II SA/GD 521/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę mieszkańców na uchwałę Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że skarżący nie posiadają legitymacji do jej zaskarżenia.
Skarżący, mieszkańcy i najemcy lokali mieszkalnych na działce objętej planem, zaskarżyli uchwałę Rady Miasta w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie szeregu przepisów dotyczących planowania przestrzennego i ochrony środowiska. Sąd uznał jednak, że skarżący, jako najemcy, nie posiadają własnego interesu prawnego do zaskarżenia uchwały, a jedynie interes faktyczny, co nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. W konsekwencji, skargę oddalono.
Sprawa dotyczyła skargi mieszkańców R. M., G. S., W. Ż. i P. A. na uchwałę Rady Miasta z dnia 29 grudnia 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru działki oznaczonej numerem geodezyjnym 150, położonego w H. przy ul. [...]. Uchwała ta przeznaczała teren pod zabudowę mieszkaniową i hotelowo-pensjonatową, zamiast dotychczasowego przeznaczenia na tereny specjalne. Skarżący zarzucili uchwale szereg naruszeń przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzeń Wojewody dotyczących ochrony Parku Krajobrazowego. Podnosili, że uchwała narusza ich interes prawny jako mieszkańców i najemców, gwarantowany ustawą o ochronie praw lokatorów, a także prawo do przebywania w środowisku naturalnym. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę, uznał skargę za niezasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, legitymację do zaskarżenia uchwały ma jedynie podmiot, którego własny interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone. Sąd stwierdził, że skarżący, będący najemcami lokali mieszkalnych, nie posiadają takiego własnego interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny. Interes prawny posiadałby właściciel nieruchomości. W związku z tym, że skarżący nie wykazali naruszenia własnego interesu prawnego, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, najemcy lokali mieszkalnych nie posiadają własnego interesu prawnego do zaskarżenia uchwały rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jedynie interes faktyczny.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, który wymaga naruszenia własnego, skonkretyzowanego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Interes prawny musi być własny, a nie wywodzony z sytuacji prawnej innego podmiotu (np. właściciela nieruchomości) czy z umowy cywilnoprawnej najmu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 101
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Skargę na uchwałę gminy z zakresu administracji publicznej można wnieść po wykazaniu posiadania legitymacji do jej zaskarżenia, co oznacza naruszenie własnego interesu prawnego lub uprawnienia skarżących. Nie ma charakteru actio popularis.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.p.z.p. art. 20 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.s.g. art. 18 § 2
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.o.p.l.
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie posiadają własnego interesu prawnego do zaskarżenia uchwały, a jedynie interes faktyczny jako najemcy.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieuwzględnienie w studium uwarunkowań wynikających z dotychczasowego przeznaczenia terenu, stanu środowiska, wymogów ochrony środowiska, warunków i jakości życia mieszkańców. Naruszenie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie rozpatrzenie wniosków skarżącego do uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu. Naruszenie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez zaniechanie wprowadzenia do planu zmian wynikających z opinii Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody. Naruszenie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie zawarcie w planie obowiązkowych składników (zasady ochrony środowiska, przyrody, krajobrazu kulturowego, ochrony dziedzictwa kulturowego, scalania i podziału nieruchomości, tymczasowego zagospodarowania). Naruszenie rozporządzenia Wojewody poprzez przeznaczenie terenów w granicach Parku Krajobrazowego pod zabudowę mieszkalną i hotelowo-pensjonatową, co jest sprzeczne z zakazem lokalizowania nowych domów letniskowych, budynków i budowli na gruntach leśnych lub w odległości mniejszej niż 30 m od granicy lasu, lokalizowania nowych budynków w oderwaniu od zwartej zabudowy wsi, oraz zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na inne cele. Naruszenie rozporządzenia Wojewody poprzez przeznaczenie terenów w granicach Parku Krajobrazowego pod zabudowę, co jest sprzeczne z zakazem biwakowania poza wyznaczonymi miejscami.
Godne uwagi sformułowania
Przesłanką legitymacji skargowej jest naruszenie przez skarżoną uchwałę własnego interesu prawnego skarżących. Uprawnienie z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis. Skarżący posiadają interes faktyczny w kwestionowaniu przedmiotowej uchwały lecz nie posiadają własnego interesu prawnego. Nie można stać się stroną postępowania w rozumieniu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym tylko z powodu stosunków prawnych z innym podmiotem mającym przymiot strony.
Skład orzekający
Krzysztof Ziółkowski
przewodniczący sprawozdawca
Andrzej Przybielski
sędzia
Tamara Dziełakowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu podmiotów posiadających legitymację procesową do zaskarżania uchwał rady gminy w przedmiocie planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście interesu prawnego najemców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej najemców i nie przesądza o merytorycznej zasadności zarzutów dotyczących samego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach ze względu na precyzyjne rozgraniczenie między interesem faktycznym a prawnym w kontekście zaskarżania aktów prawa miejscowego.
“Czy najemca może zaskarżyć plan zagospodarowania przestrzennego? Sąd administracyjny wyjaśnia granice interesu prawnego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 521/05 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2006-11-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-06-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Andrzej Przybielski Krzysztof Ziółkowski /przewodniczący sprawozdawca/ Tamara Dziełakowska Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Rada Miasta Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 134 par. 1, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591 art. 101 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 19 października 2006 r. na rozprawie sprawy ze skarg R. M., G. S., W. Ż. i P. A. na uchwałę Rady Miasta z dnia 29 grudnia 2004 r., nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Uzasadnienie Rada Miasta podjęła w dniu 29 grudnia 2004r. uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru działki oznaczonej numerem geodezyjnym 150, położonego w H. przy ul. [...] (obręb H., karta mapy 4). Jako podstawę prawną uchwały organ wskazał art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W §1 uchwały wskazano, że obszar przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową i hotelowo-pensjonatową, wraz z usługami towarzyszącymi (zamiast dotychczasowego przeznaczenia na tereny specjalne). Podano również, że plan sporządzono zgodnie z ustaleniami "Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta", zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 25 kwietnia 2003r. oraz Uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 22 stycznia 2003r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i stanowi on prawo miejscowe dla obszaru w granicach określonych tym planem. R. M., W. Ż., P. A. oraz G. S. w dniu 29 kwietnia 2005r. wezwali Radę Miasta do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego przyjęciem powyższej uchwały. Przewodniczący rady Miasta pismem z dnia 25 maja 2005r. poinformował P. A., że Rada Miasta uznała powyższe wezwanie za bezzasadne. W dniu 6 czerwca 2005r. R. M., W. Ż., P. A. oraz G. S. wnieśli skargę na powołaną wyżej uchwałę Rady Miasta, której zarzucili: 1. naruszenie art. 10 ust. 1 pkt 1, 4, 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nieuwzględnienie w studium uwarunkowań wynikających z dotychczasowego przeznaczenia, zagospodarowania i uzbrojenia terenu, stanu środowiska i wymogów jego ochrony, warunków i jakości życia mieszkańców, w tym ochrony ich zdrowia; 2. naruszenie art. 11 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie rozpatrzenie wniosków skarżącego do uchwały z dnia 22 stycznia 2003r. w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 3. naruszenie art. 17 pkt 9 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez zaniechanie wprowadzenia do planu zagospodarowania przestrzennego zmian wynikających z uzyskanej opinii Wojewódzkiego Konserwatora Przyrody z dnia 19 stycznia 2004r.; 4. naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 3, 4, 8 i 11 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez nie zawarcie w planie miejscowym jego obowiązkowych składników, a mianowicie: zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego, zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości objętych planem miejscowym, sposobu i terminu tymczasowego zagospodarowania, urządzania i użytkowania terenów; 5. naruszenie § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia nr 5/94 Wojewody z dnia 8 listopada 1994r. zmienionego rozporządzeniem nr 11/98 Wojewody z dnia 3 września 1998r. poprzez przeznaczenie terenów leżących w granicach A Parku Krajobrazowego pod zabudowę mieszkalną i hotelowo-pensjonatową z usługami towarzyszącymi, podczas gdy na terenie tego parku celem zachowania wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych zabrania się lokalizowania i budowy nowych domów letniskowych; 6. naruszenie § 3 ust. 1 pkt 7 lit. a i b rozporządzenia nr 5/94 Wojewody z dnia 8 listopada 1994r. zmienionego rozporządzeniem nr 11/98 Wojewody z dnia 3 września 1998r. poprzez przeznaczenie terenów leżących w granicach A Parku Krajobrazowego pod zabudowę mieszkalną i hotelowo-pensjonatową z usługami towarzyszącymi, podczas gdy na terenie tego parku celem zachowania wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych zabrania się lokalizowania nowych budynków i budowli na gruntach leśnych i w odległości mniejszej niż 30 m od granicy lasu; 7. naruszenie § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia nr 5/94 Wojewody z dnia 8 listopada 1994r. zmienionego rozporządzeniem nr 11/98 Wojewody z dnia 3 września 1998r. poprzez przeznaczenie terenów leżących w granicach A Parku Krajobrazowego pod zabudowę mieszkalną i hotelowo-pensjonatową z usługami towarzyszącymi, podczas gdy na terenie tego parku celem zachowania wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych zabrania się lokalizowania nowych budynków w oderwaniu od zwartej zabudowy wsi; 8. naruszenie § 3 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia nr 5/94 Wojewody z dnia 8 listopada 1994r. zmienionego rozporządzeniem nr 11/98 Wojewody z dnia 3 września 1998r. poprzez przeznaczenie terenów leżących w granicach A Parku Krajobrazowego pod zabudowę mieszkalną i hotelowo-pensjonatową z usługami towarzyszącymi, podczas gdy na terenie tego parku celem zachowania wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych zabrania się zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na inne cele; 9. naruszenie § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia nr 5/94 Wojewody z dnia 8 listopada 1994r. zmienionego rozporządzeniem nr 11/98 Wojewody z dnia 3 września 1998r. poprzez przeznaczenie terenów leżących w granicach A Parku Krajobrazowego pod zabudowę mieszkalną i hotelowo-pensjonatową z usługami towarzyszącymi, podczas gdy na terenie tego parku celem zachowania wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych zabrania się biwakowania poza miejscami przeznaczonymi na ten cel. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący podnieśli, że zaskarżona uchwała jest nieważna. Wskazali, że ich interes prawny polega na tym, że jako mieszkańcy Miasta i A Parku Krajobrazowego mają prawo do przebywania w środowisku naturalnym, w którym zasady korzystania z dóbr przyrody zostały określone wyżej wymienionymi przepisami prawa. Zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżących mających prawo do korzystania z przyrody w sposób normatywnie określony. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi wskazując, że zaskarżona uchwała została podjęta zgodnie z prawem w ramach kompetencji rady miasta. Na rozprawie w dniu 19 października 2006r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że na działce nr 150, która jest przedmiotem uchwały mieszkają wszyscy skarżący. Podniósł, że mieszkania te należą do zasoby mieszkaniowego gminy. Zdaniem pełnomocnika interes prawny skarżących polega na tym, że zmiana dotychczasowego planu zagospodarowania terenu przeznaczonego na budownictwo mieszkaniowe na cele turystyczne narusza prawa skarżących jako najemców gwarantowane ustawa o ochronie praw lokatorów. Przewodniczący Rady Miasta na rozprawie w dniu 19 października 2006r. wyjaśnił, że na etapie uchwalania planu zagospodarowania terenu przeprowadzane były konsultacje z mieszkańcami i były wyjaśniane zamierzenia gminy. Nadto oświadczył, że podjęte będą działania do uzyskania mieszkań z mienia wojskowego lub będzie wybudowany nowy budynek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna, albowiem zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem. Zgodnie z przepisem art. 101 ustawy o samorządzie gminnym skargę na uchwałę gminy z zakresu administracji publicznej-a taką jest zaskarżona uchwała- można wnieść po wykazaniu posiadania legitymacji do jej zaskarżenia. Przesłanką legitymacji skargowej jest naruszenie przez skarżoną uchwałę własnego interesu prawnego skarżących. To naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia musi występować obiektywnie i odnosić się do rzeczywiście istniejącej potrzeby ochrony prawnej. Powinien to być interes własny, o charakterze osobistym, zindywidualizowany i skonkretyzowany, wynikający ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu (por. wyrok NSA z 9 maja 2002r., sygn. akt IV SA 2526/01). Podkreślenia wymaga tu to, że uprawnienie z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie ma charakteru actio popularis (opartej na interesie ogółu, interesie publicznym). Wobec tego nawet ewentualna sprzeczność uchwały z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli uchwała ta nie narusza konkretnego prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżących (por. wyrok NSA z 14 marca 2002r., sygn. akt II SA 2503/01). Sama przynależność do wspólnoty samorządowej i przekonanie o niesłuszności i niecelowości uchwał podejmowanych przez organy samorządowe nie stanowią legitymacji do wniesienia skargi w rozumieniu przepisu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym (por. wyroki NSA z 13 grudnia 1999r.,sygn. akt IV SA 872/99, SN z 7 marca 2003r., sygn. akt III RN 42/02). W tej sytuacji powołanie się w skardze na to, że skarżący mają prawo do korzystania z przyrody w sposób normatywnie określony nie dawało im legitymacji do zaskarżenia do sądu administracyjnego przedmiotowej uchwały. Odnieść się nadto trzeba do sprecyzowanego na rozprawie przez pełnomocnika skarżących ich interesu prawnego, który polega na tym, że "zmiana dotychczasowego planu zagospodarowania terenu przeznaczonego pod budownictwo mieszkaniowe na cele turystyczne narusza prawa skarżących jako najemców gwarantowane ustawą o ochronie praw lokatorów". Z pisma skarżącego R. M. z dnia 30 października 2006r. (k.56 akt) wynika, że budynki, w których skarżący zamieszkują w wynajętych lokalach przeznaczone są do rozbiórki, a teren przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Z powyższego w sposób oczywisty wynika, że skarżący posiadają interes faktyczny w kwestionowaniu przedmiotowej uchwały lecz nie posiadają własnego interesu prawnego. Takiego interesu nie mogą skarżący wywodzić jako najemcy z cywilnoprawnej umowy najmu lokali, ani z ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego ( tj. Dz. U. z 2005r., Nr 31, poz. 266 ze zm.). Interes prawny bez wątpliwości posiada właściciel nieruchomości wynajmujący skarżącym lokale mieszkalne. Wszak interes prawny musi być "własny", a nie można go wywodzić wyłącznie z sytuacji prawnej innego podmiotu nawet wówczas, gdy związki między podmiotami (wynajmujący – najemca) miałyby charakter nie tylko faktyczny ale i prawny (umowa cywilnoprawna najmu). Reasumując należy przyjąć, że nie można stać się stroną postępowania w rozumieniu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym tylko z powodu stosunków prawnych z innym podmiotem mającym przymiot strony. Mając na uwadze wyżej wskazane względy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 9Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI