Orzeczenie · 2025-10-22

II SA/Gd 490/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2025-10-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona zabytkówewidencja zabytkówwojewódzka ewidencja zabytkówczynność organuniedopuszczalność skargiodrzucenie skargiprawo administracyjnenieruchomości

Skarżący P. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na czynność Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (PWKZ) dotyczącą włączenia kart ewidencyjnych budynków (stodoły i budynku mieszkalnego) do wojewódzkiej ewidencji zabytków (WEZ). Skarżący podnosił zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, oraz naruszenia Konstytucji RP poprzez ograniczenie prawa własności. W uzasadnieniu wskazywał na brak wiedzy o wpisie do WEZ, wcześniejsze stwierdzenie przez sąd bezskuteczności wpisu do gminnej ewidencji zabytków (GEZ) oraz brak wyczerpujących informacji od organu. PWKZ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, twierdząc, że zaskarżona czynność nie istnieje, gdyż karty ewidencyjne budynków nie zostały sporządzone, a budynki zostały włączone do GEZ na innej podstawie prawnej. Sąd, analizując sprawę, podzielił stanowisko organu. Stwierdził, że kluczowym elementem włączenia do WEZ jest sporządzenie karty ewidencyjnej zabytku, czego w tym przypadku nie uczyniono. Wskazał, że choć budynki mogły być ujęte w wykazie stanowiącym podstawę do założenia ewidencji, samo to nie oznacza ich włączenia do WEZ. Wobec braku sporządzenia kart ewidencyjnych, Sąd uznał, że czynność zaskarżona skargą nie istnieje, co czyni skargę niedopuszczalną. Na tej podstawie, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę i orzekł o zwrocie wpisu od skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie, że brak sporządzenia karty ewidencyjnej uniemożliwia skuteczne zaskarżenie czynności włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego sporządzenia karty ewidencyjnej. Nie rozstrzyga merytorycznie o tym, czy budynki powinny być uznane za zabytki.

Zagadnienia prawne (3)

Czy czynność włączenia nieruchomości do wojewódzkiej ewidencji zabytków, polegająca na sporządzeniu karty ewidencyjnej, może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, czynność włączenia zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, jako czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, może być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, pod warunkiem, że taka czynność faktycznie zaistniała.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej, w tym nad czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczącymi uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Kluczowe jest jednak, aby taka czynność miała konkretny, wymierny i skonkretyzowany prawnie charakter, co oznacza, że musi istnieć.

Czy samo ujęcie nieruchomości w wykazie stanowiącym podstawę do założenia wojewódzkiej ewidencji zabytków, bez sporządzenia karty ewidencyjnej, jest równoznaczne z włączeniem jej do tej ewidencji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, samo ujęcie nieruchomości w wykazie nie jest równoznaczne z włączeniem jej do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Niezbędnym elementem włączenia jest sporządzenie karty ewidencyjnej zabytku.

Uzasadnienie

Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami stanowi, że wojewódzka ewidencja zabytków jest prowadzona w formie kart ewidencyjnych zabytków. Brak sporządzenia takiej karty oznacza, że dana nieruchomość nie została włączona do WEZ, a tym samym nie istnieje przedmiot zaskarżenia.

Czy skarga na czynność, która faktycznie nie zaistniała, jest dopuszczalna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarga na czynność, która nie istnieje, jest niedopuszczalna, ponieważ brak jest przedmiotu zaskarżenia.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny może kontrolować tylko wymierny i skonkretyzowany prawnie wynik podjętego przez organ władczego działania. Jeśli czynność nie została dokonana, nie ma podstaw do jej kontroli sądowej.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odrzucono skargę
Skarga odrzucona z powodu niedopuszczalności, gdyż czynność włączenia budynków do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie zaistniała.

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn skarga wniesiona została niedopuszczalna.

u.o.z. art. 22 § ust. 2

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Wojewódzki konserwator zabytków prowadzi wojewódzką ewidencję zabytków w formie kart ewidencyjnych zabytków znajdujących się na terenie województwa.

Pomocnicze

u.o.z. art. 22 § ust. 5 pkt 3

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Włączenie do gminnej ewidencji zabytków innych zabytków nieruchomych wyznaczonych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 232 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżona czynność włączenia budynków do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie istnieje, ponieważ nie zostały sporządzone karty ewidencyjne zabytków dla tych obiektów.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące naruszenia prawa materialnego i Konstytucji RP, które opierały się na założeniu istnienia zaskarżonej czynności.

Godne uwagi sformułowania

czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa • nie istnieje przedmiot zaskarżenia • niezbędnym elementem tego włączenia jest bowiem istnienie karty ewidencyjnej (adresowej) zabytku

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

przewodniczący

Katarzyna Krzysztofowicz

sprawozdawca

Jakub Chojnacki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie, że brak sporządzenia karty ewidencyjnej uniemożliwia skuteczne zaskarżenie czynności włączenia do wojewódzkiej ewidencji zabytków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku formalnego sporządzenia karty ewidencyjnej. Nie rozstrzyga merytorycznie o tym, czy budynki powinny być uznane za zabytki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w kontekście ochrony zabytków i prawa własności, choć jej rozstrzygnięcie jest techniczne i skupia się na braku formalnym.

Czy budynek jest zabytkiem? Sąd odrzuca skargę z powodu braku formalności.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst