II SA/Gd 524/09

II SA/Gd 524/09 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2010-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2009-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dorota Jadwiszczok /przewodniczący/
Mariola Jaroszewska /sprawozdawca/
Wanda Antończyk
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1275/10 - Wyrok NSA z 2011-08-31
II OSK 1275/11 - Wyrok NSA z 2012-06-26
VII SA/Wa 2055/10 - Wyrok WSA w Warszawie z 2011-02-15
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
art. 48, art. 29 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Dz.U. 2005 nr 169 poz 1419
art. 41 ust. 1, art. 4
Ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 12 maja 2009 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), nakazał S. M. rozbiórkę obiektu budowlanego - budynku mieszkalnego trwale związanego z gruntem o powierzchni zabudowy 56,32 m2, usytuowanego na terenie działki nr zlokalizowanego na terenie R. O. D. "A" w C. [...], stanowiącej R. O. D. "A" w C. ul. [...] [...].
Organ ustalił, że postanowieniem z dnia 24 listopada 2008 r., wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymane zostały roboty budowlane oraz został nałożony obowiązek przedstawienia w terminie do 31 marca 2009 r. określonych dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 tej ustawy. Ustalono również, że na działce nr [...] w C., stanowiącej urządzony R. O. D. "A", znajduje się obiekt budowlany pełniący funkcję budynku mieszkalnego. Inwestorem przedmiotowego budynku jest S. M.. Inwestor nie wykonał nałożonego na niego obowiązku przedłożenia dokumentów. Organ I instancji wskazał na treść art. 29 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. Budowa taka nie wymaga również zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy. Przytoczony przepis jest tożsamy z § 107 Regulaminu ROD uchwalonego przez Krajową Radę Polskiego Związku Działkowców w dniu 7 kwietnia 2004 r. i znowelizowanego w dniu 23 listopada 2006 r., zgodnie z którym altana w ogrodzie jest obiektem wolnostojącym, parterowym, zapewniającym rodzinie warunki do wypoczynku, może być podpiwniczona i posiadać poddasze użytkowe. Powierzchnia zabudowy altany, mierzona po obrysie ścian zewnętrznych, może wynosić w ogrodach w granicach miast do 25 m2, w ogrodach poza granicami miast do 35 m2, może posiadać zadaszony taras otwarty o powierzchni do 12 m2, której to powierzchni nie wlicza się do powierzchni zabudowy altany, o ile nie znajduje się pod poddaszem lub nad piwnicą. Wysokość altany nie może przekroczyć 5,0 m przy dachu dwuspadowym stromymi i 4,0 m przy innym kształcie dachu, mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu dachu. Usytuowanie altany nie może być mniejsze jak 3,0 m od granicy działki ogrodu.
W przedstawionym stanie faktycznym organ I instancji stwierdził, że inwestor budując przedmiotowy budynek mieszkalny zdecydowanie przekroczył dopuszczalne wartości powierzchni zabudowy oraz wysokości obiektu określone w przytoczonych przepisach, tym samym dopuścił się samowoli budowlanej w zrozumienia przepisów Prawa budowlanego.
Odnosząc się do pisma M. i S. M. z dnia 12 marca 2009 r., organ stwierdził, że bez znaczenia jest fakt, iż budynek znajduje się na terenie dwóch ogrodów działkowych, gdyż w świetle przepisów prawa nie stanowią one odrębnych działek geodezyjnych, a są jedynie podziałem wewnętrznym działki nr [...] dokonanym przez zarząd ROD. Ponadto zarówno w ustawie Prawo budowlane, jak i Regulaminie ROD mowa jest o "altanach" jako obiektach wolnostojących, wobec czego błędne jest przypisywanie ponadnormowej powierzchni do nowo utworzonego ogrodu. Przedstawiony stan faktyczny nie nasuwa wątpliwości, że budowa przedmiotowego obiektu stanowiła realizację zamierzenia inwestycyjnego z ominięciem przepisów o pozwoleniu na budowę. Wzniesiony obiekt jest samodzielną i spójną konstrukcją i tak też należy go traktować, wobec czego inwestor chcąc wybudować obiekt o powyższych parametrach, tj. o powierzchni zabudowy 56,32 m2 i wysokości 6,1 m był zobowiązany wystąpić o pozwolenie na budowę. Rozpatrując kwestię sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu organ stwierdził, że zgodnie z oświadczeniem inwestora z dnia 27 sierpnia 2008 r. obiekt jest użytkowany jako budynek mieszkalny, o czym też świadczy fakt zameldowania rodziny M. pod tym adresem.
Organ stwierdził, że budowa obiektu, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, pełniącego funkcję budynku mieszkalnego, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiada. Zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązku dostarczenia wymaganych dokumentów, właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl art. 83 ust. 1 do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji należą zadania i kompetencje, o których mowa między innymi w art. 48 ustawy Prawo budowlane.
Na powyższą decyzję S. M. wniósł odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez brak wszechstronnie zebranego materiału dowodowego w sprawie i nieuwzględnienie faktu, iż sporny budynek znajduje się na terenie dwóch ogrodów działkowych, a wybudowana altana jest obiektem bliźniaczym usytuowanym na granicy działek. Zarzucił nadto nieuwzględnienie faktu, iż zarząd ROD "A" podjął uchwałę "zezwalającą na budowę w granicy dwóch domków ogrodowych w zabudowie bliźniaczej". Nie zgodził się również z stwierdzeniem, iż sporna altana jest budynkiem mieszkalnym, podnosząc, iż zameldowany jest w C..
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 6 lipca 2009 r. Nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia 1 września 2009 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Ustalił organ odwoławczy, iż pismem z dnia 21 maja 2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obiektu budowlanego usytuowanego na terenie ROD "A'* w C., ul. [...] [...] (działka nr [...]). Przeprowadzając dowód z oględzin nieruchomości w dniu 27 sierpnia 2008 r. ustalono, że na działce nr [...] (podzielonej wewnętrznie na działki nr 37 i 38) znajduje się obiekt budowlany, ukończony, użytkowany, o nieregularnym kształcie, murowany, z dachami o konstrukcji drewnianej, posadowiony na fundamentach betonowych, częściowo podpiwniczony (część zasadnicza obiektu), o powierzchni zabudowy 56,32 m2. Według oświadczenia inwestora - S. M. obiekt ten ("altana") powstał w 2000 r. i jest zamieszkały przez niego i jego rodzinę. Ponadto ustalono, że na terenie wymienionej działki znajduje się obiekt budowlany drewniany (o konstrukcji wykonanej z krawędziaków), posadowiony na bloczkach betonowych, ze ścianami obitymi deskami, z dachem o konstrukcji drewnianej pokrytym blachodachówką o wymiarach 4,00 x 6,27 m (powierzchnia zabudowy 25,08 m2), pełniący funkcję gospodarczą.
Po dokonaniu tych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. postanowieniem nr [...] z dnia 24 listopada 2008 r., podjętym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, obejmujących budowę obiektu i nałożył na inwestora S. M. obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 marca 2009 r.: ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr [...] w C.; czterech egzemplarzy projektu budowlanego sprawdzonego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadająca uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego wraz z zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Ponieważ zobowiązany nie wykonał nałożonego obowiązku, organ I instancji decyzją nr [...] z dnia 12 maja 2009 r. n podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., nakazał S. M. rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.
Rozpatrując odwołanie S. M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku odwołał się do treści art. 29 ust. 1 pkt 4 i art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Stwierdził organ II instancji, że budowa przedmiotowego obiektu - budynku mieszkalnego, o wysokości w najwyższym punkcie 6,1 m, powierzchni zabudowy 56,32 m2, zlokalizowanego na terenie R. O. D. "A" w C., wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 § 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Wobec naruszenia tego przepisu obowiązany był organ I instancji do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., wydając postanowienie, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i ust. 3 tej ustawy, wstrzymujące roboty budowlane i nakładające na inwestora obowiązek dostarczenia w określonym terminie wymienionych w postanowieniu dokumentów. Zgodnie z przepisem art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., w przypadku niespełnienia w wymaganym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3 (wydane postanowienie), stosuje się przepis ust. 1, to jest nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Ponieważ w niniejszej sprawie zobowiązany nie wykonał nałożonego na niego obowiązku, uznał organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest zgodna powyższego prawem, wobec czego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał organ II instancji, że funkcja przedmiotowego obiektu została ustalona na podstawie oświadczenia inwestora złożonego do protokołu oględzin nieruchomości w dniu 27 sierpnia 2008 r. oraz danych zawartych w jego dowodzie osobistym. Załączone do odwołania kserokopie poświadczeń zameldowania na pobyt stały dotyczą zaś M., A. oraz M. M.. Ponadto zgodnie z informacją z rejestru gruntów z dnia 24 lipca 2008 r. przedmiotowej działce nadano numer [...]. Numery [...] i [...] są numerami działek powstałych w wyniku podziału wewnętrznego wymienionej działki, dokonanego w ramach ROD "A" w C., zatem przedmiotowy obiekt zlokalizowany jest na terenie jednej działki, o numerze nr [...], a nie na granicy dwóch działek. Organ odwoławczy wskazał także, iż ewentualne przejęcie w przyszłości ogrodu działkowego przez Urząd Miasta nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, gdyż organy administracji publicznej zobowiązane są brać pod uwagę stan faktyczny istniejący w chwili wydania rozstrzygnięcia. Ponadto, jak wynika z akt organu I instancji, strona została pouczona postanowieniem nr [...] z dnia 24 listopada 2008 r. o konsekwencjach niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w pkt 2 tego postanowienia. Zatem jedyną przyczyną wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku było niespełnienie przez zobowiązanego wymagań określonych przez organ I instancji zgodnie z przepisami ustawy Prawo budowlane z 1994 r.
S. M. na opisaną wyżej decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Z uzasadnienia skargi wynika, iż skarżący domaga się jej uchylenia i zbadania, czy organy administracji nie dopuściły się uchybień przy orzekaniu w sprawie w sytuacji, gdy na terenie objętym przedmiotem postępowania nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Podaje, iż wykonanie spornej decyzji spowoduje utratę "jednego" miejsca zamieszkania. Dodatkowo podnosi, że władze ogrodu prowadzą rozmowy z gminą mające na celu przejęcie nieruchomości przez samorząd terytorialny i zbycie ich na własność dotychczasowym użytkownikom.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrolując według powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd ocenia, iż nie narusza ona prawa, w tym przepisów postępowania w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.
Prawidłowo, w ocenie Sądu, ustalony został przez organ stan faktyczny. Strona skarżąca ani w toku postępowania administracyjnego ani w skardze nie zakwestionowała ustalonych faktów w postaci daty budowy spornego obiektu bez pozwolenia na budowę, a także jego opisu i parametrów, określonych na podstawie dowodu z oględzin. Nie budzi również wątpliwości okoliczność usytuowania działki zabudowanej spornym obiektem na terenie R. O. D. "A" w C. oraz braku na tym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Prawidłowo została również ustalona okoliczność dotycząca numeru geodezyjnego działki ([...]), świadcząca o bezzasadności stanowiska skarżącego o budowie na dwóch działkach w sytuacji, gdy numery działek (37 i 38) miały charakter wyłącznie wewnętrzny, w ramach O. D.. Z kolei ustalona data budowy, rok 2000, uzasadnia co do samowoli budowlanej zastosowanie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.).
Zauważyć należy, że ustalenia faktyczne dotyczące rozmiaru, wyglądu i przeznaczenia przedmiotowego obiektu zostały dokonane na podstawie dowodu z oględzin, który został przeprowadzony w obecności skarżącego, z czynności tych sporządzono protokół zawierający opisane wyżej dane, podpisany przez stronę skarżącą, która dodatkowo złożyła oświadczenie na piśmie. Z zapisów w protokole nie wynika, by skarżący zgłaszał jakieś zastrzeżenia co treści istotnej dla ustaleń w niniejszej sprawie. Istota sporu sprowadza się do prawnej oceny, czy opisany obiekt budowlany ma charakter budynku mieszkalnego, którego budowa wymagała pozwolenia na budowę, jak twierdzi organ, czy "altany" w rodzinnym ogrodzie działkowym, niewymagającej pozwolenia na budowę, jak twierdził skarżący.
W tym zakresie odwołać się można do stanowiska zajętego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2000 r., sygn. akt IV SA/363/98 (Wspólnota z 2000 r., nr 46, poz. 51), według którego "altaną może być nazwany (i tak traktowany) tylko obiekt wybudowany z zachowaniem warunków regulaminu POD i służący do korzystania z działki znajdującej się na terenie POD. Innego rodzaju obiekty nie są altanami w rozumieniu przepisów o pracowniczych ogrodach działkowych i prawa budowlanego". Podzielając w pełni tak wyrażony pogląd Sąd zauważa, iż budowa opisanego obiektu przekracza normy wyznaczone przytoczonymi wyżej postanowieniami regulaminu Rodzinnego Ogrodu Działkowego uchwalonego przez Krajową Radę Polskiego Związku Działkowców. Okoliczność ta, przekroczenia regulaminowej normy powierzchni "altany", znana była Zarządowi POD, co wynika z treści uzasadnienia orzeczenia Komisji Rozjemczej Pracowniczego Ogrodu Działkowego "A" w C. z dnia 7 listopada 2001 r., badającej sprawę budowy przedmiotowego obiektu (vide: fotokopia orzeczenia k. 32-38 akt administracyjnych I instancji). Status ogrodów działkowych regulują obecnie przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. Nr 169, poz. 1419, z późn. zm.). Stosownie do treści art. 41 ust. 1 tej ustawy, pracownicze ogrody działkowe istniejące w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy stają się rodzinnymi ogrodami działkowymi w jej rozumieniu. Jak wynika z okoliczności niniejszej sprawy, R. O. D. "A" według poprzedniego stanu prawnego był pracowniczym ogrodem działkowym. Zgodnie z art. 4 cytowanej ustawy, rodzinne ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej, służącymi zaspokajaniu wypoczynkowych, rekreacyjnych i innych potrzeb socjalnych członków społeczności lokalnych poprzez zapewnienie im powszechnego dostępu do terenów rodzinnych ogrodów działkowych oraz działek dających możliwość prowadzenia upraw ogrodniczych na własne potrzeby, a także podniesienie standardów ekologicznych otoczenia. Zatem budowa przedmiotowego obiektu budowlanego zaspokajającego w istocie cele mieszkalne, na terenie rodzinnego ogrodu działkowego, sprzeczna jest z celem zarówno obowiązującej obecnie ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych jak i ustawy z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (Dz. U. z 1996 r., Nr 85, poz. 390, z późn. zm.), według której pracownicze ogrody działkowe są urządzeniami użyteczności publicznej i zapewniają ludziom pracy i ich rodzinom aktywny wypoczynek, możliwość prowadzenia przede wszystkim na własne potrzeby upraw ogrodniczych, stanowią składnik terenów zielonych oraz terenów rekreacyjnych (art. 2 ustawy o p.o.d.).
Poza sprzecznością z postanowieniami regulaminu ROD (d. POD) "A", budowa spornego obiektu nie podlega również regulacji zawartej w art. 29 ust 1 pkt 4, według którego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich. Prawidłowe i niesporne ustalenia organu w zakresie wielkości, powierzchni, wysokości i kształtu dachu spornego obiektu (vide: protokół oględzin, zdjęcia i załącznik k. 17-26 akt administracyjnych I instancji) nie potwierdzają stanowiska skarżącego co do charakteru obiektu nazywanego przez niego "altaną". Przedmiotowy obiekt jest budynkiem mieszkalnym, co potwierdzają w szczególności dołączone do protokołu oględzin zdjęcia, stanowiącym, według samego skarżącego, jego miejsce zamieszkania (vide: oświadczenie skarżącego do protokołu k. 21 akt administracyjnych I instancji, skarga k. 4). Sąd zauważa również, iż treść oświadczenia strony skarżącej zawarta w skardze stanowiła podstawę faktyczną dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na etapie postępowania sądowego (vide: postanowienie WSA k. 25). Skoro zatem skarżący potwierdza funkcję spornego obiektu tak w postępowaniu administracyjnym jak i sądowym, uprawnione i uzasadnione prawidłowo ocenionymi okolicznościami sprawy było stanowisko organów, że obiekt ten nie jest "altaną", służącą do celów wynikających z funkcjonowania R. O. D. "A". Trafna, nienaruszająca zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa) ocena, iż w kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z budową obiektu (domu) mieszkalnego, wynika z wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a postępowanie organów pozostaje w zgodzie z art. 7 i art. 77 kpa. Sąd nie dopatruje się w postępowaniu organów naruszeń, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, a niesprecyzowane zarzuty skargi w tej mierze ocenia jako nieuzasadnione.
W konsekwencji materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie stanowiły przepisy art. 48 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Samowolą budowlaną w rozumieniu obowiązujących w dacie rozstrzygnięcia przepisów jest między innymi wybudowanie lub budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przedmiotowa budowa prawidłowo została zakwalifikowana jako wymagająca pozwolenia na budowę, stosownie do treści art. 28, ponieważ nie została objęta wyłączeniami określonymi w art. 29_@KON@_ ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Definicja legalna "budowy" zawarta w tej ustawie (art. 3 pkt 6) każe rozumieć pod tym pojęciem wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Z kolei art. 3 pkt 12 Prawa budowlanego określa "pozwolenie na budowę" jako decyzję administracyjną zezwalającą na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu budowlanego.
Jak stanowi przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie obu zaskarżonych decyzji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.
5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
W niniejszej sprawie administracyjnej wydanie nakazu rozbiórki poprzedzone zostało postanowieniem PINB z dnia 24 listopada 2008 r. Nr [...], w którym między innymi nałożono na stronę obowiązek złożenia, w terminie do dnia 31 marca 2009 r.:
- ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
- czterech egzemplarzy projektu budowlanego sprawdzonego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego wraz z zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Niesporna jest przy tym okoliczność, że obowiązki określone opisanym wyżej postanowieniem organu I instancji z dnia 24 listopada 2008 r. nie zostały wykonane.
Zasadą jest, według treści przytoczonego wyżej przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane, poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Tak więc, nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1879/07, Baza orzeczeń LEX nr 478287). W tym kontekście podnoszona w skardze kwestia nieobowiązywania na przedmiotowym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie ma żadnego znaczenia prawnego, gdyż legalizacja, zapoczątkowana przytoczonym wyżej postanowieniem PINB w C. z dnia 24 listopada 2008 r., nałożyła na inwestora obowiązek przedstawienia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Według zaś przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) prawo do zabudowy wynika z treści planu albo z decyzji ustalającej warunki zabudowy (art. 4 ust. 2 tej ustawy).
W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 12 maja 2009 r. Nr [...] odpowiada prawu. Niesporne jest, że warunki określone w postanowieniu z dnia 24 listopada 2008 r. Nr [...] nie zostały spełnione. To zaś uniemożliwia kontynuowanie procesu legalizacji poprzez ustalenie opłaty legalizacyjnej. Należy przy tym podkreślić, że o skutkach niedopełnienia wyznaczonych obowiązków inwestor został pouczony w opisanym wyżej postanowieniu organu I instancji, a jak już zaznaczono wyżej, tylko od jego woli zależało, czy podda się procesowi legalizacyjnemu poprzedzającemu nakaz rozbiórki w trybie określonym w art. 48 Prawa budowlanego, poprzez wykonywanie obowiązków przewidzianych prawem i nakładanych przez organ nadzoru budowlanego.
Zarzuty skargi są w konsekwencji niezasadne, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę oddalił.