II SA/Gd 499/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku uchylił decyzję o naliczeniu opłaty planistycznej z powodu wadliwości operatów szacunkowych i nieprawidłowego ustalenia jednej opłaty dla kilku nieruchomości.
Skarżący U. i E. J. zaskarżyli decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o naliczeniu jednorazowej opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po zmianie planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na wadliwość operatów szacunkowych, brak wykazania związku przyczynowego między zmianą planu a wzrostem wartości, oraz nieprawidłowe ustalenie jednej opłaty dla czterech odrębnie sprzedanych nieruchomości.
Sprawa dotyczyła skargi U. i E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o naliczeniu jednorazowej opłaty planistycznej. Opłata ta miała wynikać ze wzrostu wartości nieruchomości po zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zmienił przeznaczenie działek ze rolnych na letniskowe. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym kwestionowali rzetelność operatów szacunkowych, brak wykazania związku przyczynowego między zmianą planu a wzrostem wartości, oraz nieprawidłowe ustalenie jednej opłaty dla czterech odrębnie sprzedanych nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy administracji nie wykazały w sposób należyty związku przyczynowego między uchwaleniem planu a wzrostem wartości nieruchomości, a także nieprawidłowo ustaliły jedną opłatę dla czterech działek sprzedanych w różnych terminach i nabywcom. Ponadto, sądy uznały operaty szacunkowe za wadliwe, ponieważ nie zawierały wystarczających danych do oceny ich poprawności i nie pozwalały na analizę logiczności wniosków. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie wykazały w sposób należyty związku przyczynowego. Choć wyższa wartość gruntów letniskowych od rolnych jest powszechnie znana, organ nie uzasadnił swojego stanowiska w tym zakresie, a wzrost wartości mógł wynikać z innych czynników, które nie zostały wyeliminowane.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć wzrost wartości nieruchomości po zmianie planu jest oczywisty, organy nie wykazały wystarczająco związku przyczynowego, a także nie rozważyły wpływu innych czynników na wzrost wartości, w tym podziału nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (16)
Główne
u.z.p. art. 36 § ust. 3,4,5,9,14
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis regulujący obowiązek uiszczenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą planu zagospodarowania przestrzennego, gdy właściciel zbywa nieruchomość. Opłata jest określana procentowo do wzrostu wartości, nie może przekroczyć 30%. Pomniejsza się ją o zwaloryzowane nakłady właściciela, które miały wpływ na wzrost wartości. Wartość nieruchomości określa się przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu po zmianie planu i przed zmianą planu lub faktycznym wykorzystaniem.
u.g.n. art. 156
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Wymóg sporządzania przez rzeczoznawcę majątkowego opinii o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu oceny wartości dowodowej materiału dowodowego.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o niewykonalności uchylonych decyzji.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 202 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
przepisy wprowadzające art. 97 § § 1
Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przejście spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. do właściwych WSA.
Pomocnicze
u.z.p. art. 36 § ust. 10
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Prawo skarżących do żądania ustalenia wysokości opłaty przed sprzedażą nieruchomości.
u.z.p. art. 36 § ust. 9
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Obowiązek ustalenia opłaty w drodze decyzji bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego.
u.z.p. art. 18 § ust. 2 pkt 2 i 5
Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym
Obowiązek powiadomienia stron o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
rozp. RM art. 36 § pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego
Wymóg określenia w operacie szacunkowym podstaw formalnych i materialnoprawnych wyceny oraz źródeł danych.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwość operatów szacunkowych, które nie zawierały wystarczających danych do oceny ich poprawności. Nieprawidłowe ustalenie jednej opłaty planistycznej dla czterech odrębnie sprzedanych nieruchomości. Niewykazanie przez organy administracji związku przyczynowego między uchwaleniem planu a wzrostem wartości nieruchomości w sposób należyty. Naruszenie przez organy przepisów k.p.a. dotyczących wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i oceny materiału dowodowego.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące terminu ustalenia opłaty planistycznej. Zarzuty dotyczące niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez skarżących z powodu opóźnienia w wydaniu decyzji.
Godne uwagi sformułowania
Wartość rynkowa działek przed zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego o przeznaczeniu rolnym zgodnie z szacunkiem rzeczoznawcy majątkowego wynosiła [...] zł. Wartość rynkowa nieruchomości po zmianie ich przeznaczenia pod zabudowę letniskową, wzrosła ona do kwoty [...] zł. Wyliczona w zaskarżonej decyzji kwota do zapłaty stanowi 30% wzrostu wartości nieruchomości. Organ administracji w żadnym zakresie nie uwzględnił wzrostu wartości nieruchomości w związku z podziałem, i uznał, iż wzrost wartości nieruchomości wynikał wyłącznie ze zmiany planu, nie uzasadniając swojego stanowiska w tym zakresie. Nieruchomością w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest wyodrębniony grunt, który staje się samodzielnym przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Operat szacunkowy powinien być sporządzony w sposób umożliwiający dokonanie analizy logiczności i poprawności jego wniosków. Takie działanie organu administracji narusza wynikające z art. 7, 77 § l i 80 k.p.a. obowiązki wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i prawidłowej oceny materiału dowodowego.
Skład orzekający
Janina Guść
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Górska
sędzia
Mariola Jaroszewska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowość ustalania opłaty planistycznej, wymogi dotyczące operatów szacunkowych, zasady oceny materiału dowodowego przez organy administracji, indywidualne ustalanie opłat dla odrębnych nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z okresu obowiązywania ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. i może wymagać uwzględnienia zmian w przepisach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje typowe problemy z naliczaniem opłat planistycznych, wadliwością operatów szacunkowych i błędami proceduralnymi organów administracji, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.
“Wadliwe operaty i zbiorcze opłaty planistyczne – dlaczego sąd uchylił decyzję?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 499/02 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2005-03-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-02-26 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6079 Inne o symbolu podstawowym 607 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję II i I instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie : Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Protokolant: Małgorzata Kuba, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. J. i E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą planu zagospodarowania przestrzennego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 4 grudnia 2001 r. Nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz U. J. i E. J. solidarnie kwotę 455 (czterysta pięćdziesiąt pięć) zł. Tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie 1 nie mogą być wykonane. Uzasadnienie Decyzją z dnia 4 grudnia 2001 r., nr [...] Burmistrz powołując się na art. 36 ust. 3,4,5,9 i 14 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.) ustalił U. i E. J., jako byłym właścicielom działek nr [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 2,3290 ha, zapisanych w [...] położonych w M., jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, związanej ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wartość rynkowa działek przed zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego o przeznaczeniu rolnym zgodnie z szacunkiem rzeczoznawcy majątkowego wynosiła [...] zł. W dniu 4 lutego 1999 r. został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy, zgodnie z którym działki te przeznaczone zostały pod zabudowę letniskową. Spowodowało to wzrost wartości całej nieruchomości, która określona została przez rzeczoznawcę na kwotę [...] zł na dzień zbycia działek. U. i E. J. sprzedali przedmiotowe działki w dniach 4 lipca 2000 r., 7 grudnia 2000r., 26 marca 2001r. i 2 października 2001r. Zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy o planowaniu przestrzennym, jeżeli wartość nieruchomości wzrosła w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel zbył tę nieruchomość, burmistrz pobiera jednorazową opłatę określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wysokość opłaty wynosi zgodnie z uchwałą Rady Miejskiej 30% wzrostu wartości nieruchomości. Organ określił wysokość opłaty odejmując od kwoty [...] zł kwotę [...] zł i ustalił 30 % tej różnicy na kwotę [...] zł. Opłatę w wysokości [...] zł pomniejszono o zwaloryzowaną wartość nakładów poniesionych przez właścicieli na koszty związane z podziałem nieruchomości mapy wysokościowo-sytuacyjnej, pomiarów geodezyjnych wynoszących [...] zł, które miały wpływ na wzrost wartości nieruchomości. W odwołaniu od powyższej decyzji U. i E. J. wnieśli o jej uchylenie, podnosząc zarzuty rażącego naruszenia art. 36 ust. 6, 8, 9 i 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 9, 10 § 1, 61 § 4, 77 i 81 k.p.a. Odwołujący się wskazali, iż podczas zmiany planu nie byli informowani o istnieniu opłaty planistycznej i zasadach jej naliczania i pobierania. Wskazali, oni że nie uczestniczyli w postępowaniu prowadzonym przez gminę i nie byli informowani o prawach jakie im przysługują, nie otrzymali także wyceny gruntów. Rzetelność wyceny budzi wątpliwości, gdyż działki te są mało atrakcyjne, leża przy torach w dużym oddaleniu od zabudowań wiejskich, bez linii elektrycznej i wody z dojazdem drogą polną. Skarżący wskazali, że decyzja o naliczeniu opłaty została wydana niemal 1,5 roku po sprzedaży i stwierdzili, że gdyby byli uprzedzeni o opłatach nie podjęliby decyzji o sprzedaży i podziale i nie ponieśli strat związanych z koniecznością uiszczenia opłaty. Decyzją z dnia 17 stycznia 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt l i art. 138 § l pkt l k.p.a. oraz art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z regulacją zawartą wart. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym obowiązek uiszczenia jednorazowej opłaty określonej w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości ciąży na właścicielu, jeżeli wartość nieruchomości wzrosła w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nastąpiło zbycie nieruchomości. Nieruchomości oznaczone jako działki nr [...],[...],[...] i [...] położone w miejscowości Męcikał, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego stanowiącym zmianę dotychczas obowiązującego na tych terenach miejscowego planu ogólnego gminy (uchwała Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 4 lutego 1999 r. ) - zostały przeznaczone na cele zabudowy letniskowej. Przed uchwaleniem tego planu w/w nieruchomości stanowiły obszar użytków rolnych. Uchwalony w dniu 4 lutego 1999r. plan przewidywał wysokość opłaty na poziomie 30% wzrostu wartości nieruchomości. Zbycie wymienionych wyżej działek nastąpiło na podstawie aktów notarialnych w dniach 7 grudnia 2000r. (Nr [...]), 4 lipca 2000r. (Nr [...]), 26 marca 2001 r. (Nr [...]) i 2 października 2001 r. (Nr [...]). Wartość nieruchomości objętych decyzją została ustalona w operatach szacunkowych przez rzeczoznawcę posiadającego wymagane uprawnienia zgodnie z zasadami przewidzianymi w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741ze zm.). Jak wynika z operatów szacunkowych wartość wymienionych nieruchomości przed zmianą planu zagospodarowania przestrzennego, jako terenu o funkcji rolnej wynosiła [...] zł, a po zmianie ich przeznaczenia pod zabudowę letniskową, wzrosła ona do kwoty [...] zł. Wyliczona w zaskarżonej decyzji kwota do zapłaty stanowi 30% wzrostu wartości nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż uprawnienia odwołujących się jako stron tego postępowania nie zostały naruszone. Odwołujący się stosownie do wymogów art. 18 ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy. o zagospodarowaniu przestrzennym zostali powiadomieni w dniu 29 września 1998 r. o wyłożeniu do publicznego wglądu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zainteresowani nie wnieśli protestów i zarzutów do projektu planu. Odwołujący się zostali powiadomieni o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości przedmiotowych działek oraz o możliwości zapoznania się z wyceną. Jak wynika z notatki urzędowej pracownika Urzędu Miejskiego, E. J. przybył do Urzędu celem zapoznania się z szacunkiem rzeczoznawcy majątkowego wymienionych wyżej działek. Jednocześnie zainteresowany przedłożył rachunek za dokonanie podziału geodezyjnego oraz za sporządzenie mapy dla celów projektowych. Zgodnie z wymogiem zawartym wart. 36 ust. 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym uwzględniono powyższy fakt pomniejszając opłatę o zwaloryzowaną wartość nakładów, ponieważ nakłady te poniesione pomiędzy uchwaleniem planu, a dniem zbycia nieruchomości miały wpływ na wzrost wartości tych nieruchomości. Nieruchomości zgodnie z dyspozycją art. 36 ust. 4 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zostały oszacowane na dzień ich zbycia. Zarzut odwołujących się, iż organ pierwszej instancji pozbawił ich możliwość kwestionowania sporządzonej wyceny działek organ odwoławczy uznał za niezasadny. U. J. i E. J. wnieśli skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie kwestionowanych decyzji obu instancji jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego i procesowego w stopniu rzutującym na wynik sprawy. Skarżący podnieśli zarzut naruszenia art. 36 ust. 3, ust. 4, ust. 5 i ust. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7, 8, 62, 107 § 3 k.p.a. Skarżący wskazali, iż orzekające organy nie wykazały związku przyczynowego między wywodzonym wzrostem cen określonych nieruchomości, a uchwaleniem planu miejscowego. W ocenie skarżących opłata może być ustalona tylko od kwoty wzrostu wartości nieruchomości, jaki został spowodowany uchwaleniem lub zmianą planu miejscowego. W ustawie przy tym nie zostało ustalone domniemanie, z którego miałoby by wynikać, że w razie wątpliwości przyrost wartości nieruchomości należy łączyć z uchwaleniem i wejściem w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucili, iż organowi administracji nie wolno wymierzać jednorazowej opłaty od przyrostu wartości nieruchomości, który został spowodowany nakładami sprzedawcy, jakie miały miejsce po uchwaleniu lub zmianie planu miejscowego, a przed dniem sprzedaży, a także zmianami spowodowanymi innymi okolicznościami niż dotyczące zmiany przeznaczenia nieruchomości w planie miejscowym. W sprawie niniejszej nie poczyniono jakichkolwiek ustaleń tych okoliczności nie eliminując tym samym ewentualności poczynienia takowych nakładów przez stronę skarżącą. Skarżący podnieśli, iż nie mogą odnieść się do danych liczbowych przedstawionych przez stronę przeciwną, gdyż dane te nie nawiązują do konkretnego materiału dowodowego. Skarżący zarzucili iż poprzednio wydana decyzja ustalała opłatę niższą o [...] zł. Nadto wskazali oni, iż w związku ze sprzedażą kilku nieruchomości w różnych terminach i za różną cenę niedopuszczalne było ustalenie jednej opłaty stanowiącej w istocie sumę kilku opłat. Organ administracji w zaskarżonej decyzji nie wyszczególnił, w związku z którą sprzedażą łączą się poszczególne opłaty. Skarżący zarzucili także, iż niewydanie decyzji w terminie bezzwłocznym pozbawiło ich możliwości skorzystania z art. 36 ust. 10 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i wpłynęło na niekorzystne rozporządzenie przez nich mieniem. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Zgodnie z art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem l stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Podstawę wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza stanowił art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.), zwanej dalej ustawą, który stanowił, że jeżeli wartość nieruchomości wzrosła, w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a właściciel lub użytkownik wieczysty zbywa tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę, określoną, w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30% wzrostu wartości nieruchomości. Zgodnie z art. 36 ust. 4 ustawy, wzrost wartości nieruchomości stanowi różnicę pomiędzy wartością nieruchomości określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego po uchwaleniu lub zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a jej wartością określoną przy uwzględnieniu przeznaczenia terenu obowiązującego przed zmianą tego planu lub faktycznego sposobu wykorzystywania nieruchomości przed jego uchwaleniem. Zgodnie z ust. 5 art. 36 ustawy opłatę, o której mowa w ustępie 3, pomniejsza się o zwaloryzowaną wartość nakładów poniesionych przez właściciela nieruchomości w okresie pomiędzy uchwaleniem a zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a dniem zbycia nieruchomości, jeżeli nakłady te miały wpływ na wzrost wartości nieruchomości. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki zastosowania art. 36 ust. 3 ustawy, gdyż wskutek zmiany przeznaczenia gruntów należących do skarżących z rolnego na cele zabudowy letniskowej dokonanej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uległa zwiększeniu ich wartość. Zarzut skarżących, iż organy administracji nie wykazały związku przyczynowego między wzrostem cen nieruchomości, a uchwaleniem planu miejscowego nie jest uzasadniony. Wyższa wartość gruntów letniskowych od gruntów rolnych jest okolicznością powszechnie znaną. Wobec zmiany treści planu zagospodarowania przestrzennego i przeznaczenia gruntów rolnych o mniejszej wartości na grunty o charakterze letniskowym o większej wartości, wartość nieruchomości, dodatkowo położonej w atrakcyjnym turystycznie rejonie okolic rzeki B. musiała niewątpliwie ulec podwyższeniu. Na wzrost wartości nieruchomości mogą mieć wpływ także inne czynniki poza zmianą treści planu, istnienie takich okoliczności musi być jednak przez stronę wykazane. Organ administracji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że skarżący pomiędzy uchwaleniem planu, a dniem zbycia nieruchomości ponieśli nakłady na koszty mapy wysokościowo-sytuacyjnej, pomiarów geodezyjnych, które miały wpływ na wzrost wartości tych nieruchomości. Fakt podziału nieruchomości na mniejsze działki, uznano zatem za mający wpływ na wzrost wartości nieruchomości. Organ administracji w żadnym zakresie nie uwzględnił jednak wzrostu wartości nieruchomości w związku z podziałem, i uznał, iż wzrost wartości nieruchomości wynikał wyłącznie ze zmiany planu, nie uzasadniając swojego stanowiska w tym zakresie. Jakkolwiek celowość podziału nieruchomości na mniejsze działki o charakterze letniskowym jest konsekwencją zmiany planu, skarżący mogli po zmianie planu zbyć nieruchomość o funkcji letniskowej w całości, organ administracji winien zatem rozważyć, czy i w jakim zakresie znany mu fakt podziału nieruchomości na mniejsze działki miał wpływ na wzrost wartości nieruchomości. Sąd uznał za uzasadnione zarzuty skargi związane z nieprawidłowym łącznym ustaleniem jednej opłaty związanej ze sprzedażą kilku nieruchomości. Art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym przewidywał pobieranie jednorazowej opłaty w przypadku wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem lub zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 1999 r. sygn. [...] (ONSA [...]) wskazano, iż "nieruchomością" w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym jest wyodrębniony grunt, który staje się samodzielnym przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. Nieruchomość taką stanowi zatem każda z wydzielonych i sprzedanych działek. Przedmiotowe postępowanie dotyczyło czterech należących do skarżących działek, każda z tych działek została sprzedana innym nabywcom, w innym czasie. Każda działka stanowiła wyodrębniony grunt, będący samodzielnym przedmiotem obrotu cywilnoprawnego, wzrost wartości każdej z tych działek był ustalany na inna datę i jednorazowa opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego winna być ustalona osobno dla każdej z tych nieruchomości. Wskazać należy ponadto, iż ustalenie jednorazowej opłaty łącznie dla kilku nieruchomości, przy braku uzasadnienia precyzującego sposób ustalenia opłaty w przypadku każdej z nieruchomości uniemożliwia zaskarżenie przez stronę decyzji w części dotyczącej opłaty dotyczącej danej nieruchomości i jednostkową weryfikację prawidłowości wysokości opłat dotyczących poszczególnych nieruchomości. Za zasadne Sąd uznał również zarzuty skargi dotyczące stanowiących podstawę ustalenia wzrostu wartości nieruchomości operatów szacunkowych. Art. 36 ust. 14 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym odsyła w zakresie zasad określania wartości nieruchomości do przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 46, poz. 543). Zgodnie z art. 156 tej ustawy rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego jest podstawowym dowodem, pozwalającym na ustalenie wartości nieruchomości zarówno przed uchwaleniem planu jak i po tym fakcie - z ewentualnym uwzględnieniem nakładów poniesionych przez właściciela nieruchomości. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 98, poz. 612). Zgodnie z § 36 pkt 3 wskazanego rozporządzenia w operacie szacunkowym należy określić podstawy formalnych i materialnoprawnych wyceny nieruchomości oraz źródła danych merytorycznych. W operacie szacunkowym sporządzanym na potrzeby ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazana musi być wartość nieruchomości sprzed zmiany planu i po uchwaleniu zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalona wartość przedmiotowych nieruchomości sprzed zmiany planu zagospodarowania przestrzennego nie jest w ogóle uzasadniona i nie wiadomo jakich wartości jest pochodną, operaty nie zawierają wskazania działek, które przyjęto do porównania ani określenia transakcji, ich dat, miejsca ich zawarcia, jak i bliższego określenia nieruchomości, które stały się ich przedmiotem. Operat szacunkowy powinien być sporządzony w sposób umożliwiający dokonanie analizy logiczności i poprawności jego wniosków. Sporządzone w niniejszej sprawie operaty nie wskazują na jakiej podstawie dokonana została korekta wartości nieruchomości przyjętych do porównania w związku z ich położeniem oraz uzbrojeniem, co uniemożliwiało stronie ustosunkowanie się do przyjętych wartości i współczynników. W operacie szacunkowym powinny być wskazane i wyjaśnione wszystkie czynniki wpływające na ustalenie wartości nieruchomości. Opinia biegłego czy rzeczoznawcy, zgodnie z art. 77 ust. 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. jako dowód w sprawie podlega ocenie przez organ administracji rozpatrujący sprawę. Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, który rozstrzygając sprawę nakłada na strony na podstawie sporządzonej opinii obowiązki finansowe. Ocena ta winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia. Mimo iż skarżący w odwołaniu podnosili zarzuty co do rzetelności i czytelności tej opinii, organ odwoławczy nie dokonał żadnej analizy i oceny opracowanych operatów, ograniczając się jedynie do powtórzenia ich wniosków. Takie działanie organu administracji narusza wynikające z art. 7, 77 § l i 80 k.p.a. obowiązki wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i prawidłowej oceny materiału dowodowego. Sąd uznał za niezasadne zarzuty dotyczące terminu ustalenia przez organ opłaty i narażenia skarżących na niekorzystne rozporządzenie mieniem. Zgodnie z art. 36 ust. l ustawy postępowanie w sprawie opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może być wszczęte w terminie 5 lat od dnia, w którym miejscowy planu zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące. Art. 36 ust. 9 ustawy stanowi, iż opłatę ustala się w drodze decyzji bezzwłocznie po otrzymaniu wypisu z aktu notarialnego zawierającego umowę zbycia nieruchomości. Obowiązek ustalenia opłaty w terminie bezzwłocznym, nie wyłącza możliwości jej ustalenia prze organ w terminie późniejszym. Skarżący niewątpliwie wiedzieli o zmianie przeznaczenia terenu w planie zagospodarowania przestrzennego. Skarżącym przysługiwało na podstawie art. 36 ust. 10 ustawy, prawo żądania ustalenia wysokości opłaty przed sprzedażą nieruchomości, z którego to prawa skarżący nie skorzystali. Działanie organ administracji w żaden sposób nie wyłączało możliwości złożenia przez skarżących wniosku o ustalenie wysokości opłaty przed sprzedażą, a nieznajomość przez skarżących przysługujących im uprawnień nie uzasadnia zarzutów skargi w tym zakresie. Podkreślić należy, iż 30 % stawka opłaty została zgodnie z art. 36 ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym uchwalona uchwałą w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego i nie może być ona przez stronę skutecznie kwestionowana w postępowaniu dotyczącym wymiaru opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W związku z zarzutem skargi związanym ze wzrostem wysokości opłaty w stosunku do opłaty wymierzonej uchyloną decyzją z dnia 6 września 2001 r. wskazać należy, iż poprzednia decyzja ustalała opłatę dotyczącą trzech działek Nr [...], [...], [...] a decyzja wydana obecnie opłatę dotyczącą czterech działek. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Burmistrza zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania art. 7, art. 77 § l, 80 i art. 107 k.p.a. które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § l lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia 4 grudnia 2001r. Nr [...]. Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Wykonanie wadliwych i uchylonych decyzji w okresie do uprawomocnienia się wyroku jest bowiem zbędne i aksjologicznie nieuzasadnione. Na podstawie art. 200 w związku z art. 202 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd w związku z uwzględnieniem skargi zasądził na rzecz skarżących solidarnie od organu tytułem zwrotu poniesionych kosztów wpisu sądowego kwotę [...] zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI