II SA/GD 509/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2025-07-29
NSAAdministracyjneNiskawsa
świadczenie wychowawczeZUSskargaodrzucenie skargidopuszczalność skargiwyczerpanie środków zaskarżeniapostępowanie administracyjnesąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na decyzję ZUS dotyczącą świadczenia wychowawczego z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.

Skarżąca wniosła skargę na decyzję Prezesa ZUS uchylającą prawo do świadczenia wychowawczego, mimo że wcześniej złożyła odwołanie od tej decyzji, ale nie doczekała się jeszcze decyzji organu odwoławczego. Sąd uznał, że skarga została wniesiona przedwcześnie, ponieważ skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia przewidzianych w postępowaniu administracyjnym. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę A. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 lutego 2025 r., która uchyliła prawo do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. Skarżąca wniosła skargę do sądu w dniu 12 maja 2025 r. Jednakże, jak wynika z akt sprawy, skarżąca złożyła odwołanie od decyzji ZUS z 20 lutego 2025 r. już w dniu 21 lutego 2025 r. Następnie, decyzją z 26 maja 2025 r., Prezes ZUS uchylił zaskarżoną decyzję i ponownie przyznał świadczenie wychowawcze. Skarżąca potwierdziła w piśmie z 24 czerwca 2025 r., że jej skarga dotyczy decyzji z 20 lutego 2025 r. Sąd, badając dopuszczalność skargi z urzędu, stwierdził, że skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, chyba że dotyczy to prokuratora, RPO lub RPD. Wyczerpanie środków zaskarżenia oznacza brak możliwości dalszego podważania rozstrzygnięcia organu administracji. Sąd podkreślił, że kontrola sądowa rozpoczyna się dopiero po dwukrotnym merytorycznym rozpatrzeniu sprawy przez organy administracyjne. Ponieważ skarżąca wniosła skargę na decyzję organu pierwszej instancji, nie czekając na rozstrzygnięcie organu odwoławczego, sąd uznał skargę za niedopuszczalną. W konsekwencji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowił odrzucić skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga do sądu administracyjnego może być wniesiona jedynie po wyczerpaniu środków zaskarżenia przewidzianych w postępowaniu administracyjnym, chyba że przepisy stanowią inaczej.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wymaga, aby sprawa została rozpatrzona przez organy obu instancji przed jej zaskarżeniem do sądu administracyjnego. Wniesienie skargi przed wyczerpaniem środków zaskarżenia stanowi przesłankę do jej odrzucenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (3)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6 i par. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wniesienie skargi, jeżeli z innych przyczyn jest niedopuszczalne, stanowi podstawę do jej odrzucenia.

p.p.s.a. art. 52 § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyczerpanie środków zaskarżenia przez skarżącą.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny w pierwszej kolejności jest obowiązany zbadać z urzędu jej dopuszczalność nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi wyczerpanie środków zaskarżenia [...] stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi Sąd nie wyręcza organów administracji i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania.

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona wnosi skargę na decyzję organu pierwszej instancji, nie czekając na rozstrzygnięcie organu odwoławczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 3/10

Sprawa ma charakter czysto proceduralny i dotyczy podstawowych zasad postępowania przed sądami administracyjnymi, co czyni ją mniej interesującą dla szerokiego grona odbiorców.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 509/25 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-07-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 20 lutego 2025 r. znak 010070/680/2888253/2024 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę z 12 maja 2025 r. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 lutego 2025 r. o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. Skarżąca wcześniej, to jest 21 lutego 2025 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Decyzją z 26 maja 2025 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uchylił zaskarżoną decyzję z 20 lutego 2025 r. i ponownie przyznał Skarżącej świadczenie wychowawcze na cały okres świadczeniowy.
W piśmie z 24 czerwca 2025 r. Skarżąca potwierdziła, że jej skarga z 12 maja 2025 r. dotyczy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 lutego 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności jest obowiązany zbadać z urzędu jej dopuszczalność, a zatem czy zachodzą okoliczności umożliwiające rozstrzyganie w danym przedmiocie. Innymi słowy sąd jest obowiązany ustalić, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, które ustawodawca wymienił enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej jako p.p.s.a. Do przesłanek tych zalicza się m.in. wniesienie skargi po terminie, nieuzupełnienie braków formalnych skargi bądź też jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Z woli ustawodawcy dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny kontrola działalności administracji publicznej rozpoczyna się dopiero w momencie, kiedy strona wyczerpie możliwość podważenia rozstrzygnięć organów administracji przy pomocy środków zaskarżenia przewidzianych w toku procedowania przed tymi organami, a więc kiedy w sprawie administracyjnej wypowiedziały się organy obu instancji.
Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że Sąd nie wyręcza organów administracji i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje natomiast stronie prawo domagania się dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez organy administracyjne różnych instancji.
Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, tj. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 lutego 2025 r., ale zamiast poczekać na decyzję organu odwoławczego i ewentualnie na nią wnieść skargę, Skarżąca zaskarżyła decyzję wydaną w pierwszej instancji, co uniemożliwia uruchomienie kontroli sądowej w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. jako niedopuszczalną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI