II SA/GD 483/24

II SA/Gd 483/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-11-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 140
art. 6 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. N. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 23 lutego 2024 r., nr WIGK-II.7581.1.2016.JT w przedmiocie wspólnoty gruntowej oddala skargę.
Uzasadnienie
A. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody Pomorskiego w przedmiocie wspólnoty gruntowej, w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 26 września 2008 r. do Starostwa Powiatowego w Kościerzynie wpłynął wniosek B. P. o określenie w formie decyzji, które nieruchomości stanowią lub stanowiły wspólnotę gruntową oraz ustalenie wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykazu obszarów gospodarstw przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie. Wnioskujący wskazał, że zgodnie z posiadanymi informacjami są to obecnie następujące działki ewidencyjne lub ich części: P. – działki nr: [...]-[...] (wiejska kopalnia piasku), [...] (tzw. sołeckie), [...]-[...] (wspólny obszar suszenia siana); L.– działka nr [...] (j. K.); G. – działki nr [...] (j. K.) oraz [...] (j. K.). Wnioskujący wskazał również, że uprawnionymi do udziału we wspólnocie są osoby użytkujące gospodarstwa po wymienionych w księdze wieczystej karta [...], tj.: po J. P. – B. P.; po P. B. – S. L., po T. M. – Z. G., po J. K. – P.K., po H. R. – E. Z., po J.P. – D. P., po P. K.– J. K. Osoby te lub ich poprzednicy w okresie od 5 lipca 1962 r. do 4 lipca 1963 r. posiadają lub posiadali gospodarstwo rolne i faktycznie korzystali z gruntów stanowiących wspólnotę gruntową wsi P. lub przejęli bezpośrednio lub pośrednio prawa do udziału we wspólnocie.
W dniu 2 lutego 2011 r. Starosta powziął informację, że B. P. zmarł 28 stycznia 2011 r. W dalszej kolejności Starosta ustalił, że spadkobiercą zmarłego jest J.P. (postanowienie Sądu Rejonowego w Kościerzynie NS 111/11 z 16 maja 2011 r.).
Starosta Kościerski decyzją z 6 lipca 2012 r. odmówił ustalenia, że działki nr: [...]-[...] w P., [...] w L., [...]-[...] w G. wchodzą w skład wspólnoty gruntowej wsi P. oraz odmówił ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie.
Od tak wydanej decyzji Starosty odwołania wnieśli A. i M. N. oraz M. N. – jako pełnomocnik J. P. Odwołujący się podnieśli, że zostali pominięci jako strony postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 11 grudnia 2012 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty z 6 lipca 2012 r. Kolegium stwierdziło, że zebrane przez organ I instancji dowody nie dają podstawy do ustalenia, iż w dacie wejścia w życie ustawy z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, działki wymienione we wniosku tworzyły wspólnotę gruntową, o której mowa w art. 1 ust. 1 tej ustawy. W oparciu o te dowody nie można też ustalić wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz przysługujących im udziałów we wspólnocie. Kolegium stwierdziło, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, aby wymienione we wniosku działki stanowiły nieruchomości rolne, leśne lub obszary wodne, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, a co za tym idzie, aby stanowiły wspólnotę gruntową podlegającą zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie. Kolegium uznało, że organ I instancji zasadnie podjął decyzję odmawiającą ustalenia, że działki nr: [...]-[...] w P., [...] w L., [...]-[...] w G. wchodzą w skład wspólnoty gruntowej oraz odmówił ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie. Kolegium zauważyło jednocześnie, że decyzja organu I instancji tylko w części rozstrzyga wniosek B. P. z 26 września 2008 r., który dotyczył również działek nr [...]-[...] w P., a sentencja decyzji nie rozstrzyga wniosku strony w tym zakresie. W ocenie Kolegium, brak jest też podstaw prawnych, aby uznać A. i M. N. za strony postępowania. Nabycie udziału we wspólnocie gruntowej było pierwotnie związane z posiadaniem gospodarstwa rolnego i korzystaniem z gruntów wspólnoty w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy (art. 6 ust. 1 ustawy). A. i M. N., nie wykazali, w ocenie Kolegium, że są spadkobiercami wnioskodawcy B. P., lub też, iż nabyli całe gospodarstwo rolne jednej z uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej osób, albo że zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 2 ustawy.
Wyrokiem z 27 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 17/13 Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Kolegium przystąpiło do merytorycznego rozpoznania odwołania wniesionego przez J. P., którego pełnomocnikiem był M. N., całkowicie pomijając odwołanie wniesione przez A. N. i M. N. Sąd wskazał, że wadliwe jest rozstrzygnięcie utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji, w sytuacji gdy organ stwierdza, iż nie uznaje osób wnoszących odwołanie za strony postępowania. Powyższe oznacza zdaniem Sądu, że Kolegium nie wyjaśniło wszystkich istotnych dla rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych, co w konsekwencji doprowadziło do wydania kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 k.p.a., art. 127 § 3 k.p.a., a przede wszystkim art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wyrokiem z 21 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1613/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Kolegium.
Pismem z 16 listopada 2015 r. J. P. oraz A. N. i M. N. poinformowali, że zgodnie z posiadanymi informacjami istniały i powinny zostać powołane trzy wspólnoty gruntowe, tj.
1. Wspólnota gruntowa wsi [...] (działki nr [...]-[...]),
2. Wspólnota gruntowa wsi [...] (część działek [...] i [...]) oraz
3. Wspólnota gruntowa wsi [...] (działki nr: [...] w L., [..] i [..] w G.). Jednocześnie poinformowali, że uprawnionymi do udziału we wspólnocie są osoby użytkujące gospodarstwa po: J. P. – A. i M. N.; po P. B. – S. i M. L., po T.M. – Z. G., po J. K. – A. K., po H. R. – A.Z., po J. P. – D. P., po P. K. – J. K.
Następnie postanowieniem z 20 maja 2016 r., działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, Kolegium przekazało sprawę Wojewodzie Pomorskiemu, który następnie decyzją z 12 sierpnia 2016 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując wytyczne co do dalszego postępowania.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z 15 listopada 2017 r. Starosta odmówił ustalenia, że działki nr [...]-[...] w miejscowości P., działka nr [...] w miejscowości L. i działki nr [..] i [...] w miejscowości G. wchodzą w skład wspólnoty gruntowej wsi P. Nadto organ I instancji odmówił ustalenia osób uprawnionych do udziału we wspólnocie oraz odmówił sporządzenia wykazu obszaru gospodarstw posiadanych przez uprawnionych i wielkości przysługującego im udziału we wspólnocie.
Decyzją z 20 lutego 2018 r. Wojewoda uchylił tak wydaną decyzję do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując na pominięcie w postępowaniu ustanowionego pełnomocnika M. N. Pisma organu kierowane były bowiem wprost do M. N. Nadto pisma były kierowane do A. N. i J. P., z pominięciem ich pełnomocnika M. N. Nadto Wojewoda wskazał, że uzasadnienie skarżonej decyzji nie spełnia wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a., podczas ponownego postępowania konieczne jest zatem dokonanie przez organ I instancji wszechstronnej weryfikacji zebranego materiału dowodowego. Wojewoda stwierdził także, że Starosta zawarł w rozstrzygnięciu działki nr [...] i [...], położone we wsi P., które nie były przedmiotem pierwotnego wniosku z 25 września 2008 r. uznając, że żądanie uległo rozszerzeniu, podczas gdy nie wynika to wprost z pism stron. Nadto Starosta powinien rozważyć umorzenie postępowania w zakresie działek nr [...] i [...] w wyniku cofnięcia wniosku w tym zakresie.
Postanowieniem z 26 listopada 2019 r. Starosta zawiesił postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., następnie podjął je postanowieniem z 14 lutego 2023 r.
Decyzją z 8 września 2023 r. Starosta ustalił, że nieruchomości oznaczone numerami działek [...], obręb L., gm. L. oraz [...] i [...], obręb G., gm. K. (jeziora K. i K.), stanowiły wspólnotę gruntową wsi P. Jednocześnie Starosta ustalił wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, a także wykaz posiadanych przez nie gospodarstw i wielkość przysługujących im udziałów we wspólnocie gruntowej. W dalszej kolejności Starosta ustalił, że wielkość udziałów uprawnionych do korzystania ze wspólnoty wynosi: Z. G. -43/300, D. P. – 40/300, W. K. - 61-3–0, J. P. – 49/300, A. Z. – 58/300, A. K. – 49/300. Starosta umorzył natomiast postępowanie w stosunku do nieruchomości o oznaczeniach geodezyjnych: [...]-[...]. Decyzja ta została zaskarżona przez A. N. oraz Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe [...].
Skarżoną decyzją z 23 lutego 2024 r. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji w całości, a rozstrzygając sprawę odmówił ustalenia wykazu nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową wsi P., odmówił ustalenia wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie, odmówił ustalenia wykazu obszarów gospodarstw rolnych przez nich posiadanych, odmówił ustalenia wielkości udziałów we wspólnocie gruntowej na działkach [...]-[...], obręb P., na działkach nr [...] obr. L., nr [...], cz. Działki nr [...] oraz na działkach nr [...]-[...] obr. P.
W obszernym uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że organ I instancji wadliwie ocenił materiał dowodowy, w szczególności pominął rzetelne wnioski z opinii biegłego oraz nie uwzględnił stanu faktycznego gruntów w terminie z art. 6 ust. 1 ustawy o zarządzaniu wspólnotami gruntowymi (dalej u.z.w.g.). Organ II instancji uwzględnił, że w terminie, o którym mowa w art. 6 ww. ustawy grunty stanowiły własność innych osób, co przeczy, aby w okresie roku przed wejściem w życie tej ustawy użytkowały je osoby fizyczne, których następcy prawni wystąpili z wnioskiem w niniejszej sprawie. Przeczą temu w szczególności zeznania świadków. Zebrane dowody nie dają w ocenie Wojewody podstaw do wydania decyzji o ustaleniu gruntów tworzących wspólnotę gruntową, wobec czego organ był zobligowany do uchylenia decyzji Starosty z 8 września 2023 r. i orzeczenia co do istoty na podstawie analizy i oceny zebranego materiału dowodowego w niniejszej sprawie.
W skardze na ww. decyzję A. N. zarzuciła istotne naruszenie prawa materialnego oraz przewlekłość i opieszałość postępowania. Wskazała, że akta sprawy są prowadzone sprzecznie z przepisami, strony są nieponumerowane, są luźno poukładane i zdekompletowane – brak jest chociażby w aktach Wojewody znajdującego się w aktach Starosty aktu notarialnego przekazania udziału m.in. Jeziora K. z KW [...]. Za bezpodstawne skarżąca uznała powoływanie się na zeznania J. L., który w jej ocenie nie dysponował wiedzą z okresu od 5 lipca 1962 r. do 5 lipca 1963 r., tj. na rok przed wejściem ustawy o uregulowaniu wspólnot gruntowych. Skarżąca przedstawiła historię spornego terenu, wskazując, że przodkowie nabyli jeziora K. i K. oraz grunty sołeckie. Organy obu instancji nie wyjaśniły natomiast wnikliwie przedmiotowej sprawy, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także nie uzasadniły w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości ustaleń własnego rozstrzygnięcia, czym naruszyły art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a. W rezultacie w ocenie skarżącej decyzje obu instancji powinny być usunięte z obrotu prawnego a sprawa powinna zostać przekazana do ponownego rozpatrzenia przez Starostę, po wcześniejszym uporządkowaniu akt.
W odpowiedzi na skargę zarówno Wojewoda jak i Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe wnieśli o jej oddalenie.
W piśmie z 23 lipca 2024 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z aktu notarialnego znajdującego się w aktach KW nr [...], będącej ciągiem dalszym KW [...]. Skarżąca wyjaśniła, że akt ten można pozyskać z Sądu Rejonowego bądź od Starosty Kościerskiego, które udostępnią dokument tylko na wezwanie Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Wojewody Pomorskiego z 23 lutego 2024 r., uchylająca decyzję Starosty Kościerskiego z 8 września 2023 r. w całości i orzekająca o:
- odmowie ustalenia wykazu nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową wsi P.,
- odmowie ustalenia wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie,
- odmowie ustalenia wykazu obszarów gospodarstw rolnych przez nią posiadanych,
-odmowie ustalenia wielkości udziałów we wspólnocie gruntowej, na opisanych we wniosku z 11 sierpnia 2009 r. działkach ewidencyjnych: nr [...]-[...] obręb P., nr [...] obręb L., część działki nr [...] obręb G. oraz na opisanych we wniosku z 16 listopada 2015 r. r. działkach nr [...]-[...] obręb P.
Skarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (t. j. Dz.U. z 2022, poz.140), dalej jako "ustawa". Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy: Wspólnotami gruntowymi podlegającymi zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie są nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne:
1) nadane w wyniku uwłaszczenia włościan i mieszczan-rolników na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania ogółowi, pewnej grupie lub niektórym mieszkańcom jednej albo kilku wsi;
2) wydzielone tytułem wynagrodzenia za zniesione służebności, wynikające z urządzenia ziemskiego włościan i mieszczan-rolników, na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania gminie, miejscowości albo ogółowi uprawnionych do wykonywania służebności;
3) powstałe w wyniku podziału pomiędzy zespoły mieszkańców poszczególnych wsi gruntów, które nadane zostały przy uwłaszczeniu włościan i mieszczan-rolników mieszkańcom kilku wsi na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania;
4) użytkowane wspólnie przez mieszkańców dawnych okolic i zaścianków oraz należące do wspólnot urbarialnych i spółek szałaśniczych;
5) otrzymane przez grupę mieszkańców jednej lub kilku wsi na wspólną własność i do wspólnego użytkowania w drodze przywilejów i darowizn bądź nabyte w takim celu;
6) zapisane w księgach wieczystych (gruntowych) jako własność gminy (gromady), jeżeli w księgach tych istnieje wpis o uprawnieniu określonych grup mieszkańców gminy (gromady) do wieczystego użytkowania i pobierania pożytków z tych nieruchomości;
7) stanowiące dobro gromadzkie (gminne) będące we wspólnym użytkowaniu na terenach województw rzeszowskiego, krakowskiego oraz powiatu cieszyńskiego województwa katowickiego. Z ust. 2 art. 1 ustawy wynika nadto, że oprócz wspólnot gruntowych (ust. 1) podlegają zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w niniejszej ustawie także nieruchomości rolne, leśne i obszary wodne, stanowiące mienie gromadzkie w rozumieniu przepisów o zarządzie takim mieniem, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi.
Natomiast art. 3 ustawy stanowi, że nie zalicza się do wspólnot gruntowych nieruchomości lub ich części określonych w art. 1 ust. 1, jeżeli:
1) do dnia 31 grudnia 1962 r., a w przypadku lasów i gruntów leśnych do dnia 30 września 1960 r. zostały podzielone na działki indywidualne pomiędzy współuprawnionych albo uległy zasiedzeniu,
2) przed dniem 1 stycznia 2011 r. zostały prawnie lub faktycznie przekazane na cele publiczne lub społeczne.
Z kolei, zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy wynika, że uprawnionymi do udziału we wspólnocie gruntowej są osoby fizyczne lub prawne posiadające gospodarstwa rolne, jeżeli w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty (tj. w okresie od 5 lipca 1962 r. do 5 lipca 1963 r.). Jeżeli wspólnotą gruntową są lasy, grunty leśne albo nieużytki przeznaczone do zalesienia, uprawnionymi do udziału w takiej wspólnocie są osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania lub osoby prawne mające siedzibę na terenie miejscowości, w której znajdują się grunty stanowiące wspólnotę, lub osoby mające miejsce zamieszkania na terenie innej miejscowości, a prowadzące gospodarstwo rolne, chyba że w okresie 5 lat przed dniem wejścia w życie ustawy osoby te faktycznie ze wspólnoty nie korzystały (ust. 2 art. 6).
Bezpośrednią podstawą prawną wydanych w sprawie decyzji jest natomiast art. 8a ustawy, który stanowi, że ustalenie, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową, ustalenie wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykazu obszarów gospodarstw rolnych przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie następuje na wniosek złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2016 r. przez uprawnionego do udziału we wspólnocie gruntowej, o którym mowa w art. 6 ust. 1 lub 2, albo przez jego następcę prawnego. Z art. 8a ust. 2 ustawy wynika, że wniosek, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1) określenie nieruchomości, która stanowi wspólnotę gruntową;
2) imię i nazwisko osoby fizycznej albo firmę osoby prawnej uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, o których mowa w art. 6 ust. 1 lub 2;
3) nazwę miejscowości, w której położone jest gospodarstwo rolne uprawnionego do udziału we wspólnocie gruntowej, o którym mowa w art. 6 ust. 1 lub 2;
4) wskazanie adresu do doręczeń.
We wniosku, o którym mowa w ust. 1, wskazuje się dowody, które świadczą: 1) że nieruchomość stanowi wspólnotę gruntową; 2) o spełnieniu warunków do nabycia uprawnień do udziału we wspólnocie gruntowej (art. 8a ust. 3 ustawy).
W oparciu o art. 8a ust. 4 starosta wydaje decyzję, o ustaleniu, które nieruchomości spośród nieruchomości, o których mowa w art. 1 ust. 1, stanowią wspólnotę gruntową. Starosta wydaje decyzję o ustaleniu wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykazu obszarów gospodarstw rolnych przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie (ust. 5).
Według art. 8a ust. 6, obszary gospodarstw rolnych osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej określa się według danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 8a ust. 7 ustawy - w przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, o których mowa w art. 6 ust. 1 lub 2, starosta wydaje decyzję o nieustaleniu wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie na podstawie art. 6 ust. 1 lub 2.
W ocenie Sądu, wydana przez Wojewodę decyzja nie narusza wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, w szczególności wskazanych w skardze.
Powołane wyżej przepisy ustawy dają podstawy do wyodrębnienia dwóch kluczowych przesłanek uznania wspólnot gruntowych i uprawnionych do udziałów w nich, zawartych w art. 1 i 6 ustawy, a mianowicie: 1) określony w art. 1 pkt 1 – 7 charakter prawny nieruchomości rolnych, leśnych lub obszarów wodnych stanowiących wspólnoty gruntowe oraz 2) w zakresie ustalenia kręgu podmiotowego uprawnionych do udziałów we wspólnotach - z art. 6 ust. 1 wynika, że mogą to być wyłącznie osoby fizyczne lub prawne posiadające gospodarstwa rolne i w ciągu ostatniego roku przed wejściem w życie ustawy – faktycznie korzystające ze wspólnoty gruntowej.
Zadaniem organów zatem, w ramach rozpoznania wniosku z 25 września 2008 r., było w pierwszej kolejności ustalenie, czy zachodzą wskazane wyżej okoliczności, dotyczące wskazania konkretnych nieruchomości rolnych, leśnych lub obszarów wodnych, mogących stanowić wspólnotę gruntową, a które spełniają kryteria z punktów 1 – 6 art. 1 ust. 1 ustawy, a więc - zostały nadane w wyniku uwłaszczenia lub wydzielone za zniesienie służebności, powstałe w wyniku podziału ziem nadanych, użytkowane wspólnie, otrzymane przez grupę mieszkańców do wspólnego użytkowania w wyniku darowizny lub nabyte w tym celu, zapisane w księgach wieczystych jako własność gminy z wpisem o uprawnieniu grupy mieszkańców do wieczystego użytkowania lub pobierania pożytków. Nie budziło przy tym wątpliwości, że w okolicznościach sprawy w grę mógł wchodzić wyłącznie tytuł, opisany w punkcie 5 art. i ust. 1 ustawy, tj. wnioskodawcy wskazywali na otrzymanie przez grupę mieszkańców jednej lub kilku wsi na wspólną własność i do wspólnego użytkowania nieruchomości poprzez jej nabycie.
W tym miejscu podkreślić należy, że zakres przedmiotowy postępowania ulegał modyfikacji. A mianowicie, wnioskodawca zadeklarował pierwotnie jako tworzące wspólnotę gruntową następujące działki ewidencyjne lub ich części: P. – działki nr: [...]-[...] (wiejska kopalnia piasku), [...] (tzw. sołeckie), [...]-[...] (wspólny obszar suszenia siana); L.– działka nr [...] (j. K.); G. – działki nr [...] (j. K.) oraz [...] (j. K.). W toku postępowania wnioskodawca cofnął wniosek w zakresie działek nr [...] i nr [...], a pozostałe strony wyraziły zgodę (co nastąpiło na rozprawie administracyjnej z 23 listopada 2011 r. i zostało potwierdzone również na rozprawie z 19 maja 2016 r.). Pismem z 22 grudnia 2016 r. Gmina . poinformowała, że przed 1 stycznia 2011 r. na cele publiczne i społeczne wykorzystywane były działki: nr [...] (miejsce wypoczynku i rekreacji dofinansowane ze środków unijnych), [...] (ujęcie wody a obecnie boisko), [...] (ogólnodostępna droga gminna wewnętrzna). Działki te, tym samym, zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy, nie mogły być zaliczane do wspólnot gruntowych. Przepis ten stanowi bowiem, że nie zalicza się do wspólnot gruntowych nieruchomości lub ich części określonych w art. 1 ust. 1, jeżeli przed dniem 1 stycznia 2011 r. zostały prawnie lub faktycznie przekazane na cele publiczne lub społeczne. W konsekwencji, w odniesieniu do tych działek wykluczona została możliwość uznania ich za część wspólnoty gruntowej, co organy obu instancji zasadnie uwzględniły, orzekając o wniosku stron. W konsekwencji, uwzględniając zmiany stanu prawnego dotyczące działek objętych pierwotnym wnioskiem organ I instancji umorzył postępowanie wobec działek nr: [...]-[...]. Ocenie organów z perspektywy przesłanek uznania za wspólnotę gruntową podlegały zatem działki nr: [...]-[...], obr. G. i [...], obr. L.
Wnioskodawcy argumentowali, że ich uprawnienia do wspólnoty gruntowej umocowane są w akcie nabycia nieruchomości z XIX w. M. N. wyjaśnił, że działka nr [...] stanowi grunty sołeckie, każdorazowo użytkowane przez sołtysa. Wywodził uprawnienia do korzystania z gruntów wspólnoty (działka nr [...]-[...]) z umowy kupna nieruchomości z 1840 r., co w jego ocenie potwierdza matrykuła nr 18 z zapisem Gemeinde P. Wnioskodawca wskazał, że z gruntów tych korzystał B. P., który brał żwir do budowy obory, składował i suszył siano, pozostałe zaś osoby brały żwir. Ponadto, wnioskodawcy powoływali się na treść archiwalnej księgi wieczystej k. [...], prowadzonej dla "tereny wspólne art. matrykuły 17", gdzie widniej wpis: jezioro o pow. 3,2180 ha poł. w P., tj. parcela [...] i w Ł. parcele [...]-[..]. W dziale III tej księgi zapisano, że jezioro będzie podlegało w przypadkach tam określonych oddaniu Skarbowi Państwa za zwrotem kwoty zakupu. W księdze widnieje przy tym zapis: "nabyto osobiście", a okres nabycia tego prawa – 1845 r.
Nadto z zaświadczenia z księgi wieczystej KW [...] wynika, że właścicielami jeziora ([...]) byli: J. P., P. B. – S. i M. L., T. M., J. K., H. R., J. P., P.K. Jako podstawę nabycia wskazano umowy zawarte w Rządem Królewskim w Gdańsku dnia 19 września 1845 r. Nadto tytuł posiadania wpisano dla wymienionych we wspólności dekretem z 3 lipca 1840 r. W części dotyczącej ciężarów i ograniczeń wskazano przypadki, w których posiadacze zobowiązani są oddać jezioro za zwrotem ich kwoty zakupu.
Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, w okresie od 5 lipca 1962 r. do 5 lipca 1963 r. w ewidencji gruntów widniały następujące wpisy dotyczące:
- działki nr: [...] – Skarb Państwa Polskiego (Zarząd Lasów),
- działka nr [...] – Skarb Państwa Polskiego (Zarząd Lasów),
- działki nr [...]-[...] – Gmina P. [Gemeinde zu [...]],
- działka nr [...] – Gmina P. [Gemeinde zu [...]] (dawna [...]-[...]) i A. O. z P. [[...]] (z parceli [...]),
- działka nr [...] – S. [[..]],
- działka nr [...] – S.,
- działka nr [...] – Skarb Państwa Polskiego (Zarząd Lasów).
W celu przesądzenia, czy zapisy w archiwalnych księgach wieczystych dają podstawę do wnioskowania o istnieniu wspólnoty gruntowej sporządzona została opinia biegłego z zakresu geodezji i kartografii z 23 lutego 2016 r. Z opinii biegłego M. F., powołanego w zakresie ustalenia istnienia wspólnoty gruntowej na działkach nr [...]-[...] w P. oraz działkach nr [...] i [...]-[...] w G. oraz wskazania osób uprawnionych wraz z udziałami, wynika, że na ww. działkach nie istniała wspólnota gruntowa w rozumieniu ustawy z 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Sporządzający ww. opinię wskazał, że nieruchomość składająca się pierwotnie z parceli nr [...] oraz [..]-[..] (jeziora K. i K.) ma założoną kartę gruntową i stanowi współwłasność, nie zaś wspólnotę. W opinii podkreślono, że w państwie pruskim dla nieruchomości będących własnością publiczną, gminną lub będących współwłasnością łączną nie prowadzono kart gruntowych. Także ustawa z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych w art. 11 stanowiła, że dla nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową nie prowadzi się ksiąg wieczystych, a istniejące już księgi wieczyste tracą moc i podlegają zamknięciu. Nadto zdaniem biegłego, z matrykuły nr [...] (parcela nr [...], właściciel S.) i nr [...], z których prawa wywodzą J. P. i M. N. wynika, że nie była to wspólnota, lecz współwłasność bez określenia wielkości udziałów (współwłasność łączna). Sporządzający opinię wskazał także, że w 1964 roku założono ewidencję gruntów obrębu P., L., G. i w żadnym wpisie nie użyto określenia wspólnota, z czego można wysnuć wniosek, że współwłasności łącznej za wspólnotę nie uznano. W opinii ustalono także obecnych współwłaścicieli (A. i M. N.; S. i M. L., Z. G., A. K., A. Z., D.P., J.K.), co wskazał wcześniej wnioskodawca w piśmie z 16 listopada 2015 r. Z żadnego dokumentu nie wynika przy tym, jakie udziały posiadają. W opinii wskazano także obecnych właścicieli spornych działek nr [...] – Skarb Państwa Nadleśnictwo L., nr [...] – Skarb Państwa Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa, nr [...] – Skarb Państwa Nadleśnictwo L., nr [...] – S. i R.M., nr [...] – A. i J. S. oraz działek nr [..]-[..] – Gmina L.
Oceniając zebrany materiał dowodowy z perspektywy identyfikacji przesłanki uznania określonych nieruchomości za wspólnotę gruntową (art. 1 ust. 1 ustawy) Sąd uznał stanowisko Wojewody za niebudzące wątpliwości. Na gruncie niniejszej sprawy nie zostały spełnione przesłanki art. 1 ust. 1 i 2 ustawy, gdyż zadeklarowane grunty nie stanowią gruntów ze wskazanych w tych przepisach źródeł.
Wnioskodawca wywiódł uprawnienia do korzystania z gruntów wspólnoty z umowy kupna nieruchomości z 1840 r., przy czym umowa taka nie stanowi źródła pochodzenia wymienionego w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy – nie stanowi takiego źródła także opisane w księdze wieczystej (k. 481) dotyczącej jezior K. i K. nabycie ich od Skarbu Państwa na podstawie umów zawartych z Rządem Królewskim w Gdańsku z 19 września 1845 r., za ich "kwotę zakupu". Świadczą o tym zapisy w archiwalnych księgach, ocenione – w ocenie Sądu prawidłowo - przez biegłego powołanego w sprawie. W ocenie Sądu prawidłowo Wojewoda ocenił, że poddane ocenie zapisy w księdze wieczystej k. 481 wskazują na nabycie w 1845 r. nieruchomości na współwłasność i nie można z nich wywodzić tytułu do powstania wspólnoty gruntowej. Niewątpliwie jest też, że w późniejszym okresie stan prawny tych gruntów uległ przekształceniom.
Podkreślić w tym miejscu należy, że instytucja wspólnot gruntowych w Polsce wywodzi się ze średniowiecznej tzw. własności podzielonej według treści (dominium divisum). Według tej konstrukcji grunt stanowił jednocześnie przedmiot własności dwóch właścicieli – zwierzchniego i użytkowego (lenno). Właścicielowi użytkowemu przysługiwało prawo bezpośredniego użytkowania gruntu, zaś właścicielowi zwierzchniemu – prawo do pobierania czynszu użytkowego (por. K. Rudolf, Status prawny wspólnoty gruntowej w Polsce, INPPAN 2023, s. 17-18. Konstrukcja własności podzielonej nie przetrwała na ziemiach polskich, ulegając likwidacji na dwa sposoby: poprzez przyznanie właścicielom użytkowym jednolitego prawa własności, z jednoczesnym ustanowieniem służebności gruntowych albo poprzez pozostawienie gruntów we wspólnocie mieszkańców danej jednostki osadniczej – co doprowadziło do powstania konstrukcji prawnej określonej mianem wspólnot gruntowych (Ibidem, s. 19). Co istotne, do XIX w. wspólnoty gruntowe istniały i rozwijały się w polskich wsiach, a z chwilą uwłaszczenia chłopów i likwidacją stosunków feudalnych – rozpoczął się proces regulacji stanu prawnego wspólnot za pośrednictwem prawa stanowionego (Ibidem, s. 19). Proces ten przebiegał jednak w sposób zróżnicowany na ziemiach polskich, w zależności od ustawodawstwa państw zaborczych. Na ziemiach byłego zaboru pruskiego, gdzie rozpoczął się najwcześniej, władze zdecydowały się na możliwie szybkie zniesienie wspólnot gruntowych (Ibidem., s. 19). I tak, na ziemiach pruskich i byłego zaboru pruskiego, a z takimi mamy do czynienia na gruncie niniejszej sprawy, Ordynacja z 7 czerwca 1821 r. o podziale wspólnot zniosła formę użytkowania jaką były wspólnoty gruntowe, likwidując przy tym większość istniejących wspólnot (por. K. Rudol, Status prawny wspólnoty gruntowej w Polsce, Warszawa 2023, s. 19, J. Szachułowicz, Status prawny wspólnot gruntowych, Przegląd sądowy 9/2002). Znajduje to odzwierciedlenie w, uchylonej ustawą z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, ustawie z dnia 4 maja 1938 r. o uporządkowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. Nr 33, poz. 290), która regulowała stan na ziemiach na obszarze województw środkowych i wschodnich, a także na obszarze województw południowych oraz cieszyńskiej części województwa śląskiego (art. 1).
Zatem jak słusznie wskazuje strona skarżąca uregulowano wspólnoty gruntowe z terenów byłych zaborów rosyjskiego i austriackiego, jednakże - czego nie uwzględniła skarżąca - było to związane z tym, że proces regulacji i zagospodarowania wspólnot na terenie zaboru pruskiego rozpoczął się wcześniej i w zasadzie zakończył. Opracowania naukowe dotyczące wspólnot gruntowych wskazują, że "pierwsze wspólnoty gruntowe powstały w okresie nadań królewskich, a historia najstarszych z nich sięga XVI w. Druga fala powstawania wspólnot gruntowych nastąpiła w okresie zaborów Polski (...), kiedy to dokonał się proces likwidacji własności feudalnej. (...). W zaborze rosyjskim miało to miejsce na podstawie art. 1 dekretu Cara Aleksandra II z 26 maja (7 czerwca) 1846 r. o urządzeniu własności (dz. Praw., t. 26). W zaborze austriackim i pruskim źródłem powstania wspólnot były umowy i zwyczaj, które (...) w zaborze pruskim – wspomniane prawo zwyczajowe wspólnego użytkowania gruntów przetrwało tylko do 1821 roku, kiedy to ordynacja o podziale wspólnot gruntowych zniosła taką formę użytkowania gruntów (por. P. Gołos, Wspólnoty gruntowe – tradycyjna forma gospodarowania lasami, Sylwan nr 2 z 2008 r., s. 55, J. Szachułowicz, Status prawny wspólnot gruntowych, Przegląd sądowy 9/2002, s. 63-74). W rezultacie, na ziemiach byłego zaboru pruskiego problematyka wspólnot gruntowych i ich funkcjonowania, odmiennie niż w pozostałych byłych zaborach, była niemal nieaktualna.
W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe, trudno byłoby przyjąć, że po wydaniu ordynacji z 7 czerwca 1821 r., doszłoby do utworzenia w 1845 roku i a w dalszej kolejności - funkcjonowania wspólnoty gruntowej, jak to argumentuje skarżąca. Z uwagi na powyższe, wątpliwości Sądu budzi zatem także oświadczenie M. N. z 31 lipca 2023 r., że prawa mieszkańców do jezior K. i K. (działki nr [...]-[...]) mają ponad 200 lat. Współgra ze stanowiskiem Sądu przywołana wyżej opinia biegłego. Wynika z niej bowiem, że na gruntach zadeklarowanych w P. – działki nr: [...]-[...]; L.– działka nr [...] (j. K.); G. – działki nr [..] (j. K.) oraz [...] (j. K.) nie istniała wspólnota gruntowa w rozumieniu ustawy z 1963 r. W konsekwencji, w ocenie Sądu, dokonana przez Wojewodę ocena, że wskazane przez wnioskodawców, jako wspólnota gruntowa, grunty rolne, leśne oraz obszary wodne nie spełniają kryteriów, opisanych w art. 1 pkt 1 – 7 ustawy, w tym w szczególności – z pkt 5, jako otrzymane przez grupę mieszkańców jednej lub kilku wsi na wspólną własność do wspólnego użytkowania w drodze przywilejów i darowizn bądź nabyte w takim celu.
Nie budzi również wątpliwości Sądu ocena braku ziszczenia się drugiej kluczowej przesłanki ustalenia wspólnoty gruntowej, opisanej w art. 6 ust. 1 ustawy, a dotyczącej faktycznego korzystania ze wspólnoty w okresie od 5 lipca 1962 r. do 5 lipca 1963 r. W tym zakresie organy przeprowadziły obszerne postępowanie dowodowe, głównie związane z ustaleniem i przesłuchaniem w charakterze świadków – najstarszych mieszkańców wsi P., L. i L., którzy powinni byli mieć wiedzę na temat wspólnoty gruntowej – jeśli taka rzeczywiście istniała. W dniach 3 sierpnia 2017 r. i 26 września 2017 r. przesłuchano szereg świadków, wcześniej pozyskując informację o najstarszych mieszkańcach miejscowości L. i P. Poza wnioskodawcami i ich zstępnymi, jedynie z zeznań J. L. wynika, że przed drugą wojną była wspólnota dotycząca jeziora K., mającego około 2-3 ha. W czasach komuny zabrano jeziora na własność państwa i wzięła je spółka rybacka z C. Świadek wskazał, że na początku płacili gospodarzom 20 zł na rok. We wspólnocie byli P., G., P. i chyba Z. Świadek wyjaśnił przy tym, że przez 20 lat po wojnie był w gospodarstwie pod B. i do P. wrócił koło lat 70-80. W latach 60 XX w. go w P. nie było. Jedynie przesłuchani w charakterze świadków strony: M.N., H. N. (w latach 60 miała 7-8 lat) i J. P. (ur. w 1959 r.), oraz J. P. potwierdzili istnienie wspólnoty, nie wskazując jednak szczegółów co do tego, gdzie ona istniała i kto ją tworzył. Natomiast zdecydowana większość świadków – D. L., I. H., S. J., J. D., G. M., J. G. stwierdzili, że nie słyszeli o jakiejkolwiek wspólnocie gruntowej na terenie wsi L. czy P.
Powyższe prowadzi do wniosku, że większość z przesłuchanych przez organ administracji świadków nie potwierdziła istnienia wspólnoty gruntowej na gruntach zadeklarowanych jako należące do wspólnoty. Istnienia wspólnoty w okresie wskazanym w art. 6 ustawy nie potwierdził świadek J. L., który wskazał, że wspólnota jeziora K. istniała przed drugą wojną światową, jednak w czasie "komuny" aparat państwowy zabrał jeziora. Na istnienie wspólnoty wskazują wyłącznie zeznania M. N., będącego stroną i jednocześnie pełnomocnikiem stron postępowania, H. N. oraz J. P. i J.P., także będących stronami postępowania. Zeznania tych osób, niewątpliwie zainteresowanych materialnie określonym wynikiem postępowania, muszą podlegać ocenie ze znacznie większą ostrożnością, niż zeznania świadków, którym taki interes nie przysługuje.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, zasadna jest argumentacja Wojewody, że w toku postępowania nie zostało udowodnione, iż w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty osoby, które wskazano jako uprawnione (art. 6 ustawy). Co więcej, z zebranego materiału dowodowego wynika, że zadeklarowane działki nr [..]-[..], stanowiące jeziora K. oraz K., nie pozostawały we wspólnym użytkowaniu wskazanych we wniosku osób, lecz pozostawały w dzierżawie państwowych gospodarstw rybackich. M. N. wskazał, że jego dziadek po wojnie i w latach 60-tych i 70-tych łowił tam ryby oraz mówił, że łowili je też inni. Zdaniem Sądu zeznania te, złożone w dniu 31 lipca 2023 r., nie stanowią dowodu wystarczającego na potwierdzenie istnienia wspólnoty w tym zakresie i korzystania z niej, tym bardziej, że M. N. zeznał, że dziadek łowił ryby, mimo istnienia umowy dzierżawy zawartej z PGR. W rezultacie, sposób wskazany jako forma korzystania z jeziora – łowienie ryb – w niczym nie odbiega od tego, w jaki powszechnie mógł korzystać każdy, nie czerpiąc swych praw w tym zakresie z istnienia jakiejkolwiek wspólnoty gruntowej.
Jedynie na marginesie wskazać wypada, że Sąd w pełni akceptuje stanowisko i argumentację Wojewody, w zakresie braku podstaw do zastosowania wyjątku z ust. 3 art. 6 ustawy, dopuszczającego możliwość ustanowienia uprawnionych we wspólnocie w razie niekorzystania z niej – jeśli spowodowane to było klęską żywiołową, wypadkami losowymi, czy innymi szczególnymi względami. Przepis ten, zdaniem Sądu, rażąco wadliwie zastosował organ I instancji. W ocenie Sądu, niczym nieuzasadnione jest stanowisko Starosty wyrażone w decyzji o braku możliwości korzystania ze wspólnoty przez uprawnionych: B. P., J. G., J. K., K. Z., J.P. i J. K. w latach 1962-1963 ze względu na wejście w posiadanie jezior przez państwowe gospodarstwa rybackie. Brak możliwości korzystania ze wspólnoty ze względu na "działanie Państwa" nie stanowi okoliczności (szczególnych), o których mowa w tym przepisie. Stanowisko starosty w tym względzie w zasadzie sprowadzałoby się do pominięcia przesłanki z art. 6 ust. 1 ustawy, bowiem tego rodzaju ograniczenia dotykały każdego obywatela żyjącego w latach 60 XX w. w Polsce, gdzie dominowała własność państwowa i ustrój gospodarki planowanej.
W ocenie Sądu Wojewoda w skarżonej decyzji prawidłowo uchylił zatem decyzję organu pierwszej instancji w całości a rozstrzygając sprawę co do istoty zasadnie odmówił ustalenia wykazu nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową, a w rezultacie odmówił ustalenia wykazu uprawnionych do udziału w tej wspólnocie i wielkości jej udziałów, a także odmówił ustalenia wskazanego w rozstrzygnięciu wykazu obszarów gospodarstw. Nie uznając za zasadne zarzutów skargi, Sąd nie stwierdził istotnego naruszenia prawa materialnego. Sąd nie stwierdził także naruszenia przez Wojewodę przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym wskazanych w skardze art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a.
Strona podniosła zarzuty w zakresie dotyczącym akt postępowania – braków w dokumentach oraz braku ponumerowania. W ocenie Sądu zarzucany brak ponumerowania akt pozostaje bez wpływu na wynik postępowania, nadto przekazane akta pozwalają na dokonanie oceny rozstrzygnięcia Wojewody. Strona nie wskazała przy tym na istnienie dowodu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a którego organ nie rozpatrzył. Wbrew zarzutom skargi do akt dołączono przy tym wykaz aktowy.
Strona wskazała na brak w aktach sprawy Starosty aktu notarialnego przekazania udziału z KW nr [...], będącej ciągiem dalszym KW [...], wnosząc w dalszej kolejności w piśmie procesowym o przeprowadzenie dowodu z aktu notarialnego znajdującego się w aktach KW nr [...], będącej ciągiem dalszym KW [...]. Skarżąca wyjaśniła, że akt ten można pozyskać z Sądu Rejonowego, bądź od Starosty Kościerskiego, którzy udostępnią dokument tylko na wezwanie Sądu.
W odpowiedzi na powyższe Sąd wskazuje, że zgodnie z przepisem art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa powyższym przepisie jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń, co oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym może mieć wyłącznie charakter uzupełniający. Nie jest natomiast rolą Sądu uzupełnianie materiału dowodowego.
Nadto wskazania wymaga, że strona wskazuje na brak dokumentu, twierdząc, że znajduje się w aktach Starosty, jednak w toku postępowania administracyjnego nie zgłosiła do Wojewody braku tego dokumentu, nie przedłożyła go także w toku postępowania przed organem drugiej instancji, ani też w postępowaniu sądowoadministracyjnym mimo, że w ocenie skarżącej dokument ten znajdował się w aktach organu pierwszej instancji. Strona zatem jest uprawniona do skorzystania z uprawnień wynikających z art. 73 § 1 k.p.a., który stanowi, że strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Jedynie na marginesie wskazać należy, że wobec braku udowodnienia faktycznego korzystania ze wspólnoty w okresie wskazanym w art. 6 ust. 1 ustawy, omawiany - ewentualny brak w zakresie materiału dowodowego - nie mógłby zostać uznany za mający istotny wpływ na wynik sprawy. W rezultacie brak jest w ocenie Sądu zasadności prowadzenia postępowania dowodowego we wskazanym przez skarżącą zakresie.
Strona skarżąca zarzuciła także, że organy nie dochowały zasady swobodne oceny dowodów, kwestionując powołanie się na zeznania świadka J. L., gdyż nie miał on wiedzy z okresu poprzedzającego wejście w życie ustawy i wskazując, że pozostali świadkowie byli mieszkańcami wiosek położonych o kilka kilometrów od P. W ocenie Sądu organ administracji, ustalając najstarsze osoby, mogące mieć wiedzę na temat istnienia wspólnoty, a następnie przesłuchując je w charakterze świadków podjął i przeprowadził czynności mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i zebranie materiału dowodowego. Sąd podziela przy tym stanowisko Wojewody, że zebrany materiał dowodowy, w tym zeznania wskazanych w skardze świadków, nie potwierdza istnienia spornej wspólnoty gruntowej.
Zdaniem Sądu uzasadnienie skarżonej decyzji spełnia przy tym wymogi art. 107 § 3 k.p.a., zawierając wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z uzasadnienia decyzji wynika przy tym informacja o motywach, którymi kierował się organ administracji podejmując rozstrzygnięcie.
Nadto, kwestia zarzucanej ewentualnej przewlekłości i opieszałości organu w prowadzeniu postępowania, nie stanowi przedmiotu rozpoznania w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z 23 lutego 2024 r., mogąc stanowić przedmiot odrębnej skargi.
Mając powyższe na uwadze, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami Administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), Sąd oddalił skargę.