II SA/GD 489/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-03-23
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkizagrożenie pożarowewarunki techniczneobiekty budowlanepozwolenie na budowęgranica działkidrewniane szopyWSA Gdańsk

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę drewnianych szop wybudowanych samowolnie bez pozwolenia na budowę, uznając je za stwarzające zagrożenie pożarowe.

Skarżący A. S. zaskarżył decyzję nakazującą rozbiórkę dwóch drewnianych szop wybudowanych bez pozwolenia na budowę. Organy administracji uznały, że obiekty te, wybudowane w latach 1982-1985, naruszają przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., w szczególności § 13 rozporządzenia o warunkach technicznych, ze względu na ich lokalizację przy granicy działki i materiał budowlany, co stwarza zagrożenie pożarowe. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając zasadność nakazu rozbiórki.

Sprawa dotyczyła skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki dwóch drewnianych szop o powierzchniach 5,75 m2 i 5,50 m2, wybudowanych na działce skarżącego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracji obu instancji uznały, że obiekty te, wzniesione w latach 1982-1985, stanowiły samowolę budowlaną i podlegały rozbiórce na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Uzasadniono to zagrożeniem pożarowym wynikającym z drewnianej konstrukcji i lokalizacji obiektów bezpośrednio przy granicy działki, co naruszało § 13 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych. Skarżący podnosił, że posiadał zgodę poprzedniego właściciela działki, kwestionował ocenę zagrożenia pożarowego oraz estetykę obiektów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe. Sąd podkreślił, że samowola budowlana, zwłaszcza gdy obiekty stwarzają zagrożenie, obliguje organ do orzeczenia rozbiórki, a przepisy dotyczące odległości obiektów drewnianych od granicy działki mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie podlegają uznaniu administracyjnemu. Sąd uznał, że brak opinii Straży Pożarnej nie był wadą postępowania, gdyż przepis § 13 rozporządzenia tworzy domniemanie prawne zagrożenia pożarowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami, które powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, podlegają przymusowej rozbiórce.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że drewniane szopy wybudowane bez pozwolenia na budowę, zlokalizowane przy granicy działki, naruszają przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego i warunków technicznych, co uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (6)

Główne

Prawo budowlane (1974) art. 37 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane

Obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Pomocnicze

Prawo budowlane (1994) art. 103 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane

rozp. WT art. 13 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Nie jest dopuszczalne sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki gruntu tego rodzaju obiektów jak te, które stwarzają zagrożenie pożarowe.

PPSA art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekty budowlane wybudowane bez pozwolenia na budowę, stwarzające zagrożenie pożarowe ze względu na materiał i lokalizację, podlegają nakazowi rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Zgoda poprzedniego właściciela nieruchomości nie jest pozwoleniem na budowę. Przepisy dotyczące odległości obiektów drewnianych od granicy działki tworzą domniemanie prawne zagrożenia pożarowego, co zwalnia organ z obowiązku przeprowadzania szczegółowej opinii w tym zakresie.

Odrzucone argumenty

Zgoda poprzedniego właściciela działki uprawniała do wzniesienia obiektów. Ocena zagrożenia pożarowego powinna wynikać z opinii Straży Pożarnej. Obiekty są estetyczne i nie przystaje do nich określenie 'szopa gospodarcza'.

Godne uwagi sformułowania

obiekty wybudowane bez pozwolenia na budowę, czyli w warunkach samowoli budowlanej powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia nie jest dopuszczalne sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki gruntu tego rodzaju obiektów jak te których dotyczy przedmiot sprawy domniemanie prawne zagrożenia pożarowego

Skład orzekający

Jan Jędrkowiak

przewodniczący sprawozdawca

Katarzyna Krzysztofowicz

asesor

Tamara Dziełakowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. dotyczących samowoli budowlanej, nakazu rozbiórki obiektów stwarzających zagrożenie pożarowe oraz znaczenia przepisów o warunkach technicznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., które zostały zastąpione nową ustawą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konsekwencje samowoli budowlanej i znaczenie przepisów bezpieczeństwa pożarowego w budownictwie, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym.

Samowola budowlana i drewniane szopy: dlaczego sąd nakazał rozbiórkę mimo zgody sąsiada?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 489/04 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-03-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jan Jędrkowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Katarzyna Krzysztofowicz
Tamara Dziełakowska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 czerwca 2004 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Gd 489/04
Uzasadnienie
A. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 czerwca 2004 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 kwietnia 2004 r.
Utrzymaną w mocy decyzją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącemu rozbiórkę dwóch obiektów budowlanych – szop drewnianych, o pow. zabudowy 5, 75 i 5, 50 m2, usytuowanych na terenie działki nr [...] w C. przy ul. [...].
W podstawie prawnej decyzji organ I instancji powołał art.37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 20`16).
W uzasadnieniu podano, iż jak wynika z dokonanych ustaleń skarżący jest właścicielem w/w obiektów, które wybudowane zostały w latach 1982 – 1985 bez pozwolenia na budowę. Są to obiekty – szopy drewniane, nietrwale połączone z gruntem przylegające bezpośrednio do budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej nr [...].
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ stwierdza, że przedmiotowe obiekty należą do kategorii obiektów, na które wymagane jest pozwolenie na budowę, a okres ich realizacji uzasadniał zastosowanie przepisu art. 37 ust.1 Prawa budowlanego z 1974 r.
Ponieważ w ocenie organu nie zachodzi przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy ( brak zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał oceny ustaleń stanu faktycznego pod kątem istnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 (niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia).
Zdaniem organu I instancji tak lokalizacja jak i rodzaj materiałów z których w/w obiekty zostały zbudowane uzasadniał, w świetle powołanego wyżej art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, orzeczenie nakazu ich rozbiórki. Wynika to z faktu, że są to obiekty drewniane, których sytuowanie na granicy stwarza zagrożenie pożarowe i jest sprzeczne z treścią § 13 ust.2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. Nr 17, poz. 62).
Z treści powołanego § 13 w/w rozporządzenia wynika, że nie jest dopuszczalne sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki gruntu tego rodzaju obiektów jak te których dotyczy przedmiot sprawy. Nadto usytuowanie obiektów utrudnia konserwację budynku, do którego zostały dobudowane, co powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowania budynku na działce sąsiedniej.
W odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący powołał się na treść umowy, którą zawarł z poprzednikiem prawnym obecnej właścicielki działki, która uprawniała go do wniesienia wskazanych w decyzji obiektów w miejscu, w którym się znajdują. Zarzucił nadto wadliwość ustaleń tak w przedmiocie zagrożenia pożarowego, jak również w tym zakresie, który dotyczył utrudnień w korzystaniu z nieruchomości sąsiedniej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu I instancji jako znajdujące uzasadnienie tak w ustaleniach faktycznych, jak i w treści powołanych przepisów.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że nie mogą one być uwzględnione.
W myśl przepisów art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. przez obiekty budowlane rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle.
Zdaniem organu II instancji, opisane w decyzji szopy nietrwale połączone z gruntem, wymagały, zgodnie z art.28 w/w ustawy, uzyskania pozwolenia na budowę wydanego przez właściwy organ administracji publicznej. Zgoda poprzedniego właściciela nieruchomości nie jest pozwoleniem na budowę w rozumieniu powyższego przepisu.
Również w ocenie organu II instancji nie zachowanie przepisów p/poż z cyt. rozporządzenia powoduje, niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia o którym mowa w art.37 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
W wniesionej skardze skarżący ponowił zarzuty, które zawarł w odwołaniu od decyzji organu instancji. Jego zdaniem, ocena zagrożenia pożarowego winna wynikać z opinii Straży Pożarnej i nie mógł jej dokonywać Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Obiekty , których decyzja dotyczy są estetyczne i nie przystaje do nich określenie "szopa gospodarcza".
Jeden z nich pełni funkcję altanki do letniego wypoczynku, drugi natomiast służy do suszenia bielizny.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdził nadto, że niezrozumiałe są na etapie skargi zarzuty skarżącego co do sposobu wykorzystywania obiektów podlegających rozbiórce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną, gdyż organ administracyjny nie naruszył prawa.
Na wstępie rozważań zauważyć należy, że w świetle ustaleń organów, które uznać należało za prawidłowe, obiekty objęte orzeczonym nakazem rozbiórki zrealizowane zostały bez pozwolenia na budowę, czyli w warunkach samowoli budowlanej. Trafnie przyjęły organy, że w świetle mającej zastosowanie w sprawie ustawy z 24 października 1974 r. – prawo budowlane, dla wzniesienia tego rodzaju obiektów wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę.
Art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy stanowi, że obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Jakkolwiek na gruncie prawa budowlanego z 1974 r. istniała możliwość tzw. "legalizacji" samowoli budowlanej, to jednak nie dotyczy ona przypadków z art. 37 tej ustawy. Stwierdzając wystąpienie przesłanek tam opisanych, orzekający w sprawie organ ma obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki.
Tak też było w rozważanym przypadku, a stwierdzony przez orzekające organy brak podstawy prawnej nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, nie stanowił przeszkody dla przyjęcia stanowiska, że istnieją przesłanki do wydania takiego nakazu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Istotą przepisów zawartych w cyt. rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki w tej jego części, która ma na celu ochronę p/poż., jest realizacja obiektów budowlanych zapobiegająca zagrożeniom pożarowym z uwzględnieniem materiałów z jakich zostały zbudowane. Do tej kategorii należą przepisy określające dopuszczalne odległości obiektów drewnianych od obiektów sąsiadujących.
Charakter tych przepisów (będących sankcjonowanymi prawnie normami technicznymi) powoduje, że nie jest dopuszczalne odstępstwo od wymogów odległościowych. Organ administracyjny nie jest zatem uprawniony do prowadzenia postępowania w w/w przedmiocie i dokonywania ustaleń.
Wobec zawartego w skardze zarzutu, iż organ nie przeprowadził opinii z właściwej jednostki Straży Pożarnej, należy stwierdzić, że stosując przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r., organ nie prowadzi postępowania co do stopnia prawdopodobieństwa zaistnienia pożaru obiektu, dla którego potencjalne zagrożenie może stanowić obiekt usytuowany na granicy nieruchomości (zbudowany z materiałów palnych). Z wskazanego § 13 w/w rozporządzenia wynika domniemanie prawne zagrożenia pożarowego, co w połączeniu z samowolą budowlaną powoduje, że brak było podstaw do wydania decyzji legalizującej (zezwalającej na użytkowanie) i zasadnie orzekające organy przyjęły, że jedynym możliwym rodzajem rozstrzygnięcia był orzeczony nakaz rozbiórki obiektów.
W świetle przytoczonych wyżej okoliczności za bez znaczenia należało przyjąć podniesioną w skardze okoliczność, że obiekty co do których orzeczono nakaz rozbiórki wyróżniają się pozytywnie pod względem estetyki wobec innych tego rodzaju obiektów wzniesionych na okolicznych nieruchomościach.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI