II SA/Gd 471/25

II SA/Gd 471/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-12-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/
Jakub Chojnacki /sprawozdawca/
Krzysztof Kaszubowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 1449/25 - Postanowienie NSA z 2025-10-09
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 48 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. J. i P. J. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 16 maja 2025 r., nr WOP.7721.141.2023.HB w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Pani A. J. i Pan P. J. (Skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z 16 maja 2025 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Puckim (PINB), powołując się na art. 49b ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, decyzją z 12 lipca 2023 r. nakazał Skarżącym rozbiórkę budynku parterowego z dachem płaskim - domku holenderskiego o konstrukcji drewnianej i wymiarach 3,70 m x 10,20 m, posadowionego na luźno ułożonych bloczkach betonowych na gruncie i posiadającego instalację wodno-kanalizacyjną, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, oznaczonego na mapie będącej załącznikiem do decyzji jako budynek "A", posadowionego bez wymaganego zgłoszenia na terenie działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym K., gmina K.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że budynek został wybudowany w 2018 r. bez wymaganego zgłoszenia przez poprzednich właścicieli działki, której własność zmieniła się w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Oznacza to, że prawnymi skutkami samowoli budowlanej zostali objęci aktualni właściciele budynku, czyli Skarżący. Organ wskazał, że postępowanie administracyjne prowadzi w oparciu o art. 49b ustawy Prawo budowlane, ponieważ przedmiotem sprawy jest budynek trwale związany z gruntem o powierzchni zabudowy 37,74 m2, a więc na jego realizację było wymagane zgłoszenie. Dla terenu działki nr [...] obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla wsi Karwieńskie Błota I i II w gminie Krokowa, uchwalony uchwałą Rady Gminy Krokowa z dnia 25 maja 2022 r., nr XLVI1/478/2022. Działka leży na obszarze oznaczonym 1.25. R - tereny rolnicze - ustala się zakaz wszelkiej zabudowy.
WINB rozpoznając odwołanie Skarżących, decyzją z 16 maja 2025 r. uchylił decyzję PINB z 12 lipca 2023 r. oraz, w punkcie drugim decyzji, powołując się na art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nakazał Skarżącym rozbiórkę budynku parterowego z płaskim dachem - domku holenderskiego o wymiarach 3,70 m x 10,20 m, konstrukcji drewnianej, posadowionego na luźno ułożonych (bez zaprawy klejowej) bloczkach betonowych na gruncie, posiadającego instalację wodno-kanalizacyjną, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, oznaczonego na mapie będącej załącznikiem do decyzji jako budynek "A", posadowionego bez wymaganego zgłoszenia na terenie działki nr [...], w obrębie ewidencyjnym K., gmina K.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy działki nr [...] o powierzchni 600 m2 zostało wszczęte przez PINB pismem z 22 lutego 2019 r. W dniu 21 września 2022 r. organ pierwszej instancji dokonał oględzin na działce nr [...] w K., w których nie brali udziału Skarżący. Stwierdzono wówczas, że na działce znajdują się trzy obiekty budowlane: budynek objęty postępowaniem oraz budynek parterowy z zadaszonym tarasem pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 10,00 m x 3,20 m + 2,00 m x 10,0 m, oznaczony na mapie jako budynek "B" i parterowy budynek typu kontenerowego o wymiarach 3,50 m x 6,00 m, posadowiony na gruncie na luźno ułożonych (bez zaprawy klejowej) bloczkach betonowych, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, oznaczony na mapie jako budynek "C". Skarżący nabyli działkę w dniu 11 września 2020 r. na podstawie umowy sprzedaży, z której wynika, że działkę kupili jako niezabudowaną wraz ze znajdującymi się na niej przyczepą - domkiem holenderskim oraz barakowozem (budynek A i B). Skarżący okoliczność tę potwierdzili pismem z 18 października 2022 r., w którym stwierdzili też, że nie są inwestorami ww. obiektów, nie wiedzą, kiedy zostały posadowione, natomiast obiekt oznaczony jako "C" stanowi ich własność i jest zarejestrowany jako przyczepa samochodowa, która służy do przechowywania sprzętów.
WINB wskazał też, że zgodnie z informacjami powziętymi od właścicieli sąsiednich działek, przyczepa - domek holenderski oraz barakowóz (oznaczone jako obiekty A i B) zostały posadowione na działce około 2018 r., dlatego jako datę budowy przedmiotowego budynku przyjął 2018 r. Natomiast ponieważ postępowanie zostało wszczęte pismem z 22 lutego 2019 r., w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed jej nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw.
Przechodząc do kwalifikacji przedmiotowego domku holenderskiego, organ odwoławczy uznał, że jest to budynek, jest on bowiem trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane), natomiast jego budowa – z uwagi na powierzchnię, wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia jak przyjął to PINB.
Dalej WINB wyjaśnił, że organ nadzoru budowlanego może odstąpić od wydania postanowienia o wstrzymaniu postanowieniem prowadzenia robót budowlanych, jeżeli z jego własnych ustaleń bezspornie wynika, że w danej sprawie samowolna budowa jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. W chwili obecnej teren działki nr [...] w K. jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą nr XLVI1/478/2022 Rady Gminy Krokowa z dnia 25 maja 2022 r., zgodnie z którym działka nr [...] leży na obszarze oznaczonym 1.25.R - tereny rolnicze, dla którego obowiązuje zakaz wszelkiej zabudowy. Przedmiotowy budynek pełniący funkcję rekreacji indywidualnej nie może być zatem uznany za obiekt zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z tego powodu niecelowe było prowadzenie postępowania legalizacyjnego.
WINB odnosząc się do argumentów odwołania wyjaśnił, że choć inwestorami budynku byli poprzedni właściciele działki, to jednak zgodnie z art. 30 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, wobec zbycia przez nich działki, w ich miejsce wstąpili następcy prawni. Wobec argumentu wskazującego, że istotę domku holenderskiego stanowi możliwość przenoszenia go z miejsca na miejsce stwierdzono, że nie oznacza to, że obiektowi stanowiącemu przedmiot postępowania tego rodzaju właściwość faktycznie może być przypisywana, o czym świadczy chociażby podłączenie do niego instancji wodno-kanalizacyjnej. Organ wyjaśnił też, że przesłanką legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność obiektu budowlanego z przepisami z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi w dacie likwidacji samowoli budowlanej, tj. w dacie orzekania przez organ nadzoru budowlanego, której to przesłanki budynek nie spełnia.
Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję WINB z 16 maja 2025 r., wnosząc o uchylenie jej pkt 2., zarzucili naruszenie:
art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne zastosowanie i nakazanie rozbiórki ruchomości, która nie jest obiektem budowlanym, a jej umieszczenie na działce nie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę;
art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przyczepa posadowiona na luźno ułożonych bloczkach betonowych stanowi obiekt budowlany, podczas gdy obiekt ten nie został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych i nie spełnia cech obiektu budowlanego;
art. 7 k.p.a., 7a § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzygnięcie sprawy jedynie na podstawie wybiórczo dobranego materiału dowodowego, w szczególności pominięcie dowodów, z których wynikało, że Skarżący nie są inwestorami, a obiekt oznaczony na mapie literą "A" nie jest trwale związany z gruntem;
art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez działanie organu administracyjnego oparte na utrwalonej praktyce, a nie z poszanowaniem prawa i słusznego interesu obywateli;
art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności;
art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów władzy publicznej.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202, dalej jako: "p.b."). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że naruszenia p.b. powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej, gdyż to one określały standardy jego realizacji (por. wyrok NSA z 2 marca 2022 r., II OSK 757/21).
W rozpoznawanej sprawie sporny obiekt budowlany powstał w 2018 r. Okoliczność ta nie była przez Skarżących kwestionowana. Zgodnie z zastosowanym przy wydawaniu zaskarżonej decyzji art. 48 ust. 1 p.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Jeśli natomiast budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (art. 48 ust. 2 p.b.).
Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest to, czy do obiektu "A" znajdującego się na działce nr [...] mają zastosowanie przepisy p.b., tak jak uznał to WINB, czy też ustawa ta w ogóle nie powinna być w przedmiotowej sprawie stosowana, ponieważ jak chcą tego Skarżący, przedmiotowego domku holenderskiego nie sposób uznać za obiekt budowlany.
Przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych (art. 3 pkt 1 p.b.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że ustawione na gruncie przyczepy kempingowe (w tym domki holenderskie), niespełniające w danej chwili swojej pierwotnej funkcji transportowo-komunikacyjnej, stanowią obiekty budowlane (zob. wyrok NSA z 24 maja 2012 r., II OSK 384/11. Jak wynika z akt sprawy, sporny domek holenderski został posadowiony na działce w 2018 r. i pełni funkcję rekreacyjną. Do przedmiotowego obiektu doprowadzona została kanalizacja wodno-ściekowa. Okoliczności te nie były przez Skarżących kwestionowane. W ocenie Sądu, posadowienie przyczepy mobilnej – domku holenderskiego na gruncie, w określonym miejscu, w sposób zapewniający jej stabilność z przeznaczeniem na cele mieszkalne czy rekreacyjne właścicieli lub osób trzecich na określonej nieruchomości, jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.
Według WINB, przedmiotowy domek holenderski jest budynkiem, a jego usytuowanie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu, kwalifikacja ta jest prawidłowa. Przez budynek bowiem– zgodnie z art. 3 pkt 2 p.b., należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w szczególności protokół oględzin wraz z dokumentacją fotograficzną - potwierdza prawidłowość ustaleń organów m.in. w zakresie trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem poprzez umieszczenie go na fundamentach punktowych. W jednolitym obecnie orzecznictwie przyjmuje się, że cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. O tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie, czy na gruncie, jak również technika w jakiej tego dokonano. O trwałym bądź nietrwałym związaniu obiektu budowlanego z gruntem nie decyduje też technologia wykonania fundamentu oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu w inne miejsce. Podstawowe znaczenie ma natomiast ustalenie czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję i zapewnia bezpieczeństwo (por. wyroki NSA z: 16 października 2024 r., II OSK 2859/21; z 18 stycznia 2023 r., II OSK 2605/21; z 17 stycznia 2020 r., II OSK 526/18; z 10 kwietnia 2019 r., II OSK 1500/17; z 19 grudnia 2023 r., II OSK 1769/22; z 11 lutego 2025 r., II OSK 1362/22). Z przywołanego orzecznictwa wynika również, że o tym, czy dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem decyduje zasadniczo metoda związania go z nim, przy czym ocenę trwałości związania z gruntem należy rozważać nie tyle poprzez możność odłączenia obiektu od gruntu bez jego uszkodzenia, ale przez techniczne właściwości danego obiektu, które zapewniają jego trwałą stabilizację w miejscu zlokalizowania (niezmienność położenia). Cecha trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem powinna być rozpatrywana w kontekście regulacji prawa budowlanego, w tym przepisów techniczno-budowlanych wymagających, by taki obiekt mógł być bezpiecznie użytkowany w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na niego, a nie na płaszczyźnie przyjmowanego jej znaczenia w prawie cywilnym. To oznacza, że bez znaczenia pozostaje podnoszona przez Skarżących okoliczność – wynikająca z treści aktu notarialnego, że w dacie zakupu nieruchomości była ona niezabudowana. Treść znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego potwierdza jedynie, że w dacie zakupu nieruchomości przez Skarżących, obiekt budowlany objęty zaskarżoną decyzją, znajdował się na działce nr [...].
Odnoście zaś fundamentów trafna jest analiza przeprowadzona przez NSA w wyroku z 18 grudnia 2024 r., II OSK 876/22, w której wskazano, że przepisy p.b. nie zawierają bezpośrednio definicji fundamentów, tym niemniej uwzględniają ich różne postaci i znaczenie, jakie mają w procesie budowlanym, czyniąc fundamenty elementem regulacji dotyczących sposobu projektowania robót budowlanych, jak i zasad ich wykonywania. W nawiązaniu do art. 3 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego, do fundamentu jako podstawy budynku lub budowli odwołują się m.in. przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065) w kontekście wymagań ochrony przeciwpożarowej (§ 210), przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 listopada 2001 r. w sprawie rodzajów obiektów budowlanych, przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego (Dz. U. z 2001 r. Nr 138, poz. 1554) przyjmujące, że potrzeba wykonania fundamentów innych niż proste ławy i stopy fundamentowe posadowione bezpośrednio na stabilnym gruncie nośnym wymaga ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego (§ 3 pkt 1), przepisy rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r. poz. 463) wskazujące, że fundamenty mogą podlegać wzmacnianiu, odkrywkom, jak też określające ich rodzaje - bezpośrednie/głębokie (§ 2, § 4 ust. 3 pkt 2 i § 6 ust. 7 pkt 3), czy też przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. z 2014 r. poz. 81), określające wymagania odnoszące się do nich - fundamenty budowli rolniczych i urządzeń budowlanych z nimi związanych powinny być zabezpieczone przed negatywnymi skutkami oddziaływania wód gruntowych, skutkami przemarzania podłoża gruntowego, jeżeli podłoże stanowią grunty wysadzinowe, uszkodzeniami umożliwiającymi przeniknięcie do gruntu szkodliwych substancji znajdujących się w budowli (§ 15 ust. 2).
Powyższe znaczenie prawne przypisywane fundamentom przez prawodawcę jako "podstawie" budynku lub budowli odpowiada definicji tego pojęcia ustalonej w ogólnym języku polskim, (...), uznającej fundament za "dolną część budowli lub podstawę konstrukcji osadzoną w gruncie, wykonaną z cegły kamienia, betonu itp." (por. Wielki słownik języka polskiego PWN, Tom 1, red. S. Dubisz, Warszawa 2023, s. 1001). Pozostaje ono także spójne, jak należy uznać, ze znaczeniem tego terminu przyjmowanym w specjalistycznym języku polskim. W piśmiennictwie z zakresu budownictwa dotyczącego fundamentowania, fundament jest określany jako "najniższa część budowli, bezpośrednio stykająca się z podłożem i przenosząca nań w sposób bezpieczny ciężar własny budowli i wszelkie jej obciążenia. W sposób bezpieczny, to znaczy taki, aby podłoże pod ciężarem budowli nie wykazało większych odkształceń, które mogłyby spowodować nadmierne lub nierównomierne osiadanie budowli" (Z. Grabowski, S. Pisarczyk, M. Obrycki, Fundamentowanie, Warszawa 1997, s. 13). Fundament jako "element konstrukcyjny położony najniżej w obiekcie budowlanym, przenoszący oddziaływanie z jego konstrukcji nośnej na podłoże gruntowe", jak się przyjmuje, wchodzi w zakres określenia sposobu jego "posadowienia", determinującego trwałe związanie go z gruntem, które decyduje o wzajemnym oddziaływaniu konstrukcji obiektu i podłoża gruntowego. Oddziaływania z konstrukcji nośnej, jak się wskazuje, przekazywane są przez fundamenty na podłoże gruntowe, a odkształcenia podłoża powstające pod wpływem przekazywanych oddziaływań wywołują odkształcenia i przemieszczenia konstrukcji nośnej, powodujące z kolei zmianę występujących w niej wielkości statycznych (por. A. Kuchler, Fundamenty i posadowienia budynków [w:] Budownictwo ogólne. Tom 3. Elementy budynków podstawy projektowania, red. L. Lichołaj, Warszawa 2008, s. 429 i n.). Fundamenty mogą być klasyfikowane według różnych kryteriów, przy czym za zasadnicze czynniki decydujące o wyborze fundamentów i sposobie posadowienia obiektu budowlanego uznaje się warunki geotechniczne, właściwości obiektu budowlanego oraz warunki techniczno-ekonomiczne. Większość budowli posadawia się na fundamentach bezpośrednich, a więc takich, które przekazują obciążenie z budowli na podłoże gruntowe (warstwy nośne) znajdujące się bezpośrednio pod podstawą fundamentu, przy czym podparcie mogą zapewniać fundamenty ciągłe albo punktowe.
Prezentowane rozważania prowadzą do wniosku, że posadowienie obiektu budowlanego na bloczkach betonowych, które zastosowano przy ustawieniu domku holenderskiego na gruncie, może być traktowane jako posadowienie obiektu na fundamentach punktowych, co uzasadnia, by powyższe działanie kwalifikować jako wykonanie budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 16 października 2024 r., II OSK 2859/21). Słusznie wskazuje WINB, że sporny obiekt posadowiony jest na gruncie w sposób zapewniający stabilność oraz możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować jego przesunięcie. Fundament obecnie nie musi być zrealizowany pod całą powierzchnią obiektu, któremu ma służyć oraz może być posadowiony płytko w ziemi lub wręcz w ogóle nie być zagłębiony (zob. wyroki NSA z 16 października 2024 r., II OSK 2859/21; z 10 kwietnia 2019 r., II OSK 1327/17). Przedmiotowy obiekt budowlany został posadowiony w sposób pozwalający uznać za na tyle trwały, że zapewnia jego konstrukcji stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, które mogłyby go przesunąć, zniszczyć, jest zatem trwale z gruntem związany.
Jednocześnie stwierdzić należy, że materiał dowodowy sprawy nie pozwalał zakwalifikować spornego obiektu, jako tymczasowego obiektu budowlanego. Po pierwsze o tym, że nie mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym, świadczy okres istnienia obiektu na nieruchomości. Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że domek posadowiono w roku 2018. Nie jest to zatem obiekt zrealizowany na względnie krótki, ściśle określony czas, przeznaczony do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce, zanim nastąpi jego naturalna degradacja. Okres funkcjonowania spornego obiektu na nieruchomości wyklucza uznanie jego tymczasowości. Istotne w tej mierze pozostaje również to, że doprowadzono do niego instalację wodno-kanalizacyjną.
Skoro w sprawie do czynienia mamy z budynkiem rekreacji indywidualnej o powierzchni zabudowy 37,74 m2, to stwierdzić trzeba, że przepisy art. 29 – 31 p.b. obowiązujące w dacie jego posadowienia, nie wyłączały konieczności uzyskania pozwolenia na jego budowę. Bezsporne w sprawie było, że Skarżący takim pozwoleniem nie dysponują, co obligowało PINB do wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. W tym miejscu wskazać trzeba, że zastosowana w sprawie materialnoprawna podstawa rozstrzygania przez WINB jest prawidłowa, w przeciwieństwie do tej wskazanej przez PINB, który powołał się na art. 49b p.b. Skoro w sprawie mamy do czynienia z budynkiem, którego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, to nie mógł mieć zastosowania przepis dotyczący samowoli budowlanej, polegającej na wybudowaniu obiektu budowlanego bez wymaganego prawem zgłoszenia. Sąd widzi przy tym omyłkę WINB w pkt 2. zaskarżonej decyzji, polegającą na błędnym określeniu "posadowienia budynku bez wymaganego zgłoszenia". To uchybienie nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, ponieważ zarówno wskazana przez WINB podstawa prawna oraz treść uzasadnienia decyzji, prawidłowo odnoszą się do art. 48 p.b.
Prowadzone przez organy nadzoru budowlanego w tej sprawie postępowanie, nie mogło doprowadzić do legalizacji obiektu budowlanego z uwagi na treść uchwały Rady Gminy Krokowa z dnia 31 marca 2022 r., nr XLVII/478/2022 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Karwieńskie Błota I i II w gminie Krokowa. Zgodnie z tą uchwałą działka nr [...] leży na obszarze oznaczonym 1.25.R - tereny rolnicze, dla którego obowiązuje zakaz wszelkiej zabudowy. Słusznie zatem uznał WINB, że sporny obiekt budowlany jest sprzeczny z przepisami obowiązującego planu miejscowego, bez względu na kwalifikację i pełnioną funkcję. To oznacza, że w rozpoznawanej sprawie brak było prawnej możliwości wszczęcia procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 ust. 2 – 5 p.b. Jeżeli budowa obiektu budowlanego jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wykluczone jest prowadzenie procedury legalizacyjnej, zaś organ orzekający jest zobowiązany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego.
Zgodnie z art. 52 p.b., na którego treść powołał się WINB, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Wybór adresata decyzji, o której mowa w art. 52 p.b., zależy więc od okoliczności danej sprawy, które warunkują możliwość legalnego wykonania nakazanych prac budowlanych, co jest związane z uprawnieniem do władania obiektem budowlanym bądź jego częścią (zob. wyroki NSA z: 12 października 2021 r., II OSK 2797/18; 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1530/19 i z 3 grudnia 2019 r., II OSK 3054/18). Prawidłowość wyboru adresata decyzji powinna być zatem oceniana z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 marca 2023 r., II SA/Łd 953/22). W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości wybór Skarżących - aktualnych właścicieli nieruchomości, jako adresatów decyzji rozbiórkowej, pomimo że budynek został wybudowany przez poprzednich właścicieli działki nr [...].
Zdaniem Sądu niezasadne są także zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., dotyczące niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ponieważ kluczowe elementy stanu faktycznego ustalono na podstawie oględzin, w ramach których sporządzono stosowną dokumentację, w tym zdjęciową. W ocenie Sądu nie budzi także zastrzeżeń sposób uzasadnienia zaskarżonej decyzji, który odpowiada m. in. wymogom art. 107 § 3 k.p.a., zgodne z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie te elementy oraz pozwala na prześledzenie czynności przeprowadzonego w sprawie postępowania i ich ocenę zgodności z prawem, a w konsekwencji także na kontrolę prawidłowości zastosowania przez WINB norm prawa materialnego. Przeprowadzona w takich warunkach przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji nie prowadzi do stwierdzenia naruszenia przez WINB przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) skargę oddalił.
Na podstawie art. 119 pkt 2 ww. ustawy, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym - zgodnie z wnioskiem Skarżących.
Przywołane orzecznictwo dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie internetowej: orzeczena.nsa.gov.pl.