II SA/GD 537/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-09-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja ludnościwymeldowaniepobyt stałyopuszczenie lokaluprawo administracyjnelokal mieszkalnydom dzieckapełnoletność

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę w sprawie o wymeldowanie, uznając, że skarżący dobrowolnie opuścił miejsce stałego zameldowania, mimo że jego lokal już nie istniał.

Sprawa dotyczyła wymeldowania S. H. z lokalu przy ul. [...] w G., który został zburzony. Skarżący argumentował, że nie opuścił miejsca pobytu dobrowolnie, ponieważ jako dziecko trafił do domu dziecka, a po uzyskaniu pełnoletności zamieszkał z matką w innym mieście. Sąd uznał, że skarżący dobrowolnie opuścił miejsce stałego zameldowania, ponieważ od momentu uzyskania pełnoletności mieszkał w M., a lokal w G. już nie istniał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę S. H. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w G. Lokal ten został zburzony, a skarżący wraz z matką otrzymali ekwiwalent i wyprowadzili się. Skarżący podnosił, że nie opuścił miejsca pobytu dobrowolnie, ponieważ jako dziecko trafił do domu dziecka, a po pełnoletności zamieszkał z matką w M. Sąd uznał, że przesłanka utraty uprawnień do lokalu, która wcześniej była kluczowa w sprawach o wymeldowanie, straciła moc obowiązującą po wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Skupiono się na fakcie opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Sąd stwierdził, że skarżący dobrowolnie opuścił miejsce stałego zameldowania w G., ponieważ od momentu uzyskania pełnoletności (1989 r.) mieszkał w M., a lokal w G. nie istniał już od około 1978 r. Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, osoba taka może zostać wymeldowana, jeśli od momentu uzyskania pełnoletności faktycznie mieszka w innym miejscu, a dotychczasowy lokal stałego zameldowania nie istnieje.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest faktyczne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego od momentu uzyskania pełnoletności. Fakt, że lokal już nie istnieje, a osoba od lat mieszka gdzie indziej, przesądza o dobrowolności opuszczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (4)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 15 § 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Podstawa do orzekania o wymeldowaniu, która wymaga ustalenia, czy osoba utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu i opuściła go bez wymeldowania, lub czy opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez co najmniej 6 miesięcy, a nowego miejsca pobytu nie można ustalić. Po wyroku TK K 20/01, przesłanka utraty uprawnień do lokalu straciła moc.

Pomocnicze

u.e.l.i.d.o. art. 9 § 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Przepis uzależniający zameldowanie od przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu. Utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego K 20/01.

p.u.s.a. art. 97 § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Reguluje przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania przez sąd na mocy art. 151.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący od momentu uzyskania pełnoletności mieszka w M., a lokal w G. nie istnieje. Przesłanka utraty uprawnień do lokalu straciła moc obowiązującą.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie opuścił dobrowolnie miejsca pobytu stałego, ponieważ jako dziecko trafił do domu dziecka. Miejsce pobytu skarżącego było znane, gdyż podawał adres w G. przy składaniu wniosków o dokumenty. Kwestia wypłaty ekwiwalentu przez WAM. Prawo do ubiegania się o mieszkanie zastępcze.

Godne uwagi sformułowania

zameldowanie, jako instytucja prawa administracyjnego, ma na celu potwierdzenie faktycznego zamieszkiwania w danym lokalu. Skoro zatem przedmiotowy lokal nie istnieje, nie funkcjonuje także instytucja zameldowania w nim. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób. Oznacza to, że istotna jest rejestracja stanu faktycznego, a nie stanu prawnego.

Skład orzekający

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Kowalik-Grzanka

członek

Krzysztof Gruszecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w kontekście nieistniejących lokali i sytuacji osób, które jako dzieci trafiły do placówek opiekuńczych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy lokal stałego zameldowania został zburzony, a osoba od lat mieszka gdzie indziej. Zmiany w przepisach po wyroku TK mogą wpływać na stosowanie tego orzecznictwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak zmiany w prawie (wyrok TK) wpływają na praktykę administracyjną i jak sądy interpretują przepisy dotyczące podstawowych kwestii, jak wymeldowanie, w nietypowych sytuacjach (nieistniejący lokal). Ma też ciekawy wymiar ludzki związany z losami skarżącego.

