II SA/Gd 51/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2007-04-04
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowaniekara pieniężnanielegalne użytkowanieobiekt budowlanypensjonatsala konsumpcyjnanadzór budowlanykontrolaskarżący

WSA w Gdańsku oddalił skargę na karę pieniężną za nielegalne użytkowanie części budynku pensjonatowego przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie.

Skarżący S. i Z. L. zostali ukarani karą pieniężną za użytkowanie rozbudowanej części budynku pensjonatowego bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Twierdzili, że prace budowlane trwały i nie doszło do faktycznego użytkowania. Sąd uznał, że oświadczenia skarżących, w tym wpisy w dzienniku budowy, potwierdzają przystąpienie do użytkowania części obiektu (sali konsumpcyjnej) od 2002 roku, mimo braku formalnego pozwolenia, co uzasadnia nałożenie kary.

Sprawa dotyczyła skargi S. i Z. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy karę pieniężną w wysokości 75.000 zł nałożoną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Kara została wymierzona z tytułu nielegalnego użytkowania rozbudowanej części budynku pensjonatowego, polegającej na poszerzeniu sali konsumpcyjnej, bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Skarżący argumentowali, że prace budowlane trwały do 2006 roku, a obiekt był użytkowany jedynie sporadycznie i okazjonalnie, a samo istnienie placu budowy nie jest równoznaczne z użytkowaniem w rozumieniu Prawa budowlanego. Sąd administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że skarżący faktycznie przystąpili do użytkowania części obiektu (sali konsumpcyjnej) najpóźniej w 2002 roku, co potwierdzają ich własne oświadczenia złożone podczas kontroli, wpisy w dzienniku budowy oraz treść zażalenia. Sąd podkreślił, że uzyskanie pozwolenia na użytkowanie jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników, a kary mają charakter prewencyjny. Sąd odrzucił argumentację skarżących o błędnym rozumieniu pojęć 'użytkowanie' i 'eksploatacja', uznając ją za linię obrony. Uznano, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy Prawa budowlanego, w tym art. 57 ust. 7, nakładając karę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przystąpienie do użytkowania części obiektu budowlanego przed uzyskaniem wymaganej decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie, nawet jeśli w innych częściach obiektu trwały prace budowlane, uzasadnia nałożenie kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że oświadczenia skarżących i wpisy w dzienniku budowy potwierdzają faktyczne użytkowanie rozbudowanej sali konsumpcyjnej od 2002 roku, mimo braku formalnego pozwolenia. Kara ma charakter prewencyjny i służy zapewnieniu bezpieczeństwa użytkowników.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.b. art. 57 § ust. 7

Ustawa - Prawo budowlane

Przepis stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, gdy stwierdzono przystąpienie do użytkowania z naruszeniem art. 54 lub 55.

u.p.b. art. 55

Ustawa - Prawo budowlane

Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na jego użytkowanie, jeśli jest wymagane pozwolenie na budowę i obiekt należy do określonych kategorii.

u.p.b. art. 54

Ustawa - Prawo budowlane

Obowiązek zawiadomienia o zakończeniu budowy.

Pomocnicze

u.p.b. art. 59f § ust. 1, 2 i 3

Ustawa - Prawo budowlane

Przepisy dotyczące kar, do których stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar z tytułu nielegalnego użytkowania, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

u.p.b. art. 59g § ust. 1 i 2

Ustawa - Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis stosuje się do postanowień.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

u.p.b. art. 45 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

Dziennik budowy jako urzędowy dokument.

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowody w postępowaniu administracyjnym.

k.p.a. art. 76 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dokumenty urzędowe jako dowody.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

Strony mają prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodów.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów przez organ.

k.p.a. art. 86

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego.

k.p.a. art. 124 § § 1 pkt 1 i 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawy wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 1 i 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawy wznowienia postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przystąpienie do użytkowania rozbudowanej części budynku pensjonatowego (sali konsumpcyjnej) przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stanowi naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Oświadczenia skarżących złożone podczas kontroli, potwierdzające użytkowanie obiektu od 2002 roku, są wiarygodne i stanowią podstawę do nałożenia kary. Kara pieniężna z tytułu nielegalnego użytkowania ma charakter prewencyjny i służy zapewnieniu bezpieczeństwa użytkowników obiektu.

Odrzucone argumenty

Prace budowlane trwały do 2006 roku, a obiekt był użytkowany jedynie sporadycznie i okazjonalnie. Samo istnienie placu budowy i wykonywanie prac wykończeniowych nie jest równoznaczne z 'użytkowaniem' obiektu w rozumieniu Prawa budowlanego. Organy nie rozpatrzyły wszechstronnie dziennika budowy i innych dowodów. Organ odwoławczy nie odniósł się do pisma z dnia 21 kwietnia 2006 roku i załączonych dowodów.

Godne uwagi sformułowania

przystąpili do użytkowania rozbudowanej części obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 Prawa budowlanego tj. bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy i art. 55 Prawa budowlanego tj. bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego stanowi przede wszystkim instrument mający na celu przymuszenie inwestorów do wykonania ciążących na nich obowiązków nie jest zasadne stanowisko skarżących, iż zapisy w dzienniku budowy poświadczają, że nie było możliwe użytkowanie dobudowanej części obiektu. nieracjonalnym byłoby gdyby – mając na uwadze trwające postępowanie (...) skarżący użytkowali rozbudowaną część obiektu podczas tej kontroli.

Skład orzekający

Zdzisław Kostka

przewodniczący

Jan Jędrkowiak

członek

Katarzyna Krzysztofowicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie, definicji 'użytkowania' obiektu budowlanego oraz zasad nakładania kar za nielegalne użytkowanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozbudowy obiektu i użytkowania części przed uzyskaniem pozwolenia. Interpretacja pojęć 'użytkowanie' i 'eksploatacja' może być różnie stosowana w zależności od kontekstu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem w budownictwie - użytkowanie obiektu przed formalnym pozwoleniem i konsekwencje prawne. Jest to typowa sprawa dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym.

Używałeś rozbudowanej części domu przed pozwoleniem? Grozi Ci wysoka kara!

Sektor

hotelarstwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 51/07 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2007-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jan Jędrkowiak
Katarzyna Krzysztofowicz /sprawozdawca/
Zdzisław Kostka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Sygn. powiązane
II OSK 1308/07 - Postanowienie NSA z 2009-07-15
II OSK 1173/09 - Wyrok NSA z 2009-11-06
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. L. i Z. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 maja 2006 r., nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 28 lutego 2006 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1, 2 i 3 oraz art. 59g ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zm.), wymierzył S. i Z. L. karę w wysokości 75.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania rozbudowanej części budynku pensjonatowego usytuowanego na terenie działek nr [...], nr [...] i nr [...] w C. przy ul. [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji wskazał, iż S. i Z. L. w dniu 9 lipca 1999 roku otrzymali pozwolenie na rozbudowę istniejącego budynku pensjonatowego, położonego na działkach nr [...], nr [...] i nr [...] w C. (decyzja nr [...]), w którym zobowiązani zostali do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie rozbudowanej części obiektu. Organ stwierdził również, że z projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do ww. decyzji z dnia 9 lipca 1999 roku, wynika, iż rozbudowa budynku pensjonatowego dotyczyła poszerzenia sali konsumpcyjnej i kuchni na parterze oraz mieszkania dwupoziomowego na piętrze i poddaszu. Organ wskazał nadto, iż podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 15 grudnia 2005 roku na terenie ww. działek, z udziałem S. i Z. L., ustalił, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę, jednak jest użytkowana od 2002 roku z naruszeniem art. 55 ustawy Prawo budowlane. Stwierdził również, iż rozbudowana część budynku pensjonatowego - pełniąca funkcję sali konsumpcyjnej, zalicza się do XIV kategorii obiektów. Wobec stwierdzenia przystąpienia do użytkowania części obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów art. 55 Prawa budowlanego organ wymierzył inwestorom karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, stanowiącą dziesięciokrotność iloczynu stawki opłaty s = 500zł, współczynnika kategorii obiektu budowlanego k = 15 i współczynnika wielkości obiektu budowlanego w = 1.
W zażaleniu na powyższe postanowienie S. i Z. L. stwierdzili, iż dobudowana część obiektu była użytkowana sporadycznie i okazjonalnie. Wskazali także, iż w tej części obiektu prace nie zostały w pełni zakończone, a obiekt - pomimo braku decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dla dobudowanej części - był eksploatowany z wszystkimi wymogami bezpiecznego użytkowania oraz bez strat finansowych dla Skarbu Państwa. W obiekcie dokonywane były wszystkie wymagane prawem budowlanym badania i przeglądy. Zdaniem żalących się - brak odbioru nie spowodował żadnego zagrożenia dla użytkowników obiektu albowiem budynek - pomimo braku decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dobudowanej części, eksploatowany był z zachowaniem wszelkich wymogów bezpieczeństwa.
W piśmie z dnia 31 marca 2006 roku S. i Z. L. wyjaśnili, że w zażaleniu nietrafnie posługiwali się pojęciami "użytkowanie" i "eksploatacja" albowiem przekonani byli, że samo wzniesienie ścian, ścianek działowych oraz rozprowadzanie instalacji, czyli wykonanie prac mieszczących się w kategorii robót wykończeniowych, oznacza eksploatowanie. Stwierdzili także, iż faktycznie rozbudowana część budynku do chwili złożenia wniosku o pozwolenie na użytkowanie była placem budowy, a eksploatacja oznaczała dla nich faktyczne istnienie tego placu budowy, jego ochronę i dopilnowywanie postępu oraz jakości prac. Wyjaśnili nadto, że ich wypowiedzi i oświadczenia, z uwagi na brak specjalistycznej wiedzy prawno-budowlanej, miały charakter potoczny. Podnieśli również, iż w dzienniku budowy znajdują się wzmianki potwierdzające powyższe stanowisko oraz oświadczyli, że do użytkowania obiektu w znaczenie przepisów ustawy Prawo budowlane przystąpią dopiero po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, o którą obecnie się starają.
Uzupełniając zażalenie, pełnomocnik S. i Z. L. - przy piśmie z dnia 21 kwietnia 2006 roku, nadesłał decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 kwietnia 2006 roku o pozwoleniu na użytkowanie rozbudowanego budynku pensjonatowego w części parterowej pełniącej funkcję sali konsumpcyjnej oraz protokół oględzin z dnia 12 kwietnia 2006 roku i wskazał, iż z ww. dokumentów wynika, że w budynku do kwietnia 2006 roku były prowadzone roboty budowlane.
Postanowieniem z dnia 22 maja 2006 roku, nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 57 ust. 7 i art. 59f ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ drugiej instancji stwierdził, że skarżący przystąpili do użytkowania rozbudowanej części obiektu przed uzyskaniem wymaganej decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie, do czego byli jednoznacznie zobowiązani decyzją Wójta Gminy z dnia 9 lipca 1999 roku (nr [...]) o pozwoleniu na rozbudowę istniejącego budynku pensjonatowego, zatem naruszyli warunki określone w ww. decyzji. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, powoduje, że organ nadzoru budowlanego był zobligowany nałożyć na nich karę zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, co też uczynił, prawidłowo obliczając jej wysokość.
Odnosząc się do wyjaśnień zawartych w zażaleniu organ odwoławczy wskazał, iż stwierdzenia użyte w nim przez skarżących potwierdzają fakt przystąpienia do użytkowania rozbudowanej części tego obiektu bez stosownego pozwolenia. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu odwoławczego, zawarte w piśmie skarżących z dnia 31 marca 2006 roku wyjaśnienia o niewłaściwym posługiwaniu się pojęciem "użytkowanie" czy też "eksploatacja" są niewiarygodne. Fakt użytkowania obiektu został stwierdzony podczas oględzin w dniu 15 grudnia 2005 roku, co znalazło odzwierciedlenie w treści protokołu zaakceptowanej przez strony, czego dowodem są złożone przez strony w protokole podpisy.
W skardze na powyższe postanowienie S. i Z. L. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, zarzucając im:
▪ naruszenie prawa materialnego polegające na błędnym zastosowaniu
art. 57 ust. 7 w zw. z art. 55 ustawy - Prawo budowlane;
▪ naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 75, 76, 77, 78, 80 i 86 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 45 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane;
▪ nie wyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż przedłożyli organowi pierwszej instancji dziennik budowy, który – stosownie do treści art. 45 ust 1 Prawa budowlanego, stanowi urzędowy dokument potwierdzający przebieg robót budowlanych oraz zdarzenia i okoliczności zachodzące w toku wykonywania robót. Zdaniem skarżących, zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z 76 § 1 k.p.a., dziennik budowy powinien być jako dowód wszechstronnie rozpatrzony przez organy obu instancji. W opinii skarżących z treści dziennika budowy, ich oświadczeń oraz wniosku o pozwolenie na użytkowanie rozbudowanej części obiektu wynika, że w latach 2002 - 2006 trwały prace budowlane obejmujące rozbudowę pomieszczeń sali jadalnianej i dobudowę kuchni należącego do nich zajazdu, polegające m. in. na wznoszeniu ścian, montażu okien i wylewaniu posadzek.
W ocenie skarżących organ pierwszej instancji zaniechał skonfrontowania zapisów w dzienniku budowy z oświadczeniem skarżących złożonym podczas kontroli w dniu 15 grudnia 2005 roku. Jest jednak oczywistym, że skoro w 2002 roku trwały prace budowlane przy murowaniu ścian (prace budowlane zakończono dopiero w 2006 roku) to nie było fizycznych możliwości użytkowania budynku.
Skarżący podnieśli także, iż użytkowanie oznacza uprawnienie do korzystania z rzeczy lub prawa i czerpania z nich korzyści z obowiązkiem zachowania ich substancji i dotychczasowego przeznaczenia. Aby zastosować art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego - w ocenie skarżących - postępowanie powinno przesądzić, iż stan taktyczny sprawy pozwala na stwierdzenie użytkowania obiektu. Zdaniem skarżących nie można w sposób logiczny i zgodny z regułami języka polskiego oraz znaczeniem wyrazu "użytkowanie" stwierdzić, że plac budowy w trakcie wznoszenia ścian oznacza korzystanie z obiektu. Sankcja wynikająca z decyzji organu pierwszej instancji może być zastosowana wyłącznie w sytuacji gdy istnieje faktyczna możliwość korzystania z wybudowanego obiektu budowlanego.
Skarżący wskazali również, iż w niniejszej sprawie karę zastosowano w stosunku do rozbudowanej części gastronomicznej obiektu, zarzucając im jej użytkowanie, choć skarżący w znaczeniu techniczno-budowlanym nie zakończyli budowy i nie przystąpili do użytkowania rozbudowanej części.
