II SA/Gd 502/24

II SA/Gd 502/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-09-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jolanta Górska
Justyna Dudek-Sienkiewicz
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Sygn. powiązane
III OSK 320/25 - Postanowienie NSA z 2025-04-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1094
art. 73 ust. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 września 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 4 marca 2024 r., SKO.460.1.2024 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.
Uzasadnienie
K. T. (dalej jako: "skarżący", "strona") zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
E. Sp. z o.o. (dalej jako: "inwestor") złożył w dniu 19 maja 2020 r. wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dla inwestycji polegającej na "Budowie do 30 sztuk instalacji fotowoltaicznych do 1 MW każda wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości O., gmina K.". Do wniosku załączony został dokument pn. "Karta informacyjna przedsięwzięcia".
Pismem z dnia 23 czerwca 2020 r. Burmistrz Kępic (dalej jako: "Burmistrz", "organ I instancji") wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku (dalej jako: "RDOŚ"), Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie PGW WP Zarząd Zlewni w Koszalinie (dalej jako: "PGW WP") oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupsku o wydanie opinii, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
W dniu 30 czerwca 2020 r. mieszkańcy miejscowości O. zgłosili sprzeciw wobec planowanego przedsięwzięcia.
W dniu 7 lipca 2020 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Słupsku wyraził opinię o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i sporządzenia raportu.
PGW WP Zarząd Zlewni w Koszalinie w opinii z dnia 9 lipca 2020 r. nie stwierdził natomiast potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, ale wskazał na konieczność uwzględnienia w decyzji środowiskowej wyszczególnionych w opinii warunków i wymagań.
RDOŚ w Gdańsku w postanowieniu z dnia 27 sierpnia 2020 r. wyraził opinię o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i określił zakres raportu.
W dniu 11 września 2020 r. Burmistrz wydał postanowienie o nałożeniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia i sporządzenia raportu z wyszczególnieniem danych, jakie ów raport powinien zawierać. O wydaniu powyższego postanowienia organ I instancji zawiadomił społeczeństwo w obwieszczeniu z dnia 11 września 2020 r.
W dniu 29 grudnia 2020 r. inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu na środowisko. Z uwagi na powyższe Burmistrz, postanowieniem z dnia 5 stycznia 2021 r., podjął z urzędu zawieszone postępowanie w sprawie. Wystąpił także do organów współpracujących o wydanie uzgodnienia lub opinii, przesyłając w załączeniu raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
W dniu 29 czerwca 2022 r. Burmistrz wydał decyzję o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Budowa do 30 sztuk instalacji fotowoltaicznych do 1 MW każda wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości O., gmina K." na terenie działki nr [...] (obecnie nr [...]-[...]) w obrębie O. Powyższa decyzja została uchylona w całości, a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia na mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 29 lipca 2022r.
Realizując wytyczne Kolegium, inwestor przedłożył na wezwanie organu I instancji ujednoliconą wersję raportu środowiskowego (pismo z dnia 12 grudnia 2022 r.), dokonując jednocześnie modyfikacji wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Inwestor wyjaśnił, że raport odnosi się do przedsięwzięcia o nazwie "Budowa instalacji fotowoltaicznej o mocy do 30 MWp wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości O.". Inwestor wskazał, że zmiana ta (jedna instalacja o mocy 30 MWp w miejsce 30 sztuk instalacji o mocy 1MW) dotyczy wyłącznie kwestii technicznych związanych z aktualnymi możliwościami przyłączeniowymi do GPZ u gestora sieci, nie zmieniając w raporcie uwarunkowań środowiskowych, obszaru inwestycji i jej zwiększonego wpływu na środowisko.
Burmistrz Kępic powtórnie wystąpił do organów współpracujących o ponowne uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia pod zmienioną nazwą, przesyłając w załączeniu m. in. ujednolicony raport środowiskowy (pisma z dnia 19 stycznia 2023r.).
Pismem z dnia 7 lutego 2023 r. PGW WP Zarząd Zlewni w Koszalinie wyjaśnił, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w opinii 9 lipca 2020 r.
W dniu 12 kwietnia 2023 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Słupsku, po przedłożeniu przez inwestora Analizy Emisji Hałasu, wyraził opinię w sprawie, pozytywnie opiniując realizację planowanego przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji.
Postanowieniem z dnia 2 października 2023 r. RDOŚ w Gdańsku uzgodnił realizację planowanego przedsięwzięcia, określając jednocześnie warunki tej realizacji. Powyższe postanowienie zostało wydane po przedłożeniu przez inwestora wymaganej analizy oddziaływania na środowisko wariantów przedsięwzięcia, analizy wpływu planowanego przedsięwzięcia na krajobraz, protokołu z oględzin z dnia 18 sierpnia 2023 r. na okoliczność zbadania występowania czapli białej oraz czapli siwej na działce nr [..] obręb O. przeprowadzonych w związku z pismem G.T. z dnia 31 lipca 2023 r., a także uzupełnienia raportu środowiskowego w kwestii przedstawienia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na występowanie gatunku czapli białej na działce nr [..].
W dniu 18 lipca 2023 r. mieszkańcy miejscowości O. zgłosili ponowny sprzeciw wobec planowanego przedsięwzięcia.
Obwieszczeniem z dnia 6 października 2023 r. organ I instancji zawiadomił strony w trybie art. 10 k.p.a. oraz społeczeństwo o możliwości składania uwag i wniosków w sprawie.
W dniu 7 listopada 2023 r. K.T. złożył pismo z uwagami i zarzutami do planowanego przedsięwzięcia. Do powyższego inwestor odniósł się w piśmie z dnia 27 listopada 2023 r.
Burmistrz Kępic, decyzją z dnia 18 stycznia 2024 r. określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "Budowa instalacji fotowoltaicznej 30 MWp wraz z infrastrukturą towarzyszącą na części działek nr [..]-[...] obręb O., gmina K.", w tym warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji (pkt 2 decyzji) oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym (pkt 3 decyzji), włącznie z elementami wynikającymi z uzyskanych uzgodnień i opinii. Załącznikiem do decyzji uczyniono charakterystykę przedsięwzięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej jako: "Kolegium", "SKO’, "organ odwoławczy", "organ II instancji"), po rozpoznaniu odwołania K. T., decyzją z dnia 4 marca 2024 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu instancji. W ocenie organu odwoławczego Burmistrz, wydając zakwestionowane rozstrzygnięcie, nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Kolegium wyjaśniło, że podstawą działania organów administracji w niniejszej sprawie jest ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm. - dalej jako: "ustawa ocenowa"). Jednocześnie zauważyło, że w dniu 16 października 2023 r. weszła w życie nowela - ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1890), w tym przepis art. 15 ust. 1, zgodnie z którym do spraw prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, z wyjątkiem przepisów art. 61 ust. 1, art. 66 ust. 1 pkt 5, art. 82 ust. 1 oraz art. 86f ust. 2 i 4 ustawy zmienianej w art. 1, które stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz stosuje się przepisy art. 86f ust. la, 2a i 8 ustawy zmienianej w art. 1.
Organ wyjaśnił, że zawarte w ustawie ocenowej przepisy dotyczące ocen środowiskowych mają na celu weryfikację oddziaływania inwestycji kwalifikowanych, a więc takich, które powodują albo mogą powodować potencjalne niebezpieczeństwo dla środowiska. Postępowanie to dotyczy planowanego dopiero przedsięwzięcia i sprowadza się do ustalenia, czy inwestycja w kształcie opisanym przez inwestora we wniosku zagraża środowisku oraz czy spełnia wymagania i parametry w zakresie ochrony środowiska.
W przedmiotowym postępowaniu inwestor wystąpił pierwotnie z wnioskiem dotyczącym przedsięwzięcia obejmującego budowę do 30 sztuk instalacji fotowoltaicznych do 1 MW każda wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości O., gmina K. ze wskazaniem, że powierzchnia terenu, na którym posadowione będą urządzenia służące do wytwarzania energii elektrycznej i zespół kontenerowy wynosi 234,58 ha. Natomiast obszar przedsięwzięcia zajęty pod zabudowę bezpośrednio przez zespół paneli fotowoltaicznych wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz pozostała powierzchnia przeznaczona do przekształcenia wyniesie do 51 ha. Następnie w grudniu 2022 r. inwestor dokonał modyfikacji wniosku i zmienił nazwę przedsięwzięcia na "Budowa instalacji fotowoltaicznej o mocy do 30 MWp wraz z infrastrukturą towarzyszącą w miejscowości O. Inwestor wskazał, że zmiana ta (jedna instalacja o mocy 30 MWp w miejsce dotychczasowych 30 sztuk instalacji o mocy 1MW) dotyczy wyłącznie kwestii technicznych związanych z aktualnymi możliwościami przyłączeniowymi do GPZ u gestora sieci, nie zmieniając w raporcie uwarunkowań środowiskowych, obszaru inwestycji i jej zwiększonego wpływu na środowisko. Na wezwanie organu I instancji inwestor przedłożył ujednoliconą wersję raportu środowiskowego odnoszącego się właśnie do zmodyfikowanej nazwy przedsięwzięcia.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że w świetle ustawy ocenowej wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących, jak niniejsze, potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.) wymagało przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z uwagi na stanowisko organów opiniujących. Powyższy przepis rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. ma zastosowanie w niniejszej sprawie w wersji dotychczasowej na mocy § 2 noweli - rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2023 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2023 r., poz. 1724).
W konsekwencji postanowieniem z dnia 11 września 2020 r. Burmistrz Kępic nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia i określił zakres raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Następnie organ wyjaśnił, że analiza przepisów ustawy ocenowej (w tym m. in. art. 77 ust. 1 pkt 1, art. 79 ust. 1, art. 80 ust. 1, art. 77 ust. 1) dowodzi, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że organ właściwy do wydania tej decyzji winien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami powołanej ustawy ocenowej i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania określone przepisami ustawy. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych.
Organ zwrócił ponadto uwagę, że z ustawy ocenowej wynika także precyzyjnie określony katalog okoliczności uzasadniających odmowę wydania zgody na realizację przedsięwzięcia. Enumeratywne wyliczenie przyczyn odmowy wydania decyzji środowiskowej, traktowane jako wyjątek od zasady pozytywnego określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, wynika z charakteru decyzji środowiskowej, która służy jedynie ocenie następstw dla środowiska, związanych z realizacją danego przedsięwzięcia. Decyzja środowiskowa nie przesądza o przystąpieniu do realizacji przedsięwzięcia, ale otwiera inwestorowi drogę do ubiegania się o pozwolenie na budowę. Postępowanie środowiskowe służy zidentyfikowaniu negatywnych skutków wykonania i późniejszej eksploatacji przedsięwzięcia oraz określeniu działań, które mają zapobiec lub zminimalizować do poziomu zgodnego z prawem, owe skutki. Wszechstronności i wieloaspektowości oceny organu oddziaływania na środowisko konkretnej inwestycji, służy wymóg sporządzenia raportu o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko, spełniającego ustawowe warunki (art. 66 ustawy), uzgodnieniowe postępowanie wpadkowe, służące pozyskaniu stanowisk organów wyspecjalizowanych w ocenach oddziaływania na środowisko różnych przedsięwzięć, wypracowanych po analizie przedłożonego przez inwestora raportu, zapewnienie udziału społeczeństwa na etapie przygotowania i wydawania decyzji środowiskowej, możliwość nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko oraz wykonania analizy porealizacyjnej w przypadku, gdy na wcześniejszym etapie nie jest możliwe zidentyfikowanie wszystkich zagrożeń dla środowiska, jakie niesie realizacja przedsięwzięcia.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Kolegium wyjaśniło, że organ I instancji prawidłowo ocenił, że nie zaistniały warunki do odmowy wydania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.
Zdaniem Kolegium, w analizowanej sprawie nie było sporne, że dla terenu objętego wnioskiem brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Teren planowanej inwestycji, tj. działki nr [...]-[...], obręb O., znajduje się na obszarze przekształconym przez człowieka - to rozległe pola uprawne - ugorowane. W skład przedmiotowych działek wchodzą nieużytki, łąki (ŁIV) oraz grunty orne RIVa, RIVb, RV i RVI. Całkowita powierzchnia nieruchomości, na której przewiduje się realizację inwestycji wynosi ok. 201.4410 ha.
Za nieuzasadniony uznało Kolegium zarzut związany z naruszeniem art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy ocenowej dotyczący określenia rodzaju i miejsca realizacji przedsięwzięcia. Zdaniem Kolegium, argumentacja strony w zakresie określenia miejsca realizacji inwestycji nie uwzględnia szerokiego aspektu ochrony środowiska w procesie realizacji inwestycji. Kolegium wyjaśniło, że ustawodawca nie stworzył sztywnego modelu prawnego określenia miejsca realizacji przedsięwzięcia w decyzji środowiskowej. Przepis art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. a u.u.i.ś. nie wymaga, aby określając miejsce realizacji przedsięwzięcia w decyzji środowiskowej organ miał obowiązek wskazać numery wszystkich działek ewidencyjnych, na których planowane jest zrealizowanie przedsięwzięcia.
Za nietrafny uznało ponadto Kolegium zarzut dotyczący braku zgodności zaskarżonej decyzji z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy K. Z przepisu art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej wynika, że organ przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach sprawdza, czy lokalizacja planowanego przedsięwzięcia jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli taki plan obowiązuje. Zatem przedmiotem analizy może być jedynie zgodność z obowiązującym miejscowym planem. Analiza ta natomiast nie może obejmować zgodności ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, gdyż nie jest to akt prawa miejscowego i w związku z tym nie może stanowić podstawy do wydawania jakiejkolwiek decyzji administracyjnej.
Kolegium podniosło, że w sprawie nie doszło również do odmowy pozytywnego uzgodnienia oraz wydania pozytywnej opinii przez właściwe organy. Organ I instancji wystąpił do organów współdziałających o uzgodnienie realizacji planowanego przedsięwzięcia, przedkładając im ujednoliconą wersję raportu środowiskowego dla planowanego przedsięwzięcia o nowej nazwie (realizując tym samym wytyczne organu odwoławczego wskazane w decyzji z dnia 29 lipca 2022 r.). Odpowiedź organów współdziałających była pozytywna. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji uzyskał bowiem wymagane przepisem art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy ocenowej uzgodnienie dla przedsięwzięcia od RDOŚ w Gdańsku oraz PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w Koszalinie. Opinię w zakresie wymagań higienicznych i zdrowotnych związanych z realizacją planowanej inwestycji wyraził również Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Słupsku. Organy współdziałające, przy uzgodnieniu realizacji przedsięwzięcia i określeniu warunków tej realizacji nie wskazały przy tym jakichkolwiek okoliczności, które stanowiłyby przesłankę do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji planowanej inwestycji, ani też nie zakwestionowały ustaleń zawartych w raporcie oddziaływania na środowisko, jak również nie wskazały na przekroczenie dopuszczalnych norm w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza i emisji hałasu.
Kolegium zwróciło uwagę, że w toku prowadzenia postępowania zapewniono społeczeństwu prawo wzięcia udziału w przedmiotowym postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla wnioskowanego przedsięwzięcia, informując wszystkie zainteresowane strony i społeczeństwo o stanie prowadzonego postępowania, jak również o zgromadzonych w sprawie materiałach, jak również o możliwości zapoznania się z nimi i zgłoszeniu uwag. Społeczeństwo oraz strony postępowania zgłosili swoje uwagi i zastrzeżenia względem planowanej inwestycji, a organ I instancji ustosunkował się do powyższych uwag w zaskarżonej decyzji.
Na marginesie Kolegium wskazało, że podziela ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że wystąpienie protestów społecznych nie powoduje automatycznie, że organ powinien uzyskać społeczną akceptację przedsięwzięcia. W sytuacji stawiania zamierzeniu inwestycyjnemu konkretnych zarzutów popieranych dowodami i podnoszenie istotnych dla oceny oddziaływania na środowisko okoliczności należy je wyjaśnić, co w sprawie niniejszej uczyniono i ocena ta, zdaniem organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości.
Zdaniem Kolegium skala protestów nie może być warunkiem przesądzającym o ustaleniu bądź nieustaleniu środowiskowych uwarunkowań. W sprawie niniejszej, mimo protestów mieszkańców wsi O., ostatecznie ustalono środowiskowe uwarunkowania, uwzględniając uwagi i zarzuty społeczeństwa. Organ I instancji uwzględniając zgłoszenie G. T. w piśmie z dnia 31 lipca 2023 r. informacji, że w obrębie działki nr [...] w O. osiedliły się czaple białe i czapla siwa, przeprowadził na tę okoliczność postępowanie dowodowe (protokół z dnia 18 sierpnia 2023 r.), zaś inwestor przedłożył w tym względzie wyjaśnienie z dnia 29 sierpnia 2023 r. Do powyższego odniósł się również RDOŚ w Gdańsku, stwierdzając że w trakcie obserwacji stwierdzono szereg gatunków ptaków, które tylko przelatywały nad powierzchnią, bez zatrzymywania się: m. in. czapla siwa. Organ współdziałający zaznaczył, że ptaki te nie były związane w żaden sposób z powierzchnią, a tylko przelatywały lub przemieszczały się nad nią bez zatrzymywania, dlatego też zostały one pominięte w dalszej analizie awifaunistycznej.
Analizie organu I instancji podlegały również kolejne zastrzeżenia społeczności lokalnej, w tym uwagi podniesione w piśmie skarżącego z dnia 7 listopada 2023 r. Burmistrz wyjaśnił, że podczas realizacji przedsięwzięcia oddziaływania w postaci immisji niematerialnych obejmujących odbicie światła słonecznego zostaną wyeliminowane poprzez zastosowanie na panelach fotowoltaicznych powłoki antyrefleksyjnej, która ograniczy energię światła odbitego do 4% w stosunku do energii światła padającego.
W kwestii wpływu inwestycji na warunki życia i zdrowie ludzi w raporcie opisano, w odniesieniu do kwestii emisji hałasu, że w fazie budowy wystąpią nieznaczne i zmienne w czasie i przestrzeni emisje hałasu i zanieczyszczeń powietrza, związane z pracą sprzętu budowlanego, urządzeń oraz transportu. Emisja ta jednak będzie występowała jedynie w porze dziennej i będzie miała krótkotrwały i przemijający charakter (ustanie wraz z zakończeniem budowy) i nie będą prowadzić do przekroczenia standardów środowiska. Organ I instancji wprowadził w zakwestionowanym rozstrzygnięciu szereg warunków, mających na celu ograniczenie w/w uciążliwości, tj. warunek z pkt 2c), 2d), 2f), 2o), 2q), 2r), 2s), 2t), 2u) i 2v). Kolegium zwróciło jednocześnie uwagę, że planowana baza sprzętowa oraz planowane miejsce składowania materiałów przewidziane są do lokalizacji na działkach nr [..] i [..], w znacznym oddaleniu od zabudowy na działce nr [..].
Organ odwoławczy podniósł, że na etapie eksploatacji inwestycji jedynym źródłem hałasu - jak wskazano w raporcie środowiskowym - będzie transformator o mocy akustycznej 100dB, który zostanie umieszczony w kontenerowej stacji oraz praca inwerterów o mocy akustycznej 65 dB w ilości 141 sztuk. Zabudowa kontenerowa wypłynie na wyciszenie hałasu wytwarzanego przez transformator. Projektowane moduły nie będą wyposażone w wentylatory; chłodzenie ma następować poprzez obieg powietrza atmosferycznego. Tym samym wykluczone zostało dodatkowe źródło hałasu w czasie eksploatacji farmy.
Kolegium zwróciło uwagę, że w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji od strony wschodniej i południowej brak jest obszarów podlegających ochronie akustycznej, gdyż są to obszary niezabudowane. Od strony północnej oraz zachodniej występują zabudowania mieszkalne, podlegające ochronie akustycznej - zabudowa zagrodowa we wsi O. i na działce nr [..], a także zabudowa rekreacyjno-wypoczynkowa na działce nr [..] i jednorodzinna na działce nr [..]. Z raportu wynika, że oddziaływanie akustyczne związane z przedsięwzięciem nie przekracza w/w dopuszczalnych norm, gdyż najbliżej położone tereny podlegające ochronie akustycznej znajdują się poza zasięgiem izolinii o poziomie 50dB i 55 dB w porze dnia przy uwzględnieniu najbardziej niekorzystnej sytuacji, tj. jednoczesnej pracy wszystkich urządzeń inwestycji. Przeprowadzone obliczenia numeryczne, symulujące propagację hałasu na rozważanym terenie, wskazały najwyższy poziom hałasu w punkcie A na granicy terenów chronionych akustycznie na poziomie 30,8 dB w porze dnia. Ze względu zatem na niewielką intensywność emisji hałasu zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia ogranicza się do terenu jego lokalizacji, zaś realizacja przedsięwzięcia nie spowoduje znaczących zmian w środowisku, gdyż całkowite oddziaływanie inwestycji na etapie eksploatacji pozostanie bez wpływu na klimat akustyczny, nie przekraczając tym samym górnej granicy natężenia hałasu przewidzianego rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112).
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku jednoznacznego wskazania w pkt 3i) decyzji, w jakiej odległości należy lokalizować źródła hałasu Kolegium wyjaśniło, że inwestor przedstawił dwie wersje lokalizacji inwerterów i transformatora na terenie inwestycji. Dla obu wersji przedłożył analizę emisji hałasu i w żadnej z nich nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych normatywnie poziomów emisji hałasu dla obszarów akustycznie chronionych. Rozwiązania zaproponowane przez organ I instancji mają służyć zmniejszeniu uciążliwości wynikających z realizacji planowanej inwestycji, a nie zagwarantowaniu eliminacji tych uciążliwości dla mieszkańców terenów sąsiadujących. Założenie prezentowane w odwołaniu jest w ocenie Kolegium błędne u podstaw. Prowadzenie postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań ma bowiem doprowadzić do powstania inwestycji w takim kształcie, w którym będzie ona w najmniejszym stopniu oddziaływała na środowisko. Rolą decyzji środowiskowej jest natomiast określenie warunków realizacji danej inwestycji w taki sposób, aby była jak najmniej uciążliwa, a także by nie była źródłem ponadnormatywnej emisji, tzn. aby emitowane substancje nie przekroczyły norm określonych w aktach wykonawczych ustawy Prawo ochrony środowiska.
Ustosunkowując się do kwestii emisji pola elektromagnetycznego Kolegium wskazało, że inwestora obowiązują wytyczne zawarte w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz.U. z 2003 r., Nr 192, poz. 1883). Z informacji zawartych w raporcie wynika, że nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych wartości natężenia pola elektrycznego i brak jest podstaw do stwierdzenia, że planowana inwestycja może spowodować negatywne oddziaływanie na zdrowie ludzi przybywających w okolicy. Objęcie nieruchomości odwołującego się zakresem oddziaływania planowanej inwestycji wynika wprost z treści przepisu art. 74 ust. 3a ustawy ocenowej i nie jest następstwem ustalenia, że nieruchomość ta jest objęta zakresem oddziaływań ponadnormatywnych instalacji. Zresztą fakt zamknięcia się oddziaływań wytwarzanych przez planowaną inwestycję w granicach terenu objętego wnioskiem Inwestora został już opisany powyżej.
Zdaniem Kolegium bez wpływu na ocenę prawną zakwestionowanej decyzji pozostaje subiektywne odczucie skarżącego co do zmniejszenia się walorów krajobrazowych otoczenia, albowiem kwestia ta nie podlega ochronie prawnej i w konsekwencji nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji, mając jednak na względzie stanowisko strony w tym względzie, przewidział w zaskarżonej decyzji w pkt 2h) warunek o zminimalizowaniu widoczności instalacji fotowoltaicznej od strony terenów najbliższej zabudowy mieszkaniowej poprzez obsadzenie ogrodzenia terenu inwestycji żywopłotem bądź krzewami. Jest to wymaganie minimalne. Natomiast sam inwestor w Analizie Wpływu Inwestycji na krajobraz wskazał na działania minimalizujące oddziaływanie inwestycji, tj. zastosowanie barier widokowych w postaci nasadzeń drzew i krzewów oraz dobór kolorów infrastruktury, żeby jak najmniej odznaczała się kolorystycznie w krajobrazie. Inwestor wskazał, że pod panelami będzie rosła niska roślinność, bowiem powierzchnia pod panelami pozostanie biologicznie czynna. Nadto panele fotowoltaiczne będą posiadały powłoki antyrefleksyjne. O działaniach, mających być zrealizowanych w celu rozwiązania potencjalnego sporu społecznego w sprawie estetyki krajobrazowej Inwestor wspomniał również w raporcie środowiskowym.
W dalszej kolejności Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji zapewnił stronom, w tym i skarżącemu, czynny udział w sprawie, strony mogły zgłaszać wnioski, czy inne dowody. Mogły przedłożyć także opinie prywatne, czego nie uczyniły, polemizując w istocie z ustaleniami organu, jak i wyspecjalizowanych w swych dziedzinach organów współdziałających. Skoro w niniejszej sprawie kontrraportu nie przedłożono, a przedłożony przez inwestora raport spełnia wymogi formalne (ustawowe) i wnioski z niego wynikające są logiczną konsekwencją wywodów w nim zawartych, to raport ten musiał zostać przyjęty jako podstawowy dowód w postępowaniu o wydanie środowiskowych uwarunkowań. Raport został rzeczowo przygotowany przez zespół specjalistów: L. H. (kierującego zespołem), J. K., O.S. oraz A. Ł. Raport oraz jego uzupełnienia w postaci: Analizy emisji hałasu, Analizy oddziaływania na środowisko wariantu alternatywnego I i wariantu alternatywnego II oraz Analizy wpływu na krajobraz zawiera kompleksową ocenę przedsięwzięcia oraz analizę aspektów jego funkcjonowania z odniesieniem się do wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia. Jednocześnie wskazuje, jakie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Co więcej, skoro ustalenia raportu w zakresie analizy wpływu na środowisko planowanego przedsięwzięcia zostały zaakceptowane pozytywnie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupsku oraz PGW Wody Polskie Zarząd Zlewni w Koszalinie, ani organ I instancji, ani Kolegium nie miały podstaw do poddawania z urzędu weryfikacji przez biegłego ustaleń raportu.
Analizując przedłożony w sprawie raport Kolegium uznało, że spełnia on wymogi wyznaczone określone w art. 66 i art. 67 ustawy ocenowej a także uwzględnia stan współczesnej wiedzy i metod badań oraz istniejące możliwości techniczne i dostępność danych. W szczególności złożony w przedmiotowej sprawie raport zawiera opis, klasyfikację i skalę planowanego przedsięwzięcia, a także analizę wariantów realizacji planowanego przedsięwzięcia (s. 35-41). Rozszerzenie tej analizy zostało zawarte w "Analizie oddziaływania na środowisko" z marca 2023 r.
Inwestor przedstawił trzy warianty: wariant inwestorski, który pokrywa się z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska oraz wariant alternatywny I i wariant alternatywny II.
Raport przedstawia warunki użytkowania terenu na etapie budowy i eksploatacji (s. 41-59) i likwidacji (s. 59-62), przewidując rodzaje i ilości emisji, w tym odpadów. Przedstawiono inwentaryzację przyrodniczą (s. 20-32). Ustosunkowano się w nim do kwestii powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności w odniesieniu do kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych do realizacji, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach (s. 69). Dodatkowo w załącznikach przedstawiono analizę oddziaływania przedsięwzięcia na stan akustyczny z obliczeniami źródeł i rozprzestrzenia się hałasu, która została doprecyzowana w "Analizie emisji hałasu" z marca 2023 r.
Autorzy przedłożonego raportu zawarli w tym dokumencie także opis zastosowanych metod prognozowania oraz opis przewidywanych znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia na środowisko (w tym także odnieśli się do kwestii oddziaływania skumulowanego), a także opis przewidywanych działań, mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację negatywnych oddziaływań na środowisko. Zasadnie zatem wzięto pod uwagę zawarte w raporcie ustalenia dotyczące wpływu zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko.
Za nietrafny uznało Kolegium zarzut dotyczący informacji na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, mimo że w najbliższej okolicy ma być zrealizowane co najmniej 2 tego rodzaju inwestycje. Kolegium wyjaśniło, że w raporcie środowiskowym na s. 69 inwestor odniósł się do kwestii kumulacji oddziaływania przedsięwzięcia z innymi farmami fotowoltaicznymi na działkach nr [...]-[..] obręb O. i stwierdził, iż z uwagi na okoliczność zamknięcia się oddziaływania planowanej inwestycji (z wyjątkiem krajobrazu) w granicach terenu objętego wnioskiem, nie zachodzi potrzeba omawiania tej kwestii. Stanowisko inwestora zostało potwierdzone przez RDOŚ w Gdańsku, który wskazał krótko w swej opinii, iż w toku oceny oddziaływania na środowisko nie stwierdzono kumulowania się oddziaływań. Organ I instancji dokonał jednakże szerszej analizy kwestii kumulacji oddziaływań. Ustalił gdzie i o jakiej mocy lokalizowane są farmy fotowoltaiczne w okolicy terenu inwestycji. Stwierdził także, że oddziaływania każdej z 4 sąsiadujących farm zamkną się w granicach działki. Nie wystąpi zatem skumulowane oddziaływanie w zakresie hałasu, pole elektromagnetycznego, emisji pyłów i gazów, emisji do środowiska gruntowo-błotnego; nie wystąpi także skumulowane oddziaływanie na szlaki migracji płazów i drobnych ssaków i większych zwierząt. Organ I instancji stwierdził jednakże, że między przedsięwzięciami może wystąpić skumulowane oddziaływanie dotyczące krajobrazu i dlatego w celu zminimalizowania oddziaływania planowanej inwestycji na krajobraz Inwertor podejmie stosowne działania.
Końcowo, odnosząc się do zarzutu braku uwzględnienia przez organ I instancji zasady przezorności, Kolegium uznało, że w przedmiotowej sprawie Burmistrz prawidłowo nie zastosował powyższej zasady. Zasada przezorności powinna być bowiem rozważana na etapie wydawania decyzji kończącej postępowanie środowiskowe i tylko wówczas, gdy zachodzi brak pewności co do niewystąpienia negatywnych skutków na obszar realizacji planowanego przedsięwzięcia. W niniejszej sprawie Burmistrz, mając na uwadze wnioski organów wyspecjalizowanych, ustalił, że skutki planowanej inwestycji są poznawalne. Analiza tych skutków prowadziła do wniosku, że zachodzi pewność, iż planowana inwestycja nie będzie miała negatywnych skutków środowiskowych dla obszaru objętego jej zakresem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. T. reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, uchylenie decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego a także rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:
1. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że raport środowiskowy jest sporządzony obiektywnie prawidłowo i może stanowić podstawę orzekania w sprawie, podczas gdy posiada on istotne nieprawidłowości, które powinny być wyjaśnione przez organ I instancji w toku postępowania;
2. art. 7 k.p.a. polegające na zaniechaniu przez organ II instancji dokładnego wyjaśnienia sprawy i niepodjęcia niezbędnych czynności zmierzających do prawidłowego ustalenia, czy zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku i wydania decyzji;
3. art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, bez uwzględnienia stanowiska ugruntowanego w orzecznictwie, co ostatecznie sprowadza się do nierozpatrzenia w sposób właściwy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;
4. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i niewłaściwe uzasadnienie decyzji bez uwzględnienia stanowiska ugruntowanego w orzecznictwie;
Zarzucił ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 66 ust. 1 pkt 6a ustawy ocenowej poprzez ich błędną wykładnię polegającą na wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o wadliwy raport środowiskowy, a to z pominięciem istnienia w ocenie oddziaływania na środowisko uciążliwości dla ludzi związanych z efektami świetlnymi - lśnienie, odblask. W ocenie odwołującego się sama redukcja nie eliminuje możliwości powstawania odblasków, efektu lśnienia u ludzi, co nie zostało przeanalizowane w ramach procedury oddziaływania na środowisko;
2. art. 66 ust. 1 pkt 3b ustawy ocenowej poprzez ich błędną wykładnię polegającą na wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o wadliwy raport środowiskowy, a to z pominięciem informacji na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, mimo ze w najbliższej okolicy ma być zrealizowane co najmniej 2 tego rodzaju inwestycje, a Burmistrz w ogóle się do tej kwestii nie odniósł;
3. art. 82 ust. 1 pkt 1c ustawy ocenowej poprzez jego błędne zastosowanie i nieprecyzyjne i swobodne wskazanie w pkt 3i) decyzji, bez wskazania jednoznacznie, w jakiej odległości należy lokalizować źródła hałasu, a tym samym brak jest nie gwarantuje eliminacji uciążliwości wynikających z funkcjonowania przedsięwzięcia związanych z hałasem dla mieszkańców terenów sąsiadujących, co stoi w opozycji do normatywnego brzmienia przepisu, który wymaga wprowadzenia konkretnych wymagań (wymagań weryfikowalnych);
4. art. 82 ust. 1 pkt 1b) ustawy ocenowej poprzez jego błędne zastosowanie i nieprecyzyjne i swobodne wskazanie w pkt 2d) decyzji bez jednoznacznego określenia w jakiej odległości należy lokalizować place składowe i bazy sprzętowe, aby zminimalizować oddziaływanie przedsięwzięcia na tereny sąsiednie; tym samym możliwe jest lokalizowanie uciążliwych elementów budowy przy działkach sąsiednich np. w oddaleniu 5m, 10 m czy 20 m, a tym samym nie gwarantuje eliminacji uciążliwości wynikających z funkcjonowania przedsięwzięcia na etapie budowy dla mieszkańców terenów sąsiadujących, co stoi w opozycji do normatywnego brzmienia przepisu, który wymaga wprowadzenia konkretnych wymagań (wymagań weryfikowalnych);
5. art. 82 ust. 1 pkt 1b) ustawy ocenowej poprzez jego błędne zastosowanie i nieprecyzyjne i swobodne wskazanie w pkt 2h) decyzji bez jednoznacznego określenia na jakich odcinkach mają zostać wprowadzone nasadzenia, co daje dużą swobodę w interpretacji lokalizacji, a także w długości wprowadzanych nasadzeń, co stoi w opozycji do normatywnego brzmienia przepisu, który wymaga wprowadzenia konkretnych wymagań (wymagań weryfikowalnych);
6. art. 82 ust. 1 pkt 1b) ustawy ocenowej poprzez jego błędne zastosowanie albowiem warunek w pkt 2h) decyzji nie gwarantuje zminimalizowania widoczności instalacji fotowoltaicznej, a tym samym minimalizację uciążliwości przedsięwzięcia dla mieszkańców terenów sąsiadujących; należy zauważyć, iż krzewy czy żywopłoty nie są wysokie, a przy zakładanej wysokości panelu wraz z słupkiem wynoszącej 4m, nie ograniczą widoczności instalacji;
7. art. 82 ust. 1 pkt 1b) ustawy ocenowej poprzez jego błędne zastosowanie albowiem warunek w pkt 2o) decyzji jest ogólny, niedookreślony i nie wskazuje jaką technologię prac budowlanych należy zastosować, aby ograniczyć uciążliwość akustyczną, a tym samym nie gwarantuje eliminacji uciążliwości wynikających z funkcjonowania przedsięwzięcia na etapie budowy dla mieszkańców terenów sąsiadujących;
8. art. 82 ust. 1 pkt 1c) ustawy ocenowej poprzez jego błędne zastosowanie albowiem wskazania zawarte w pkt 3g) decyzji skutkują dowolnością i trudnością w interpretacji, nie gwarantując tym samym ograniczenia uciążliwości związanych z hałasem dla terenów sąsiadujących, gdyż nie wynika z niego na podstawie jakich wskaźników autor projektu budowlanego jest zobowiązany uznać stację transformatorową z nowoczesną i cichą i taka zastosować;
9. art. 79 ust. 1 ustawy ocenowej poprzez jego błędne zastosowanie albowiem konsultacje społeczne ograniczono do zebrania wiejskiego w przedmiocie realizacji inwestycji bez obecności Inwestora. Odwołujący się podał, że mieszkańcy uczestniczący w konsultacji stanowczo sprzeciwili się realizacji inwestycji argumentując powyższe m. in. spadkiem atrakcyjności miejscowości O., negatywny wpływem inwestycji na środowisko oraz zdrowie ludzi, zwłaszcza że w pobliżu zlokalizowany jest Obszar Natura 2000 Dolina Wieprzy i Studnicy, brakiem chęci współpracy Inwestora ze społecznością lokalną. Mieszkańcy podjęli uchwałę nr 1/2022 Zebrania Wiejskiego z dnia 2 czerwca 2022 r., w której sprzeciwili się realizacji inwestycji. Odwołujący wskazał, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu Burmistrz nie podjął próby konsultacji społecznych;
10. art. 66 ust. 1 pkt ustawy ocenowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o wadliwy raport środowiskowy, a to z pominięciem obiektywnego sposobu realizacji i eksploatacji inwestycji. Odwołujący się wskazał, że zakres oddziaływania przedsięwzięcia został zawężony do najbliżej położonych terenów. Zauważył, iż w odległości ok. 25m od granicy działki nr [...] znajduje się najbliższa zabudowa mieszkaniowa i rekreacyjna. Dodał, iż raport nie odnosi się w swej treści do zapisów obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Kępice (uchwała nr XII/112/2016 Rady Miejskiej w Kępicach z dnia 24 marca 2016 r.);
11. art. 66 ust. 1 pkt 6a ustawy ocenowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o wadliwy raport środowiskowy, a to z pominięciem realnych wariantów przedsięwzięcia. Odwołujący się wskazał, że przedstawione warianty są opisane w sposób ogólnikowy i nieprawidłowy, co uniemożliwia ocenę, który z nich byłby rozwiązaniem najlepszym zarówno dla Inwestora, jak i lokalnej społeczności. Dodał, że warianty alternatywne nie zostały przez Inwestora wzięte pod uwagę. Wskazał, że wariant alternatywny powinien odnosić się do innej lokalizacji przedsięwzięcia, choć działka nr [...] ma powierzchnię ok. 250 ha i można by było zlokalizować przedsięwzięcie w znacznym oddaleniu od zabudowy mieszkaniowej, unikając sąsiedzkich konfliktów;
12. art. 66 ust. 1 pkt 6a ustawy ocenowej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wydaniu zaskarżonej decyzji w oparciu o wadliwy raport środowiskowy, a to z pominięciem, że w O. znajduje się jezioro i Ośrodek Wypoczynkowy S. i miejscowość ta ukierunkowana jest na rozwój rekreacji i turystyki. Odwołujący się wskazał, że w odległości 25m od działki nr [..] zlokalizowane są budynki rekreacji indywidualnej oraz przy działce nr [..] przebiega szlak turystyczny. Realizacja inwestycji w ocenie odwołującego się może powodować utratę poszanowania charakteru miejscowości, prywatności i komfortu życia mieszkańców wsi oraz wpłynąć na odbiór miejsca także przez turystów, skutkując utratą atrakcyjności tych terenów;
13. art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, przez pominięcie w przedmiotowej sprawie zasady przezorności. W ocenie odwołującego się w przedmiotowym postępowaniu, w związku z brakiem wariantu alternatywnego w postaci innej lokalizacji inwestycji, środkiem zapobiegawczym jest niepodejmowanie przedsięwzięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują̨ wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią̨ inaczej. Sądy administracyjne, kierując się̨ kryterium legalności, dokonują̨ oceny zgodności treści zaskarżonego aktu z normami prawnymi - proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu i na podstawie ustalonego przez organy stanu faktycznego. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć́ administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd - jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935; zwanej dalej "p.p.s.a.") nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną podstawą prawną, z wyjątkiem skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą̨ i odmowę wydania opinii zabezpieczającej.
W niniejszej sprawie poddano kontroli sądowej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Kępic o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Budowa instalacji fotowoltaicznej 30 MWp wraz z infrastrukturą towarzyszącą na części działek nr [...]-[...] obręb O., gmina K.".
Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm.; dalej jako "u.o.o.ś.", "ustawa").
Zgodnie z art. 73 ust. 1 tej ustawy, postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu planującego podjęcie realizacji przedsięwzięcia. Stosownie zaś do treści art. 61 ust. 1 pkt 1 u.o.o.ś., w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przepis art. 59 ust. 1 ustawy stanowi, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. albo jeżeli o jej przeprowadzenie wystąpi podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia lokalizowanego na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, który powinien zawierać informacje wskazane w art. 67 u.o.o.ś. Stosownie zaś do treści art. 77 ust. 1 tej ustawy, jeżeli jest przeprowadzana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do wydania tej decyzji:
1) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska i, w przypadku gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim, z dyrektorem urzędu morskiego;
1a) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z ministrem właściwym do spraw środowiska w zakresie istnienia rozwiązań alternatywnych realizacji przedsięwzięcia oraz przewidywanych działań mających na celu kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze parku narodowego - w przypadku inwestycji liniowych celu publicznego w ich części przebiegającej przez obszar parku narodowego lub w przypadku realizowanych na obszarze parku narodowego inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej o nieliniowym charakterze lub inwestycji celu publicznego o nieliniowym charakterze związanych z ochroną ludności przed powodzią i suszą;
1b) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w zakresie istnienia rozwiązań alternatywnych realizacji przedsięwzięcia oraz przewidywanych działań mających na celu kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze rezerwatu przyrody - w przypadku inwestycji liniowych celu publicznego w ich części przebiegającej przez obszar rezerwatu przyrody lub w przypadku realizowanych na obszarze rezerwatu przyrody inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej o nieliniowym charakterze lub inwestycji celu publicznego o nieliniowym charakterze związanych z ochroną ludności przed powodzią i suszą;
2) zasięga opinii organu, o którym mowa w art. 78 ustawy, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3a, 10-19 i 21-29 u.o.o.ś. oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b u.o.o.ś., chyba że - w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - organ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, lub nie wydał opinii, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy.
3) zasięga opinii organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy;
4) uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia z organem właściwym w sprawach ocen wodnoprawnych, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, chyba że - w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - organ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko;
5) zasięga opinii Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej - w przypadku obiektów jądrowych i składowisk odpadów promieniotwórczych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe.
Ponadto, z przepisu art. 79 ust. 1 u.o.o.ś. wynika, że przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Art. 80 ust. 1 u.o.o.ś. stanowi, że jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę:
1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1;
2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;
3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;
4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.
Stosownie do treści art. 80 ust. 2 u.o.o.ś. właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z przywołanych przepisów wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową, ale należy do tzw. "decyzji związanych". Oznacza to, że właściwy w sprawie organ administracji jest zobowiązany wydać taką decyzję, jeżeli inwestor spełnia warunki przewidziane w u.o.o.ś. Odmowa zgody na realizację przedsięwzięcia może mieć miejsce jedynie w przypadkach określonych w ustawie. Do katalogu przesłanek uprawniających do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zaliczyć należy: 1) niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (art. 80 ust. 2 u.o.o.ś.), 2) odmowę uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ uzgadniający (art. 77 ust. 1 u.o.o.ś.), 3) brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie, niż wariant proponowany przez niego jeżeli w stosunku do proponowanego zaistniały przesłanki odmowy uzgodnienia warunków realizacji (art. 81 ust. 1 u.o.o.ś.), 4) wykazanie znaczącego negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 (art. 81 ust. 2 u.o.o.ś.), 5) wykazanie, że przedsięwzięcie może wpływać negatywnie na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych, o których mowa w art. 56, art. 57, art. 59 oraz art. 61 Prawa wodnego (art. 81 ust. 3 u.o.o.ś.).
Powyższe przesłanki stanowią zamknięty katalog podstaw odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. W orzecznictwie podkreśla się też, że okoliczność negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, sama w sobie, nie stanowi podstawy do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Co więcej zauważyć należy, że negatywne oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko stanowi typową i nieodłączną cechę przedsięwzięć, co do których wydawana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Także sama nieodwracalność, czy też trwałość negatywnego oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko, nie jest okolicznością, która uzasadnia wydanie decyzji odmownej. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa bowiem wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, aby minimalizować skutki negatywnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko. Oczywiście optymalnym byłoby, aby określając warunki realizacji przedsięwzięcia w ogóle wyeliminować negatywny wpływ inwestycji na środowisko. Jest to jednakże postulat trudny, czy wręcz niemożliwy do zrealizowania, w związku z czym typowy cel decyzji środowiskowej polega na takim ukształtowaniu planowanego przedsięwzięcia, aby przedsięwzięcie w możliwie najmniejszym stopniu pogorszyło lub wpłynęło na stan otoczenia (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 czerwca 2023 r., II SA/Lu 285/23).
Planowane przedsięwzięcie, którego dotyczyła zaskarżona decyzja, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 54 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 – w brzmieniu obowiązującym w momencie wydawania decyzji; zob. też § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2023 r., zamieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, Dz. U. z 2023 r., poz. 1724) stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Z tego względu postanowieniem z dnia 11 września 2020 r. Burmistrz Kępic nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia i określił zakres raportu oddziaływania na środowisko. Dokument taki został sporządzony przez osoby uprawnione (zespół autorski kierowany przez mgr L. H.: mgr J. K., mgr inż. O. S., mgr E. T.) i przedłożony w toku postępowania (dalej jako: "Raport"). Dodatkowo uzupełniono go o: Analizę emisji hałasu (opracowaną przez mgr inż. A. Ł., marzec 2023 r.), Analizę oddziaływania na środowisko wariantu alternatywnego i wariantu alternatywnego II (opracowaną przez mgr inż. A. Ł., marzec 2023 r.) i Analizę wpływu na krajobraz (opracowaną przez mgr inż. A. Ł., lipiec 2023 r.).
W toku postępowania organ I instancji uzyskał wszystkie wymagane uzgodnienia od organów współdziałających (Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Słupsku, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku oraz Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, Zarząd Zlewni w Koszalinie). Zapewniono też udział społeczeństwa w toku postępowania przez zawiadomienie stron postępowania o zebranym materiale dowodowym i możliwości złożenia co do niego uwag i wniosków (zawiadomienie z 6 października 2022 r.), przeprowadzono konsultacje społeczne w sprawie wydania decyzji (protokół wraz z listą obecności mieszkańców – w aktach organu I instancji) i poinformowano społeczeństwo w trybie art. 33 u.o.o.ś. o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy, w tym z raportem oddziaływania na środowisko, jego uzupełnieniami oraz stanowiskami organów współdziałających.
Wobec stwierdzenia, że inwestor dopełnił wszystkich warunków jakie wiążą się z wydaniem decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia przy jednoczesnym braku okoliczności wyłączających wydanie takiej decyzji organ odwoławczy uznał, że decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy.
Sąd w składzie orzekającym podziela tę ocenę. Zebrany w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie wykazuje, że zarówno przeprowadzone przez organy administracji postępowanie jak i sama decyzja są zgodne z prawem.
Skarżący nie wykazał by w sprawie doszło do naruszenia art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Materiał dowodowy został zgromadzony w sposób wyczerpujący, a rozważono i oceniono go zgodnie z dyrektywami zawartymi w k.p.a. Nie można też podzielić zarzutu, że uzasadnienie decyzji nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Jest ono obszerne i odnosi się do wszystkich aspektów rozstrzygnięcia, szczegółowo je omawiając. Organ odwoławczy w szczegółowy sposób ustosunkował się także do zarzutów zawartych w odwołaniu
Sformułowane w skardze zarzuty dotyczące naruszeń przepisów prawa materialnego stanowią w przeważającej części powtórzenie treści odwołania.
W skardze podniesiono także zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. W odniesieniu do zarzutów zawartych w punktach 1, 2, 10, 11 i 12 skargi Sąd stwierdza, że oparte są one o twierdzenia dotyczące wadliwości sporządzonego Raportu o oddziaływaniu na środowisko (dalej jako: "Raport"). W tym zakresie należy zauważyć, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie stanowiskiem, kwestionowanie merytorycznej treści raportu przez stronę postępowania możliwe jest wyłącznie na podstawie dokumentu posiadającego taką samą moc dowodową, a więc tzw. kontrraportu, czyli opinii sporządzonej również przez osobę posiadającą wiadomości specjalne. Nie jest natomiast możliwe zakwestionowanie raportu przez gołosłowne twierdzenia (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2024 r., III OSK 1418/22). Wnioski raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko sporządzonego przez osoby legitymujące się odpowiednią wiedzą nie mogą być zwalczane jedynie za pomocą samej negacji, niepopartej żadnymi konkretnymi argumentami (wyrok NSA z dnia 28 lipca 2016 r. II OSK 1076/15). Innymi słowy, bez przedstawienia kontrraportu, z którego wynikałyby inne wnioski nie jest możliwe skuteczne zakwestionowanie przeprowadzonego dowodu. Stanowisko to Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela. Zastrzec przy tym należy, że nie dotyczy ono sytuacji, w której twierdzenia zawarte w raporcie byłby ze sobą sprzeczne, nie odnosiłby się do zamierzonego przedsięwzięcia lub pomijałyby ustawowe elementy jego treści. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w przedmiotowej sprawie.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że skarżący poza własnym twierdzeniem nie przedstawił żadnego dowodu na stwarzanie przez panele fotowoltaiczne zagrożenia dla ludzi związanego z lśnieniem, poblaskiem skutkujących krótko- lub długotrwałą utratą widzenia i innych skutkach psychofizycznych (pkt 1 skargi). Pominął przy tym wskazaną przez okoliczność, że z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, iż zastosowanie powłoki antyrefleksyjnej w panelach ograniczy energię światła odbitego do 4% w stosunku do energii światła padającego (Analiza wpływu na krajobraz – s. 4). Brak wykazania, że Autorka opracowania dokonała błędnych ustaleń i brak wykazania krótko- lub długotrwałej utraty widzenia i innych skutków psychofizycznych wynikających lśnienia paneli wykluczają możliwość uznania zarzutu za trafny.
Wbrew twierdzeniom skargi (pkt 2) nie została w Raporcie pominięta informacja na temat powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych, zrealizowanych lub planowanych. Jak wskazano na s. 42 Raportu na terenie inwestycji ani w jej bliskim otoczeniu nie występują inne elektrownie fotowoltaiczne, w związku z czym nie wystąpi oddziaływania skumulowane (pkt 16, s. 41 Raportu). Brak potrzeby rozważania kwestii kumulacji oddziaływania przedsięwzięcia z ewentualnymi innymi farmami fotowoltaicznymi wyklucza także fakt zamknięcia się oddziaływania planowanej inwestycji w granicach terenu objętego wnioskiem (s. 10 Raportu).
Zarzut niekompletności Raportu w zakresie struktury przestrzennej polegający na pominięciu treści Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy Kępice -Uchwała Nr XII/112/2016 Rady Miejskiej w Kępicach z dnia 24 marca 2016 r. (pkt 10 skargi) uznać należy za nietrafny. Żaden przepis u.o.o.ś. nie wymaga odnoszenia się do treści studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia (zob.: wyrok NSA z dnia 26 maja 2020 r., II OSK 1968/19; wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 czerwca 2023 r., II SA/Lu 285/23). Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, co wynika z charakteru studium, które nie jest aktem prawa miejscowego (art. 9 ust. 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1130 ze zm.), a tym samym nie może stanowić podstawy wydawania decyzji o administracyjnej i ma znaczenie tylko przy sporządzaniu planu miejscowego. Co więcej, obowiązek badania zgodności ze studium nie został przewidziany nawet w sytuacji, gdy – jak w rozważanej sprawie – dla obszaru inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (por. wyroki NSA: z dnia 2 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1380/14; z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2176/15; z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 1968/19).
Bezzasadny jest także zarzut wadliwości raportu oparty na twierdzeniu, że inwestor powinien przedstawić wariant proponowany do realizacji, racjonalny wariant alternatywny i wariant najkorzystniejszy dla środowiska (pkt 11 skargi). Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.o.ś. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać informacje umożliwiające analizę kryteriów wymienionych w art. 62 ust. 1 oraz zawierać opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności opis wariantów przedsięwzięcia uwzględniający szczególne cechy przedsięwzięcia lub jego oddziaływania na środowisko, ze wskazaniem wariantu wybranego do realizacji, racjonalnego wariantu alternatywnego oraz racjonalnego wariantu najkorzystniejszego dla środowiska; racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska może być tożsamy z wariantem wybranym do realizacji albo racjonalnym wariantem alternatywnym. Powyższy przepis w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 11 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1890) zaakceptował przyjmowaną w orzecznictwie sądowym konstrukcję przedstawiania w raporcie dwóch wariantów. Jak zgodnie przyjmowano w orzecznictwie sytuacja taka była dopuszczalna, gdy wariant proponowany przez inwestora był tożsamy z wariantem najkorzystniejszym dla środowiska (zob.: wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2014 r., II OSK 464/13; wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2018 r., II OSK 2849/17).
Analogicznie ocenić należy zarzut wadliwości raportu ujęty w pkt. 12 skargi. W tym przypadku wada miałaby polegać na pominięciu, że w miejscowości O. znajduje się jezioro oraz Ośrodek Wypoczynkowy S., a miejscowość jest ukierunkowana na rozwój rekreacji i turystyki. Zdaniem skarżącego "realizacja inwestycji nie powinna powodować utraty poszanowania charakteru miejscowości, prywatności i komfortu życie mieszkańców wsi na terenach, na których lokalizowana jest inwestycja, gdyż to właśnie oni będą codziennymi, realnymi odbiorcami efektu realizacji przedsięwzięcia". Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wskazać należy, że w sprawie nie został przedstawiony żaden kontrraport, z którego wynikałby tego rodzaju wnioski. To, że w danej miejscowości znajduje się jezioro i ośrodek wypoczynkowy nie wyklucza realizacji tego typu inwestycji jaka zastała zaplanowana przez inwestora. Nawet ewentualna utrata "poszanowania charakteru miejscowości, prywatności i komfortu życie mieszkańców wsi" nie może stanowić argumentu przeciwko wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jak było już wskazane w niniejszym uzasadnieniu, przesłanki odmowy wydania decyzji zostały określone w ustawie i nie obejmują one takich okoliczności.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że za małą wagę przypisano faktowi, że w odległości ok. 0,2 km na zachód od terenu planowanej inwestycji występuje obszar Natura 2000 Dolina Wieprzy i Studnicy. Ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku z dnia 2 października 2023 r. nie wynika by przedsięwzięcie mogło negatywnie oddziaływać na ten obszar. Podnoszona kwestia została oceniona w toku postępowania przed organami administracji, a skarżący nie wykazał na etapie postępowania sądowego, że ocena ta jest wadliwa. Nie sposób zatem przyjąć, że kwestii tej przypisano "za małą wagę", skoro organ uzgadniający decyzję nie stwierdził negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
Zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego – art. 82 u.o.o.ś. – w zakresie elementów treści decyzji koncentrują się wokół kwestii braku jednoznacznego wskazania lokalizacji źródeł hałasu (pkt 3), placów składowych i baz sprzętowych (pkt 4) czy określenia na jakich odcinkach mają być wprowadzone nasadzenia krzewów i żywopłotów (pkt 5). W ocenie Sądu art. 82 u.o.o.ś. nie wymaga jednoznacznej i precyzyjnej lokalizacji wymienionych elementów. Istotą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest ustalenie ogólnych wymogów jakie powinno spełniać dane przedsięwzięcie z uwagi na przepisy dotyczącego ochrony środowiska. Lokalizacja konkretnych elementów przedsięwzięcia następuje na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego. Nadmienić należy, że w orzecznictwie sądowym zarysował się spór odnośnie tego czy organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ma obowiązek w treści swojego orzeczenia wskazać konkretne numery działek ewidencyjnych, na których realizowane będzie w przyszłości przedsięwzięcie. Przeciwko takiemu wymogowi opowiedział się m.in. WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 6 kwietnia 2020 r., II SA/Gd 131/20 czy NSA w wyroku z dnia 18 września 2018 r., II OSK 170/18, natomiast na wymóg określenia numerów działek wskazał NSA w wyroku z dnia 19 grudnia 2017 r., II OSK 700/16 (wyjaśniając, że niewystarczające jest posłużenie się nazwa obrębu). Nie można jednak podzielić poglądu skarżącego, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy szczegółowo i precyzyjnie określić lokalizację poszczególnych elementów przedsięwzięcia, w tym np. miejsc nasadzeń roślinności. Za wystarczające w tym zakresie Sąd uznał wskazanie numerów działek na których ma być realizowana inwestycja.
Należy też podkreślić, że w zakresie wpływu inwestycji na warunki życia i zdrowia ludzi w raporcie w odniesieniu do emisji hałasu wskazano, iż jedynie na etapie budowy wystąpią nieznaczne i zmienne w czasie i przestrzeni emisje hałasu i zanieczyszczeń powietrza, związane z pracą sprzętu budowlanego, urządzeń oraz transportu. Wystąpią one jedynie w porze dziennej i będą miały krótkotrwały i przemijający charakter (ustaną wraz z zakończeniem budowy). Nie dojdzie przy tym do przekroczenia standardów środowiska. Istotne jest przy tym, że planowana baza sprzętowa oraz planowane miejsce składowania materiałów przewidziane są do lokalizacji na działkach nr [...] i [...], w znacznym oddaleniu od zabudowy na działce nr [...]. Na etapie eksploatacji inwestycji jedynym źródłem hałasu (jak wskazano w raporcie środowiskowym) będzie transformator o mocy akustycznej 100dB, który zostanie umieszczony w kontenerowej stacji oraz praca inwerterów o mocy akustycznej 65 dB w ilości 141 sztuk. Zabudowa kontenerowa wypłynie na wyciszenie hałasu wytwarzanego przez transformator, a z uwagi na to, że projektowane moduły nie będą wyposażone w wentylatory wykluczono dodatkowe źródło hałasu w czasie eksploatacji farmy.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nieprecyzyjnego określenia lokalizacji źródeł hałasu organ odwoławczy wyjaśnił w decyzji, że inwestor przedstawił dwie wersje lokalizacji inwerterów i transformatora na terenie inwestycji. Dla obu wersji przedłożono analizę emisji hałasu i w żadnej z nich nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych normatywnie poziomów emisji hałasu dla obszarów akustycznie chronionych. Jak wskazało Kolegium, rolą decyzji środowiskowej jest określenie warunków realizacji danej inwestycji w taki sposób, aby była jak najmniej uciążliwa, a także by nie była źródłem ponadnormatywnej emisji, tzn. aby emitowane substancje nie przekroczyły norm określonych w aktach wykonawczych ustawy Prawo ochrony środowiska. Powyższe stanowisko Sąd orzekający w sprawie całkowicie podziela.
Przedstawiony charakter decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jednoznacznie przesądza o tym, że także zarzuty skargi z pkt.: 5 i 6 uznać należy za nieuzasadnione. Za wystarczające uznać należy wskazanie zminimalizowania widoczności farmy przez obsadzenie terenu żywopłotem bądź krzewami. Realizacja tego wymogu jest uzależniona od szczegółowej lokalizacji przedsięwzięcia, co może nastąpić na kolejnym etapie realizacji inwestycji. Nie ma zatem możliwości by na tym etapie szczegółowo określać na jakich odcinkach należałoby dokonać nasadzeń. Ponadto, przyjęte w skardze założenie niskiej wysokości krzewów lub żywopłotów pozostaje w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego albowiem praktycznie na każdym osiedlu domów jednorodzinnych można spotkać obsadzenie ogrodzeń kilkumetrowymi żywopłotami.
Kolejne zarzuty skargi dotyczyły niedookreślenia sposobu technologii prac budowlanych (pkt 7) oraz ogólnikowości obowiązku zastosowania nowoczesnych i cichych stacji transformatorowych (pkt 8). Przyjęty w punkcie 2o wymóg zastosowania najmniej uciążliwej akustycznie technologii prac budowlanych z istoty rzeczy musi zostać doprecyzowany na etapie pozwolenia na budowę. Organ właściwy w sprawie o wydanie decyzji środowiskowej nie może wypowiadać się odnośnie właściwej technologii prac budowlanych albowiem nie leży to w zakresie jego kompetencji. Może jednak nałożyć na inwestora wymóg zastosowania takiej technologii, która w momencie realizacji inwestycji będzie technologią najmniej uciążliwą. Tym bardziej, że realizacja przedsięwzięcia może nastąpić nawet kilka lat po wydaniu decyzji środowiskowej. Z tego względu nałożenie wymogu najmniej uciążliwej akustycznie technologii prac budowlanych najpełniej gwarantuje ochronę przed hałasem. Ponadto, w przypadku określenia tej technologii w pozwoleniu na budowę strony będą miały możliwość weryfikacji czy faktycznie spełniony został wymóg wynikający z zaskarżonej decyzji. Powyższe uwagi odnieść należy także do zarzutu dowolności przy określaniu "nowoczesnych i cichych stacji transformatorowych" (pkt 8 skargi).
Sąd nie podzielił także zarzutu z pkt 9 skargi dotyczącego naruszenia art. 79 ust. 1 u.o.o.ś. przez błędne jego zastosowanie i ograniczenie konsultacji społecznych do zebrania wiejskiego w przedmiocie realizacji przedsięwzięcia. Przepis ten nakłada na organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek zapewnienia możliwości udziału w nim społeczeństwa. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją udział ten został zapewniony zarówno przez organizację zebrania wiejskiego jak i możliwość składnia pism i uwag w toku postępowania z czego mieszkańcy wsi skorzystali (pismo D. T. z dnia 8 stycznia 2021 r. podpisane przez 38 osób bez podania adresów; pismo P. P., A. M., K. T., których efektem było sporządzenie uzupełnień do Raportu).
Analiza przepisów u.o.o.ś. uzasadnia wniosek, że uwagi i wnioski składane w związku z udziałem społeczeństwa są istotnym elementem postępowania zmierzającego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i powinny być wzięte pod uwagę Nie mogą one jednak stanowić jedynej przyczyny wydania decyzji odmownej. Zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś., organ przy wydawaniu decyzji środowiskowej bierze pod uwagę wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, ale nie oznacza to jednak, że sprzeciw zgłoszony wobec planowanej inwestycji obliguje organ do odmowy wydania decyzji środowiskowej. Jedynie w ściśle określonych w ustawie wypadkach organ będzie uprawniony do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań i nie mieści się w owych przesłankach zwalczanie proponowanej inwestycji przez lokalną społeczność. Wśród określonych w art. 81 u.o.o.ś. przesłanek odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie zawarto bowiem sprzeciwu mieszkańców wobec planowanego przedsięwzięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2113/16). Sąd w składzie orzekającym podziela wyrażone w orzecznictwie stanowisko, że negatywne stanowisko społeczeństwa może wpłynąć na konkretne uwarunkowania i wymogi takiej inwestycji, co znajdzie odzwierciedlenie w konkretnych zapisach decyzji nakładających na inwestora dodatkowe obowiązki, która mają przeciwdziałać bądź ograniczać negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na elementy środowiska. Zagwarantowanie przez ustawodawcę udział społeczeństwa w tego rodzaju postępowaniach oznacza, że stanowisko społeczności lokalnej może mieć znaczenie przy wydawaniu decyzji środowiskowych. Taki był bowiem cel powyższych unormowań, mających swoje źródło w przepisach wspólnotowych. Przepisy u.o.o.ś. stanowią bowiem wynik implementacji przepisów wspólnotowych - dyrektywy 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. przewidującej udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniającej w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości dyrektywę Rady 85/337/EWG i 96/61/WE (Dz. Urz. UE L z dnia 25 czerwca 2003 r., nr 156 s. 17).
Wskazania zawarte w dyrektywach unijnych nie oznaczają jednak związania organów krajowych i sądów stanowiskiem społeczności względem projektowanego przedsięwzięcia. Celem dyrektyw jest realne i rzeczywiste zapewnienie udziału społeczeństwa na wszystkich etapach stosowania prawa z zagwarantowaniem możliwości wypowiadania się, nie zaś związania organu tymi wypowiedziami (wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2024 r., III OSK 1418/22).
Jak podał skarżący mieszkańcy uczestniczący w konsultacjach stanowczo sprzeciwiali się realizacji inwestycji powołując się na spadek atrakcyjności miejscowości O. oraz negatywny wpływ inwestycji na środowisko oraz zdrowie ludzi zwłaszcza, że w pobliżu zlokalizowany jest obszar Natura 2000 Dolina Wieprzy i Studnicy. Z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na obszar Natura 2000 Dolina Wieprzy i Studnicy (vide: przywoływane w niniejszym uzasadnieniu postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku). Podnoszone okoliczności wpływu planowanego przedsięwzięcia na obniżenie wartości sąsiadujących nieruchomości również nie mogły przesądzać o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, albowiem kwestie powyższe nie stanowiły przedmiotu postępowania. W jego toku dokonuje się oceny planowanego przedsięwzięcia pod względem jego oddziaływania na środowisko, to jest na ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami (por. definicję środowiska zawartą w art. 3 pkt 39 ustawy z dnia 27 kwietnia 2011 r. – Prawo ochrony środowiska, do której odsyła art. 3 ust. 1 pkt 15 u.o.o.ś.). Poza zakresem sprawy pozostają natomiast kwestie wzrostu/spadku wartości nieruchomości. Nie mają one wpływu na prawidłowość wydanej decyzji.
W odniesieniu do kwestii Uchwały nr 1/2022 Zebrania Wiejskiego z 2 czerwca 2022 r. wyrażającej sprzeciw wobec realizacji planowanej inwestycji Sąd w składzie orzekającym podziela utrwalony pogląd judykatury, że jakkolwiek protesty społeczne (niezależnie od ich skali) kierowane przeciwko inwestycji, należy zatem dogłębnie ocenić, aby poznać ich powód, to jednak samo ich wystąpienie nie oznacza, że bez społecznej akceptacji przedsięwzięcia organ decyzji wydać nie może. Wydanie uwarunkowań środowiskowych pomimo protestów, nie stanowi automatycznego nieuwzględnienia interesu społecznego i przedłożenia interesu inwestora nad interesem lokalnej społeczności (tj. nie może być rozumiane jako naruszenie zasady równego traktowania stron – wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2019 r., II SA/Bk 464/18). Konsekwencją powyższego jest też to, że sam sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 maja 2018 r., II SA/Gl 158/18). W ten sam sposób kwestia ta ujmowana jest w najnowszym orzecznictwie, w którym przyjmuje się, że stanowisko lokalnej społeczności oraz protesty mieszkańców przeciwko planowanemu przedsięwzięciu nie mogą skutkować odmową wydania decyzji środowiskowej (wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2023 r., III OSK 2101/21).
W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej polegającego na pominięciu zasady przezorności Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że wspomniana zasada powinna być rozważana tylko wówczas, gdy zachodzi brak pewności co do niewystąpienia negatywnych skutków na obszar realizacji planowanego przedsięwzięcia. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją organy administracji, uwzględniając stanowiska wyrażone przez organy uzgadniające decyzję ustaliły, że skutki planowanej inwestycji są poznawalne. Ich analiza skutków prowadziła do wniosku, że zachodzi pewność, iż planowana inwestycja nie będzie miała negatywnych skutków środowiskowych dla obszaru objętego jej zakresem wobec czego nie było podstaw uwzględniania zasady przezorności.
Rekapitulując powyższe, trafnie uznał organ odwoławczy, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przewidzianych w u.o.o.ś. przesłanek uzasadniających wydanie decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Tym samym, organy administracji były zobowiązane wydać decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Przeprowadzone postępowanie przed Sądem nie wykazało by zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Sąd orzekał w sprawie na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym z uwagi na wniosek skarżącego zawarty w skardze i brak żądania przeprowadzenia rozprawy.
Orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl