II SA/Gd 468/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o rozbiórce banera, uznając, że jego instalacja nie wymagała pozwolenia na budowę i nie była trwale związana z gruntem.
Sprawa dotyczyła rozbiórki obiektu budowlanego - banera reklamowego, który skarżący zainstalował na swojej działce, częściowo mocując go do drzewa i wkopanego słupa. Organy nadzoru budowlanego uznały baner za budowlę trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę, i nakazały jego rozbiórkę z powodu braku legalizacji. Sąd administracyjny uchylił te decyzje, stwierdzając, że instalacja banera podlegała zgłoszeniu, a nie pozwoleniu na budowę, ponieważ nie był on trwale związany z gruntem.
Skarżący zainstalował na swojej działce urządzenie reklamowe - baner o powierzchni około 45 m2, mocując go do wkopanego w ziemię drewnianego słupa i rosnącego drzewa. Organy nadzoru budowlanego uznały ten obiekt za budowlę trwale związaną z gruntem, wymagającą pozwolenia na budowę, i po wstrzymaniu robót budowlanych oraz braku wniosku o legalizację, wydały decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżący wniósł skargę, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego i błędną kwalifikację obiektu jako budowli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przychylił się do argumentacji skarżącego. Sąd uznał, że sposób montażu banera (między drzewem a drewnianym słupem) nie świadczy o trwałym związaniu z gruntem w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. W związku z tym, instalacja banera nie wymagała pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia, zgodnie z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c Prawa budowlanego. Sąd podkreślił również, że przepisy nie przewidują opłaty legalizacyjnej dla tego typu instalacji. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje organów niższych instancji, uznając je za wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, takie urządzenie reklamowe nie stanowi budowli trwale związanej z gruntem w rozumieniu Prawa budowlanego i jego instalacja nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sposób montażu banera nie spełnia kryteriów trwałego związania z gruntem. Kluczowe jest, czy wielkość, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego związania, a także czy odłączenie obiektu spowodowałoby zasadniczą zmianę techniczną. W tym przypadku, instalacja była możliwa do demontażu bez istotnych zmian technicznych i nie była wolno stojącą budowlą.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
u.p.b. art. 48 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Niewłaściwie zastosowany przez organy, dotyczy budowy bez pozwolenia.
u.p.b. art. 29 § 3 pkt 3 lit. c
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zgodnie z tym przepisem, instalowanie tablic i urządzeń reklamowych (z pewnymi wyjątkami) wymaga zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. Sąd uznał, że dotyczy to sytuacji skarżącego.
u.p.b. art. 49e § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa do wydania decyzji o rozbiórce w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację. Sąd uznał, że nie miała zastosowania, gdyż nie było podstaw do wszczęcia postępowania legalizacyjnego.
u.p.b. art. 48 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podstawa do wstrzymania budowy obiektu wybudowanego bez pozwolenia. Sąd uznał, że nie miała zastosowania.
Pomocnicze
u.p.b. art. 3 § pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowli, w tym wolno stojących trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych. Sąd uznał, że baner skarżącego nie spełnia tej definicji.
u.p.b. art. 3 § pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budowy. Sąd uznał, że instalacja banera nie jest budową w tym rozumieniu.
u.p.b. art. 48 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Informowanie o możliwości legalizacji i opłacie legalizacyjnej. Sąd wskazał, że informacja o opłacie była błędna w tym przypadku.
u.p.b. art. 49d § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa wysokość opłaty legalizacyjnej. Sąd stwierdził, że nie przewiduje opłaty dla instalacji reklamowych z art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek uchylenia decyzji organów niższych instancji.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Obowiązek uwzględnienia wykładni prawnej sądu przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do orzekania o kosztach postępowania.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Podstawa prawna kontroli sądów administracyjnych.
u.p.b. art. 30
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wspomniany w kontekście zgłoszenia wymagającego dla instalacji reklamowych.
u.p.b. art. 39 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wspomniany w kontekście naruszenia przepisów o drogach publicznych.
u.p.b. art. 43 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wspomniany w kontekście usytuowania obiektów budowlanych przy drogach publicznych.
u.d.p. art. 43 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych
Przepisy dotyczące usytuowania obiektów budowlanych przy drogach publicznych.
u.p.b. art. 48 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Dotyczy wstrzymania budowy obiektu bez wymaganego zgłoszenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instalacja banera nie stanowi budowli trwale związanej z gruntem. Instalacja banera podlegała zgłoszeniu, a nie pozwoleniu na budowę. Nie było podstaw do wszczęcia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Przepisy nie przewidują opłaty legalizacyjnej dla tego typu instalacji.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów nadzoru budowlanego, że baner jest budowlą trwale związaną z gruntem i wymaga pozwolenia na budowę.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać, aby znajdujące się na terenie działki nr [..] urządzenie reklamowe stanowiło budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane nie wykazało cech trwałego związania z gruntem brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że powstał obiekt wolno stojący należało uznać, że doszło do wykonania robót budowlanych polegających na zainstalowaniu urządzenia reklamowego nie przewiduje opłaty legalizacyjnej w przypadku instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane
Skład orzekający
Jolanta Górska
przewodniczący sprawozdawca
Magdalena Dobek-Rak
sędzia
Dariusz Kurkiewicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących kwalifikacji urządzeń reklamowych jako budowli, wymogu pozwolenia na budowę oraz procedury legalizacyjnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego sposobu montażu banera; orzeczenie opiera się na szczegółowej analizie cech obiektu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie obiektu budowlanego i jakie mogą być konsekwencje błędnej interpretacji przepisów przez organy administracji.
“Czy duży baner na Twojej działce to budowla? Sąd wyjaśnia, kiedy potrzebne jest pozwolenie na budowę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 468/21 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2022-01-05 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-07-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Dariusz Kurkiewicz Jolanta Górska /przewodniczący sprawozdawca/ Magdalena Dobek-Rak Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 772/22 - Wyrok NSA z 2024-12-18 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1333 art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a i c Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2022 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 kwietnia 2021 r., nr [...], a także postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sztumie z dnia 30 grudnia 2020 r., nr [...] 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. F. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Skarga A. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2021 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 25 listopada 2020 r., ustalił, że działka nr [..] w miejscowości K., gmina S., stanowiąca współwłasność A.F. i skarżącego A. F., zabudowana jest obiektem budowlanym - urządzeniem reklamowym - banerem, osadzonym na ramie stalowej, podzielonym na dwie części, jedna o treści: "Dlaczego Pani T. R. S., szef Prokuratury [..] i jej podlegli prokuratorzy, ochraniają przekręty L.T., Burmistrza S., przy bulwarze i rynku, na kwotę, co najmniej 7.547.664,33 złotych i inne? A. F.", oraz druga o treści: "Ministrze Z., co Pan na to?". Obydwie części są przytwierdzone do wkopanego w ziemię drewnianego słupa z rozpórką, osadzonego częściowo w pasie drogi krajowej nr [..], km 34 + 120 strona prawa, w odległości około 5,60 m od skraju drogi, zaś druga strona ram przymocowana jest do rosnącego drzewa sosnowego. Opisany baner ma łączną powierzchnię około 45,00 m2, w części górnej wykonany jest w kształcie ramy z profilu stalowego o przekroju 20 x 20 mm, wzmocnionej poprzecznie i podłużnie, posiada wymiary zewnętrzne około 15,00 m długości i 1,60 m wysokości, w części dolnej urządzenie wyposażone jest w linki stalowe, tworząc powierzchnię około 15,00 m długości i 1,50 m szerokości. Inwestorem budowy jest skarżący, który oświadczył, że opisane roboty budowlane zrealizował w październiku 2020 r. i nie występował z wnioskiem o wydanie pozwolenia na ich realizację. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 30 grudnia 2020 r.: wstrzymał wykonywanie robót budowlanych prowadzonych przez skarżącego, obejmujących budowę banera o konstrukcji mieszanej (stalowo - drewnianej) realizowanych na działce nr [..] w obrębie ewid. K., gmina S.; nałożył na skarżącego obowiązek zabezpieczenia terenu budowy przedmiotowego obiektu przed dostępem osób trzecich oraz usunięcia stanu zagrożenia w postaci oderwanego materiału, na którym umieszczono napis; pouczył skarżącego o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części w terminie 30 dni od dnia doręczenia pisma a także poinformował skarżącego o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego. Następnie, pismem z dnia 9 lutego 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się przed wydaniem decyzji administracyjnej z aktami sprawy oraz o możliwości złożenia dodatkowych wniosków, uwag i zastrzeżeń. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2021 r., nr [..], wydaną na podstawie art. 49e pkt 1 w związku z art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącemu dokonać rozbiórki obiektu budowlanego - banera o konstrukcji mieszanej (stalowo-drewnianej), zrealizowanego na działce nr [..] oraz częściowo w pasie drogowym, przy prawej stronie drogi krajowej nr [..], km 34 + 120, w odległości - 5,60 m od skraju drogi, w obrębie ewid. K., gm. S. Uzasadniając wydaną decyzję, organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym instalowanie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym nie wymaga decyzji pozwolenia na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30. Sposób wykonania przedmiotowego banera nie stanowi instalacji, a budowę nowego obiektu budowlanego - budowli, w określonym miejscu. Pomimo faktu, że część konstrukcji jest przymocowana do rosnącego drzewa, to drugi koniec został zamocowany do wkopanego w ziemię słupa drewnianego, który dodatkowo został ustabilizowany przyporą, ponadto materiał z napisem został zawieszony na specjalnej konstrukcji, która ma na celu utrzymywanie banera w miejscu, w sposób umożliwiający odczytanie umieszczonego na materiale napisu. Zatem jest to obiekt trwale związany z gruntem, posadowiony stabilnie i odporny na działanie czynników atmosferycznych, w związku z czym przed wykonaniem przedmiotowych robót budowlanych inwestor powinien był uzyskać decyzję pozwolenia na budowę, czego nie zrobił. Nadto, inwestor, wykonując roboty budowlane związane z budową przedmiotowego obiektu budowlanego - banera, naruszył przepis art. 39 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych i powinien był uzyskać zgodę na odstępstwo od tych przepisów. Stosownie do przepisu art. 43 ust. 1 tej ustawy obiekty budowlane realizowane przy drogach publicznych powinny być usytuowane w odległości od skraju jezdni co najmniej: w przypadku drogi krajowej w terenie zabudowanym 10 m, zaś w terenie niezabudowanym 25 m. Przepis art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych stanowi zaś, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze w odległości mniejszej niż powyżej określona, może nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na budowę lub dokonaniem zgłoszenia budowy albo wykonywania robót budowlanych. Z uwagi na powyższe, zastosowano procedurę, o której mowa w art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Jednakże, pomimo wystosowania do skarżącego postanowienia z dnia 30 grudnia 2020 r., skarżący nie podjął żadnych czynności zmierzających do zalegalizowania przedmiotowego obiektu budowlanego. Dlatego też organ uznał, że skarżący nie zamierza uzyskać decyzji o legalizacji i orzekł o konieczności rozbiórki tego obiektu. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 48 ust. 1pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwie zastosowanie i przyjęcie, że baner na działce nr [..] jest budowlą stale związaną z gruntem i wymaga pozwolenia na budowę, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Zaskarżoną decyzją z dnia 24 czerwca 2021 r., wydaną na podstawie art. 49e pkt 1 w związku z art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 1333 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 kwietnia 2021 r. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania jest obiekt budowlany - baner zlokalizowany na konstrukcji stalowej i przymocowany z jednej strony do drzewa sosnowego, a z drugiej do wkopanego w ziemię słupa drewnianego z podporą o powierzchni łącznej około 45 m2, w części górnej wykonane jest w kształcie ramy z profilu stalowego o przekroju 20 x 20 mm, wzmocnione poprzecznie i podłużnie i posiada wymiary zewnętrzne 15 m x 1,6 m. W dolnej części zamocowano na linkach stalowych baner o wymiarach 15 m x 1,5 m. Przedmiotowy baner opiera się czynnikom atmosferycznym, jak i z jednej strony zamontowany jest do drewnianego słupa wkopanego w ziemię, a tym samym jest trwale związany z gruntem. W myśl art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe zaliczane są do budowli. Zgodnie zaś z treścią art. 28 ust. 1 tej ustawy budowę obiektu budowlanego (budowli) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z tym, że skarżący nie posiadał decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego banera, prawidłowo wszczęto i prowadzono postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jako roboty budowlane wykonane bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę. W toku tego postępowania, zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, organ wydał postanowienie o wstrzymaniu budowy, równocześnie informując o możliwości złożenia wniosku legalizacyjnego w terminie 30 dni oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizację obiektu budowlanego lub jego części. Postanowienie to zostało odebrane w dniu 4 stycznia 2021 r. i stało się prawomocne. Jednakże, termin na złożenie wniosku o legalizację upłynął bezskutecznie w dniu 3 lutego 2021 r. Skoro zaś skarżący nie wystąpił z wnioskiem o legalizację w wyznaczonym terminie, to organ zobligowany był do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 49e pkt 1 ustawy – Prawo budowlane. We wniesionej do Sądu skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając im naruszenie: I. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że baner na działce [..] jest budowlą stale związaną z gruntem i wymaga pozwolenia na budowę, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji obejmującej nakaz rozbiórki budowli; - art. 29 ust. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie; II. prawa procesowego, tj.: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wnikliwego rozpoznania sprawy, dowolną ocenę materiału dowodowego, ograniczenie postępowania do bezkrytycznego przyjęcia, że baner zamontowany jest do drewnianego słupa wkopanego ziemię przez co jest trwale związany z gruntem; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy niezgodnej z prawem decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 1 września 2021 r. uczestniczący w postępowaniu Prokurator Rejonowy wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu a skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., kontrola legalności wykazała, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2021 r., jak i poprzedzającą ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 kwietnia 2021 r. a także wydane w toku postępowania postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 grudnia 2020 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego w stopniu, który miał w sposób oczywisty istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowił przepis art. 49e pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie. W ocenie orzekających w sprawie organów wniosek o legalizację powinien zostać złożony przez skarżącego, albowiem wybudował on na terenie działki nr [..], położonej w miejscowości K., urządzenie reklamowe stanowiące budowlę bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę, co obligowało organy do wydania postanowienia o wstrzymaniu prowadzenie robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane. Przepis art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane stanowi, że organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu, dokonana przez orzekające w sprawie organy kwalifikacja baneru zlokalizowanego na terenie działki nr [..] jako budowli wymagającej pozwolenia na budowę nie była prawidłowa. Niewątpliwie, pozwolenia na budowę, na zasadach ogólnych wynikających z art. 28 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, wymaga budowa wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, które w myśl art. 3 pkt 3 jest budowlą. Przepis art. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane stanowi bowiem, że przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, którym jest w szczególności wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Tym samym, aby tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe mogło zostać uznane za budowlę musi być wolno stojące trwale związane z gruntem. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom orzekających w sprawie organów, nie można uznać, aby znajdujące się na terenie działki nr [..] urządzenie reklamowe stanowiło budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, która powstała w wyniku jej wybudowania w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane. Brak jest bowiem podstaw do uznania, aby przedmiotowe urządzenie reklamowe było trwale związane z gruntem. W orzecznictwie wskazuje się, że o tym, czy obiekt jest trwale związany z gruntem nie decyduje metoda i sposób związania go z gruntem, ale to czy wielkość konkretnego obiektu, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania z gruntem. Połączenie z gruntem musi być w sensie fizycznym na tyle trwałe, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Ponadto, o trwałości związania obiektu z gruntem świadczy także to, że jego odłączenie spowodowałoby zasadniczą zmianę w sensie technicznym uniemożliwiającą np. ponowne posadowienie danego obiektu w innym miejscu bez konieczności ponownego przygotowania podłoża. Sama więc tylko techniczna możliwość przeniesienia obiektu na inne miejsce nie ma istotnego znaczenia (zob. wyrok NSA z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1361/09, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Takich cech nie wykazuje przedmiotowe urządzenie reklamowe. Baner składa się z dwóch części. Pierwsza część - górna - osadzona jest na ramie stalowej, przytwierdzonej z jednej strony do wkopanego w ziemię drewnianego słupa z rozpórką a z drugiej do rosnącego drzewa sosnowego. Druga część - dolna - jest przymocowana linkami do drzewa i drewnianego słupa oraz części górnej. Zdaniem Sądu, opisane cechy przedmiotowego urządzenia reklamowego, tj. sposób jego wykonania oraz konstrukcja, a także przeznaczenie, nie wykazują cech trwałego związania z gruntem. Co więcej, brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że powstał obiekt wolno stojący. W konsekwencji, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie należało uznać, że doszło do wykonania robót budowlanych polegających na zainstalowaniu urządzenia reklamowego a tym samym, zastosowanie w sprawie znajdowało wyłączenie od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, określone w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit c ustawy – Prawo budowlane, zgodnie z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Przepis art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane dotyczy bowiem takich robót budowlanych, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 a dodatkowo przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do urządzeń reklamowych innych niż te, które są budowlami w świetle art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane. Instalowanie urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c nie obejmuje wykonania nowego obiektu, w nowym miejscu, lecz zawiera tylko takie prace budowlane, które nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy. W związku z tym wskazać należy, że prawo budowlane nie zawiera legalnej definicji pojęcia instalowanie. Stąd też należy odwołać się do definicji językowej, z której wynika, że jest to montowanie urządzeń technicznych. Z kolei montaż oznacza zakładanie, instalowanie urządzeń technicznych lub składanie urządzeń z gotowych części. Zawarte w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane pojęcie instalowanie odnosi się do wykonywania robót budowlanych polegających na umocowaniu (połączeniu, złączeniu) jakiegoś elementu do istniejącej już konstrukcji nośnej. Cechy, konstrukcja, a przede wszystkim sposób montażu baneru pomiędzy rosnącym drzewem i wkopanym w ziemię drewnianym słupem, zlokalizowanego na terenie działki nr [..] wskazują, że miało miejsce właśnie zainstalowanie urządzenia reklamowego. Z uwagi na powyższe, wbrew stanowisku orzekających w sprawie organów, wykonanie przez skarżącego na terenie działki nr [..] przedmiotowego baneru nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, lecz podlegało wyłączeniu z tego obowiązku na podstawie art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane. Tym samym, orzekające w niniejszej sprawie organy błędnie oceniły, że w sprawie zachodzi przypadek określony w art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane. Przepis ten stanowi bowiem, że organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wydanie na tej podstawie przez organ I instancji postanowienia z dnia 30 grudnia 2020 r. o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych nie było zatem prawidłowe. Z powyższych względów postanowienie to zawiera wady uniemożliwiające pozostawienie go w obrocie prawnym. Nadto zawiera ono informację o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej, której to nie przewidują przepisy prawa w stosunku do instalowania urządzeń reklamowych, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane Niewątpliwie, przepis art. 48 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane stanowi, że w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, a także o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Jednakże, zgodnie z treścią art. 49d ust. 1 ustawy – Prawo budowlane wysokość opłaty legalizacyjnej w przypadku: 1) budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 - oblicza się zgodnie z przepisem art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu; 2) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1: a) pkt 4-10, 12 oraz 14-18 i 29 - wynosi 5000 zł, b) pkt 11, 13, 19-21 i 28 - wynosi 2500 zł; 3) instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. a i b - wynosi 2500 zł. Powołany przepis nie przewiduje zatem opłaty legalizacyjnej w przypadku instalowania, o którym mowa w art. 29 ust. 3 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane, z którym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, brak było w niniejszej sprawie podstaw do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, a tym samym jego niewykonanie (poprzez niezłożenie wniosku o legalizację) przez skarżącego nie mogło skutkować wydaniem decyzji rozbiórkowej na podstawie art. 49e pkt 1 ustawy – Prawo budowlane. Wskazać przy tym należy, że przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie i wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Z przedstawionych powyżej względów Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2021 r., jak i poprzedzającą ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 kwietnia 2021 r. a także wydane w toku postępowania postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 grudnia 2020 r., wydane zostały z naruszeniem prawa, które musiało skutkować wyeliminowaniem ich z obrotu prawnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł zaś na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Podczas ponownego rozpoznawania sprawy, organy, zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a., uwzględnią dokonaną w niniejszym wyroku wykładnię prawna i wskazania co do dalszego postępowania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI