 r., wydanym na postawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej jako k.p.a.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB z 21 lutego 2019 r. w części dotyczącej nałożenia obowiązku, uchylił natomiast w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i ustalił nowy termin do 31 października 2019 r.
WINB podzielił przekonanie organu pierwszej instancji, że fakt niekontrolowanej realizacji robót budowlanych może powodować uzasadnioną wątpliwość co do ich jakości oraz zgodności z obowiązującymi przepisami. Zwłaszcza, jak wskazał PINB, roboty budowlane, w wyniku których powstał taras dachu budynku przy ul. B. w S., należy traktować jako "przebudowę przegrody zewnętrznej", którą wykonano bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę, projektu budowlanego i bez nadzoru właściwego organu.
Odnosząc się do argumentów zażalenia WIB wyjaśnił, że art. 81c ust. 2 P.b. nie daje podstawy do merytorycznego rozstrzygania istoty sprawy administracyjnej. Działania organu w tym trybie zmierzają do wyjaśnienia kwestii technicznych, których celem jest ustalenie stanu faktycznego sprawy. Żądanie przedstawienia określonych dokumentów ma na celu rozszerzenie materiału dowodowego, jest więc postanowieniem o charakterze dowodowym. Dopiero na postawie tak zgromadzonego dowodowego organ będzie rozstrzygał merytorycznie – co do istoty sprawy.
Dodał, że twierdzenie skarżącego o legalności tarasu jest gołosłowne, niepoparte dowodem funkcjonowania w obiegu prawnym pozwolenia na budowę, obejmującego jego wykonanie. Zaprzeczają istnieniu takiego dokumentu informacje Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta oraz Konserwatora Zabytków Miasta. Ponadto strona nie okazała pozwolenia na budowę, na które się powołuje. Z treści art. 3 pkt 7 P.b., który stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego wynika jednoznacznie, że również "konstrukcja" budowlana jest finalną postacią robót budowlanych.
Z uwagi na upływ w toku postępowania zażaleniowego terminu przewidzianego na dostarczenie ekspertyzy technicznej WINB uznał za zasadne uchylenie kwestionowanego postanowienia organu pierwszej instancji w zakresie terminu i określenie nowego terminu wykonania nałożonego obowiązku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku A. (dalej: jako skarżąca) zarzuciła WINB naruszenie art. 81c ust. 2 P.b., art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a., domagając się jego uchylenia w całości i zasadzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 81c ust. 2 P.b. strona skarżąca podniosła, że w zaskarżonym postanowieniu WINB w żadnym miejscu nie wyjaśniono na czym polegają "uzasadnione wątpliwości" i dlaczego właściwe w sprawie organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego (PINB) nie są w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują samodzielnie ich rozstrzygnąć. W ocenie strony skarżącej, nie sposób uznać, że przesłanka "uzasadnionych wątpliwości" została wykazana przez zamieszczenie w uzasadnieniu skarżonego postanowienia na str. 3 zdania: "fakt niekontrolowanej realizacji robot budowlanych może powodować uzasadnioną wątpliwość co do ich jakości (...)". Twierdzenie takie (nawet gdyby było prawdziwe) jest całkowicie gołosłowne. Zgodnie z zasadami logiki z samego faktu "niekontrolowanej realizacji robot budowlanych" nie mogą wynikać wątpliwości co do ich jakości.
Strona skarżąca dodała, że organy administracji publicznej orzekające w sprawie nałożyły na stronę postępowania obowiązek w rozmiarze przekraczającym określony ustawie zakres. Za niedopuszczalne uznać należy sformułowanie nakazujące przedstawienie ekspertyzy dotyczącej "stanu technicznego budynku oraz bezpieczeństwa jego użytkowania" w sytuacji, gdy przepis prawa materialnego, tj. art. 81c ust. 2 P.b. upoważnia jedynie do nałożenia ekspertyzy dotyczącej "stanu technicznego".
Mając na uwadze powyższe, w ocenie skarżącej, WINB naruszył art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji (z korektą w zakresie terminu wykonania nałożonego obowiązku). W ramach kontroli instancyjnej organ wyższego stopnia miał kompetencje do zbadania istnienia przesłanek zastosowania przepisu art. 81c ust. 2 P.b., czego nie uczynił. Jedyna okoliczność, którą ustalił organ wyższego stopnia - "niekontrolowana realizacja robot budowlanych" - nie może zostać uznana za "uzasadnioną wątpliwość" stanowiącą przesłankę zastosowania art. 81c ust. 2 P.b.
Zdaniem skarżącej, organy administracji publicznej orzekające w sprawie naruszyły także przepisy art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego polegające pominięciu wykonania robot budowlanych na podstawie ostatecznego i prawomocnego pozwolenia na budowę. Strona skarżąca wielokrotnie podnosiła w toku postępowaniu, że metalowa konstrukcja tarasu wraz z odeskowaniem została wykonana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z 23 marca 1994 r., która to decyzja powinna znajdować się w zasobach właściwego organu. Podnosiła ponadto, że dysponuje opracowaniem "Remont [..], Etap IV - Remont III pietra i przybudówek", które stanowiło podstawę do wydania tej decyzji. Z opracowania tego wynika, że jednym z elementów wykonywanych w trakcie prac będzie pomost o konstrukcji stalowej w części dachu od strony ul. K. Tymczasem WINB w zaskarżonym postanowieniu uznał, że twierdzenie strony "o legalności tarasu jest gołosłowne, niepoparte dowodem funkcjonowania w obrocie prawnym pozwolenia na budowę", powołując się na informacje Wydziału Urbanistyki i Architektury UM oraz Konserwatora Zabytków Miasta. Nie wyjaśnił przy tym, jakich czynności dokonał w zakresie ustalenia istnienia pozwolenia na budowę. Nie wskazał też, że sprawdzone zostały rejestry wydanych decyzji, ewentualnie rejestry spraw przekazanych do archiwum czy akt brakowanych, nie ustalił czy w odniesieniu do obiektu były wcześniej podejmowane jakiekolwiek czynności kontrolne np. w zakresie warunków technicznych czy przeciwpożarowych, w aktach których mogłyby znajdować się informacje o wydanym pozwoleniu. WINB nie wyjaśnił także, jakie informacje z Wydziału Urbanistyki UM "zaprzeczają istnieniu takiego dokumentu". Za całkowicie sprzeczne z prawem należy uznać stanowisko zakładające, że skoro strona nie przedstawia decyzji o pozwoleniu na budowę, to jest to równoznaczne z tym, że nie została ona wydana. Żaden przepis obowiązującego prawa nie nakazuje stronie przechowywania przez kilkadziesiąt lat wydanych (i zrealizowanych/skonsumowanych) decyzji.
W uzasadnieniu zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 144 k.p.a., skarżąca wskazała, że WINB nie wyjaśnił, na jakiej podstawie dokonał ustaleń faktycznych, nie powołał się na dowody, na których się oparł, a także nie wyjaśnił przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W konsekwencji zaskarżone postanowienie narusza obowiązujące przepisy prawa w stopniu wymagającym wyeliminowania go z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnię zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał m.in., że zawarte w zaskarżonym postanowieniu stwierdzenie: "WINB podziela przekonanie organu pierwszej instancji, że fakt niekontrolowanej realizacji robót budowlanych może powodować uzasadnioną wątpliwość co do ich jakości oraz zgodności z obowiązującymi przepisami", wynika z sytuacji, iż wykonanie otoczonego barierami ochronnymi tarasu restauracyjnego na ¾ powierzchni dachu 4-kondygnacyjnego budynku zmienia jego parametry techniczne (wielkość i układ obciążeń) i użytkowe, co może implikować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Ustaleń o braku pozwolenia na budowę tarasu organ II instancji dokonał na podstawie dokumentów zgromadzonych przez PINB, pozostających w jego aktach i dowodzących tej okoliczności. Ponadto, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60 P.b. (dokumentacja budowy i dokumentacja powykonawcza, również inne dokumenty i decyzje dotyczące obiektu) oraz opracowania projektowe i dokumenty techniczne robot budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania (art. 63 ust.1 P.b.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych.
Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu, który uzasadniałby ich wyeliminowanie z obrotu prawnego, stosownie do art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako P.p.s.a.).
W świetle zarzutów skargi rozstrzygnięcia sądu wymaga, czy w stanie faktycznym sprawy organ nadzoru budowlanego zasadnie nałożył na inwestora A. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej określającej zgodność wykonanych robót budowlanych polegających na wykonaniu tarasu na dachu budynku usługowego przy ul. B. w S. z warunkami technicznymi, sztuką budowlaną oraz wpływ tych robót na stan techniczny całego budynku oraz bezpieczeństwo jego użytkowania, zamiast dokonać samodzielnej oceny w ramach posiadanej wiedzy i możliwości.
Rozważając powyższe uwzględnić należy treść art. 81c ust. 2 P.b, który jednoznacznie zezwala organom nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Zgodnie z ust. 1 art. 81c P.b. wykonania obowiązku można żądać odpowiednio od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Z brzmienia ust. 1 wynika ponadto, co nie jest kwestionowane w orzecznictwie, że nakaz przedłożenia ekspertyzy lub oceny technicznej powinien być skierowany przede wszystkim do tego, kto spowodował nieprawidłowości. Przy czym, należy uwzględnić, że art. 81c P.b. ma charakter ogólny i procesowy, i zasadniczo powinien być stosowany w związku z odpowiednimi przepisami szczegółowymi ustawy Prawo budowlane. Przyjmuje się w szczególności, że może być stosowany w ramach prowadzonego postępowania naprawczego (art. 50, art. 51 P.b) albo przy sprawowaniu nadzoru nad prawidłowością utrzymania obiektów budowlanych (art. 62-66 P.b.). W rozpatrywanym przypadku PINB wdrożył postępowanie naprawcze wobec skarżącej, uznając że roboty budowlane zostały wykonane bez pozwolenia na budowę – przebudowę przegrody zewnętrznej jaką jest dach budynku.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów procesowych, wskazujących na naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w ustaleniach faktu wykonania analizowanych robót budowlanych w oparciu o pozwolenie na budowę, wskazać należy, że zarzut ten jest chybiony. Skarżąca powołuje się w tym zakresie w skardze na pozwolenie na budowę z 28 marca 1994 r., jako uprawniające ją do wykonania robót związanych z przebudową dachu budynku na taras. Analiza treści tego pozwolenia przeczy jednak stanowisku skarżącej, bowiem dotyczyło ono przebudowy kondygnacji poddaszowej i elementów zwieńczenia dachu, a także robót elewacyjnych. Bez wątpienia nie uprawniało ono do przebudowy dachu i adaptacji go na taras. Organ nadzoru budowlanego, niezależnie od tego, zwrócił do organu architektoniczno – budowlanego o udzielenie informacji, czy została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę tarasu (w tym stelażu pod podłogę i osłon) na dachu budynku przy ul. B. w S., uzyskując odpowiedź negatywną (pismo z 11 października 2018 r. – k. 38 kat administracyjnych). Również zachowanie skarżącej przeczy tezie, by roboty budowlane związane z przebudową dachu wykonała w oparciu o zgodę budowlaną. Gdyby tak było, skarżąca nie występowałaby do Konserwatora Zabytków Miasta z wnioskiem w sprawie wydania pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych na dachu budynku położonego przy ul. B. w S. w piśmie z 2 marca 2017 r. Prawidłowo zatem organy ustaliły, na podstawie posiadanej dokumentacji, i w oparciu o jej ocenę, zgodną z zasadami logiki, że roboty budowlane związane z tarasem na dachu analizowanego budynku zostały wykonane bez pozwolenia na budowę.
Co do zasadności merytorycznej wydanego postanowienia, wskazać należy, że słusznie organy orzekające wskazały na dowodowy charakter ekspertyzy, do której przedłożenia zobowiązano skarżącą. Słusznie też argumentuje skarżąca, że dla zastosowania art. 81 c ust. 2 P.b. nie jest wystarczające proste twierdzenie organu o wątpliwościach co do jakości robót budowlanych, jakości wyrobów budowlanych, czy stanu technicznego obiektu budowlanego. Organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest uargumentować, na czym te wątpliwości polegają w konkretnych okolicznościach i je uzasadnić. W okolicznościach niniejszej sprawy, ocena, że zostały spełnione przesłanki zastosowania art. 81c ust. 2 P.b. nie nosi znamion wadliwej.
Myli się skarżąca twierdząc, że podstawą faktyczną dla wydania tego rozstrzygnięcia było wyłącznie uznanie, że roboty budowlane wykonane zostały bez pozwolenia na budowę, a więc poza procesem reglamentacji. Nie ulega wątpliwości, że taka okoliczność utrudnia zweryfikowanie stanu technicznego części obiektu budowlanego, podlegającej przebudowie, ale też sama w sobie nie może implikować skierowania do inwestora obowiązku, uregulowanego w art. 81c ust. 2 P.b. Tak też nie było w okolicznościach niniejszej sprawy. Organ I instancji, wskazując na zakres robót budowlanych związanych z przebudową dachu, ich wpływ na cały budynek, związany z tym, że prowadzi ona do zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego oraz ich immanentny wpływ na cały budynek, jednoznacznie wskazał na uzasadnione wątpliwości co do wytrzymałości konstrukcji metalowej zamontowanej na dachu i jej przystosowania do przewidzianej funkcji. Podobnie, organ akcentował, że nie ma możliwość weryfikacji prawidłowości wykonanych robót z przepisami technicznymi i ich oceny na stan techniczny całego budynku. Trudno abstrahować od faktu, że roboty budowlane wykonane przez skarżącą w związku z przebudową dachu i adaptacją go na taras prowadzą do zmiany parametrów użytkowych i technicznych obiektu budowlanego, na co wskazywał także organ odwoławczy. W tej sytuacji, wątpliwości co do stanu technicznego obiektu, w tym jakości wykonanych robót i użytych materiałów są bezpośrednio powiązane z oceną wpływu wykonanych robót na bezpieczeństwo ludzi. Zdaniem sądu, wątpliwości te są w pełni uzasadnione, a ich charakter uzasadnia zastosowanie instytucji uregulowanej w art. 81c ust. 2 P.b. Przedłożona ekspertyza ma zaś stanowić środek dowodowy w postępowaniu naprawczym.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 k.p.a., poprzez wadliwe uzasadnienie wydanego postanowienia oraz utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji, mimo podstaw do jego uchylenia. Jak wskazano powyżej, sąd nie podzielił stanowiska o braku przesłanek do nałożenia obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej w okolicznościach niniejszej sprawy. Wbrew twierdzeniom skargi, organ II instancji wyjaśnił zarówno podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jego motywy. Argumentacja organu pozwala jednocześnie na weryfikację zajętego stanowiska, zaś okoliczność, że skarżąca nie zgadza się z nim nie oznacza naruszenia wskazanych przepisów.
Mając powyższe na uwadze, sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a sąd orzekł w postępowaniu uproszczonym, do czego uprawnia powołany przepis w sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu, na które służy zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI