II SA/GD 465/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2007-01-25
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc społecznazasiłek stałyzasiłek wyrównawczyodsetkizwłoka w wypłaciedecyzja administracyjnaprawo proceduralnekontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie zasiłku stałego wyrównawczego, uznając, że organ odwoławczy nie rozpoznał prawidłowo żądania strony dotyczącego odsetek.

Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy przyznającą zasiłek stały wyrównawczy. Skarżący domagał się odsetek ustawowych z tytułu zwłoki w wypłacie zasiłku. Organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw prawnych do naliczenia odsetek. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na uchybienia proceduralne organu odwoławczego w zakresie nierozpoznania żądania strony dotyczącego odsetek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy przyznającą zasiłek stały wyrównawczy. Decyzja organu pierwszej instancji przyznała skarżącemu zasiłek w określonej wysokości i za wskazany okres. Skarżący złożył odwołanie, domagając się wypłaty odsetek ustawowych z tytułu zwłoki w wypłacie świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że brak jest podstaw prawnych do naliczenia odsetek, ponieważ nie wynikają one ani z ustawy, ani z czynności prawnej, ani orzeczenia sądu, czy decyzji właściwego organu. Skarżący w skardze podniósł, że w sytuacji braku uregulowań prawnych należy stosować przepisy Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 471 k.c., wskazując na poniesioną szkodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, uznał skargę za zasadną, aczkolwiek nie z powodów wskazanych przez skarżącego. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie rozpoznał prawidłowo żądania strony dotyczącego odsetek. Zauważono, że decyzja organu pierwszej instancji nie rozstrzygała o odsetkach, a żądanie to zostało sformułowane w odwołaniu. Sąd wskazał, że organ odwoławczy powinien był albo potraktować to jako żądanie uzupełnienia decyzji przez organ pierwszej instancji, albo stwierdzić niedopuszczalność odwołania w tym zakresie lub umorzyć postępowanie odwoławcze. Sąd podkreślił również, że sam sąd administracyjny nie jest powołany do rozstrzygania o przyznaniu odsetek, a jedynie do kontroli legalności decyzji administracyjnych. Wobec stwierdzonych uchybień proceduralnych, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy nie rozpoznał prawidłowo żądania strony. W przypadku, gdy odwołanie dotyczy żądań nie rozstrzygniętych w pierwszej instancji, organ odwoławczy powinien wyjaśnić intencje strony i podjąć odpowiednie kroki proceduralne, np. stwierdzić niedopuszczalność odwołania lub umorzyć postępowanie odwoławcze, a nie odrzucać żądanie z powodu braku podstaw prawnych do jego uwzględnienia.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ odwoławczy winien był wyjaśnić intencje strony w zakresie żądania odsetek, które nie zostało rozstrzygnięte przez organ pierwszej instancji. Brak rozstrzygnięcia w tym zakresie sprawiał, że odwołanie było niedopuszczalne w tej części, a organ odwoławczy orzekał w przedmiocie nieistniejącego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy powinien był zastosować odpowiednie przepisy k.p.a. dotyczące uzupełnienia decyzji lub umorzenia postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Pomocnicze

u.p.s. art. 27 § ust. 4 pkt 1 i ust. 6 pkt 1

Ustawa o pomocy społecznej

Przepisy regulujące przesłanki przyznania zasiłku stałego wyrównawczego.

k.c. art. 359 § § 1

Kodeks cywilny

Ogólna podstawa do naliczania odsetek.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, wskazujący na możliwość naprawienia szkody.

k.p.a. art. 111 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący uzupełniania decyzji.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący umorzenia postępowania odwoławczego.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.

p.u.s.a. art. 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy nie rozpoznał prawidłowo żądania strony dotyczącego odsetek, co stanowi uchybienie proceduralne.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw prawnych do naliczenia odsetek od zasiłku stałego wyrównawczego (argument organu odwoławczego).

Godne uwagi sformułowania

organ odwoławczy winien był wyjaśnić rzeczywiste intencje strony brak rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek sprawiał, że odwołanie w zakresie tego rozstrzygnięcia było niedopuszczalne sąd administracyjny nie jest powołany do rozstrzygania w tym zakresie

Skład orzekający

Krzysztof Ziółkowski

przewodniczący

Wanda Antończyk

sprawozdawca

Mariola Jaroszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania żądań stron przez organy administracji, zwłaszcza gdy dotyczą kwestii nieobjętych rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku rozstrzygnięcia w pierwszej instancji i sposobu postępowania organu odwoławczego. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii odsetek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje istotne błędy proceduralne organów administracji, które mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie żądanie strony mogłoby być bezzasadne. Jest to pouczające dla prawników procesowych.

Błąd proceduralny organu uchylił decyzję: dlaczego skarżący wygrał sprawę o odsetki mimo braku podstaw prawnych?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 465/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2007-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Krzysztof Ziółkowski /przewodniczący/
Mariola Jaroszewska
Wanda Antończyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6321 Zasiłki stałe
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Referent Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego uchyla zaskarżoną decyzję.
Uzasadnienie
Decyzją Wójta Gminy (wydaną z jego upoważnienia przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej) nr [...] przyznano J. P., na podstawie art. 27 ust. 4 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, zasiłek stały wyrównawczy od 1 sierpnia 2001 r. do 30 czerwca 2002 r. w wysokości: 406 zł miesięcznie za okres od 1 sierpnia 2001 r. do 30 czerwca 2002 r. oraz 418 zł za miesiąc czerwiec 2002 r.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. P., domagając się wypłacenia odsetek ustawowych z tytułu zwłoki w wypłacie zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości 2 451,79 zł.
Po rozpatrzeniu niniejszego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 1 czerwca 2006 r. nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W treści uzasadnienia organ odwoławczy wskazał na treść art. 27 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, regulującego przesłanki przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Organ uznał, że skarżący spełnia wszystkie warunki umożliwiające przyznanie mu wnioskowanego świadczenia: jest osobą o orzeczonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, samotną, nie osiągającą dochodu przekraczającego pułap określony w ustawie. W tej sytuacji, przyznano mu zasiłek stały wyrównawczy zgodnie z wnioskiem, tzn. – w żądanej wysokości i za żądany okres.
Jak wskazał organ odwoławczy, skarżący nie kwestionuje prawidłowości ustalonego okresu, za który przyznano mu zasiłek, ani naliczonej wysokości zasiłku, a jedynie domaga się orzeczenia w przedmiocie odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty świadczenia. Ustosunkowując się do treści tego żądania, organ podał, że odsetki należą się wówczas, gdy to wynika z czynności prawnej, ustawy, orzeczenia sądu lub decyzji właściwego organu (art. 359 § 1 k.c.) Wobec roszczenia odwołującego o orzeczenie odsetek żadna ze wskazanych podstaw nie zachodzi, gdyż nie wynika ono ani z ustawy, ani z czynności prawnej, ani orzeczenia sądu, czy decyzji właściwego organu. W tej sytuacji, brak jest podstaw do uwzględnienia żądania odwołującego.
W skardze na powyższą decyzję J. P. domagał się jej uchylenia w całości oraz zasądzenia należnych mu odsetek. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia skarżący podał, że faktycznie ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje naliczenia odsetek w przypadku zwłoki w wypłacie należnych świadczeń. W sytuacji braku uregulowań prawnych jednak stosować należy postanowienia ogólne wynikające z k.c., na które zresztą powołał się organ odwoławczy w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Skarżący powołał się na treść art. 471 k.c., konkludując, że wskutek braku wypłaty świadczeń poniósł szkodę. Zmuszony był korzystać z pomocy obcej mu osoby, która zadłużyła się, chcąc udzielić mu pomocy. Skarżący podkreślił, że teraz on czuje się w obowiązku naprawić szkodę i oddać długi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych.
Na wstępie zauważyć należy, że decyzja organu pierwszej instancji rozstrzyga jedynie o przyznaniu skarżącemu zasiłku zasiłku stałego wyrównawczego – jego wysokości i okresie, za który został przyznany. Organ nie rozstrzygał w treści decyzji o odsetkach z tytułu zwłoki w wypłacie tegoż zasiłku, bo – jak słusznie wskazał organ odwoławczy – brak jest podstaw prawnych, by takie odsetki naliczyć i wypłacić. Zauważyć jednak należy, że wniosek o wypłatę odsetek skarżący sformułował w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a także w piśmie z dnia 27 lutego 2006 r. Brak rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek sprawiał, że odwołanie w zakresie tego rozstrzygnięcia było niedopuszczalne, a organ odwoławczy orzekał w przedmiocie rozstrzygnięcia, które nie istniało. Skoro jednak skarżący w treści odwołania domagał się rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek, to organ odwoławczy winien był wyjaśnić, jaka była intencja strony w zakresie tegoż wniosku. W przypadku wniesienia odwołania od decyzji, które dotyczy żądań strony nie rozstrzygniętych w pierwszej instancji, organ pierwszej instancji powinien je potraktować jako żądanie uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. Jeżeli jednak odwołanie takie zostanie przekazane organowi odwoławczemu, to organ ten powinien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony i, w razie popierania odwołania, stwierdzić jego niedopuszczalność, a w razie oświadczenia przez stronę, że chodzi o żądanie uzupełnienia decyzji organu pierwszej instancji – umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 lipca 1988 r., III AZP 10/88, opublikowane w OSNCP 1990, nr 9, poz. 116). W niniejszym stanie faktycznym uznać należało, że skarżący w ogóle nie składał wniosku o naliczenie odsetek z tytułu zwłoki w wypłacie zasiłku stałego wyrównawczego. Żądanie takie zostało sformułowane dopiero po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. W takiej sytuacji organ odwoławczy mógł również potraktować żądanie strony w omawianym zakresie jako nowy wniosek i w tej części przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do merytorycznego rozpoznania.
Odnosząc się do żądania skarżącego zawartego w treści jego skargi, a dotyczącego orzeczenia o przyznaniu mu odsetek we wnioskowanej wysokości, wskazać należy, że sąd administracyjny nie jest powołany do rozstrzygania w tym zakresie. Takie uprawnienia dzierży jedynie właściwy organ administracji, który – w oparciu o obowiązujące przepisy prawa - rozstrzyga o zasadności żądań stron. Sąd administracyjny, natomiast, jak już to wskazano powyżej, sprawuje kontrolę w zakresie legalności wydanych rozstrzygnięć administracyjnych, nie ma zaś kompetencji do orzekania o ich istocie.
Biorąc pod uwagę powyższe uchybienia, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI