II SA/Gd 492/02

II SA/Gd 492/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-02-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Janina Guść /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1271
art. 97 par. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
art. 1 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
art. 68
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.
Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
art. 80 ust. 1
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
Dz.U. 1990 nr 79 poz 464
art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
art. 200, art. 206, art. 200 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 1998 nr 23 poz 120
par. 5 ust. 1, par. 4 ust. 1 pkt 1-10
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych  nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu.
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art. 2 par. 1 i 3
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 97 par. 1 pkt 4, art. 100 par. 1 i 2, art. 7, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
par. 18 ust. 2 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu opróżnienia budynku 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 listopada 2001 r. Nr [...] 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A Spółki Akcyjnej z siedzibą kwotę 240 (dwieście czterdzieści ) zł. tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego 3. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie 1 nie mogą być wykonane.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 26 listopada 2001r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 68, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał A S.A. z siedzibą w P. opróżnienie w terminie natychmiastowym budynku mieszkalnego znajdującego się na działce oznaczonej nr [...] we wsi B. [...], gmina O., oraz zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi, mienia oraz zakazie jego użytkowania i wykonanie doraźnych zabezpieczeń przez przegląd przewodów kominowych, sprawdzenie instalacji elektrycznej i odgromowej, zabezpieczenie połaci dachowych przed przenikaniem opadów atmosferycznych oraz podstemplowanie uginających się stropów. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż budynek mieszkalny zrealizowany został prawie przed stu laty, znajduje się w bardzo złym stanie technicznym. W księdze wieczystej nieruchomości KW nr [...], jako jej właściciel wpisane jest Państwo Polskie, a B Przedsiębiorstwo Państwowe w B. wpisane jest jako użytkownik. Z opracowanej oceny stanu technicznego i przeprowadzonych na miejscu oględzin wynika, że obiekt ten ze względu na swój stan techniczny powoduje zagrożenie bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzi oraz mienia i może stanowić przyczynę katastrofy budowlanej. W szczególności zagrożenie to występuje z powodu ugiętych stropów międzykondygnacyjnych, zniszczonej konstrukcji drewnianej więźby dachowej, spękanych nadproży okiennodrzwiowych. Ponadto, może wystąpić zagrożenie pożarowe na skutek nieszczelności przewodów kominowych oraz wewnętrznej instalacji elektrycznej natynkowej. W budynku znajdują się cztery lokale mieszkalne, zamieszkiwane przez dziewiętnaście osób. Mieszkańcy tego obiektu zostali tam zakwaterowani jako pogorzelcy z terenu gminy O. A S.A. nie zawierał żadnych umów cywilno-prawnych dotyczących użytkowania lokali mieszkalnych w tym budynku. Organ administracji wskazał, że art. 68 ustawy Prawo budowlane stanowi, że w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania, oraz przesiać ją obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów i zarządzić wykonanie obowiązków nałożonych niniejszą decyzją. Z materiału dowodowego wynika, iż wpisu B jako użytkownika w księdze wieczystej dokonano na podstawie umów sprzedaży i przeniesienia własności Rep. A nr [...], Rep. A nr [...] oraz umowy sprzedaży z dnia 24.03.1961 r. Rep. A nr [...]. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 30, poz. 127) grunty państwowe, będące w dniu wejścia w życie ustawy - w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek, natomiast zgodnie z art.2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) oraz obecnie obowiązującego art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), grunty stanowiące własność państwa będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Organ I instancji wskazał, że nakaz skierowano do A S.A. z siedzibą w P. jako właściciela budynku.
A S.A. z siedzibą w P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia i skierowania decyzji do właściwego adresata. W uzasadnieniu wskazano, iż poprzednik prawny skarżącego B nabył przedmiotową nieruchomość na rzecz Państwa Polskiego od osób fizycznych, po uprzednim wywłaszczeniu właścicieli za odszkodowaniem, stając się użytkownikiem tej nieruchomości. Z treści aktów notarialnych wynika, że nieruchomość nie była zamieszkana lub obciążona jakimkolwiek prawami osób trzecich. W aktach księgi wieczystej znajduje się przesłane w dniu 13 kwietnia 1971r. pismo Wojskowego Rejonu Zarządu Meldunkowo-Budowlanego, dotyczące doręczenia odpisu księgi wieczystej KW [...] i tak sam wniosek z 23 kwietnia 1985r. W wyciągu z wykazu zmian gruntowych, sporządzonym w dniu 3 października 1995r. jako władający figuruje Ministerstwo Obrony Narodowej. Na wieloletnie użytkowanie tego terenu, przez to Ministerstwo, wskazuje także skażenie terenu i studni substancjami ropopochodnymi z bazy wojskowej oraz fakt, że na podstawie przepisów szczególnych nie ujęto przedmiotowej nieruchomości w planach zagospodarowania przestrzennego gminy O. Skarżący wskazał, że nie jest zarządcą budynku i użytkownikiem gruntu, gdyż w okresie obowiązywania ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie był posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, ani użytkownikiem wpisanym w księdze wieczystej, a tym samym nie stał się zarządcą przedmiotowej nieruchomości. Również w dniu 5 grudnia 1990r. nie był on uwidoczniony w księdze wieczystej KW [...] jako zarządca lub użytkownik, nie zachodzą więc przesłanki art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Skarżący stwierdził, że nigdy nie był posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, a przypisanie mu przymiotu użytkownika wieczystego wymaga stwierdzenia w drodze decyzji wojewody. Nadto wskazał, on że brak jest jakichkolwiek przesłanek do obciążenia go obowiązkiem zapewnienia lokali zastępczych mieszkańcom posesji, a obowiązkiem takim zgodnie z art. 68 Prawa budowlanego, należy obarczyć Skarb Państwa jako właściciela nieruchomości. Między mieszkańcami budynku a skarżącym nie zostały zawarte umowy potwierdzające prawo ich pobytu na przedmiotowej posesji, zarówno skarżący, jak i jego poprzednik prawny nie wyrażali wymaganej przepisami meldunkowymi zgody na zameldowanie w stosunku do żadnego z mieszkańców. Mieszkańcy przedmiotowego budynku wskazują, że to Gmina O. zakwaterowała ich w budynku, po pożarze baraków mieszkalnych w M., na podstawie umowy dzierżawy zawartej między wojskiem, posiadającym bazę wojskową na terenie sąsiedniej nieruchomości, a Gminą.
Decyzją z dnia 21 stycznia 2002r. Nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż z analizy akt sprawy wynika, że na terenie działki nr [...] we wsi B. [...] gmina O. znajduje się budynek mieszkalny w złym stanie technicznym. Z załączonej oceny stanu technicznego przedmiotowego budynku wykonanej przez mgr inż. A. D. oraz z oględzin przeprowadzonych w dniu 7 listopada 2001 r. przez organ pierwszej instancji z udziałem stron wynika, że przedmiotowy budynek jest w złym stanie technicznym, bezpośrednio grożącym zawaleniem. Ponadto z akt sprawy wynika, że obecnie właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest B (KW [...]). W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją na podstawie art. 68 Prawa budowlanego nakazał A Spółka Akcyjna w P. jako następcy prawnemu B opróżnienie w terminie natychmiastowym budynku mieszkalnego znajdującego się na działce nr [...] we wsi B. [...] gmina O. oraz zarządził w tym samym terminie wykonanie niezbędnych doraźnych zabezpieczeń w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja nakłada na A S.A. w P. wyłącznie obowiązek opróżnienia przedmiotowego budynku oraz wykonania doraźnych zabezpieczeń do czasu całkowitego opróżnienia budynku i nie ustala zobowiązania do zapewnienia lokali zamiennych dla osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego.
A S.A. w P. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi, skarżący powtórzył zarzuty odwołania. Wskazał on, iż jej poprzednik prawny B, nabył przedmiotową nieruchomość na rzecz Państwa Polskiego od osób fizycznych, po uprzednim wywłaszczeniu właścicieli za odszkodowaniem, stając się użytkownikiem tej nieruchomości. Z treści aktów notarialnych wynika, że nieruchomość nie była zamieszkana lub obciążona jakimkolwiek prawami osób trzecich. W aktach księgi wieczystej znajduje się przesłane w dniu 13 kwietnia 1971 r. pismo Wojskowego Rejonu Zarządu Meldunkowo-Budowlanego, dotyczące doręczenia odpisu księgi wieczystej KW [...] i tak sam wniosek z 23 kwietnia 1985r. Poprzednik prawny skarżącej w lipcu 1983r. złożył wniosek o wykreślenie wpisu prawa użytkowania nieruchomości powołując się na brak merytorycznych podstaw wobec tego, że wpisany w księdze wieczystej użytkownik nie był faktycznym władającym, a na przedmiotowej nieruchomości i działkach sąsiednich wykonał jedynie inwestycje na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej. Aktualny wpis w księdze wieczystej B jako użytkownika jest wynikiem złożenia przez Rejonowy Zarząd Infrastruktury apelacji od postanowienia o wykreśleniu wpisu. W wyciągu z wykazu zmian gruntowych, sporządzonym w dniu 3 października 1995r. jako władający figuruje Ministerstwo Obrony Narodowej. Ponadto na wieloletnie użytkowanie tego terenu, przez powołane wyżej ministerstwo, wskazuje także skażenie terenu i studni substancjami ropopochodnymi z bazy wojskowej oraz fakt, że na podstawie przepisów szczególnych nie ujęto przedmiotowej nieruchomości w planach zagospodarowania przestrzennego gminy O. Skarżący nie posiada na dzień dzisiejszy prawa zarządu ani też prawa użytkowania wieczystego potwierdzonego decyzją administracyjną o charakterze deklaratoryjnym. Skarżący wskazał, że nie jest zarządcą budynku i użytkownikiem wieczystym gruntu, gdyż w okresie obowiązywania ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości nie był posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, ani użytkownikiem wpisanym w ten dzień w księdze wieczystej, a tym samym nie stał się zarządcą przedmiotowej nieruchomości. Ponadto również w dniu 5 grudnia 1990r. nie był uwidoczniona w księdze wieczystej KW [...] jako zarządca lub użytkownik, nie zachodzą więc przesłanki art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Skarżący oświadczył, że nigdy nie był posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, a przypisanie mu przymiotu użytkownika wymaga stwierdzenia w drodze decyzji wojewody. Skarżący spółki stwierdził, że brak jest przesłanek do obciążenia go obowiązkiem zapewnienia lokali zastępczych mieszkańcom budynku, a obowiązkiem takim zgodnie z art. 68 Prawa budowlanego, można obarczyć Skarb Państwa jako właściciela nieruchomości. Skarżący wskazał, że nie zawierał z mieszkańcami budynku umów potwierdzających prawo ich pobytu w budynku i nie wyrażał zgody na ich zameldowanie Mieszkańcy budynku wskazują, że to Gmina O. zakwaterowała ich w budynku, po pożarze baraków mieszkalnych w M., podstawie umowy dzierżawy zawartej między wojskiem a Gminą.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Podstawę prawną wydanych decyzji stanowił art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U.z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) stanowiący, że w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania. Nakaz opróżnienia budynku, zgodnie z brzmieniem przepisu może być skierowany wyłącznie do właściciela bądź zarządcy obiektu budowlanego. Organ administracji nakładając obowiązek winien zatem ustalić czy zobowiązywany jest właścicielem bądź zarządcą obiektu. Zarzuty skargi dotyczące braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w tym zakresie Sąd uznał za uzasadnione. Ze znajdującego się w aktach odpisu księgi wieczystej nieruchomości nie wynika, by skarżący był właścicielem nieruchomości. W księdze tej jako właściciel wpisany jest bowiem Skarb Państwa. Poprzednik prawny skarżącego zgodnie z zapisem w księdze wieczystej był użytkownikiem nieruchomości. Organ administracji ustalił, że skarżący jest obecnie użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej i właścicielem budynku stosując art. 80 ust. t ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 30, poz. 127) zgodnie z którym grunty państwowe, będące w dniu wejścia w życie ustawy - w użytkowaniu państwowych jednostek organizacyjnych przechodzą w zarząd tych jednostek oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) oraz obecnie obowiązujący art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), zgodnie z którymi grunty stanowiące własność państwa będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Budynki i inne urządzenia oraz lokale znajdujące się na tych gruntach, stały się z tym dniem z mocy prawa własnością tych osób.
Przepisy ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości przewidywały nabycie prawa zarządu z mocy prawa, nie regulowały trybu stwierdzania skutków wynikających z art. 80, ani podstawy ujawniania nabytego zarządu w księgach wieczystych. Natomiast zgodnie z obowiązującym w dacie wydania decyzji art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), w sprawach stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r., na podstawie ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank Gospodarki Żywnościowej, które posiadały w tym dniu grunty w zarządzie, niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się następujące zasady:
1) nabycie własności budynków, innych urządzeń i lokali następuje odpłatnie, jeżeli obiekty te nie były wybudowane lub nabyte ze środków własnych tych osób lub ich poprzedników prawnych;
2) nabycie prawa użytkowania wieczystego oraz własności stwierdza w drodze decyzji wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub wójt, burmistrz albo prezydent miasta - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność gminy;
3) w decyzji, o której mowa w pkt 2, ustala się warunki użytkowania wieczystego, z zachowaniem zasad określonych w art. 62 ustawy i w art. 236 Kodeksu cywilnego, oraz kwotę należną za nabycie własności, a także sposób zabezpieczenia wierzytelności określony w ust. 2;
Ustawa ta wyraźnie wskazała organ właściwy do wydania decyzji stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków, przewidując w art. 206 uregulowanie szczegółowego postępowania w tym zakresie rozporządzeniem. W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23 poz. 120 ze zm.) określono m. in. tryb i zasady stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych osób prawnych do nieruchomości, przewidziano, w § 5 ust 1., iż właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., następuje to na podstawie wymienionych w § 4 ust.l pkt od 1 do 10 dokumentów, a w razie ich braku na podstawie dowodu z zeznań świadków i oświadczeń stron oraz wskazano sposób zabezpieczenia roszczeń poprzednich właścicieli w stosunku do nieruchomości będących przedmiotem uwłaszczenia oraz praw osób trzecich.
Kwestia nabycia prawa własności co do zasady jest regulowana przepisami prawa cywilnego i podlega właściwości sądów powszechnych. Zgodnie bowiem z art. 2 § 1 i 3 k.p.c. do rozpoznawania spraw cywilnych są powołane sądy powszechne, a inne organy rozpoznają sprawy cywilne, jeżeli przepisy szczególne przekazują je do ich właściwości. Sprawy dotyczące ustalenia prawa własności nie pozostają w kompetencji organów administracji, chyba, że przepis prawa wyraźnie kompetencję taką przewiduje. Art. 200 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przewidział kompetencję organu administracji w tym zakresie, wskazując, iż ustalenie faktu nabycia prawa własności przez osobę prawną posiadającą w zarządzie nieruchomość Skarbu Państwa następuje decyzją administracyjną wojewody. Decyzja ta stanowi podstawę wpisu tego prawa w księdze wieczystej. (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997 r. sygn. akt III ZP 1/97 OSNP 1997/23/435) Mimo nabycia prawa użytkowania wieczystego i własności budynków z mocy prawa i deklaratoryjnego charakteru decyzji administracyjnej ustalającej ten fakt, w razie braku takiej decyzji i sporu w tym zakresie, ustalenie tego faktu nie może nastąpić przez inny nieupoważniony organ administracji incydentalnie, na potrzeby prowadzonego przez niego postępowania. Fakt, iż decyzja wojewody stwierdzająca nabycie prawa użytkowania wieczystego i własności budynków z mocy prawa jako decyzja deklaratoryjna nie wywołuje skutków w sferze prawa materialnego lecz potwierdza nabycie uprawnień z mocy prawa, nie uzasadnia stwierdzenia, iż ustalenia takiego zastrzeżonego do kompetencji wojewody może dokonać każdy inny organ administracji państwowej na potrzeby prowadzonego przez siebie postępowania. Organ nadzoru budowlanego nie mógł zatem w toku postępowania prowadzonego odnośnie stanu budynku, samodzielnie na potrzeby tego postępowania ustalić prawa własności budynku. Ustalenie faktu nabycia przez skarżącego tego prawa było wstępnym zagadnieniem prawnym warunkującym możliwość nałożenia na skarżącego obowiązków wynikających z art. 68 Prawa budowlanego. Ocena tego zagadnienia wstępnego, które winno być przedmiotem odrębnego postępowania należało z uwagi na jego przedmiot do kompetencji innego organu, niż ten, przed którym toczyło się postępowanie główne. Skoro organ nadzoru budowlanego zamierzał skierować nakaz z art. 68 Prawa budowlanego do właściciela budynku, w razie sporu odnośnie tego faktu organ winien zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji było bowiem uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ. Wobec faktu, że postępowanie w tym przedmiocie, organ jakim jest wojewoda mógł wszcząć z urzędu, organ nadzoru budowlanego w związku z toczącym się postępowaniem winien na podstawie art. 100 § 1 k.p.a. wrócić się do wojewody o podjęcie działań w tym zakresie. O ile organ administracji uznał, że w niniejszej sprawie, ze względu na stan obiektu istnieją przesłanki do samodzielnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego na podstawie art. 100 § 2 k.p.a. winien przeprowadzić szczegółowe postępowanie dowodowe w tym zakresie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w związku z podniesionymi przez stronę zarzutami nie umożliwiał organowi nadzoru budowlanego dokonania ustaleń, a organ administracji winien dopuści dowody z dokumentów stanowiących podstawę nabycia użytkowania przez skarżącego, dokumentacji złożonej do akt księgi wieczystej nieruchomości oraz akt sprawy toczącej się w sprawie wykreślenia w księdze wieczystej wpisu jako użytkownika Ministerstwa Obrony Narodowej. Nadto organ administracji, przed samodzielnym rozstrzyganiem zagadnienia wstępnego winien rozważyć, czy zamieszkały obiekt nie pozostaje w zarządzie jakiegoś podmiotu, do którego można skierować nakaz z art. 68 Prawa budowlanego.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania art. 7, 77 i 80 k.p.a. które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 listopada 2001 r. Nr [...].
Na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd w związku z uwzględnieniem skargi, na wniosek skarżącego zasądził na jego rzecz od organu administracji tytułem zwrotu poniesionych kosztów zastępstwa procesowego kwotę 240 zł, której wysokości ustalono stosownie do nakładu pracy i charakteru sprawy w granicach stawek wynikających z § 18 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 zę zm.).
Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Wykonanie wadliwych i uchylonych decyzji w okresie do uprawomocnienia się wyroku naraziłoby bowiem stronę na szkodę.