Orzeczenie · 2026-02-11

II SA/Gd 524/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2026-02-11
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkawiataplan zagospodarowania przestrzennegoteren zielonyzgłoszenie budowydecyzja administracyjnakontrola sądowa

Sprawa dotyczyła skargi E. K. i P. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę drewnianej wiaty. Wiata została posadowiona bez wymaganego zgłoszenia w 2014 r. na działce nr [...] w miejscowości Ostrowo, która zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) z 2006 r. znajduje się na terenie trwałych użytków zielonych (1.5.ZNz) z zakazem zabudowy i wymogiem 100% powierzchni biologicznie czynnej. Skarżący argumentowali, że obiekt nie jest trwale związany z gruntem i nie stanowi budowli, a także podnosili zarzuty proceduralne, w tym brak zawieszenia postępowania w związku z planowanymi zmianami MPZP. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę. Sąd potwierdził, że przedmiotem sprawy jest wiata, która, mimo że nie wymagała pozwolenia na budowę, to wymagała zgłoszenia. Brak zgłoszenia stanowił samowolę budowlaną. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że wiata jest niezgodna z obowiązującym MPZP, co uniemożliwiało jej legalizację na podstawie art. 49b Prawa budowlanego. Sąd odrzucił również zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dotyczący zagadnienia wstępnego, wskazując, że planowane zmiany MPZP nie stanowiły zagadnienia wstępnego uniemożliwiającego wydanie decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wiat, samowoli budowlanych, procedury legalizacji oraz znaczenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i obowiązujących przepisów w określonym czasie. Interpretacja MPZP może się różnić w zależności od konkretnego planu.

Zagadnienia prawne (4)

Czy budowa wiaty o powierzchni zabudowy do 25 m2 (w 2014 r.) lub do 35 m2 (obecnie) wymaga pozwolenia na budowę, czy jedynie zgłoszenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Budowa wiaty o powierzchni zabudowy do 25 m2 (w 2014 r.) lub do 35 m2 (obecnie) nie wymaga pozwolenia na budowę, ale wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązujące w 2014 r. oraz w 2020 r., które wyłączały budowę wiat o określonej powierzchni z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, jednocześnie wskazując na wymóg dokonania zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b.

Czy samowolnie wybudowana wiata, która jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (teren trwałych użytków zielonych z zakazem zabudowy), może zostać zalegalizowana?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samowolnie wybudowana wiata, która jest niezgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie może zostać zalegalizowana, co skutkuje nakazem rozbiórki.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że działka, na której znajduje się wiata, jest objęta MPZP z 2006 r. i znajduje się na terenie trwałych użytków zielonych z zakazem zabudowy. Ta niezgodność z planem uniemożliwia zastosowanie art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, który dopuszcza legalizację obiektów zgodnych z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co prowadzi do konieczności wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 P.b.

Czy postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej powinno zostać zawieszone z uwagi na toczące się prace nad zmianą studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie administracyjne nie powinno zostać zawieszone z powodu planowanych zmian w planach zagospodarowania przestrzennego, ponieważ nie stanowią one zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zagadnienie wstępne to kwestia prawna, której rozstrzygnięcie jest konieczne do wydania decyzji i od której zależy sama możliwość rozpatrzenia sprawy, a nie tylko sposób jej rozpatrzenia. Planowane zmiany MPZP nie uniemożliwiają wydania decyzji w oparciu o obowiązujące przepisy.

Czy organ odwoławczy (WINB) naruszył zasadę dwuinstancyjności, przeprowadzając własne ustalenia dowodowe, które pogorszyły sytuację strony skarżącej?

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie naruszył zasady dwuinstancyjności ani nie orzekł na niekorzyść strony, ponieważ ustalenia dotyczące trwałego związania obiektu z gruntem były już obecne w decyzji organu pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zarówno w decyzji organu pierwszej instancji, jak i w uzasadnieniu postanowienia PINB, znajdowały się odniesienia do trwałego związania obiektu z gruntem, co podważa zarzut pełnomocnika skarżących o nowym, niekorzystnym ustaleniu organu odwoławczego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję WINB utrzymującą w mocy decyzję PINB nakazującą rozbiórkę wiaty.

Przepisy (11)

Główne

P.b. art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 29 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2 (w 2014 r.) lub do 35 m2 (obecnie) nie wymaga pozwolenia na budowę.

P.b. art. 30 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.

P.b. art. 48 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.b. art. 49b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Procedura legalizacji samowoli budowlanej, w tym nakaz rozbiórki w przypadku niezgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Pomocnicze

k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wiata, mimo że nie wymagała pozwolenia na budowę, wymagała zgłoszenia. • Budowa wiaty była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (teren trwałych użytków zielonych z zakazem zabudowy). • Niezgodność z MPZP uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej. • Planyowane zmiany MPZP nie stanowią zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania.

Odrzucone argumenty

Obiekt nie jest trwale związany z gruntem i nie stanowi budowli. • Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności i orzekł na niekorzyść strony. • Postępowanie powinno zostać zawieszone z uwagi na toczące się prace nad zmianą MPZP.

Godne uwagi sformułowania

brak jakichkolwiek sankcji i konsekwencji wobec istniejących samowoli budowlanych jest odbierany przez wszystkich zainteresowanych jako swego rodzaju przyzwolenie na ten proceder • przedmiotowa działka zlokalizowana jest na terenie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości Ostrowo, oznaczonego symbolem 0-2, uchwalonego uchwałą nr XLV/515/2006 Rady Miejskiej Władysławowa z dnia 13 września 2006 r. Jak wynika z planu miejscowego działka leży na obszarze oznaczonym 1.5. ZN z - teren trwałych użytków zielonych (ustala się 100% powierzchni biologicznie czynnej), co oznacza, że teren przedmiotowej działki nie jest przeznaczony pod jakąkolwiek zabudowę. • przez pojęcie "wiaty" należy rozumieć lekką, zadaszoną konstrukcję, wspartą na słupach, częściowo lub zupełnie pozbawioną ścian. • brak ustawowej definicji takiego obiektu oznacza, że jego kwalifikacja wymaga każdorazowo uwzględnienia m.in. jego funkcji. • rozpatrzenie sprawy administracyjnej i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w przedmiocie postępowania dotyczącego sporządzenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Władysławowo

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Krzysztofowicz

członek

Jakub Chojnacki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących wiat, samowoli budowlanych, procedury legalizacji oraz znaczenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i obowiązujących przepisów w określonym czasie. Interpretacja MPZP może się różnić w zależności od konkretnego planu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje konflikt między potrzebą zagospodarowania terenu a ochroną środowiska (tereny zielone) oraz pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur budowlanych, nawet w przypadku pozornie prostych obiektów jak wiaty.

Wiata na działce rekreacyjnej - czy zgłoszenie wystarczy? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst