II SA/Gd 532/25

II SA/Gd 532/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-12-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Katarzyna Krzysztofowicz /sprawozdawca/
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący/
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Generalny Konserwator Zabytków
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Specjalista Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na czynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej budynku mieszkalnego położonego w miejscowości Sztum, pod adresem ul. Marii Skłodowskiej – Curie 3, na działce nr [...] do wojewódzkiej ewidencji zabytków postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu M. K. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
M. K. (dalej jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na czynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Gdańsku (dalej jako: PWKZ) w przedmiocie włączenia karty ewidencyjnej do wojewódzkiej ewidencji zabytków, domagając się stwierdzenia bezskuteczności tej czynności w odniesieniu do budynku mieszkalnego położonego w miejscowości S., pod adresem ul. M. [...], na działce nr [...].
W skardze zarzucił organowi naruszenie:
1. prawa materialnego, tj. art. 22 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2022 r., poz. 840 ze zm.), dalej: "u.o.z.", w z § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę (Dz. U. z 2021 r., poz. 56), dalej jako: "rozporządzenie w sprawie prowadzenie rejestru zabytków", poprzez bezpodstawne i dowolne uznanie budynku za zabytek w sytuacji, gdy nie posiada on cech zabytku w myśl art. 3 pkt 1 i 2 u.o.z. oraz poprzez umieszczenie karty ewidencyjnej przedmiotowego budynku w wojewódzkiej ewidencji zabytków bez sprawdzenia czy dane w niej zawarte są wyczerpujące i zgodne ze stanem faktycznym, oraz czy budynek spełnia przesłanki definicji zabytku w myśl przywołanej ustawy, w szczególności braku stosownej dokumentacji potwierdzającej kluczowe w tej sprawie ustalenia;
2. art. 31 ust. 2 i 3 w zw. z art. 64 ust. 1 - 3 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na dopuszczeniu ograniczenia własności pomimo braku przyczyny uzasadniającej takie ograniczenie i przy zaniechaniu wyjaśnienia czy przyczyna taka w istocie wystąpiła oraz poprzez brak wyważenia interesu indywidualnego skarżącego jako właściciela nieruchomości z interesem publicznym zgodnie z zasadą proporcjonalności, a tym samym arbitralne przyznanie prymatu ochronie zabytków nad ochroną własności, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa własności skarżącego.
W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że jest właścicielem nieruchomości mieszczącej się pod adresem S., ul. M. [...] (działka nr [...]), na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny włączony do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków (dalej jako: WEZ). W dniu 30 kwietnia 2025 r. skarżącemu doręczono pismo PWKZ z informacją, że organ odmawia wyłączenia budynku z WEZ i wtedy skarżący dowiedział się o wpisie. Uprzednio wystąpił o wykreślone budynku z GEZ Gminy Sztum, lecz nie wiedział o włączeniu budynku do WEZ.
Wobec powyższego, w dniu 14 maja 2025 r. skierował do PWKZ wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dokonanego wpisem do WEZ, a pismem z 27 maja 2025 r. skierował wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie szczegółowych informacji dotyczących daty wpisu, podstawy prawnej oraz treści karty ewidencyjnej dla budynku. PWKZ nie udzielił odpowiedzi ani na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ani na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, do dnia sporządzenia niniejszej skargi. Wobec tego skarżący nie posiada informacji kiedy dokładnie dokonano wpisu budynku do WEZ, ani jakie dokumenty posiada organ, które świadczą o zabytkowym charakterze budynku. Mając jednak na uwadze, że wojewódzkie ewidencje zabytków zostały utworzone na podstawie przepisów u.o.z. założono, że włączenie budynku nastąpiło po utworzeniu WEZ, a przed dokonaniem nowelizacji przepisów p.p.s.a., która weszła w życie 1 czerwca 2017 r.
Odnosząc się do naruszenia przepisów prawa materialnego skarżący zauważył, że w treści pisma z dnia 17 kwietnia 2025 r. wskazano cechy świadczące o rzekomo zabytkowym charakterze budynku. Nie udostępniono jednak skarżącemu kopii karty ewidencyjnej budynku. Pominięto również stan techniczny nie pozwalający na bezpieczne zrealizowanie prac remontowych mających na celu renowację budynku, ograniczając się jedynie do informacji, że wprowadzone w budynku zmiany nie doprowadziły do zmiany jego zabytkowego charakteru. W wyniku dokonanej czynności, w wymiarze skutków prawnych doszło natomiast do ograniczenia prawa własności nieruchomości skarżącego poprzez błędne wskazanie budynku mieszkalnego w WEZ bez weryfikacji stanu faktycznego i sprawdzenia czy rzeczywiście posiada on walory zasługujące na umieszczenie go w ewidencji zabytków.
Podczas sporządzania karty ewidencyjnej nie umożliwiono właścicielowi odniesienia się do twierdzeń organu dotyczących historycznych walorów budynku. Nie zostało przeprowadzone żadne postępowania dowodowe, w którym właściciel mógłby uczestniczyć i do którego mógłby się odnieść po zgromadzeniu materiału dowodowego. W ocenie skarżącego można zatem uznać, że wpis został dokonany w sposób arbitralny.
Zwrócono też uwagę, że przepisy prawa stanowiące podstawę do dokonania analogicznego wpisu do gminnej ewidencji zabytków zostały ocenione przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku 1 maja 2023 r., sygn. akt P 12/18, zaś w orzecznictwie wskazuje się, że włączenie karty ewidencyjnej obiektu do WEZ niesie za sobą dla właścicieli takiego obiektu liczne konsekwencje ograniczające możliwość wykonywania prawa własności oraz nakłada liczne zobowiązania.
Mając to na uwadze wniesiono o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżanej czynności PWKZ oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę PWKZ wniósł o jej oddalenie wskazując, że zaskarżana czynność nie istnieje.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że nie włączył do WEZ karty ewidencyjnej budynku, a sposób ochrony konserwatorskiej polegający na zaewidencjonowaniu budynku wynika z włączenia jego karty adresowej do gminnej ewidencji zabytków Miasta i Gminy Sztum (GEZ). Włączenie budynku do GEZ nastąpiło w konsekwencji przyjęcia Zarządzenia nr 20 PWKZ z 6 grudnia 2010 r. w sprawie: Wykazu zabytków nieruchomych z terenu województwa p. wyznaczonych przez Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków do ujęcia w gminnych ewidencjach zabytków. Integralną częścią Zarządzenia nr 20 jest wyciąg z wykazu zabytków nieruchomych z terenu województwa p. obejmujący zabytki z terenu Miasta i Gminy Sztum wskazane przez PWKZ do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków Miasta i Gminy Sztum. Wykaz opracowano w oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 75, poz. 474; dalej jako: "ustawa zmieniająca"), zgodnie z którym: w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy wojewódzki konserwator zabytków przekaże wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) i staroście wykaz zabytków, o których mowa w art. 1 pkt 5 lit. b niniejszej ustawy oraz wykaz zabytków nieruchomych wyznaczonych przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Na mocy art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej ustawodawca zobowiązał wójta (burmistrza, prezydenta) do założenia gminnej ewidencji zabytków w terminie 2 lat od dnia przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków, o którym mowa w art. 7 ustawy zmieniającej. Zatem, włączenie karty adresowej przedmiotowego budynku do GEZ nastąpiło w trybie art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej, określającego zasady założenia zasobu GEZ, którego trzon stanowiły karty adresowe zabytków wyszczególnionych w Wykazie przekazanym Burmistrzowi pismem PWKZ z dnia 12 czerwca 2015 r. Za pominięcie po stronie organu PWKZ uznał niewłączenie karty ewidencyjnej budynku uwzględnionego w Wykazie do zasobu WEZ. Wobec faktu nieopracowania dotychczas przez PWKZ karty ewidencyjnej budynku w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 22 ust. 5 pkt 2 u.o.z. Tym samym, w odniesieniu do zabytków ujętych w Wykazie i następnie ujętych w GEZ w trybie art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej, ale nie ujętych w WEZ w trybie art. 6 ust 1 ustawy zmieniającej - skutki prawne wynikające z ujęcia budynku w Wykazie obowiązują od momentu przekazania Wykazu organowi wykonawczemu Miasta i Gminy Sztum, do momentu włączenia karty ewidencyjnej budynku do WEZ.
Dalej organ podkreślił, że czynnością materialno-techniczną, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., było więc sporządzenie przez PWKZ Wykazu, który stanowił materialnoprawne źródło obligatoryjnego zaewidencjonowania przez Burmistrza zabytku w GEZ. Przy czym zauważył, że ujęcie poszczególnych zabytków w Wykazie, a następnie karty adresowej budynku w GEZ, nie nastąpiło w związku ze stosowaniem przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, tj. ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), tj. nie miało charakteru postępowania jurysdykcyjnego. Oczywiste jest bowiem, że uwzględnienie budynku w Wykazie opracowanym przez PWKZ w 2010 roku wynikało ze stwierdzenia przez organ, że charakteryzuje się on cechami uzasadniającymi objęcie go formą ochrony konserwatorskiej ze względu na posiadane przez ten obiekt wartości historyczne, artystyczne lub naukowe. Zabytki uwzględnione w Wykazie zostały wyselekcjonowane przez inspektorów ochrony zabytków posiadających ekspercką wiedzę i doświadczenie w dziedzinie konserwatorstwa, zabytkoznawstwa i integralnie związanym z tymi dziedzinami procesem waloryzacji zabytków. W tym zakresie zasadne jest również odwołanie się i "poszukiwanie norm postępowania" do ogólnych zasad postępowania administracyjnego z k.p.a., jak zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) czy zasady pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.). Organ wskazał także z jakich przyczyn i za jakie walory uznał przedmiotowy budynek za nośnik wartości historycznych podlegających ochronie.
Odnosząc się do argumentacji strony w zakresie ograniczenia jego praw właścicielskich PWKZ wyjaśnił, że włączenie zabytku do GEZ stanowi najłagodniejszy sposób ingerencji w prawo własności jego właściciela, dopuszczalny na gruncie u.o.z. Organ podkreślił, że ujęcie zabytku w gminnej ewidencji zabytków nie niweczy podstawowych uprawnień właścicielskich składających się na treść prawa własności, takich jak możliwość korzystania z zabytkowej nieruchomości, pobierania pożytków, bezpośredniego lub pośredniego eksploatowania obiektu. Nie ingeruje ono zatem w istotę tego prawa, nie uniemożliwia prowadzenia robót budowlanych przy zabytku.
W piśmie procesowym z 5 sierpnia 2025 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z pisma Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 28 lipca 2025 r., znak AKO.1331.103.2025 celem wykazania faktu braku ujęcia przedmiotowej nieruchomości w wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz w rejestrze zabytków. Jak wyjaśniła strona, pismo to zostało jej doręczone 5 sierpnia 2025 r. i wynika z niego, że przedmiotowa nieruchomości nigdy nie została ujęta w WEZ województwa p., ani w rejestrze zabytków. Dokument przeczy prezentowanemu przez organ stanowisku, iż "podstawę włączenia budynku do GEZ stanowiło włączenie go do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytków" (vide: pismo organu z 9 czerwca 2025 r.). Skoro budynek nie był nigdy włączony do WEZ, to podstawy jego włączenia do GEZ nie mógł stanowić art. 22 ust. 5 pkt 2 u.o.z.
Nadto, skoro budynek nie był nigdy ujęty w rejestrze zabytków, podstawy włączenia do GEZ nie mógł również stanowić art. 22 ust. 5 pkt 1 ustawy. Po wykluczeniu art. 22 ust. 5 pkt 1 oraz 2 ustawy jako podstawy ujęcia budynku w GEZ, do rozważenia pozostaje jedynie art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy w brzmieniu: W gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwa torem zabytków. W przedstawionych okolicznościach nie budzi wątpliwości, że włączenie do GEZ nastąpiło właśnie w oparciu o tę (niekonstytucyjną) normę.
Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2025 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 208 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., Sąd uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 p.p.s.a.).
Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (czynności), nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
W rozważanym wypadku mamy do czynienia ze skargą na działanie organu administracji publicznej związane z ujęciem nieruchomości w wojewódzkiej ewidencji zabytków (w skrócie WEZ), o której mowa w art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1292), dalej jako: "u.o.z.".
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę podziela pogląd wyrażony w szeregu orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, że ujęcie zabytków w WEZ stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. np. wyroki NSA: z 8 maja 2018 r. sygn. akt II OSK 1926/17, z 9 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 254/15,
z 26 października 2016 r. sygn. akt II OSK 96/15; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzecznia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Włączenie karty ewidencyjnej zabytku do WEZ rozstrzyga bowiem o podporządkowaniu indywidualnej nieruchomości pod obowiązki określone w u.o.z., jednak sama treść obowiązku jest określona w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Ponadto czynność ta ma charakter publicznoprawny i będąc skierowana do indywidualnego podmiotu dotyczy jego obowiązków wynikających z przepisów prawa (zob. również wyroki NSA: z 19 grudnia 2023 r., sygn. akt
II OSK 1771/22 i z 21 listopada 2023 r. sygn. akt II OSK 1573/22 oraz postanowienie z 18 maja 2021 r. sygn. akt II OZ 218/21; CBOSA).
Należy też zauważyć, że czynność z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. musi charakteryzować się pewnymi cechami, tj.: mieć charakter zewnętrzny, czyli być skierowana do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi; być skierowana do indywidualnego podmiotu, a więc nie mieć charakteru generalnego; mieć charakter publicznoprawny (należeć do materii z zakresu administracji publicznej i mieć charakter władczy); dotyczyć uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz zostać podjęta przez podmiot wykonujący administrację publiczną. Wskazane cechy stanowią konieczny warunek, którego spełnienie umożliwia poddanie danej czynności ocenie sądu administracyjnego. Przy czym przedmiotem kontroli sądowej może być tylko konkretna czynność podjęta przez organ administracji publicznej, o określonej treści, będąca zarazem wynikiem stosowania przez ten organ prawa w postaci konkretyzacji prawa materialnego, wyrażonej w określonej formie. Sąd administracyjny może kontrolować tylko wymierny i skonkretyzowany prawnie wynik podjętego przez organ władczego działania (zob. postanowienie NSA z 3 sierpnia 2022 r., sygn. akt III OSK 2438/22, CBOSA). Nie ulega wobec tego wątpliwości, że zaskarżana czynność musi istnieć.
Zaskarżona niniejszą skargą czynność miała dotyczyć włączenia karty ewidencyjnej budynku mieszkalnego, znajdujących się na działce nr [...] w S., do Wojewódzkiej Ewidencji Zabytów (WEZ).
Zgodnie z art. 3 pkt 1 u.o.z. zabytek to nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Dana rzecz lub nieruchomość stanowi zatem zabytek, jeżeli jej wartości historyczne, naukowe lub artystyczne są wyższe niż przeciętne.
Z art. 22 ust. 2 u.o.z. wynika natomiast, że wojewódzki konserwator zabytków prowadzi wojewódzką ewidencję zabytków w formie kart ewidencyjnych zabytków znajdujących się na terenie województwa. Karta zabytku może być założona i następnie dołączona do rejestru zabytków tylko w stosunku do takiej nieruchomości lub rzeczy ruchomej, która stanowi zabytek. Włączenie danego obiektu do ewidencji zabytków traktować należy zatem jako środek ochrony danego obiektu uznanego za zabytkowy i wiążący się z pewnymi ograniczeniami względem nieruchomości ujętej w takiej ewidencji. Z chwilą włączenia zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków po stronie jego właściciela lub posiadacza materializują się bowiem obowiązki określone w art. 5, art. 28 ust. 1, art. 110 i art. 113 u.o.z.
Kluczowe w sprawach skarg na czynność w sprawie ujęcia zabytku w ewidencji zabytków jest zatem ustalenie czy rzeczywiście taka karta ewidencyjna została dla danego zabytku założona. Z treści art. 22 ust. 2 u.o.z. wynika bowiem jednoznacznie, że WEZ jest prowadzona w formie zbioru kart ewidencyjnych zabytków. Zatem włączenie danej nieruchomości do WEZ polega na sporządzeniu karty ewidencyjnej (adresowej) zabytku znajdującego się na tej nieruchomości (w przypadku zabytków nieruchomych), która to karta razem z innymi kartami zabytków tworzyć będzie zbiór kart ewidencyjnych.
W niniejszej sprawie Konserwator wyjaśnił natomiast, że zaskarżona czynność nie istnieje, ponieważ karta ewidencyjna zabytku na działce nr [...] w S. nie została sporządzona, co oznacza, że nie doszło do włączenia tego budynku do WEZ. Wprawdzie obiekt na ww. działce został ujęty w wykazie do zarządzenia PWKZ nr 20 z 6 grudnia 2010 r., lecz w ocenie Sądu nie przesądza to, iż został on włączony do WEZ. Należy bowiem zauważyć, że w zarządzeniu tym wskazano, iż Wykaz obejmuje: zabytki nieruchome wpisane do rejestru zabytków; zabytki nieruchome znajdujące się w dotychczasowej WEZ; inne zabytki nieruchome wyznaczone przez Wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z PWKZ do ujęcia dopiero w odpowiedniej ewidencji zabytków. Na podstawie Wykazu nie jest możliwe stwierdzenie, do której z grup należy budynek na działce nr [...] w S. Mając jednak na uwadze oświadczenie PWKZ zawarte w odpowiedzi na skardze oraz w przesłanym przez stronę piśmie tego organu z 28 lipca 2025 r., że nie istnieje karta ewidencyjna (adresowa) zabytku dla tego obiektu sporządzona przez PWKZ, jak również, że działka nie jest wpisana do rejestru zabytków, można domniemywać –
i tak też przyjął sam skarżący w piśmie procesowym z 5 sierpnia 2025 r. - iż obiekt ten znalazł się w Wykazie jako "inne zabytki nieruchome wyznaczone przez Wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z PWKZ do ujęcia w ewidencji zabytków". Ta kategoria nie stanowi jednak o tym, że obiekt jest włączony do WEZ. Jest to natomiast kategoria zabytków ujmowanych w GEZ, co nie jest w sprawie kwestionowane, zatem należało przyjąć, że obiekt na działce nr [...] był do GEZ włączony właśnie jako "inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków", jak stanowi art. 22 ust. 5 u.o.z.
Mając to na uwadze Sąd stwierdził, że samo ujęcie budynku znajdującego się na działce nr [...] w S. w ww. Wykazie na podstawie zarządzenia PWKZ nr 20 z 6 grudnia 2010 r. nie świadczy o tym, iż on został włączony do WEZ. Niezbędnym elementem tego włączenia jest bowiem istnienie karty ewidencyjnej (adresowej) zabytku, ta zaś - zgodnie z twierdzeniami organu konserwatorskiego - nie została sporządzona. Sąd nie ma podstaw żeby podważać oświadczenie tego organu, jako organu właściwego do sporządzania kart ewidencyjnych.
Ponadto organ ten w piśmie z 28 lipca 2025 r. wyjaśnił, że aktualnie podjęto działania mające na celu ujęcie budynku w WEZ i w dniu 25 lipca 2025 r. wystosowano obwieszczenie o zamiarze włączenia do WEZ zabytków województwa p. historycznego zespołu budowalnego zespołu budynków mieszkalnych położonych w S. przy ul. M. Zgodnie zaś z § 15 rozporządzenia w sprawie prowadzenie rejestru zabytków, zawiadomienia o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku będącego historycznym [...] zespołem budowlanym [...], o włączeniu tej karty, o sporządzeniu nowej karty adresowej takiego zabytku, o zamiarze wyłączenia karty adresowej takiego zabytku z gminnej ewidencji zabytków lub o wyłączeniu tej karty dokonuje się w drodze obwieszczenia umieszczonego na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej.
Powyższe okoliczności potwierdzają, że w dacie wnoszenia skargi zaskarżana czynność, tj. włączenie karty adresowej budynku na działce nr [...] w S. nie istniała. PWKZ nie sporządził w chwili zaskarżenia karty ewidencyjnej budynku, zaś bez tego dokumentu nie można uznać, iż dana nieruchomość została włączona do WEZ. Nieistnienie tej czynności oznacza, że nie istnieje przedmiot zaskarżenia do sądu administracyjnego, a zatem wniesiona skarga musi zostać uznana za niedopuszczalną.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.
Odnosząc się do żądania pełnomocnika skarżącego wniesionego na rozprawie o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na podstawie art. 208 p.p.s.a. Sąd uznał, że nie zasługuje ono na uwzględnienie. Przepis ten stanowi, że niezależnie od wyników spraw, o których mowa w art. 200, art. 203, art. 204 i art. 207 p.p.s.a., sąd może włożyć na stronę obowiązek zwrotu kosztów - w całości lub w części - wywołanych jej niesumiennym lub oczywiście niewłaściwym postępowaniem. Odnosi się on więc do sytuacji, gdy sąd orzeka w sprawie merytorycznie. W sytuacji zaś, gdy skarga podlega odrzuceniu – tak jak w niniejszej sprawie – zastosowanie znajduje wyłącznie przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.