II SA/Gd 511/25

II SA/Gd 511/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-12-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/
Katarzyna Krzysztofowicz
Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 647
art. 363
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Zielińska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi G. P. i B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 maja 2025 r. nr SKO Gd/5228/24 w przedmiocie ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku solidarnie na rzecz skarżących G. P. i B. P. kwotę 897 zł (osiemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z 25 lipca 2024 r. mieszkańcy ulic W. S. i P. w K. wystąpili do Burmistrza Miasta Kościerzyna (dalej: "Burmistrz", "organ pierwszej instancji") o wydanie, na podstawie art. 363 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r., poz. 54 ze zm.) - dalej: "P.o.ś.", decyzji nakazującej właścicielom działki nr [...] w K. ograniczenie negatywnego oddziaływania na środowisko.
W dniu 29 sierpnia 2024 r. pracownicy Urzędu Miasta w Kościerzynie przeprowadzili kontrolę instalacji do ogrzewania budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce
nr [...] w K. W trakcie kontroli stwierdzono, że w budynku znajduje się piec na paliwo stałe opalany węglem i drewnem < klasy 3 (zgodnie ze złożoną deklaracją dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw CEEB). W piwnicy budynku znajdowały się węgiel i drewno. Obecna podczas kontroli G. P. zadeklarowała, że wystąpi do spółki gazowej o warunki przyłączenia do sieci gazowej, a w przypadku braku możliwości przyłączenia się do sieci gazowej zadeklarowano instalację pieca na pelet.
Pismem z 11 września 2024 r. Burmistrz zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego szkodliwego i uciążliwego działania instalacji do ogrzewania budynku mieszkalnego zlokalizowanej na działce nr [...] w K.
Decyzją z 4 października 2024 r. Burmistrz, na podstawie art. 363 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. oraz uchwały nr 309/XXIV/20 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 28 września
2020 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze miast województwa pomorskiego,
z wyłączeniem Gminy Miasta Sopotu, ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2020 r., poz. 4232) - dalej: "Uchwała 309/XXIV/20", nałożył na G. P. i B. P. (dalej: "Skarżący") zamieszkałych w K. przy ul. [...] obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza wynikającego z eksploatacji kotła grzewczego w budynku znajdującym się w K. przy ul. [...] (pkt 1); wskazał, że obowiązek ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia, wymieniony w pkt 1 decyzji, należy wykonać poprzez zdemontowanie i wymianę kotła Heiztechnik Q PLUS o mocy nominalnej 25 kW, rok produkcji 2013, na inne ekologiczne źródło ciepła, w przypadku dostępu do sieci c.o. lub gazowej należy wymienić na np.: instalację c.o. lub gazową; odnawialne źródła energii; instalację na paliwo gazowe; instalację na lekki olej opałowy lub energię elektryczną (pkt 2); ustalił termin wykonania obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia określonego w pkt 1 i 2 decyzji do dnia 4 grudnia 2024 r. (pkt 3); wskazał, że o wykonaniu obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia określonego w pkt 1 i 2 decyzji Skarżący powiadomią pisemnie Burmistrza w terminie do 7 dni od dnia wykonania obowiązku (pkt 4).
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że w dniu 25 lipca 2024 r. do Urzędu Miasta w Kościerzynie wpłynęło pismo mieszkańców ulic P. i W. S. w sprawie szkodliwego i uciążliwego działania instalacji do ogrzewania zlokalizowanej na działce nr [...] w K. W piśmie wskazano, że instalacja do ogrzewania mieszkania jest eksploatowana codziennie, bez względu na wysokie temperatury powietrza, porę dnia i nocy, co powoduje uciążliwe i szkodliwe zanieczyszczanie powietrza. W piśmie podkreślono, że codzienna eksploatacja kotła powoduje zadymianie całej okolicy i ogranicza możliwość normalnego funkcjonowania, m.in. przebywania w ogrodach, czy otwierania okien w mieszkaniach.
Burmistrz wskazał, że podczas oględzin przeprowadzonych 29 sierpnia 2024 r. stwierdzono, iż w budynku położonym na działce nr [...] w K. znajduje się piec na paliwo stałe (< klasy 3, zgodnie ze złożoną deklaracją w CEEB) opalany węglem
i drewnem. Podczas oględzin G. P. zadeklarowała, że wystąpi o warunki przełączenia się do sieci gazowej.
Organ pierwszej instancji podał, że zgodnie z Uchwałą 309/XXIV/20 właściciel instalacji kotłów < klasy 3 w przypadku dostępu do sieci c.o. lub gazowej powinien był dokonać wymiany tego kotła w terminie do 1 września 2024 r.
W wyniku odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez G. P.
i B. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") decyzją z 7 maja 2025 r. uchyliło pkt 3 tej decyzji i określiło termin wykonania obowiązku ograniczenia oddziaływania na środowisko na dzień 31 lipca 2025 r., zaś w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania, przytoczył treść przepisów art. 363 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. oraz § 5 i § 6 Uchwały 309/XXIV/20 wskazując następnie, że źródło ciepła zainstalowane w budynku przy ul. [...] w K. nie spełnia określonych norm i powoduje uciążliwe oraz szkodliwe zanieczyszczanie powietrza, zaś faktu tego odwołujący nie kwestionują.
Kolegium podniosło, że co do zasady strona powinna przyłączyć się do sieci gazowej, o ile jest to możliwe, jednak do 4 października 2024 r., mimo wcześniejszych deklaracji, nie przedstawiono żadnych dokumentów dotyczących możliwości takiego przyłączenia. Organ odwoławczy zaznaczył, że w przypadku braku możliwości przyłączenia istnieje możliwość zastosowania innego ekologicznego źródła ciepła, wymienionego w przepisach § 6 Uchwały 309/XXIV/20. W tej sytuacji zarzut odwołania dotyczący braku środków finansowych Kolegium oceniło jako nie mogący mieć wpływu na konieczność ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia
w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza wynikającego z eksploatacji kotła grzewczego w przedmiotowym budynku.
Końcowo organ odwoławczy wskazał, że Uchwała 309/XXIV/20 stanowi prawo miejscowe, obowiązujące wszystkich mieszkańców, którzy są zobowiązani realizować wynikające z niej obowiązki i ograniczenia.
Z uwagi na upływ ustalonego przez organ pierwszej instancji terminu realizacji obowiązku Kolegium wyznaczyło nowy termin wykonania do dnia 31 lipca 2025 r.
W skardze na decyzję Kolegium G. P. i B. P., reprezentowani przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zarzucili jej naruszenie następujących przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 7
i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) - dalej: "k.p.a.", poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia obecnego stanu faktycznego w nieruchomości Skarżących oraz zweryfikowania, czy na terenie bezpośrednio przylegającym do ich działki znajduje się sieć ciepłownicza lub gazowa;
2) art. 7 k.p.a. poprzez wyznaczenie Skarżącym terminu niespełna trzech miesięcy na wykonanie nałożonego obowiązku w sytuacji, gdy inwestycja polegająca na wymianie źródła ciepła może sięgać kilkudziesięciu tysięcy złotych i nie ma możliwości, aby Skarżący w tak krótkim czasie zdołali zgromadzić wystarczające środki na ten cel; 3) art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy jest możliwe podłączenie instalacji znajdującej się na nieruchomości Skarżących do instalacji ciepłowniczej lub gazowej; 4) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania przez organ
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, z powodu których uznał niektóre dowody za wiarygodne, a innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; 5) art. 11
w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, której uzasadnienie w żaden sposób nie wyjaśnia podstaw, na których oparły się organy obu instancji podejmując decyzję, skupiając się jedynie na cytowaniu przepisów prawa; 6) art. 8 k.p.a. poprzez wydanie wadliwej decyzji godzącej w podstawowe interesy osób o gorszym statusie ekonomicznym, co spowodowało pogorszenie stanu zdrowia Skarżących i utratę zaufania do organów publicznych; 7) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) § 6 Uchwały 309/XXIV/20 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nakazanie Skarżącym wymianę posiadanego przez nich pieca na instalację c.o. lub gazową; odnawialne źródła energii; instalację na paliwo gazowe; instalację na lekki olej opałowy lub energię elektryczną, w sytuacji gdy przepis ten nie wskazuje na katalog źródeł ciepła, które mogą zostać zainstalowane na nieruchomości, a jedynie na właściwości danego źródła ciepła; 2) art. 363 ust. 1 P.o.ś. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie przez Burmistrza decyzji dotyczącej ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko, w której wskazano katalog źródeł ciepła możliwych do zastosowania przez Skarżących z pominięciem kotła na pelet spełniającego wszelkie ekologiczne normy, które stosują inni właściciele sąsiadujących nieruchomości.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi zarzucono, że rozpatrując odwołanie Kolegium nie wzięło pod uwagę całości materiału dowodowego - organ odwoławczy oparł się wyłącznie na ustaleniach przyjętych przez organ pierwszej instancji. Tym samym organ wyższego stopnia naruszył art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.
Zarzucono również, że organ nie dokonał weryfikacji aktualnego stanu faktycznego poprzez zweryfikowanie, czy Skarżący nadal negatywnie oddziałują na środowisko. Ponadto organ pierwszej instancji nie zweryfikował zawiadomień sąsiadów, o których wspomina w uzasadnieniu swojej decyzji. Przyjął on za pewnik, że Skarżący codziennie używają swojego pieca i takim zachowaniem zanieczyszczają środowisko. Organ nie zweryfikował również, czy na terenie bezpośrednio przylegającym do działki Skarżących znajduje się sieć ciepłownicza lub gazowa - w swoim uzasadnieniu oparł się jedynie na cytowaniu przepisów prawa i w sposób bardzo pobieżny odnosił je do okoliczności faktycznych występujących w niniejszej sprawie.
Zwrócono uwagę, że organ pierwszej instancji oparł swoje stanowisko jedynie na oględzinach, które odbyły się 29 sierpnia 2024 r., podczas których - zdaniem organu - Skarżąca zadeklarowała, że wystąpi o warunki przyłączenia się do sieci gazowej, co stoi
w sprzeczności ze stanowiskiem Skarżących. Zaznaczono, że Skarżący od samego początku postępowania wskazywali, że nie stać ich na korzystanie z ogrzewania gazowego i jedyną możliwością zmiany źródła ciepła w ich nieruchomości jest zakup kotła na pelet, który swoją klasą będzie odpowiadał wszelkim normom ekologicznym wskazanym
w Uchwale 309/XXIV/20.
Zaznaczono, że postępowanie organu pierwszej instancji, który wręcz wymuszał na Skarżących zamontowanie instalacji gazowej, bez możliwości instalacji innego, równie ekologicznego źródła ciepła, spowodowało u Skarżących pogorszenie ich stanu zdrowia,
w związku z tym, że nie dysponują oni tak dużymi środkami, aby móc wymienić swój obecny piec na instalacje gazową, czy też inną ekologiczną.
Podniesiono, że w niniejszej sprawie, mimo zgłaszania przez Skarżących chęci wymiany źródła ciepła znajdującego się na ich nieruchomości, nie otrzymali oni klarownej odpowiedzi, czy zakup kotła na pelet, na który odkładają środki spełnia obowiązki wskazane w przepisach prawa. Wręcz przeciwnie - organ pierwszej instancji w sposób zupełnie bezzasadny starał się wymusić na Skarżących zastosowanie najdroższego
w montażu i eksploatacji źródła ciepła, aby później czerpać z tego środki.
Uzasadniając zarzuty naruszenia prawa materialnego zwrócono uwagę, że w § 6 Uchwały 309/XXIV/20 brak jest wymienionych źródeł ciepła, o których wspomina organ pierwszej instancji w swojej decyzji, a którą to decyzję organ odwoławczy podtrzymał.
W ocenie strony skarżącej kotły na pelet, których klasa jest większa niż 3, spełniają wymagania wskazane w § 6 Uchwały 309/XXIV/20. W związku z tym za zupełnie niezrozumiałe uznano pominięcie tego rodzaju ekologicznego źródła ciepła w decyzji organu pierwszej instancji.
Zarzucono również, że wyznaczenie przez organ tak krótkiego terminu na realizację nałożonego obowiązku nie daje możliwości sprostania temu zadaniu przez Skarżących. Zaznaczono, że obecnie nie ma sezonu grzewczego, przez co aktualnie Skarżący prawie w ogóle nie korzystają z obecnego źródła ciepła. Nie ma zatem ryzyka, że ich postępowanie w dalszym stopniu negatywnie oddziałuje na środowisko. Podkreślono,
że termin na realizację obowiązków nałożonych przez organy administracji publicznej powinny być tak wyznaczone, aby obywatele mogli jej spełnić. Natomiast zakup nowego źródła ciepła za kilkadziesiąt tysięcy złotych jest poza realnymi możliwościami Skarżących, odkładają oni wszystkie zarobione pieniądze już od kilku miesięcy i potrzebowaliby jeszcze kilku następnych, aby móc sobie pozwolić na tak duży wydatek.
W odpowiedzi na skargę Kolegium, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z 24 listopada 2025 r. Skarżący wnieśli o dopuszczenie dowodu z faktury VAT nr [...] z 23 lipca 2025 r. wraz z opisem technicznym kotła HKS Lazar Smartfire 31 kW, który jest zasilany peletem, a więc ekologicznym źródłem ciepła, który spełnia przesłanki wskazane w § 6 Uchwały 309/XXIV/20. Zdaniem Skarżących dokumenty te potwierdzają, że nie dopuszczają się oni uciążliwego
i szkodliwego zanieczyszczania powietrza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,
że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 7 maja 2025 r. uchylająca
w części (tj. w zakresie terminu wykonania obowiązku) decyzję Burmistrza Miasta Kościerzyna z 4 października 2024 r. nakładającą na G. P. i B. P. obowiązek wykonania czynności zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza wynikającego z eksploatacji kotła grzewczego w budynku znajdującym się przy ul. [...] w K.
Materialnoprawną podstawą wydanych w sprawie decyzji są przepisy ustawy z dnia
27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r., poz. 647 ze zm.), która w art. 363 ust. 1 pkt 1 stanowi, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać osobie fizycznej, której działanie negatywnie oddziałuje na środowisko, wykonanie w określonym czasie czynności zmierzających do ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia.
W podstawie prawnej swoich rozstrzygnięć organy przywołały również uchwałę
nr 309/XXIV/20 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 28 września 2020 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze miast województwa pomorskiego, z wyłączeniem Gminy Miasta Sopotu, ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw (Dz. Urz. Woj. Pom. z 2020 r., poz. 4232).
Przed przystąpieniem do oceny zgodności wydanych w sprawie decyzji
z przywołanymi wyżej przepisami prawa materialnego należy wskazać na obowiązki, jakie ciążą na organach administracji publicznej.
W myśl art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.) w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, tj. zasadę prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika m.in. rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu, jakie dowody są konieczne do wyjaśnienia stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Stan faktyczny sprawy nie może być ustalony w ten sposób, że zostaną pominięte jakieś jego elementy. Rozstrzygnięcie sprawy na podstawie niepełnego stanu faktycznego stanowi naruszenie przywołanych przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Ponadto na organy administracji publicznej został nałożony obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8
§ 1 k.p.a.) oraz zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów
i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). Zasady te znajdują zastosowanie zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, jak i przed organem odwoławczym (art. 140 k.p.a.).
Konsekwencją obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym, obok innych wymogów decyzji, obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno
w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W piśmiennictwie wskazuje się, że odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego
w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie
z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob.: A. Wróbel, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska,
M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el. 2022; C. Martysz, Komentarz do art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX/el.).
Z kolei w judykaturze zwraca się uwagę, że uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część tego aktu. Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 11 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Podkreśla się także,
że prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny one być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. W rezultacie, uzasadnienie powinno zawierać ustosunkowanie się do tych faktów i dowodów, które przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem, lecz także do tej części faktów i dowodów, którym organ administracji nie przyznał mocy dowodowej przy podejmowaniu decyzji (zob. wyrok WSA w Gliwicach
z 21 września 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 693/23, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Konsekwentnie też przyjmuje się, że zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy lub twierdzenia uważane przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy powinny być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę (zob. wyrok WSA w Lublinie z 23 listopada 2023 r. sygn. akt
II SA/Lu 675/23).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził,
że powyższym zadaniom orzekające w sprawie organy nie sprostały, prowadząc postępowanie z naruszeniem wskazanych wyżej reguł procesowych.
Decyzja Burmistrza z 4 października 2024 r. nie zawiera w istocie uzasadnienia prawnego, zgodnie z wymogiem stawianym przez ustawodawcę w art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a., gdyż sprowadza się w istocie do stwierdzenia, że zgodnie z Uchwałą 309/XXIV/20 właściciel instalacji kotłów < klasy 3 w przypadku dostępu do sieci c.o. lub gazowej powinien był dokonać wymiany tego kotła w terminie do 1 września 2024 r.
Natomiast Kolegium w uzasadnieniu decyzji z 7 maja 2025 r. przytoczyło treść przepisów art. 363 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. oraz § 5 i § 6 Uchwały 309/XXIV/20 wskazując następnie, że źródło ciepła zainstalowane w budynku przy ul. [...]
w K. nie spełnia określonych norm i powoduje uciążliwe oraz szkodliwe zanieczyszczanie powietrza. Organ odwoławczy podniósł, że co do zasady strona powinna przyłączyć się do sieci gazowej, o ile jest to możliwe, jednak do 4 października 2024 r., mimo wcześniejszych deklaracji, nie przedstawiono żadnych dokumentów dotyczących możliwości takiego przyłączenia. Wskazano również, że Uchwała 309/XXIV/20 stanowi prawo miejscowe, obowiązujące wszystkich mieszkańców, którzy są zobowiązani realizować wynikające z niej obowiązki i ograniczenia.
Kolegium nie dokonało jednak subsumcji ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod przytoczone przez ten organ przepisy prawa materialnego. Taki sposób uzasadnienia decyzji, która nakłada na jej adresata określone obowiązki (w niniejszej sprawie obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza wynikającego z eksploatacji kotła grzewczego), narusza przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).
Kolejnym uchybieniem, jakiego dopuścił się organ pierwszej instancji, a organ odwoławczy uchybienie to zaakceptował utrzymując w mocy decyzję tego organu, jest nałożenie na Skarżących obowiązku w sposób, który rodzi wątpliwości co do możliwości jego wykonania. Nie podlega natomiast dyskusji, że każde rozstrzygnięcie zawarte
w sentencji decyzji administracyjnej, a w szczególności w decyzji nakładającej na stronę określony obowiązek, musi być sformułowane w sposób jednoznaczny i precyzyjny, aby możliwe było następnie wykonanie decyzji dobrowolne lub z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej. Z rozstrzygnięcia tego musi wynikać, w sposób nie dający możliwości różnej interpretacji, konkretny rodzaj obowiązku, jego adresat oraz termin wykonania (zob. wyroki WSA w Olsztynie: z 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 730/09
i z 18 października 2016 r. sygn. akt II SA/Ol 1381/15).
W sentencji decyzji z 4 października 2024 r. Burmistrz nałożył na Skarżących obowiązek ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia
w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza wynikającego z eksploatacji kotła grzewczego w budynku znajdującym się w K. przy ul. [...] (pkt 1), wskazując, że obowiązek ten należy wykonać poprzez zdemontowanie i wymianę kotła Heiztechnik Q PLUS o mocy nominalnej 25 kW, rok produkcji 2013 na inne ekologiczne źródło ciepła (pkt 2).
Konfrontując treść nałożonego na Skarżących obowiązku z treścią przepisów Uchwały 309/XXIV/20, którą w podstawie prawnej swojej decyzji przywołał organ pierwszej instancji, należy stwierdzić, że treść nałożonego obowiązku nie znajduje oparcia
w przepisach tego aktu prawnego. Burmistrz zobowiązał bowiem Skarżących do wymiany posiadanego kotła na "inne ekologiczne źródło ciepła, w przypadku dostępu do sieci c.o. lub gazowej należy wymienić na np.: instalację c.o. lub gazową; odnawialne źródła energii; instalację na paliwo gazowe; instalację na lekki olej opałowy lub energię elektryczną".
Tymczasem zgodnie z § 5 Uchwały 309/XXIV/20 uchwałę tę stosuje się do instalacji, w których następuje spalanie paliw w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2020 r. poz. 833 ze zm.), w szczególności do kotłów, pieców oraz kominków, jeżeli:
1) dostarczają ciepło do:
a) instalacji centralnego ogrzewania lub
b) instalacji ciepłej wody użytkowej;
2) wydzielają ciepło poprzez:
a) bezpośrednie przenoszenie ciepła lub
b) bezpośrednie przenoszenie ciepła w połączeniu z przenoszeniem go do innego nośnika;
- a użytkowanie tej instalacji służy do: zapewnienia właściwej temperatury w obiekcie budowlanym lub jego części, do podgrzewania wody użytkowej lub do produkcji pary technologicznej.
Natomiast w § 6 ust. 1 Uchwały 309/XXIV/20 postanowiono, że w instalacjach wskazanych w § 5 dopuszcza się stosowanie wyłącznie następujących rodzajów paliw,
z zastrzeżeniem ust. 2 i 4: 1) paliwa gazowego w rozumieniu art. 3 pkt 3a ustawy z dnia
10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne; 2) gazu płynnego LPG; 3) lekkiego oleju opałowego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 660).
W myśl § 6 ust. 2 Uchwały 309/XXIV/20 nie stosuje się ust. 1 do instalacji, o których mowa w § 5, jeśli spełnione łącznie są następujące warunki:
1) brak jest dostępnej sieci ciepłowniczej i sieci gazowej na terenie bezpośrednio przylegającym do działki, na której znajduje się instalacja, w której następuje spalanie paliw, potwierdzony przez operatora sieci, a w przypadku braku operatora sieci przez organ gminy;
2) spalanie paliwa zachodzi w instalacji:
a) o której mowa w § 5 pkt 1 lit. a spełniającej minimalne poziomy sezonowej efektywności energetycznej i normy emisji zanieczyszczeń dla sezonowego ogrzewania pomieszczeń określonych w pkt 1 załącznika II do rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1189 z dnia 28 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla kotłów na paliwo stałe lub
b) o której mowa w § 5 pkt 2, w której emisja cząstek stałych (pyłu) nie przekracza granicznych wielkości określonych w pkt 2 lit. a załącznika II do rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe lub
c) o której mowa w § 5 pkt 1 lit. b spełniającej wymagania dotyczące granicznych wartości emisji określone w pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Rozwoju
i Finansów z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań dla kotłów na paliwo stałe.
W załączniku nr II do rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE
w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe (Dz. U. UE. L. z 2015 r. Nr 193, poz. 1) w punkcie 1 dotyczącym szczegółowych wymogów dotyczące ekoprojektu w odniesieniu do sezonowej efektywności energetycznej ogrzewania pomieszczeń postanowiono, że od dnia 1 stycznia 2022 r. miejscowe ogrzewacze pomieszczeń na paliwo stałe muszą spełniać następujące wymogi: (i) sezonowa efektywność energetyczna ogrzewania pomieszczeń przez miejscowe ogrzewacze pomieszczeń na paliwo stałe z otwartą komorą spalania nie może być niższa niż 30 %; (ii) sezonowa efektywność energetyczna ogrzewania pomieszczeń przez miejscowe ogrzewacze pomieszczeń na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania wykorzystujące paliwo stałe inne niż drewno prasowane w formie peletów nie może być niższa niż 65 %; (iii)sezonowa efektywność energetyczna ogrzewania pomieszczeń przez miejscowe ogrzewacze pomieszczeń na paliwo stałe z zamkniętą komorą spalania wykorzystujące drewno prasowane w formie peletów nie może być niższa niż 79 %;
(iv) sezonowa efektywność energetyczna ogrzewania pomieszczeń przez kuchenki nie może być niższa niż 65 %.
Przytoczone powyżej zapisy Uchwały 309/XXIV/20 oraz rozporządzenia 2015/1185 nie zostały przeanalizowane przez orzekające w sprawie organy pod kątem nałożenia na Skarżących obowiązku ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko.
Przede wszystkim organy nie ustaliły, czy na terenie bezpośrednio przylegającym do działki, na której znajduje się instalacja, w której następuje spalanie paliw, czyli do działki nr [...] w K., jest dostępna sieć ciepłownicza i sieć gazowa (§ 6 ust. 2 pkt 1 Uchwały 309/XXIV/20). W przypadku ustalenia, że sieć taka jest dostępna, będzie miał zastosowanie § 6 ust. 1 Uchwały 309/XXIV/20, tj. dopuszczalne będzie stosowanie wyłącznie paliwa gazowego, gazu płynnego LPG lub lekkiego oleju opałowego. Natomiast ustalenie, że na terenie bezpośrednio przylegającym do działki nr [...] w K. nie jest dostępna sieć ciepłownicza i sieć gazowa (co potwierdzi operator sieci,
a w przypadku braku operatora sieci organ gminy), umożliwi zastosowanie wyjątku z § 6 ust. 2 Uchwały 309/XXIV/20, oczywiście przy spełnieniu pozostałych przesłanek wymienionych w tym przepisie.
Końcowo Sąd wskazuje, że orzekające w sprawie organy błędnie wskazały adres, przy którym znajduje się działka nr [...], gdyż w K. nie ma ulicy [...]., lecz ulica [...].
Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy. Kolegium posiada bowiem kompetencje merytoryczno-reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie.
Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy ustali (w trybie art. 136 k.p.a.), czy na terenie bezpośrednio przylegającym do działki nr [...] w K. jest dostępna sieć ciepłownicza i sieć gazowa i w zależności od poczynionych ustaleń wyda stosowne rozstrzygnięcie zgodne z wiążącą oceną prawną wyrażoną przez Sąd
w uzasadnieniu niniejszego wyroku dotyczącą interpretacji przepisów art. 363 ust. 1 pkt 1 P.o.ś. i § 6 Uchwały 309/XXIV/20 dokonanej na tle okoliczności niniejszej sprawy.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), zasądzając od Organu na rzecz strony skarżącej kwotę 897 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (680 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Przyznając pełnomocnikowi strony skarżącej wynagrodzenie w wysokości powiększonej o 200 zł Sąd uwzględnił zarówno charakter niniejszej sprawy, jak i nakład pracy pełnomocnika, w tym stawiennictwo na rozprawie.[pic]