II SA/Gd 492/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku uchylił decyzje odmawiające legalizacji urządzeń wodnych, wskazując na potrzebę uwzględnienia złożonej sytuacji planistycznej i zasad postępowania administracyjnego.
Spółka złożyła wniosek o legalizację urządzeń wodnych (wylotów odprowadzających wody opadowe). Organy obu instancji odmówiły legalizacji wylotów W1, W2 i W4, powołując się na niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jednocześnie nakazując ich likwidację. WSA w Gdańsku uchylił obie decyzje, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy planu miejscowego, nie uwzględniając złożonej sytuacji własnościowej i planistycznej nieruchomości, a także naruszyły zasadę dwuinstancyjności, nakazując likwidację urządzeń w decyzji odwoławczej.
Sprawa dotyczyła wniosku spółki "A" Sp. z o.o. o legalizację urządzeń wodnych – wylotów W1, W2, W3 i W4, służących do odprowadzania wód opadowych i roztopowych z jej działek do rzeki Ł. Organ pierwszej instancji odmówił legalizacji wylotów W1, W2 i W4 z powodu niezgodności z planem miejscowym, a zalegalizował wylot W3. Dyrektor RZGW decyzją z 20 marca 2023 r. uchylił częściowo decyzję organu I instancji, odmawiając legalizacji wylotów W1, W2 i W4 i nakazując ich likwidację, jednocześnie legalizując wylot W3. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (błędna ocena dowodów, naruszenie zasady dwuinstancyjności) oraz prawa materialnego (błędna wykładnia art. 190 Prawa wodnego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że organy obu instancji naruszyły prawo, błędnie interpretując przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazał, że dla nieruchomości skarżącej obowiązują dwa różne plany miejscowe, co tworzy skomplikowaną sytuację planistyczną. Sąd uznał, że organy powinny zastosować wykładnię funkcjonalną, uwzględniającą racjonalne uwarunkowania i zasady postępowania administracyjnego, a w przypadku wątpliwości rozstrzygnąć na korzyść strony. Ponadto, sąd uznał, że nałożenie obowiązku likwidacji urządzeń w decyzji odwoławczej naruszyło zasadę dwuinstancyjności, gdyż powinno nastąpić w odrębnym postępowaniu po uprawomocnieniu się decyzji o odmowie legalizacji. W związku z tym, WSA uchylił obie zaskarżone decyzje i nakazał organom ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, należy zastosować wykładnię funkcjonalną przepisów obu planów, uwzględniającą racjonalne uwarunkowania i zasady postępowania administracyjnego, a w przypadku wątpliwości rozstrzygnąć na korzyść strony.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na złożoną sytuację planistyczną nieruchomości skarżącej, objętej dwoma różnymi planami miejscowymi. Stwierdził, że organy zastosowały literalną wykładnię przepisów, pomijając te uwarunkowania i nie rozstrzygając wątpliwości na korzyść strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
Prawo wodne art. 190 § 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Właściciel urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację.
Prawo wodne art. 190 § 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Warunkiem legalizacji jest ustalenie przez organ, że lokalizacja urządzenia nie narusza m.in. ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Pomocnicze
Prawo wodne art. 190 § 13
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
W przypadku braku decyzji o legalizacji, organ nakłada obowiązek likwidacji urządzenia.
k.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania.
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
Wątpliwości rozstrzygane na korzyść strony.
u.p.z.p. art. 14 § 8
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego.
Prawo wodne art. 389 § pkt 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych.
Prawo wodne art. 16 § pkt 65 lit. f
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja urządzenia wodnego, w tym wylotów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zinterpretowały przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie uwzględniając złożonej sytuacji własnościowej i planistycznej nieruchomości. Nałożenie obowiązku likwidacji urządzeń w decyzji odwoławczej naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Godne uwagi sformułowania
chaos planistyczny dotyczący nieruchomości skarżącej wykładnia funkcjonalna przepisów obu planów miejscowych rozstrzygnąć na korzyść strony, stosownie do treści art. 7a k.p.a. naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
przewodniczący
Diana Trzcińska
sprawozdawca
Jakub Chojnacki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących legalizacji urządzeń wodnych w kontekście miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w sytuacjach skomplikowanych uwarunkowań planistycznych i własnościowych. Zagadnienia proceduralne związane z zasadą dwuinstancyjności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, związanej z różnymi planami miejscowymi dla sąsiadujących działek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak złożone przepisy planistyczne i proceduralne mogą wpływać na możliwość legalizacji istniejących inwestycji, a także podkreśla znaczenie prawidłowej wykładni prawa i przestrzegania zasad postępowania administracyjnego.
“Skomplikowane plany miejscowe i zasady postępowania – klucz do legalizacji urządzeń wodnych?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 492/23 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-01-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-30 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/ Diana Trzcińska /sprawozdawca/ Jakub Chojnacki Symbol z opisem 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane II SA/Gd 493/23 - Postanowienie WSA w Gdańsku z 2023-07-07 II OZ 513/23 - Postanowienie NSA z 2023-09-13 II OZ 649/23 - Postanowienie NSA z 2023-11-14 Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono decyzję II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 310 art. 389 pkt 6, art. 190 ust. 1 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Asesor WSA Jakub Chojnacki Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 20 marca 2023 r. nr GD.RUZ.4219.38.2022.3.IG w przedmiocie legalizacji urządzeń wodnych. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Elblągu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 22 sierpnia 2022 r. nr GD.ZUZ.2.4217.1.2022.JD, 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Skarga M. Spółki z o.o. (dalej jako Spółka lub skarżąca) na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej także jako Dyrektor RZGW) z 20 marca 2023 r. w przedmiocie legalizacji urządzenia wodnego wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z 8 lutego 2022 r. Spółka wystąpiła do Dyrektora Zarządu Zlewni w Elblągu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ pierwszej instancji") o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na odprowadzaniu wód opadowych i roztopowych z działek [...] i [...] w obrębie [...] gm. Ł. za pośrednictwem istniejących wylotów W1, W2, W3 i W4, zlokalizowanych na działce nr [...] w obrębie [...]. Wnioskodawca wystąpił następnie o legalizację urządzeń wodnych – wylotów W1, W2, W3 i W4. Decyzją z 12 marca 2021 r. organ I instancji, na podstawie art. 190 ust. 1 i 2 oraz art. 397 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t. j. Dz.U. z 2020 r., poz. 310 ze zm.) - dalej: "Prawo wodne", w punkcie 1 odmówił legalizacji wlotów W1, W2 i W4, z uwagi na niezgodność planowanego zamierzenia z planem miejscowym. Organ I instancji udzielił natomiast w punkcie 2 legalizacji wylotu nr W3. W dalszych punktach rozstrzygnięcia ustalona została wysokość opłaty legalizacyjnej wylotu W3 w wysokości 4757,52 zł (pkt 3), którą należy wpłacić w terminie 14 dni od uprawomocnienia się decyzji o legalizacji na podany rachunek bankowy (pkt 4). Zobowiązano przy tym stronę do bieżącego utrzymania, konserwacji oraz napraw urządzenia wodnego oraz pokrycia ewentualnych strat i usunięcia szkód powstałych w związku z korzystaniem z przedmiotowego urządzenia (pkt 5). Jednocześnie wskazano, że pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń (pkt 6). W wyniku wniesionego od powyższej decyzji odwołania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor RZGW") decyzją z 20 marca 2023 r. uchylił punkty 1 i 2 decyzji i rozstrzygnął w tym zakresie co do istoty. Dyrektor RZGW odmówił spółce zalegalizowania wykonanych urządzeń wodnych odprowadzających wody opadowe z działek [...] i [...] w obrębie [..], tj. wylotów W1, W2 i W4, nakładając na Spółkę obowiązek ich likwidacji. Dyrektor RZGW zalegalizował natomiast wylot W3 za pośrednictwem, którego odprowadzane są wody opadowe z działki [...]. W pozostałym zakresie Dyrektor RZGW utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazano, że wyloty W1, W2, W4 nie mogły być zalegalizowane z uwagi na niezgodność z planem miejscowym (art. 190 ust 2 Prawa wodnego). Organ uwzględnił, że na działkach nr [...] i [...] obowiązuje plan miejscowy zatwierdzony uchwałą nr XXXVII/193/2014 Rady Gminy Łukta z 7 lutego 2014 r., przy czym zawarty w § 18 ust. 3 przepis dotyczący odprowadzania wód uchwalono zmianą planu – uchwałą nr XXXVII/193/2014 z 19 marca 2014 r., która objęła m.in. działkę [...], przy czym według Wójta Gminy Łukta przepis ten dotyczy inwestycji realizowanych po zmianie. Z informacji podanych przez stronę wynika, że kanalizacja deszczowa istniała przed 2014 r. Gdyby Spółka wystąpiła z wnioskiem o legalizację ww. wylotów zlokalizowanych na działce nr [...], odprowadzających wody opadowe z działki nr [...] przed wprowadzeniem zmiany do planu, właściwy organ zalegalizowałby wyloty, jednakże w obowiązującym stanie prawnym nie może tego dokonać. Dyrektor RZGW podkreślił, że zgodnie z art. 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego. W ocenie organu dotyczy on zarówno nowych jak i zrealizowanych inwestycji. Z uwagi na odmowę legalizacji Dyrektor RZGW, nie znajdując podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., ustalił termin i warunki likwidacji urządzeń (art. 190 ust. 13 Prawa wodnego), czego nie dokonał organ I instancji. Nadto w rozstrzygnięciu Dyrektor wskazał poprawne współrzędne geodezyjne wylotów W1 i W3, korygując tym samym błędne wskazania w rozstrzygnięciu organu I instancji. W skardze na tak wydaną decyzję zarzucono naruszenie: I. Przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 15 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 k.p.a. i art. 106 § 1 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego sprawy i ustalenie sprzecznie z nim, że urządzenia wodne skarżącej zostały posadowione niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy z pisma z Gminy z 4 sierpnia 2022 r. wynika, że wydanie decyzji legalizującej nie narusza postanowień planu miejscowego, przy czym pismo to należy traktować jako uzgodnienie z art. 106 § 1 k.p.a. 2) art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a., 10 k.p.a. art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niezastosowanie, brak powiadomienia skarżącej o prowadzeniu postępowania w przedmiocie nakazania likwidacji urządzeń wodnych na działce nr [...], a także przeprowadzenie tego postępowania równolegle do postępowania z wniosku skarżącej, nadto poprzez naruszenie zasady przekonywania i pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej poprzez sporządzenie lakonicznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., m.in. bez wskazania oceny poszczególnych dowodów oraz poprzez akceptację lakonicznego uzasadnienia decyzji organu I instancji, II. Przepisów prawa materialnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 190 ust. 1 Prawa wodnego w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. i art. 63 § 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, która skutkowała wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, w zakresie jakim nakazuje ona skarżącej likwidację urządzeń wodnych W1, W2 i W4. Organy nie mogły bowiem w obrębie postępowania z wniosku strony, bez wszczęcia odrębnego postępowania i zawiadomienia strony, wydać rozstrzygnięcia nakazującego likwidację ww. urządzeń wodnych, co doprowadziło do błędnej wykładni art. 190 ust. 13 Prawa wodnego. Spółka wniosła o uchylenie skarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu uznano zwrócenie się do organu uchwałodawczego Gminy Łukta jako postępowanie uzgodnieniowe z art. 106 § 1 k.p.a., uznając przy tym, że Gmina jest podmiotem właściwym do oceny zgodności posadowienia urządzeń z przepisami planu i uznała ich posadowienie za zgodne z planem miejscowym w piśmie z 4 sierpnia 2022 r. W ocenie strony skarżącej ocena organów obu instancji w tym zakresie jest zatem nieuzasadniona i dowolna a uzasadnienie decyzji nie wskazuje argumentów odnośnie do odmiennego stanowiska obu organów. Organ nie wyjaśnił przy tym okoliczności wszczęcia postępowania likwidacyjnego, które jest postępowaniem samodzielnym, będącym konsekwencją prawomocnego zakończenia postępowania legalizacyjnego, nadto wymaga postępowania dowodowego w zakresie ustalenie, czy likwidacja może być niemożliwa ze względów technicznych i ekonomicznych (art. 190 ust. 14 Prawa wodnego). Jak informowała Spółka, brak legalizacji urządzeń, stanie się znacznym obciążeniem finansowym. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła do oceny, że zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Skargę zatem należało uwzględnić. Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora RZGW z 20 marca 2023 r., której materialnoprawną podstawę stanowił m.in. art. 190 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2625 ze zm.). Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o legalizację urządzeń wodnych w postaci wylotów oznaczonych symbolami W1, W2, W3 i W4 odprowadzających wody opadowe i roztopowe: 1) z dachu budynku technologicznego (p1) i rampy rozładunkowej na działce [...] do rzeki Ł., tj. działki nr [...] (W1), 2) z dachu budynku technologicznego (i1) na działce nr [...] (za pośrednictwem wewnątrzzakładowej sieci kanalizacji deszczowej i studni S1 odprowadzającej wody również z działki [...] do rzeki Ł., tj. działki nr [...] (W2), 3) z dachu budynku technologicznego (i1) z działki nr [...] do rzeki Ł., tj. działki nr [...] (W3), 4) z dachu budynku technologicznego (p1) zlokalizowanego na działce [...] do rzeki Ł., tj. działki nr [...] (W4). Organy obu instancji uznały przy tym za zasadne zalegalizowanie wyłącznie urządzenia wodnego w postaci wylotu W3, wskazując że tylko jego realizacja pozostaje zgodna z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego dla ww. terenu. Przypomnieć więc należy, że zgodnie z art. 389 pkt 6 Prawa wodnego jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych. W myśl art. 16 pkt 65 lit. f) Prawa wodnego, ilekroć w ustawie jest mowa o urządzeniach wodnych rozumie się przez to wyloty urządzeń kanalizacyjnych służące do wprowadzania ścieków do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych oraz wyloty służące do wprowadzania wody do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych. Ponadto, zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 7 Prawa wodnego jako usługa wodna kwalifikuje się m.in. odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Kwalifikacji analizowanych wylotów jako urządzeń wodnych należy dokonać zatem z uwzględnieniem definicji zawartej w cytowanym wyżej art. 16 pkt 65 lit. f Prawa wodnego, z której wynika, że wyloty służące do wprowadzania wody do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych stanowią "urządzenia wodne". Zestawienie powyższych przepisów prowadzi więc do wniosku, że w okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia z korzystaniem z wód, polegającym na odprowadzaniu w sposób zorganizowany, przy pomocy wylotów, stanowiących urządzenia wodne, wód opadowych lub roztopowych do wody płynącej (rzeki Ł.). Zgodnie z art. 190 ust. 1 Prawa wodnego, jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację, do którego dołącza odpowiednio dokumenty, o których mowa w art. 407 ust. 2 oraz 422 - tj. operat wodnoprawny z oznaczeniem daty jego wykonania, wypisy z rejestru gruntów lub uproszczone wypisy z rejestru gruntów dla nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych, mapę sytuacyjno-wysokościową pobraną z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z naniesionym schematem urządzeń wodnych i zasięgiem ich oddziaływania lub inną mapę opatrzoną przez organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej odpowiednią klauzulą urzędową, a nadto jeżeli jest to wymagane: decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzję o warunkach zabudowy oraz ocenę wodnoprawną. Z treści powołanych przepisów wynikają pewne, zasadnicze wymagania kształtujące rygory procesowe w postępowaniu legalizacyjnym. Podstawowym dokumentem pozwalającym na weryfikację zgodności legalizowanego przedsięwzięcia, dla którego wymagane jest pozwolenie wodnoprawne (lub dokonanie zgłoszenia) jest operat wodnoprawny. Operat wodnoprawny jest szczególnego rodzaju dokumentem; z jednej strony ma on charakter wysoce techniczny i specjalistyczny, co zbliża go funkcją do opinii biegłego, z drugiej natomiast jest on przedkładany przez stronę postępowania, a więc podmiot z istoty zainteresowany korzystnym zakończeniem postępowania, czyli zalegalizowaniem istniejącego urządzenia. Wszystkie istotne dane i parametry urządzenia zobowiązany jest podać inwestor, natomiast rzeczą organu jest je zweryfikować pod kątem kompletności, rzetelności oraz prawdziwości, gdyż to na podstawie właśnie tych informacji organ będzie kształtował treść decyzji legalizacyjnej, a przez to sytuację prawną jego adresata oraz podmiotów trzecich, na które przedsięwzięcie oddziałuje. Oprócz tego, warunkiem legalizacji urządzenia wodnego jest, zgodnie z art. 190 ust. 2 Prawa wodnego, jednoznaczne ustalenie przez organ, że jego lokalizacja nie narusza: 1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, 2) ustaleń planu zarządzania ryzykiem powodziowym, 3) ustaleń planu przeciwdziałania skutkom suszy, 4) ustaleń programu ochrony wód morskich, 5) ustaleń krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, 6) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, 7) wymagań dotyczących ochrony zdrowia ludzi, środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków wynikających z przepisów odrębnych oraz jest zgodna z art. 187 (tzn. uwzględnia zasadą zrównoważonego rozwoju, ochronę stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, nie narusza celów środowiskowych oraz potrzeb zachowania istniejącej rzeźby terenu i biologicznych stosunków w środowisku wodnym i ekosystemach lądowych zależnych od wód. Odmawiając skarżącej Spółce legalizacji ww. urządzeń wodnych organy obu instancji wskazały na przesłankę negatywną, sformułowaną w art. 190 ust. 2 pkt 6 Prawa wodnego, tj. na naruszenie przez lokalizację tych urządzeń (co dotyczy wylotów W1, W2 i W4) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organy odwołały się w tym zakresie do § 18 ust. 3, którego treść wprowadzono uchwałą nr XXXVII/193/2014 Rady Gminy Łukta z dnia 7 lutego 2014 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego fragmentów terenu wsi Łukta (Dz. Urz. Woj. Warmińsko- Mazurskiego z 19.03.2014 r., poz. 1254), a w którym wskazano: wody opadowe zagospodarowane w granicach własnej działki. Zauważyć jednak należy, że sytuacja planistyczna nieruchomości skarżącej, na których prowadzi ona działalność gospodarczą jest bardziej skomplikowana. A mianowicie, nie jest przedmiotem sporu, że działki nr [...] i [...] stanowią własność skarżącej, tj. M. Spółki z o.o. Dla działek nr [...] i [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, przy czym dla działki nr [...] obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego stanowi uchwała nr XVII/257/2001 Rady Gminy Łukta z 30 kwietnia 2001 r., natomiast działkę nr [...] objęła zmiana powyższego planu, wynikająca z uchwały nr XXXVII/193/2014 Rady Gminy Łukta z 7 lutego 2014 r. To właśnie ta ostatnia uchwała wprowadziła powołany wyżej przepis § 18 ust. 3 dotyczący odprowadzania wód opadowych i obowiązku ich zagospodarowania w granicach własnej działki, a który ma zastosowanie tylko do działki [...], będąc podstawą odmowy legalizacji urządzeń wodnych W1, W2 i W4. Natomiast, przepisy ww. uchwały z 2001 r., czyli pierwotnej uchwały, która miała zastosowanie do obu działek, a po wejściu w życie uchwały z 2014 r. - tylko do działki nr [...] - nie zawierały żadnych regulacji w zakresie gospodarowania wodami opadowymi, a w szczególności obowiązku ich zagospodarowania w graniach własnej działki. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, powyższy chaos planistyczny dotyczący nieruchomości skarżącej, na których prowadzi ona od wielu lat działalność gospodarczą niewątpliwie utrudnia ocenę jej sytuacji z perspektywy wymogu, wynikającego z art. 190 ust. 2 pkt 6 Prawa wodnego. Wykładnia przepisów prawa miejscowego zastosowana przez organ, odwołująca się do literalnego brzmienia § 18 ust. 3 uchwały niewątpliwie była prawnie dopuszczalna. Niemniej jednak zdaniem Sądu w wyżej opisanych okolicznościach faktycznych w zakresie uwarunkowań planistycznych nieruchomości skarżącej, składającej się z dwóch działek ewidencyjnych, objętych różnymi regulacjami planistycznymi, należy poszukać takiej wykładni przepisów obu planów miejscowych, która będzie uwzględniała w sposób racjonalny owe uwarunkowania. Zdaniem Sądu, dokonana przez organy ocena spełnienia powyższej przesłanki z art. 190 ust. 2 pkt 6 Prawa wodnego na gruncie niniejszej sprawy, opierająca się na literalnej wykładni mających zastosowanie do obu działek skarżącej przepisów prawa miejscowego, w tych konkretnych okolicznościach wymaga korekty, uwzględniającej ogólne zasady postępowania administracyjnego, a także wykładnię funkcjonalną. Organy orzekające w sprawie zastosowały wykładnię przepisów prawa miejscowego schematycznie, pomijając opisaną wyżej charakterystykę własnościową. Jak już to wskazano powyżej, a co znajduje również potwierdzenie w przedłożonym operacie wodnoprawnym, urządzenia wodne objęte postępowaniem w postaci wylotów W1, W2, W3 i W4 służą do odprowadzania wód opadowych i roztopowych z kanalizacji deszczowej M. do rzeki Ł., tj. z działek nr [...] i [...], obręb [...], na których znajduje się instalacja M., do rzeki Ł., tj. działki nr [...], obręb [...]. Obie ww. działki nr [...] i [...] stanowią własność skarżącej, tj. M. Spółki z o.o. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 977) – dalej jak wcześniej u.p.z.p., stanowi prawo miejscowe. Akt prawa miejscowego to akt o charakterze abstrakcyjnym i generalnym. Taki charakter planu miejscowego powoduje, że poza wypadkami, gdy rozumienie przepisów nie budzi wątpliwości wynikających z racji lingwistycznych, systemowych, czy funkcjonalnych, do interpretacji jego postanowień stosuje się metody właściwe dla wykładni aktów normatywnych. Niewątpliwie też punktem wyjścia wszelkich działań interpretacyjnych jest wykładnia językowa, która powinna rozpoczynać proces wykładni zmierzającej do odkodowania z przepisów normy prawnej. Język jest bowiem podstawowym medium, jakim ustawodawca komunikuje się z adresatami prawa i na każdym poziomie, również ustalania zasad konstytucyjnych, czy kontekstu systemowego interpretowanego przepisu, względy językowe odgrywają rolę. Niemniej jednak, powszechnie akceptowane jest stanowisko, że wynik wykładni językowej winien podlegać weryfikacji z perspektywy funkcji i celu, jaki dany przepis ma realizować. W szczególności zaś jest to pożądane w sytuacji, gdy w grę wchodzą jednocześnie przepisy prawa, których zastosowanie w konkretnych okolicznościach może prowadzić do przeciwnych skutków w sferze prawnej adresata tych norm. Niewątpliwie zaś z taką sytuacją mamy do czynienia, bowiem w odniesieniu do działki [...] nie ma żadnych prawnoplanistycznych ograniczeń w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych, natomiast w odniesieniu do działki [...] takie ograniczenia już są. W sytuacji zatem, gdy dany podmiot jest właścicielem więcej niż jednej działki ewidencyjnej, na której znajduje się legalizowana instalacja wraz z urządzeniami wodnymi, objętej reżimami dwóch odmiennych regulacji z zakresu prawa miejscowego, uzasadnione jest by rozważyć zastosowanie przepisów bardziej względnych dla przedsiębiorcy. W ocenie Sądu jest to tym bardziej wskazane w sytuacji, gdy organ nie ustalił w sposób nie budzący wątpliwości, kiedy powstały legalizowane urządzenia wodne, a więc czy już pod rządem uchwały z 2014 r., czy też wcześniej. Tego rodzaju wątpliwość, w braku jednoznacznych ustaleń należałoby rozstrzygnąć na korzyść strony, stosownie do treści art. 7a k.p.a. Jedynie na marginesie przypomnieć wypada, że przepisy prawa miejscowego z 2001 r. są dla strony skarżącej bardziej korzystne, bowiem z perspektywy wymogu wynikające go z art. 190 ust. 2 pkt 6 Prawa wodnego – umożliwiają legalizację urządzeń wodnych na obu działkach ewidencyjnych. Z tych też przyczyn Sąd uznał skargę za uzasadnioną co do samej zasady. Rozpoznając sprawę ponownie organy dokonują oceny spełnienia przesłanki zgodności z prawem miejscowym lokalizacji wylotów W1 – W4 w sposób uwzględniający powyższe rozważania. Powyższe oznacza też, że zadaniem organu będzie ocenić, czy w sprawie nie zachodzą pozostałe przesłanki z art. 190 ust. 2 ustawy, a w dalszej kolejności - przeanalizować wartość dowodową operatu wodnoprawnego. Niezależnie natomiast od tego, zważyć dodatkowo należy, że w punkcie 2 zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nałożył na skarżącą obowiązek likwidacji urządzeń wodnych – wylotów W1, W2, W4, wskazując jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia art. 190 ust. 13 Prawa wodnego, który stanowi, że w sytuacji, gdy właściciel urządzenia wodnego nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych na wykonywanie urządzeń wodnych nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. W ocenie Sądu, nałożenie tego obowiązku przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji z całą pewnością naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), a to oznacza, że także w tym zakresie zaskarżona decyzja dotknięta jest istotną wadą procesową, uzasadniającą jej usunięcie z obrotu prawnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Orzekając ponownie w tym zakresie organy rozważą, czy rozstrzygnięcie o likwidacji urządzenia wodnego może nastąpić w decyzji o odmowie legalizacji urządzenia wodnego, której podstawą jest art. 190 ust. 1 i 2 Prawa wodnego. W doktrynie wskazuje się bowiem, że ten ostatni obowiązek może zostać nałożony dopiero po uprawomocnieniu się decyzji o odmowie legalizacji urządzeń. Dopiero wówczas organ powinien wszcząć postępowanie w trybie art. 190 ust. 13 Prawa wodnego w sprawie likwidacji tego urządzenia. (Por. D. Pikor, Urządzenia wodne wybudowane bez pozwolenia wodnoprawnego, LEX/el. 2019). Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd – w punkcie 1 wyroku – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzekając ponownie w przedmiocie legalizacji urządzeń wodnych objętych wnioskiem skarżącej organy uwzględnią wskazania, wynikające wprost z powyższych rozważań. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, zasądzając na rzecz skarżącej od organu odwoławczego kwotę 797 zł tytułem zwrotu kosztów wpisu (300 zł) i zastępstwa procesowego (480 zł stawki adwokackiej i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI