II SA/GD 499/23

II SA/Gd 499/23 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-08-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 58 par. 1 pkt 6 i par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Gdańsku sprawy ze skargi M. S., J. R., M. N. na uchwałę Rady Gminy z 26 września 2012 r., nr XXXII/69/2012 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz skarżących solidarnie kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
M. S., J. R., M. N., wnieśli skargę na uchwałę nr XXXII/69/2012 Rady Gminy Kosakowo z 26 września 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Mechelinki gmina Kosakowo. Wnieśli także wpis od skargi w łącznej wysokości 300 zł.
W odpowiedzi na wystosowane zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału wezwanie, skarżący M. S. i J. R. pismami z 14 czerwca 2023 r. i z 20 lipca 2023 r. poinformowali, że przed wniesieniem skargi zwracali się do Rady Gminy Pruszcz Gdański z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą – pismem z 16 listopada 2021 r.
M. S. i J.R. przedłożyli przy tym odpis pisma z 16 listopada 2021 r., stanowiącego wniosek o sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek nr [...], [...] i część [...], w obrębie M., gmina Kosakowo.
Gmina Kosakowo poinformowała natomiast, że skarżący nie występowali z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Skarżący wnieśli do Sądu skargę na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie t. j. Dz.U. z 2022 r. poz. 559), przy czym – zważywszy na normę intertemporalną z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) – w niniejszej sprawie istotne jest jego brzmienie sprzed nowelizacji dokonanej wspomnianą ustawą.
W brzmieniu sprzed nowelizacji art. 101 ust. 1 u.s.g. stanowił: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". Z art. 17 ust. 2 ww. ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. wynika bowiem, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. To zaś oznacza, że względem uchwał lub zarządzeń podjętych przez organy gminy przed 1 czerwca 2017 r. istnieje obowiązek poprzedzenia skargi do sądu administracyjnego wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, a skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wezwania do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 4, art. 53 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed wskazanej nowelizacji).
Skarga w niniejszej sprawie dotyczy uchwały nr XXXII/69/2012 Rady Gminy Kosakowo z 26 września 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Mechelinki gmina Kosakowo, opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Pomorskiego z 2012 r., poz. 3855.
W przypadku wniesienia skargi na tę uchwałę, wymogiem poprzedzającym wniesienie skargi jest "bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia" (por. D. Dąbek, Prawo miejscowe, Oficyna 2007, LEX).
Jak wynika z akt sprawy, w odpowiedzi na wezwanie Sądu dotyczące nadesłania wymaganego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skarżący M.S. i J. R. przedstawili odpis pisma z 16 listopada 2021 r., stanowiącego wniosek M. S., J. R., M. N. o sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działek nr [...], [...] i część [...], w obrębie M., gmina Kosakowo. M. N. natomiast odebrał wezwanie Sądu 20 lipca 2023 r., jednakże nie wystosował na nie odpowiedzi w wyznaczonym terminie.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku z 17 sierpnia 2022 r., sygn. II OSK 1594/22, Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wskazał, że skarga na akt prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 5), podjęty przed dniem 1 czerwca 2017 r., jest niedopuszczalna, jeżeli nie dopełniono wymogu określonego w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (w brzmieniu sprzed tej daty), tj. gdy skarga ta nie została poprzedzona stosownym wezwaniem do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Wezwanie takie jest czynnością procesową powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu autoweryfikację uchwały organu gminy wskazanej w tym wezwaniu, które konkretyzuje podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone i uchwałę za przyczyną której to się stało.
Wskazać w tym miejscu należy, że wbrew twierdzeniom skarżących wezwania takiego nie stanowi wniosek o sporządzenie planu miejscowego, sformułowany w treści pisma z 16 listopada 2021 r. W treści uzasadnienia tego pisma M. S., J. R. i M. N. wskazali m.in., że przeznaczenie działek w planie miejscowym uchwalonym w 2012 roku jest niezgodne z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kosakowo, zmienionym uchwałą Rady Gminy Kosakowo nr XI/77/2019 z 28 marca 2019 r. Wniosek skarżących o sporządzenie planu miejscowego z 16 listopada 2021 r. nie stanowi jednak wezwania do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu powołanego wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. Także skarżony organ wskazał na niewniesienie przez skarżących wezwania, o którym mowa powyżej.
Nadto uwzględnienia wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę z dnia 2 kwietnia 2007 r. (II OPS 2/07, ONSAiWSA 2007, nr 3, poz. 60), w której przesądził o zastosowaniu art. 53 § 2 p.p.s.a. do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Artykuł 53 § 2 p.p.s.a. ogranicza możliwość wniesienia skargi – do 30 dni od doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i do 60 dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa, jeżeli organ nie udzieli odpowiedzi na wezwanie. Wobec rozbieżności w orzecznictwie, powołana uchwała wyjaśniła, że skarga jest wniesiona po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, także wówczas, gdy skargę wniesiono w terminie 60 dni od dnia wezwania przed upływem terminu załatwienia wezwania (art. 35 § 3 k.p.a. w związku z art. 101 ust. 3 u.s.g.), jeżeli organ nie uwzględnił wezwania. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ustawa o samorządzie gminnym w żaden sposób nie wiąże wniesienia skargi z terminem załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jedynym warunkiem wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia, co można rozumieć w ten sposób, że przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego skarżący ma obowiązek wezwać organ do usunięcia naruszenia i to wezwanie ma być bezskuteczne. O bezskuteczności tego wezwania można mówić zarówno wówczas, gdy organ nie uwzględnił wezwania i to stanowisko przedstawił w odpowiedzi na wezwanie, jak i wtedy, gdy właściwy organ gminy nie zajął stanowiska w sprawie wezwania i nie udzielił odpowiedzi skarżącemu. W przypadku doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie przed upływem 60 dni od dnia wniesienia wezwania zaczyna biec termin 30 dni na wniesienie skargi, obliczany od dnia doręczenia odpowiedzi organu, jeżeli skarżący nie wniósł już skargi. Z kolei, gdy skarżący po wezwaniu organu gminy do usunięcia naruszenia nie wyczekuje na odpowiedź organu na wezwanie i wnosi skargę można mówić, że wezwanie było bezskuteczne, jeżeli okaże się, że właściwy organ gminy nie uwzględnił tego wezwania (za: Duniewska Zofia (red.), Stahl Małgorzata (red.), Legislacja administracyjna. Teoria, orzecznictwo, praktyka, Lex).
Skarżący w piśmie z 20 lipca 2023 r. wskazali, że odpowiedź odmowną organu otrzymali pismem z 17 grudnia 2021 r. Tym samym – na marginesie już wskazać należy, że - nawet, gdyby uznać złożony przez skarżących wniosek o sporządzenie planu miejscowego za wezwanie, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., to prowadziłoby to do stwierdzenia, że skarżący nie dochowaliby wskazanego wyżej terminu do wniesienia skargi, a zatem również podlegałaby ona odrzuceniu, tyle że na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Brak wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa powoduje, że skarga M. S., J. R., M. N. jest niedopuszczalna.
W takim przypadku Sąd ma obowiązek odrzucić skargę, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z powyższych względów Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. W punkcie 2 sentencji postanowienia Sąd z urzędu orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł, gdyż jej odrzucenie nastąpiło przed rozprawą, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.