Czy można wymeldować kogoś z miejsca, które już nie istnieje? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 537/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-09-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Arkadiusz Despot-Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Kowalik-Grzanka
Krzysztof Gruszecki
Symbol z opisem
605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka As. WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Beata Kaczmar po rozpoznaniu w dniu 22 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. H. na decyzję Wojewody z dnia 14 stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda decyzją z dnia 14 stycznia 2002 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 13 listopada 2001 r. w części orzekającej o wymeldowaniu S. H. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...]w G.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że z wniosku Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w G. wszczęto postępowanie w sprawie o wymeldowanie Pana S. H. i Pani S. H. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. W uzasadnieniu podano, że wymienieni nie zamieszkują w powyższym lokalu. S. H. i jej syn S. H. mieszkali w domku jednorodzinnym, który został zburzony, a na jego miejscu wybudowano wieżowiec. Wyżej wymienieni otrzymali od WAM-u ekwiwalent i wyprowadzili się bez wymeldowania.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił,
co następuje:
Właścicielem posesji przy ul. [...] w G., na której znajdował się nieistniejący już lokal nr 2, była Wojskowa Agencja Mieszkaniowa w G.. Powyższy lokal został zburzony, zaś S. H. z synem S. H. otrzymali ekwiwalent i wyprowadzili się. W miejscu dawnego budynku wybudowano wieżowiec, w którym znajduje się nowy lokal nr [...], a zamieszkuje w nim S. K. Mimo opuszczenia miejsca zameldowania na pobyt stały, wymienieni nie dokonali wymeldowania. Obecnie zamieszkują w lokalu nr [...] przy ul. [...] w M.
Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu S. H. i S. H. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. uznając, iż spełniono przesłanki art. 15 ust. 2 części I ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. wymienieni utracili uprawnienia do przebywania w lokalu i opuścili go bez wymeldowania się.
Z powyższą decyzją nie zgodził się S. H. i wniósł od niej odwołanie. Skarżący uznał decyzję za krzywdzącą.
Rozpoznając sprawę organ II instancji zważył, co następuje:
Przedmiotem postępowania w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki wymeldowania zawarte w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 32 z 1984 r., poz. 174, z późn. zm.). Wskazany artykuł stanowi, iż podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która:
- utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu, którego dotyczy postępowanie oraz lokal ten opuściła bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się lub
- bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim przez okres co najmniej 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.
W niniejszej sprawie ma zastosowanie część I wskazanego przepisu, gdyż miejsce pobytu S. H. jest znane. Skarżący odbywa karę pozbawienia wolności. Do podjęcia zatem decyzji o wymeldowaniu wymienionego konieczne jest ustalenie, czy utracił on uprawnienia do zajmowania spornego lokalu oraz czy opuścił go w sposób trwały i dobrowolny.
W sprawie bezsporne jest, że tytuł prawny do nowego lokalu nr [...] przy ul. [...] w G. przysługuje Panu S. K. Skarżącemu przysługiwały zaś uprawnienia do zamieszkiwania w nieistniejącym już lokalu nr [...]. W związku z wyburzeniem budynku, w którym zamieszkiwał S. H. wraz z matką, utracił on również wszelkie uprawnienia do nieistniejącego lokalu.
Następnie organ odwoławczy podał, iż ponieważ do podjęcia decyzji o wymeldowaniu konieczne jest ustalenie, że łącznie spełniono obie przesłanki wymeldowania należy ocenić, czy wymieniony opuścił sporny lokal.
Organ II instancji stwierdził, że z materiału dowodowego sprawy, w szczególności z wyjaśnień złożonych przez S. H. wynika, że w roku 1977 jako 6-cio latek został umieszczony w Domu Dziecka, gdzie przebywał do roku 1989, tj. do osiągnięcia pełnoletności. Po opuszczeniu Domu Dziecka skarżący zamieszkał u swojej matki S. H. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w M., gdzie zamieszkuje do chwili obecnej. S. H. opuszczając Dom Dziecka nie miał możliwości zamieszkania w miejscu stałego zameldowania, bowiem lokal nr [...] przy ul. [...] w G. znajdował się w domu jednorodzinnym, który został zburzony przed 1978 rokiem. Na tym miejscu powstał nowy budynek, jednak istniejący pod tym samym adresem lokal nr [...] zamieszkuje rodzina K., która jest jego właścicielem, a S. H. nie ma do przebywania w nim żadnych uprawnień.
Organ II instancji wskazał, że zameldowanie, jako instytucja prawa administracyjnego, ma na celu potwierdzenie faktycznego zamieszkiwania w danym lokalu. Skoro zatem przedmiotowy lokal nie istnieje, nie funkcjonuje także instytucja zameldowania w nim.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. H. podał, że w całości nie zgadza się z powyższą decyzją. Skarżący wskazał, iż nie z własnej woli opuścił miejsce pobytu stałego. Mając 6 lat trafił do Domu Dziecka, gdzie przebywał do czasu uzyskania pełnoletności. Po opuszczeniu Domu Dziecka zamieszkał z matką w M. w domu jej konkubenta, gdzie mieszka do dnia dzisiejszego.
Następnie skarżący podał, że składając wnioski o wydanie dowodu osobistego oraz paszportu jako adres pobytu stałego podawał adres w G. przy ul. [...]. Wobec tego nie można twierdzić, iż nie można było ustalić jego miejsca pobytu.
Skarżący w dalszej części skargi zakwestionował fakt wypłaty przez Wojskową Agencję Mieszkaniową ekwiwalentu związanego z wyburzeniem domu jednorodzinnego, w którym był wraz z matką zameldowany.
Nadto skarżący podał, że zgadza się z tym, iż nie ma prawa do mieszkania w lokalu znajdującym się w wieżowcu, ale w zaistniałej sytuacji ma prawo ubiegania się o mieszkanie zastępcze.
W piśmie z dnia 6 września 2004 r. skarżący podtrzymał zarzuty i twierdzenia zawarte w skardze.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Rozstrzygając niniejszą sprawę należało mieć na względzie, że przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który uzależniał zameldowanie na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące od przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie i do którego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji odsyłał przepis art. 15 ust. 2 niniejszej ustawy, utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. w związku z wejściem w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K 20/01, stwierdzającego jego niezgodność z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzenie niezgodności z Konstytucją niniejszego przepisu oznacza, że w sprawach o wymeldowanie utraciła znaczenie przesłanka utraty uprawnień do przebywania w lokalu, jako niekonstytucyjna. Ocenie podlegać może jedynie czy osoba, której dotyczy decyzja o wymeldowaniu, opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego.
Wobec powyższego Sąd oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji wziął pod uwagę, czy organ administracji rozpatrując sprawę rozważył przesłankę dotyczącą "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu".
W przedmiotowej sprawie bezspornym był fakt, że skarżący opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego w G. przy ul. [...]. Skarżący bowiem w wieku 6 lat został umieszczony w Domu Dziecka, a następnie po uzyskaniu pełnoletności zamieszkał wraz z matką w M.
W przypadku skarżącego brak jest podstaw uzasadniających twierdzenie, iż nie opuścił dobrowolnie dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Istotny dla rozstrzygnięcia sprawy jest fakt, iż po opuszczeniu w związku z uzyskaniem pełnoletności Domu Dziecka, skarżący zamieszkał w M., gdzie jak podał w skardze mieszka do dnia dzisiejszego. Skarżący, jak wynika z akt administracyjnych urodził się 13 czerwca 1971 r., co oznacza, iż 18 lat ukończył 13 czerwca 1989 r. W związku z tym, co najmniej od drugiej połowy czerwca 1989 r. mieszka w M. W tym czasie nie istniał już budynek w G., w którym skarżący wraz z matką był zameldowany, gdyż uległ rozbiórce około 1978 r. Wobec tego brak jest podstaw pozwalających uznać, iż opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie było dobrowolne i nie nosi cech trwałości. Na ocenę dobrowolności opuszczenia przez skarżącego dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie ma wpływu fakt umieszczenia go jako małoletniego dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej - Domu Dziecka, gdyż jako małoletni podlegał regulacjom zawartym w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.
Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób. Oznacza to, że istotna jest rejestracja stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Wobec tego bez znaczenia pozostaje fakt, czy skarżący posiada uprawnienia do lokalu, w którym zamieszkuje w M.
Ponadto jako bezzasadny należało uznać zarzut skarżącego, iż jego miejsce pobytu było znane, gdyż jak wynika z treści zaskarżonej decyzji organ administracji oparł się wyłącznie na pierwszej przesłance wymeldowania, wymienionej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Podnoszone przez skarżącego kwestie uprawnień do lokalu zastępczego oraz faktycznej wypłaty ekwiwalentu przez Wojskową Agencję Mieszkaniową nie podlegają rozstrzyganiu w sprawach z zakresu ewidencji ludności, gdyż wykraczają poza przedmiot regulacji zawartej w ustawie mającej zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI