II SA/Gd 468/25

II SA/Gd 468/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jakub Chojnacki
Katarzyna Krzysztofowicz
Krzysztof Kaszubowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 960
art. 341 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Jakub Chojnacki Protokolant Specjalista Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 października 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Z w G na zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Gdańsku z dnia 16 kwietnia 2025 r. nr RUK-856 w przedmiocie nałożenia obowiązku zaprzestania odprowadzania wód opadowych z drogi oddala skargę.
Uzasadnienie
Zarząd [...] w G. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarządzenie pokontrolne Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie nałożenia obowiązku zaprzestania odprowadzania wód opadowych z drogi.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W dniu 27 stycznia 2025 r. do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku, wpłynęło pismo Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku dotyczące podejrzenia nielegalnego odprowadzania wód opadowych z drogi wojewódzkiej nr [...] do studni melioracyjnej, będącej własnością A. G. (dalej jako: "właściciel działki nr [...]") zlokalizowanej na działce nr [...] obręb R., gmina T. W piśmie tym wskazano na zasadność przeprowadzenia kontroli gospodarowania wodami na podstawie art. 335 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1087 ze zm.; dalej jako: "Prawo wodne").
W dniu 5 marca 2025 r. upoważnieni inspektorzy przeprowadzili kontrolę w zakresie korzystania z wód oraz ochrony zasobów wodnych, przestrzegania warunków ustalonych w decyzjach, wykonywania urządzeń wodnych oraz utrzymania wód i urządzeń wodnych znajdujących się przy drodze wojewódzkiej nr [...] obręb R., gmina T. Z analizy dokumentów wynika, że Zarząd [...] w G. (dalej jako: "Zarząd", "skarżący") posiada pozwolenie wodnoprawne z dnia 4 października 2017 r., wydane przez Starostę Tczewskiego, na wykonanie urządzeń wodnych tj.: wylotów kanalizacji deszczowej do rowów melioracyjnych, wylotów kanalizacji deszczowej do rowów drogowych, wylotów rowów drogowych do rowów melioracyjnych, wylotów rowów drogowych i kanalizacji deszczowej do zarurowanych rowów melioracyjnych i rzeki T. oraz przepustów drogowych.
Przeprowadzona kontrola wykazała, że na działkach nr [...]-[...] jest niedrożny system drenarski. Woda ze stawu na działce nr [...] uchodzi rowem melioracyjnym do rowu drogowego znajdującego się na działce [...] należącego do Zarządu. Ciąg rowu prowadzony jest przepustem drogowym do studzienki kanalizacji deszczowej zlokalizowanej na działce [...]. Dalej woda spływa do drenu na działkę [...], a następnie do rzeki T. poprzez ciąg drenarski. W trakcie kontroli stwierdzono ponadto naruszenie konstrukcji rowu drogowego zlokalizowanego przy drodze wojewódzkiej nr [...] obręb R., gmina T., należącego do Zarządu [...], poprzez przerwanie pasa płyt ażurowych.
Na skutek stwierdzenia niedrożności drenu oraz studzienki kanalizacji deszczowej, pismem z dnia 21 marca 2025 r. wezwano właściciela działki nr [...] do natychmiastowego udrożnienia ciągu melioracji. W odpowiedzi na powyższe wezwanie właściciel działki nr [...] wyjaśnił, że wybudowany w latach 1924 - 1928 ciąg melioracyjny (z przeznaczeniem ciągłości działania przez okres 60 lat) funkcjonował bez zarzutu do momentu wybudowania drogi wojewódzkiej nr [...]. Właściciel działki nr [...] na własny koszt wykonał nowy osadnik przy przepuście drogowym drogi wojewódzkiej oraz na działce nr [...]. Udrożnił również dren o średnicy 100 mm, który obecnie przy obfitych opadach nie nadąża odbierać nadmiaru wody, co skutkuje zalewaniem działki [...] oraz działek sąsiednich. Poinformował również o fakcie, że w trakcie postępowania wodnoprawnego mieszkańcom gminy została przekazana informacja, że wody opadowe odprowadzane będą bezpośrednio do rzeki T., z pominięciem systemu drenarskiego na działce [...]. Oględziny terenu wykazały, że system drenarski w obecnym kształcie nie jest w stanie przepracować nadmiernej ilości wody, co w konsekwencji przyczynia się do szkód powstałych na gruntach.
W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami realizacji pozwolenia wodnoprawnego z dnia 4 października 2017 r., Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku (dalej jako: "Dyrektor", "organ"), pełniący funkcję Inspektora Wodnego w Gdańsku, zarządzeniem pokontrolnym z dnia 16 kwietnia 2025 r. nałożył na Zarząd zobowiązanie do natychmiastowego zaprzestania odprowadzania wód opadowych z drogi wojewódzkiej nr [...] do sieci drenarskich zlokalizowanych na działkach nr [...] oraz [...] obręb R., gmina T., a także do przesłania pisemnej informacji o realizacji powyższego obowiązku w terminie 7 dni.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Zarząd, reprezentowany przez pełnomocnika zawodowego, wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania, w szczególności: art. 341 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego nie mającego oparcia w treści protokołu pokontrolnego, a także art. 341 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 Prawa wodnego poprzez nałożenie w zarządzeniu pokontrolnym obowiązków o charakterze niewykonalnym, biorąc pod uwagę wyznaczony termin. Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej jako: "k.p.a."), poprzez wskazanie skarżącego, jako podmiotu odpowiedzialnego za wykonanie zaleceń wskazanych w zarządzeniu pokontrolnym, pomimo braku podstaw do takiego ustalenia, a także naruszenie art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 2 Prawa wodnego, poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie sprawy i brak rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 29 kwietnia 2025 r. skierował do organu oświadczenie wskazujące, że w jego ocenie nałożone zobowiązanie nie znajduje podstawy w ustaleniach kontroli z dnia 5 marca 2025 r. i jest nieproporcjonalne do zaistniałej sytuacji. W jego ocenie, na podstawie ustaleń kontroli z 5 marca 2025 r., działaniem adekwatnym i wystarczającym jest zobowiązanie właściciela działki nr [...] zawarte w piśmie z 21 marca 2025 r. oraz zobowiązanie Zarządu do naprawy konstrukcji rowu zlokalizowanego przy drodze wojewódzkiej nr [...] obręb R., gmina T. Ewentualne dalsze wnioski i zalecenia powinny być wyciągane po zrealizowaniu wskazanych wyżej obowiązków i stwierdzeniu (w ramach kolejnej kontroli), czy podjęte działania przyniosły oczekiwane rezultaty. W razie stwierdzenia, że podjęte działania nie przyniosły oczekiwanych rezultatów, organ powinien dokonać ustaleń, co do ewentualnych innych przyczyn i w oparciu o takie dane podjąć stosowne czynności. Dodatkowo poinformował organ, że podjął czynności mające na celu odtworzenie naruszonej konstrukcji rowu drogowego, w celu ograniczenia przedostawania się wody ze stawu na działce [...] do rowu drogowego znajdującego się na działce [...], a dalej przepustem drogowym do studzienki kanalizacji deszczowej zlokalizowanej na działce [...]. Do dnia złożenia skargi organ nie ustosunkował się do powyższych argumentów. Dodatkowo skarżący wskazał, że treść ustaleń protokołu z kontroli nie koresponduje w żaden sposób z treścią wydanego zarządzenia pokontrolnego. Nie można na podmiot kontrolowany nakładać takich obowiązków, które nie wynikają z treści wyraźnych zapisów protokołu kontrolnego - co ma miejsce w niniejszej sytuacji. Z protokołu nie wynika ponadto, by skarżący swoim działaniem doprowadził do naruszenia stosunków wodnych. Niezależnie od powyższego skarżący wskazał, że wyrażone w zarządzeniu zalecenia powinny nadawać się do wykonania przez kontrolowanego, co powoduje, że po pierwsze powinny mieć swe odzwierciedlenie w ustalonych okolicznościach faktycznych, po drugie - w obowiązujących regulacjach prawnych i po trzecie - powinny być sformułowane w sposób dostatecznie konkretny, czyli szczegółowo kształtujący wszystkie istotne elementy stosunku administracyjnoprawnego. W niniejszej sprawie organ, formułując treść zobowiązania nałożonego na skarżącego, całkowicie pominął fakt, że sposób odwodnienia pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] do sieci drenarskich zlokalizowanych na działkach nr [...] oraz [...] obręb R., gmina T. jest zgodny z decyzją Starosty Tczewskiego z dnia 4 października 2017 r. - pozwolenie wodnoprawne, która została wydana w związku z realizacją przez Zarząd zadania inwestycyjnego pn.: "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr [...] na odcinku [...]" i obejmowała pozwolenie wodnoprawne na wprowadzenie wód opadowych i roztopowych do wód lub ziemi oraz pozwolenie wodnoprawne na wykonanie urządzeń wodnych. Roboty w ramach inwestycji były realizowane w oparciu o decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 30 października 2020 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zmienioną w części przez Ministra Rozwoju i Technologii mocą decyzji z dnia 20 września 2022 r. Skarżący podkreślił, że nałożony obowiązek "natychmiastowego zaprzestania odprowadzania wód opadowych z drogi wojewódzkiej nr [...] do sieci drenarskich zlokalizowanych na działkach nr [...] oraz [...] obręb R., gmina T." sugerowałoby, że działanie to odbywa się w warunkach samowoli. Jednak mając na uwadze, że skarżący posiada prawomocne decyzje uprawniające go do działania, którego natychmiastowego zaprzestania żąda organ, wobec braku ustalenia jakikolwiek nieprawidłowości realizacji pozwolenia wodnoprawnego świadczy, w jego ocenie, o zasadności skargi.
Końcowo podniósł, że 7 - dniowy termin wyznaczony przez organ jest całkowicie nierealny. Wyjaśnił, że ewentualna zmiana sposobu odprowadzania wód opadowych z drogi wojewódzkiej nr [...] wymagałaby podjęcia czynności prawnych związanych ze zmianą decyzji Starosty Tczewskiego z dnia 4 października 2017 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego, w konsekwencji decyzji Wojewody Pomorskiego o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, a po uprawomocnieniu się tych zmian - przeprowadzeniu robót budowlanych w odpowiednim zakresie (z poszanowaniem wymogów ustawy Prawo zamówień publicznych).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym do Sądu akcie. Dodatkowo organ wyjaśnił, że wobec stwierdzonych nieprawidłowości skierował do Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku, działając na podstawie art. 397 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 403 Prawa wodnego, wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego wynikającego z art. 410 ust. 1 ww. ustawy, który stanowi, że "jeżeli w związku z wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego nastąpiło naruszenie interesów osób trzecich, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, mając na uwadze, że korzystanie z wód nie może powodować pogorszenia stanu wód i ekosystemów od wód zależnych, marnotrawstwa wody lub energii wody, a także nie może wyrządzać szkód, może, w drodze decyzji, nałożyć na zakład posiadający pozwolenie wodnoprawne obowiązek wykonania ekspertyzy". Rozpatrzenie wniosku pozwoli na wyeliminowanie niejasności w treści pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Starostę Tczewskiego na wykonanie urządzeń wodnych i na wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód lub ziemi. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutu o braku zajęcia stanowiska przez Dyrektora co do argumentów przedstawionych przez skarżącego w piśmie z 29 kwietnia 2025 r. organ wyjaśnił, że dokonanie naprawy rowu drogowego nie w pełni rozwiąże powtarzający się problem nieprawidłowego użytkowania systemu odprowadzania wód z pól. Przy projektowaniu, przebudowy drogi wojewódzkiej nie uwzględniono warunków sytemu melioracji wodnej i zachowania ciągłości systemu. Wykonanie ekspertyzy pozwoli na przeprowadzenie rewizji treści pozwolenia wodnoprawnego Starosty Tczewskiego i w zależności od jej wyników umożliwi podejmowanie dalszych postępowań administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem kontroli legalności działania administracji publicznej w niniejszej sprawie jest opisane na wstępie zarządzenie pokontrolne wydane przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: "organ administracji").
Podstawę materialną wydania tego aktu stanowił art. 341 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 334 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r., poz. 960; dalej jako: "Prawo wodne", "ustawa"). Zgodnie z art. 341 ust. 1 pkt 1 ustawy
na podstawie ustaleń kontroli, o której mowa w art. 335 ust. 1 ustawy (chodzi o kontrolę gospodarowania wodami w zakresie korzystania z wód oraz ochrony zasobów wodnych) organ wykonujący kontrolę może wydać kontrolowanemu zarządzenie pokontrolne. Kontrola gospodarowania wodami w zakresie określonym w przepisach działu VII rozdziału 3 (art. 251b pkt 2 Prawa wodnego) jest realizowana w imieniu Wód Polskich przez Inspekcję Wodną w ramach której dyrektorzy regionalni zarządów gospodarki wodnej pełnią funkcję regionalnych inspektorów wodnych (art. 251a ust. 3 ustawy). Zarządzenia pokontrolne, mające swoją podstawę w art. 341 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, choć nie są decyzjami administracyjnymi, to mają charakter władczy i rozstrzygają indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Tym samym należy je kwalifikować jako akty, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a." - zob. w tej materii m. in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 lutego 2019 r., II SA/Rz 1314/18 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 6 maja 2014 r., II OSK 2893/12 i z dnia 19 września 2017 r., II OSK 2205/16).
W niniejsze sprawie skarżącemu nie przysługiwał żaden ze środków zaskarżenia określonych w art. 52 § 2 i 3 P.p.s.a. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 53 § 2 zdanie pierwsze P.p.s.a., skargę do Sądu należało wywieść w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu zarządzenia pokontrolnego. W realiach rozpatrywanej sprawy zakwestionowane zarządzenie pokontrolne zostało skarżącemu doręczone w dniu 22 kwietnia 2025 r. Skarga do Sądu została nadana w dniu 22 maja 2025 r., a zatem została wniesiona w przewidzianym przez prawo terminie.
Istota zarządzenia pokontrolnego polega na wskazaniu adresatowi nieprawidłowości w zakresie realizacji nałożonych na niego obowiązków. Z tego względu w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że zakres kontroli sądowej nie jest taki sam, jak w przypadku kontroli decyzji lub postanowienia wydanych w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym (zob. wyrok NSA z 9 maja 2023 r., III OSK 2163/21).
Zarządzenie pokontrolne nie stanowi sankcji administracyjnej, ponieważ nie nakłada dodatkowych obowiązków, lecz stanowi tylko "przypomnienie" o obowiązkach, które wynikają z przepisów - w tym przypadku Prawa wodnego - regulujących działalność danego podmiotu. Na podstawie tak zakreślonych ram prawnych kontroli legalności zarządzenia pokontrolnego stwierdzić należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do badania legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli. W takiej sytuacji, przedmiotem kontroli nie byłoby bowiem zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli. Z tego względu do wydawania zarządzeń pokontrolnych nie stosuje się przepisów z ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej jako: "k.p.a."). Zarządzenie pokontrolne, w przeciwieństwie do decyzji wymierzającej karę za naruszenie wymagań ochrony środowiska, ma formę sygnalizacyjną i adresat takiego zarządzenia w zakreślonym terminie jest zobowiązany do wyjaśnienia jakie działania w związku z tym zarządzeniem podjął.
Charakter prawny zarządzenia pokontrolnego powoduje, że Sąd rozpoznając skargę dokonuje badania w zakresie sprawdzenie czy: (1) kontrola została przeprowadzona przez właściwy, powołany do tego organ, (2) treść zarządzenia koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli oraz (3) treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.
W realiach rozpoznawanej sprawy kontrola została przeprowadzona przez organ do tego uprawniony (Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku pełniącego funkcję Regionalnego Inspektora Wodnego), co nie jest przedmiotem sporu.
Nie budzi też zastrzeżeń treść zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, która koresponduje z ustaleniami poczynionym w protokole kontroli, a ponadto treść tego zarządzenia znajduje oparcie w powszechnie obowiązujących przepisach prawa.
Wbrew zarzutom skargi nie sposób przyjąć, że Zarząd [...] działał w ramach decyzji Starosty Tczewskiego z dnia 4 października 2017 r. o pozwoleniu wodnoprawnym na wykonanie urządzeń wodnych. Pozwolenie to obejmowało (w zakresie istotnym dla sprawy) wykonanie urządzeń wodnych: wlotów kanalizacji deszczowej do rowów drogowych na działce [...] (podzielonej w decyzji ZRID na działki [...] i [...] – pkt 1.2), wylotów rowów drogowych i kanalizacji deszczowej do zarurowanych rowów melioracyjnych i rzeki T. na działce [...] (pkt 1.4) oraz zarurowanych odcinków rowów melioracyjnych i rzeki T. na działce [...] (podzielonej w decyzji ZRID na działki [...] i [...] – pkt 1.8). Jednocześnie w pozwoleniu wodnoprawnym wskazano, że w miejscach, w których następować będzie włączenie odwodnienia drogi należy wykonać studnie betonowe (w przypadku włączenia kanalizacji deszczowej), studnie z obustronnym piaskownikiem lub prefabrykowany wylot wraz z piaskownikiem (w przypadku włączenia rowów drogowych). Pozwolenie wodnoprawne obejmowało także szczególne korzystanie z wód polegające na wprowadzaniu wód opadowych i roztopowych do wód lub do ziemi rowem melioracyjnym (nazwa urządzenia W_SM-5).
W trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że przy pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr [...] na wysokości działki [...] znajduje się zamknięta studzienka służąca do zbierania wód opadowych z drogi wojewódzkiej. Po jej otwarciu ujawniono dwa wloty, z których jeden prowadził do rowu melioracyjnego po drugiej stronie drogi wojewódzkiej znajdującego się na działce [...], a drugi – był poprowadzony do studzienki betonowej bez włazu znajdującej się na działce [...] (stanowiącej własność osoby fizycznej – A. G.). Stwierdzono także, że (częściowo uszkodzony) rów melioracyjny na działce [...] jest – z jednej strony - połączony z rowem biegnącym przez działkę [...], a z drugiej – uchodzi do stawu na tej działce.
Z ustalonego stanu faktycznego bezspornie wynika, że wody opadowe z drogi wojewódzkiej nr [...] są odprowadzane do sieci drenarskiej zlokalizowanej na działkach [...] i [...] obręb R., gmina T. Pozwolenie wodnoprawne w zakresie działki [...] (powstałej z podziału działki [...]) stanowiącej własność Województwa P. i znajdującej się w pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr [...] obejmowało: wykonanie urządzenia wodnego – zarurowanego odcinka rowu melioracyjnego i rzeki T. na działce [...], a w miejscach w których następować miało włączenie odwodnienia drogi należało wykonać studnie betonowe (w przypadku włączenia kanalizacji deszczowej), studnie z obustronnym piaskownikiem lub prefabrykowany wylot wraz z piaskownikiem (w przypadku włączenia rowów drogowych). Z treści pozwolenia wodnoprawnego w żadnym miejscu nie wynika by możliwe było wykonanie jakiegokolwiek połączenia między stanowiącą odwodnienie drogi wojewódzkiej studnią betonową a ciągiem drenarskim na działce [...] i [...].
Skoro zatem pozwolenie wodnoprawne nie przewidywało takiego sposobu odprowadzania wód (na marginesie należy zauważyć, że z przeprowadzonych oględzin nie wynika by wykonano urządzenie wodne – zarurowany odcinek rowu melioracyjnego na działce [...] [tj. aktualnie działkach nr [...] i [...]]), to trafnie organ administracji uznał, że odprowadzanie wód następuje niezgodnie z treścią tej decyzji. To ustalenie natomiast uzasadniało wydanie skarżonego zarządzenia pokontrolnego.
Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. art. 341 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego nie mającego oparcia w treści protokołu kontrolnego. Przeprowadzone postępowanie sądowe wykazało, że ustalenia dokonane przez organ administracji znajdują pełne potwierdzenie w wynikach kontroli utrwalonej w protokole kontroli.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 341 ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 Prawa wodnego poprzez nałożenie obowiązków o charakterze niewykonalnym z uwagi na określony termin, Sąd wskazuje, że w punkcie 2. zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego Zarząd [...] został zobowiązany do przesłania pisemnej informacji o realizacji pkt 1. wydanego zarządzenia pokontrolnego w terminie 7 dni od dnia otrzymania zarządzenia.
Zgodnie z art. 341 ust. 2 ustawy kontrolowany, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, jest obowiązany powiadomić organ wykonujący kontrolę o realizacji zaleceń wskazanych w tym zarządzeniu. Zdaniem Sądu błędnie Zarząd przyjmuje, że cyt.: "wyznaczony przez organ (...) termin, jest całkowicie nierealny. (...) obowiązek winien być – zgodnie z wymaganiami organu – zrealizowany w tym okresie (7 dni)". Termin, o którym mowa w art. 341 ust. 2 Prawa wodnego wyznaczony w zarządzeniu pokontrolnym, jest terminem na udzielenie informacji o realizacji zaleceń wskazanych w zarządzeniu. Należy przyjąć, że informacja ta powinna odnosić się do tego czy zalecenia zostały zrealizowane, a jeżeli nie, to z jakich przyczyn, ewentualnie jakie czynności należy podjąć dla ich realizacji i jaki jest szacowany termin wykonania zaleceń. Przywołany przepis nie stanowi podstawy do wyznaczenia terminu realizacji obowiązków określonych w zarządzeniu pokontrolnym. Fundamentalną zasadą realizacji kompetencji organów administracji publicznej jest zasada praworządności. Oznacza ona działanie na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Obowiązuje tu jednocześnie zakaz domniemywania kompetencji oraz zakaz wykładni rozszerzającej kompetencje organów publicznych. Z zagadnieniem tym wiąże się również zakaz wyprowadzania kompetencji w drodze analogii. Jednocześnie, wystąpienie jakichkolwiek wątpliwości co do istnienia określonej kompetencji powinno być równoznaczne ze stwierdzeniem braku tej kompetencji. W stosunku do organów administracji publicznej nie stosuje się bowiem zasady, zgodnie z którą to, co nie jest zakazane, jest dozwolone. Przeciwnie, dozwolone jest tylko to, co znajduje wyraźną podstawę prawną (art. 7 Konstytucji – zob. wyrok WSA w Gliwicach z 16 lutego 2022 r., II SA/Gl 1051/21).
Podkreślić przy tym należy, że zasada ta dotyczy każdego działania w sferze władczej, niezależnie od tego w jaki sposób (jaką formą: decyzją, innym aktem lub czynnością) zostaje ono zakończone.
Z treści punktu 2. zarządzenia pokontrolnego wynika obowiązek przesłania pisemnej informacji o realizacji punktu 1. zarządzenia. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącego termin wyznaczony w punkcie 2. zarządzenia nie jest terminem nierealnym. Jest to termin przesłania informacji, a nie termin wykonania nałożonych obowiązków.
Sąd nie dopatrzył się także naruszeń prawa procesowego. Należy wskazać, że postępowanie kontrolne jest szczególną procedurą odmienną od postępowania jurysdykcyjnego regulowanego przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.). Nie oznacza to jednak, że podejmowane w jej trakcie ustalenia mogą być całkowicie dowolne i abstrahować od podstawowych reguł związanych z ustalaniem stanu faktycznego czy możliwością wypowiedzenia się podmiotu kontrolowanego. Wbrew zarzutom skargi stan faktyczny ustalono w sposób bezsporny. To, że organ administracji nie podzielił stanowiska kontrolującego w zakresie realizacji pozwolenia wodnoprawnego nie oznacza wadliwego ustalenia stanu faktycznego. W toku postępowania zapewniono kontrolowanemu prawo udziału w procedurze kontroli i możliwość składania wniosków, uwag czy odmowy podpisania protokołu i przedstawienia swojego stanowiska (vide: treść protokołu kontrolnego – w aktach administracyjnych). Nie sposób zatem przyjąć, że w toku postępowania doszło do jakichkolwiek uchybień procesowych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (https://orzeczenia.nsa.gov.pl).