Skarżący przyznali, iż podczas kontroli w dniu 15 grudnia 2005 roku stwierdzili, że użytkują dobudowaną cześć budynku, a w odwołaniu z dnia 7 lutego 2006 roku posłużyli się stwierdzeniem "eksploatowanie", jednak zaznaczyli, iż eksploatowanie dobudowanej części w ich rozumieniu polegało na tym, że w trakcie trwających robót wykończeniowych inwestorzy i wykonawcy wchodzili do dobudowywanej części budynku, a faktycznie eksploatowali jedynie część już istniejącą, tzn. nie dobudowywaną.
Skarżący zarzucili również organowi odwoławczemu, iż ten nie ustosunkował się do ich pisma z dnia 21 kwietnia 2006 roku oraz załączonych do niego dowodów. Podkreślili przy tym, iż z załączonego do tego pisma protokołu oględzin z 12 kwietnia 2006 roku wynika, że w dniu jego sporządzenia dobudowane części nie były użytkowane. Stwierdzili także, iż organ odwoławczy wychwycił rozbieżności istniejące między ich oświadczeniem, a wpisami np. w dzienniku budowy oraz pomiędzy protokołami oględzin z dnia 15 grudnia 2005 roku i z dnia 12 kwietnia 2006 roku, a mimo to nie dokonał własnych ustaleń faktycznych, przyjmując za własne ustalenia organu pierwszej instancji, co stanowiło naruszenie prawa. Podkreślili przy tym, iż składając oświadczenie w protokole z dnia 15 grudnia 2005 roku działali pod wpływem błędu i nie złożyliby tego oświadczenia (o treści zaprotokołowanej w protokole) gdyby mieli świadomość, że znaczenie słowa użytkowanie, jakiego użyli, a które odnosiło się do placu budowy, jego zabezpieczenia i dopilnowania, mogło być potraktowane jako korzystanie z obiektu budowlanego w rozumieniu art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Z treści art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zm.) wynika, iż w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 Prawa budowlanego tj. bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy i art. 55 Prawa budowlanego tj. bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 cyt. ustawy, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. W myśl zaś art. 55 pkt 1 ww. ustawy - przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy. Z załącznika do ustawy - Prawo budowlane wynika natomiast, iż pensjonaty zaliczają się do kategorii XIV obiektów budowlanych. Z akt niniejszej sprawy wynika nadto, iż obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie został nałożony na skarżących w decyzji o pozwoleniu na rozbudowę przedmiotowego pensjonatu z dnia 9 lipca 1999 roku, nr [...]. Słusznie zatem organy obu instancji uznały, czego skarżący nie kwestionowali, że przed przystąpieniem do użytkowania rozbudowanej części pensjonatu skarżący obowiązani byli uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na jej użytkowanie.
W tym miejscu wskazać należy, iż kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części stanowi przede wszystkim instrument mający na celu przymuszenie inwestorów do wykonania ciążących na nich obowiązków w postaci konieczności zgłoszenia zakończenia budowy albo uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu lub jego części przed przystąpieniem do jego użytkowania. Wykonanie powyższych obowiązków jest szczególnie istotne w stosunku do obiektów, z których korzystają duże grupy osób, tak jak w niniejszej sprawie, w której z sali jadalnianej pensjonatu skarżących korzystają przede wszystkim osoby trzecie, a nie sami skarżący. Uzyskanie stosownego pozwolenia na użytkowanie i postępowanie kontrolne związane z wydaniem takiej decyzji ma m. in. na celu zapewnienie osobom, które będą korzystać z takiego obiektu, stosownej ochrony poprzez zbadanie czy obiekt został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem, warunkami pozwolenia na budowę, przepisami Prawa budowlanego i ustaw szczególnych.
Zdaniem Sądu - z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego niniejszej sprawy wynika, że skarżący przystąpili do użytkowania dobudowanej części pensjonatu tj. rozbudowanej na parterze części sali konsumpcyjnej, przed uzyskaniem wymaganej decyzji o pozwoleniu na jej użytkowanie.
Z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 15 grudnia 2005 roku wynika, że skarżący rozbudowali istniejący budynek pensjonatowy, poszerzając salę konsumpcyjną na parterze, oraz mieszkanie dwupoziomowe na piętrze i poddaszu. W protokole tym znalazło się stwierdzenie: "Wg oświadczenia Pani S. L. oraz Pana Z. L. omawiany rozbudowany budynek – część sali konsumpcyjnej (...) użytkowane jest od 2002 roku, łącznie z istniejącą częścią budynku. Państwo L. nie posiadają natomiast decyzji pozwolenie na użytkowanie rozbudowanej części obiektu (...)". Ww. protokół skarżący podpisali bez uwag.
Również z treści zażalenia, w ocenie Sądu, jasno wynika, iż część dobudowana była użytkowana bez stosownego pozwolenia. Świadczą o tym zawarte w zażaleniu stwierdzenia skarżących: "Część dobudowana była użytkowana sporadycznie i okazjonalnie (...)", "Brak odbioru nie powodował (...) żadnego zagrożenia dla użytkowników obiektu", "Budynek, pomimo braku decyzji na użytkowanie dobudowanej części, eksploatowany był z zachowaniem wszelkich wymogów bezpieczeństwa".
Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż zawarte w piśmie z dnia 31 marca 2006 roku wyjaśnienia skarżących dotyczące nietrafnego posługiwania się przez nich w ww. protokole i zażaleniu pojęciami "użytkowanie" i "eksploatacja", podobnie jak takie same wyjaśnienia zawarte w skardze, nie są wiarygodne i stanowią jedynie przyjętą przez skarżących linię obrony. Zdaniem Sądu - składając oświadczenia zawarte w przedmiotowym protokole i zażaleniu, skarżący, prawidłowo posługując się pojęciami "użytkowanie" i "eksploatacja", przyznali, że przystąpili do użytkowania rozbudowanej części budynku bez stosownego pozwolenia. Przy czym użytkowanie to - wbrew ich późniejszym twierdzeniom, nie polegało na wykonywaniu prac wykończeniowych i dozorowaniu tych prac lecz stanowiło faktyczne korzystanie z rozbudowanej części obiektu w postaci dobudowanej części sali konsumpcyjnej, w której prace budowlane nie były już prowadzone.
Jak wynika bowiem z treści załączonego do akt administracyjnych dziennika budowy (str. 5 dziennika): "12 września 2000 roku zakończono roboty budowlane na poziomie parteru – wraz z połączeniem części istniejącej z nowo zrealizowaną. Obiekt w części parterowej spełnia warunki do użytkowania. Wykonano instalację elektryczną i instalację wod. – kan.". Z tym dniem zatem skarżący mogli przystąpić do użytkowania tej części obiektu – dobudowanej na podstawie pozwolenia z dnia 9 lipca 1999 roku (nr [...]), co też – jak wynika z ich oświadczeń, uczynili najpóźniej w 2002 roku. Treść dziennika budowy potwierdza zatem ustalenia organów dotyczące dobudowanej na parterze części sali jadalnianej. Co za tym idzie - nie jest zasadne stanowisko skarżących, iż zapisy w dzienniku budowy poświadczają, że nie było możliwe użytkowanie dobudowanej części obiektu. Co do części dobudowanej na parterze niewątpliwie taka możliwość istniała już od 2000 roku i z możliwości tej skarżący skorzystali.
Zgodnie z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Organ I instancji dokonał - zgodnej z ww. przepisem, oceny materiału dowodowego w postaci wskazanego powyżej protokołu kontroli z dnia 15 grudnia 2005 roku, w którym znalazły się także ustalenia poczynione na podstawie dziennika budowy. Sporządzając protokół, w którym zawarte zostały oświadczenia skarżących potwierdzające przystąpienie do użytkowania rozbudowanej części pensjonatu, organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, który wystarczał do prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Należy podkreślić, że skarżący ww. protokół podpisali bez uwag i również w zażaleniu nie kwestionowali ustaleń organu I instancji dotyczących kwestii przystąpienia przez nich do użytkowania rozbudowanej części obiektu przed uzyskaniem na to stosownego pozwolenia. Skarżący w zażaleniu twierdzili bowiem jedynie, iż użytkowanie było "sporadyczne i okazjonalne". Dopiero w toku postępowania przed organem II instancji skarżący podnieśli, iż niewłaściwie rozumieli pojęcia "użytkowanie" i "eksploatacja". Do tych wyjaśnień odniósł się organ II instancji, stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż w świetle treści protokołu z dnia 15 grudnia 2005 roku i wcześniejszych oświadczeń stron, są one niewiarygodne. Sąd – mając na uwadze powyżej przedstawioną analizę przedmiotowej sprawy – w pełni to stanowisko podziela.
W tym stanie sprawy za niezasadny, w ocenie Sądu, należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 86 k.p.a. Organy obu instancji poczyniły bowiem ustalenia w niniejszej sprawie niezbędne do należytego jej rozstrzygnięcia, a zatem przesłuchanie skarżących nie było konieczne, a skarżący (reprezentowani w postępowaniu przed organem odwoławczym przez zawodowego pełnomocnika) wniosku o przeprowadzenie takiego dowodu nie złożyli.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdził, iż zasadny jest zarzut skarżących, zgodnie z którym organ II instancji, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, nie odniósł się do treści pisma pełnomocnika skarżących z dnia 21 kwietnia 2006 roku i załączonych do niego dowodów, jednak uchybienie to
- w ocenie Sądu - nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby wpłynąć na wynik niniejszej sprawy. Z załączonych do ww. pisma dokumentów wynika bowiem, iż roboty budowlane dotyczące dobudowanej na parterze części sali konsumpcyjnej zostały zakończone, co jedynie dodatkowo potwierdza ustalenia poczynione przez organy odnośnie tej części budynku. Z dokumentów tych wynika także, iż również roboty budowlane w pozostałej części obiektu tj. na piętrze i poddaszu co do zasady zostały zakończone - do wykonania pozostały bowiem jedynie posadzki.
Oceniając wagę przedłożonego przy przedmiotowym piśmie protokołu z dnia 12 kwietnia 2006 roku należy – zdaniem Sądu - dodatkowo wskazać, iż z jego treści wynika jedynie, iż rozbudowana część obiektu nie była użytkowana podczas oględzin przeprowadzonych w tymże dniu. Stwierdzenie to w żaden sposób nie wpływa jednak na prawidłowość ustaleń poczynionych przez organy. Zdaniem Sądu nieracjonalnym byłoby gdyby – mając na uwadze trwające postępowanie dotyczącego nałożenia na skarżących kary z tytułu przystąpienia do użytkowania części obiektu bez pozwolenia oraz przyjętą przez nich linię obrony w tym postępowaniu, skarżący użytkowali rozbudowaną część obiektu podczas tej kontroli.
Jedynie na marginesie należy w tym miejscu zaznaczyć, iż - wbrew stanowisku skarżących, nie zakończenie wszystkich robót budowlanych w obiekcie nie powoduje automatycznie faktycznego braku możliwości przystąpienia do jego użytkowania. Taką sytuację wprost przewiduje art. 55 pkt 3 Prawa budowlanego, który stanowi, iż przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie także w takim przypadku gdy przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich robót budowlanych.
Skarżący wskazali nadto w skardze, iż ich zdaniem w sprawie zachodzą podstawy wznowienia postępowania z art. 124 § 1 pkt 1 i 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, przy czym dopiero na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007 roku pełnomocnik skarżących uzasadnił to stanowisko wskazując na rozbieżności istniejące, zdaniem skarżących, w zapisach protokołów oględzin z grudnia 2005 roku i kwietnia 2006 roku oraz dziennika budowy. W ocenie Sądu ww. podstawy wznowienia nie zachodzą w niniejszej sprawie. Brak jest bowiem jakichkolwiek podstaw aby przyjąć, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, były fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.), w sprawie nie wyszły także na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania kwestionowanych przez skarżących postanowień, nie znane organom, które je wydały (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
Reasumując – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż w niniejszej sprawie stwierdzić można ponad wszelką wątpliwość, iż skarżący przystąpili do użytkowania rozbudowanej części budynku - w postaci części sali jadalnianej - najpóźniej w 2002 roku.
Z treści art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane wynika, iż kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego wymierzana jest zarówno w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania całego obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, jak i w przypadku gdy organy stwierdzą, iż z naruszeniem ww. przepisów inwestor przystąpił do użytkowania jedynie części obiektu, co miało miejsce w niniejszej sprawie.
Skoro zatem skarżący przystąpili do użytkowania ww. części obiektu budowlanego (w postaci rozbudowanej części sali jadalnianej pensjonatu) przed uzyskaniem wymaganej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, organ I instancji, zgodnie z art. 57 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane, był obowiązany wymierzyć im karę z tytułu nielegalnego użytkowania części obiektu, zaś organ odwoławczy prawidłowo rozstrzygnął niniejszą sprawę - utrzymując zaskarżone postanowienie organu I instancji w mocy.
Organy prawidłowo ustaliły wysokość wymierzonej kary jako dziesięciokrotność iloczynu stawki opłaty s = 500 zł, współczynnika kategorii obiektu
budowlanego k – wynoszącego dla pensjonatów 15 (kategoria obiektu XIV – vide załącznik do ustawy Prawo budowlane) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego w = 1 - stosując odpowiednio art. 59f ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane
w zw. z art. 57 ust. 7 tejże ustawy.
Sąd miał przy tym na uwadze, iż Trybunał Konstytucyjny - wyrokiem z dnia 15 stycznia 2007 roku (sygn. P 19/06, OTK-A 2007/1/2), orzekł, iż art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane w zakresie, w jakim stanowi podstawę nałożenia przez organ nadzoru budowlanego na inwestorów kary pieniężnej z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, jest zgodny z art. 10 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezzasadną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI