II SA/Gd 504/02

II SA/Gd 504/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-05-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-02-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść /przewodniczący/
Krzysztof Retyk
Tamara Dziełakowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: del. Sędzia SO Tamara Dziełakowska (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 stycznia 2002 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia 20 listopada 2001 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 39,80 zł (trzydzieści dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 20 listopada 2001 r., Nr [...], Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie odmówił przyznania E. T. zasiłku celowego w formie pieniężnej z przeznaczeniem na szkody powstałe w wyniku zdarzenia losowego. Decyzja została wydana na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 32 pkt 1 ust. 3 i 4a oraz
art. 43 ustawy z dnia 29.11.1990 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 1998 r., Nr 64, poz. 414 z późn. zm. ).
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż w dniu 23.10.2001 r. E. T. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej w związku z zalaniem mieszkania i piwnicy. Osoby poszkodowane w wyniku powodzi składały wnioski o pomoc bezpośrednio po zaistnieniu zdarzenia. Pomoc była udzielana po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego i dokonaniu oceny poniesionych szkód. Środki finansowe z budżetu państwa na ten cel były ograniczone i zostały wyczerpane na początku września. Zgłoszenie Pana E. T. nastąpiło po rozdysponowaniu środków przeznaczonych na zasiłki celowe z tytułu zdarzenia losowego "Powódź 2001". Po tak długim okresie po zdarzeniu trudno oszacować, czy miało miejsce zalanie mieszkania, tym bardziej, że mieszkanie kwalifikuje się do malowania od co najmniej 2 lat. Pieniądze na malowanie mieszkania wnioskodawca otrzymał w roku 2000 i dotąd go nie wymalował. Zalanie mieszkania nie jest potwierdzone przez ADM. W czasie powodzi została zalana piwnica, lecz to pomieszczenie nie zostało udostępnione do oględzin pracownikom socjalnym.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył E. T. podnosząc, iż nie jest prawdą jakoby nie było zniszczeń mieszkania spowodowanych ulewnymi deszczami. Nadto wskazał, iż pracownik socjalny utrudniał mu złożenie wniosku w odpowiednim terminie. Do odwołania przedłożył pismo zarządcy budynku dotyczące zalania mieszkania i piwnicy. Skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji nie rozpatrzenie istoty sprawy i dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego.
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 stycznia 2002 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na mocy art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt. 1 oraz art. 138 § 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W jej uzasadnieniu wskazano, iż skarżący odmówił pracownikom socjalnym okazania piwnicy, która rzekomo uległa zalaniu, natomiast pomieszczenia mieszkalne zdaniem przeprowadzających wywiad środowiskowy nie wykazują śladów zniszczeń. Mieszkanie zaś wymaga remontu, na który skarżący otrzymał środki z pomocy społecznej w 2000 roku i nie wykorzystał ich zgodnie z przeznaczeniem Nadto okres, który upłynął od czasu ulewy do dnia złożenia wniosku jest tak długi, że uniemożliwia właściwą ocenę sytuacji. Zasiłki celowe na likwidację skutków zdarzeń losowych mogą (ale nie muszą) być przyznane wówczas, gdy organ I instancji dysponuje budżetem na realizację zadania. Tak więc, wyczerpanie dotacji jest jedną z przyczyn odmowy przyznania świadczenia.
Na powyższą decyzję E. T. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wskazał, iż decyzje organu pierwszej instancji i Samorządowego Kolegium Odwoławczego są niesprawiedliwe, krzywdzące oraz naruszają przepisy Konstytucji. Zdaniem skarżącego organy nie zbadały prawdziwości podanych faktów. Zgłoszenie zalania dokonane zostało bezpośrednio po zdarzeniu pracownikowi socjalnemu, który jednak odmówił przyjęcia wniosku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, wskazując na brak podstaw do uwzględnienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W niniejszej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w dacie wydania decyzji obowiązywała ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm. zwana dalej ustawą o pomocy społecznej). Stąd ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji musi być dokonana
w odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji.
Zgodnie z art. 32 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego lub klęski żywiołowej. Stosownie zaś do art. 2 ust. 4 tej ustawy potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Przepis ten wskazuje, iż organ pomocy społecznej przyznając świadczenia
z pomocy społecznej kieruje się nie tylko potrzebami osób uprawnionych ale również możliwościami finansowymi danego ośrodka. Organy pomocy społecznej działają bowiem w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach realizują swoje ustawowe cele
(por. wyrok NSA z 17.04.2002 r., II S.A./Gd 4332/01, Lex nr 77665 ). Z powyższego wynika, iż warunkiem przyznania zasiłku celowego w tym przypadku jest z jednej strony poniesienie przez ubiegającego się o tę formę pomocy strat wskutek zdarzenia wskazanego w ustawie, a z drugiej strony możliwości finansowe organu pomocy społecznej. Okoliczność dotycząca ograniczonych możliwości płatniczych organu powinna jednak jednoznacznie wynikać z ustaleń czynionych w wydawanej przez niego decyzji. Samo stwierdzenie braku takich środków jest niewystarczające, gdyż organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w takim stopniu, aby należycie ustalić stan faktyczny zgodnie z art. 7 i 77 kpa. W niniejszej sprawie ustalenie organów obu instancji, iż Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie nie dysponował w dacie wydania decyzji odpowiednimi środkami finansowymi na wypłatę świadczenia nie znalazło żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy poza ogólnikowym stwierdzeniem o wyczerpaniu dotacji uzyskanej na ten cel z początkiem września 2001 r. Organ drugiej instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż środki przeznaczone z budżetu państwa na likwidację skutków powodzi byty ograniczone i zostały rozdysponowane przed złożeniem wniosku przez skarżącego. Z akt sprawy nie wynika natomiast w jakiej wysokości organ pomocy otrzymał środki na cele związane z usuwaniem skutków powodzi ani w jaki sposób i kiedy dokładnie zostały one rozdysponowane. Należy wskazać, iż ustawa nie określa żadnego terminu dla osoby ubiegającej się o pomoc celową do złożenia wniosku. Zdaniem Sądu,
w przypadku wyczerpania dotacji przeznaczonej na usuwanie skutków powodzi organ powinien był rozważyć możliwość przyznania świadczenia z innych środków przeznaczonych na pomoc związaną z usuwaniem skutków zdarzeń losowych.
W ocenie Sądu, także inne okoliczności wskazane w uzasadnieniu decyzji nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy. Wbrew bowiem twierdzeniom Kolegium z pisma zarządcy z dnia 07.08.2001 r. załączonego do odwołania jednoznacznie wynika, iż budynek w którym mieszka skarżący został w dniu 09.07.2001 r. zalany na skutek ulewnego deszczu. "Woda przedostała się przez pootwierane lub źle zabezpieczone okienka piwniczne lokatorów oraz przez drzwi wejściowe". Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego nie wynika także, iż skarżący odmówił pracownikom socjalnym dokonania oględzin piwnicy. Niemożność odszukania klucza nie jest równoznaczna z odmową udostępnienia pomieszczeń. Również nieuprawnionym jest stwierdzenie organu drugiej instancji, iż pomieszczenia mieszkalne skarżącego nie wykazują śladów zniszczeń. Stan mieszkania skarżącego nie znalazł bowiem odzwierciedlenia
w sporządzonym przez pracowników socjalnych dokumencie - aktualizacja wywiadu (część IV). Należy zauważyć, iż niezależnie od daty złożenia wniosku o przyznanie pomocy organ administracji miał obowiązek wyczerpującego zbadania i ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
Powyższe nieprawidłowości wskazują, iż zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wydano z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 kpa. Ponieważ naruszenia te mają istotny wpływ na wynik sprawy, zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 w związku z
art. 205 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.