II SA/Gd 1119/24

II SA/Gd 1119/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska /przewodniczący/
Krzysztof Kaszubowski /sprawozdawca/
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1087
art. 545 ust. 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. w B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 22 sierpnia 2024 r. GD.RUZ.4219.40.2022.7.IG w przedmiocie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Toruniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 31 sierpnia 2022 r. GD.ZUZ.5.4210.56.2022.SK, 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Z. w B. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zarząd Dróg Wojewódzkich w Bydgoszczy zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 22 sierpnia 2024 r. o odmowie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Wnioskiem z dnia 31 stycznia 2022 r. Zarząd Dróg Wojewódzkich w Bydgoszczy (dalej jako: strona, skarżący) wystąpił do Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Toruniu (dalej jako: organ I instancji) z wnioskiem o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na zakres wskazany w decyzji z dnia 30 lipca 2012 r. wydanej przez Starostę Wąbrzeskiego, tj. na odprowadzanie wód opadowych z obwodnicy miasta W. Do wniosku dołączono m. in. operat wodnoprawny na odprowadzanie wód opadowych z drogi wojewódzkiej nr [...] (odcinek obwodnicy miasta W.) oraz oświadczono, że zawarte w operacie informacje zachowały aktualność.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ I instancji, decyzją z dnia 31 sierpnia 2022 r., odmówił stronie ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Wąbrzeskiego z dnia 30 lipca 2012 r. na odprowadzanie wód opadowych z obwodnicy miasta W.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: organ odwoławczy, organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 22 sierpnia 2024 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych pochodzących z terenów utwardzonych obwodnicy W. za pośrednictwem dwudziestu wylotów do
odbiorników – [...]-[...] oraz do urządzeń wodnych zbiorników i rowów melioracyjnych.
Organ wyjaśnił jednocześnie, że pozwolenie wodnoprawne, o którego przedłużenie okresu obowiązywania ubiega się skarżący, to pozwolenie, o którym mowa w art. 414 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1498 ze zm.). W aktualnym stanie prawnym odprowadzanie wód opadowych i roztopowych mieści się jednak w pojęciu usług wodnych (art. 35 ust. 3 pkt 7 Prawa wodnego), a na usługę wodną z mocy art. 389 pkt 1 wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. W czasie obowiązywania poprzedniej ustawy Prawo wodne z 2001 r. odprowadzanie takich wód stanowiło szczególne korzystanie z wód, które także wymagało pozwolenia.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawca spełnił warunek określony w art. 414 ust. 2 Prawa wodnego, w związku z tym za niezrozumiałe uznać należy wezwanie go o ponowne przedłożenie poświadczonego operatu wodnoprawnego. Za niezrozumiałe uznał także organ odwoławczy wystąpienie organu I instancji do Starosty Wąbrzeskiego w celu przedłożenia operatu, jak i niepoinformowanie o tym fakcie wnioskodawcy. Organ II instancji wyjaśnił jednocześnie, że Starosta Wąbrzeski przekazał operat wodnoprawny tej samej treści co wnioskodawca.
W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że w piśmie z 11 kwietnia 2022 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w Toruniu, działając na podstawie art. 79a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.; dalej jako "k.p.a.") stwierdził, że treść operatu wodnoprawnego z 2012 r. nie zawiera m. in.: współrzędnych geodezyjnych, numerów działek i obrębów oraz lokalizacji 20 wylotów; stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód; ustaleń z dokumentów planistycznych: planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, planu zarządzania ryzykiem powodziowym, planu przeciwdziałania skutkom suszy oraz określenia wpływu korzystania z wód na wody podziemne, w szczególności na stan tych wód i realizację celów środowiskowych dla nich określonych; w części graficznej brak jest planu urządzeń wodnych i zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód oraz brak wyznaczonego obszaru zlewni.
Podzielając stanowisko organu I instancji, że powyższych informacji brakuje w przedłożonym przez wnioskodawcę operacie wodnoprawnym, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że aby móc zastosować art. 79a k.p.a., organ powinien najpierw wezwać wnioskodawcę do przedłożenia brakujących treści.
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy, przywołując treść przepisu art. 132 ust. 1 i art. 132 ust. 2 pkt 3a, 4 i 5 uprzednio obowiązującej ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 145) wskazał, że dołączonego do wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania operatu wodnoprawnego wynika, że celem zamierzonego korzystania z wód jest szczególne korzystanie z wód, jakim jest odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do istniejących rowów melioracyjnych, oczek wodnych i S. (strona 3, pkt 3 operatu) zaś udzielone pozwolenie wodnoprawne decyzją Starosty Wąbrzeskiego decyzją z dnia 30 lipca 2012 r. dotyczy wód opadowych i roztopowych odprowadzanych do rowu melioracyjnego, S., zbiornika odparowującego - infiltracyjnego, rowu melioracyjnego, a następnie do jeziora Z., rowu melioracyjnego, a następnie jeziora F., zbiornika wodnego. Przedłożony operat wodnoprawny nie zawiera żadnej informacji na temat powyższych odbiorników. Operat nie odnosi się również do ustaleń wynikających z planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza i warunków korzystania z wód regionu wodnego. Na str. 6 operatu, autor operatu z czerwca 2012 roku wskazał, że: "warunki korzystania z wód regionu wodnego (...) do dnia wykonania niniejszego opracowania nie zostały ogłoszone przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku.". Organ odwoławczy podkreślił, że czym innym są ustalenia warunków korzystania z wód regionu wodnego, a czym innym ustalenia wynikające z planu gospodarowania wodami. Faktem jest, że rozporządzenie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku ustalające warunki korzystanie z wód regionu wodnego Dolnej Wisły powstało dopiero w 2014 roku (rozporządzenie nr 9/2014 z dnia 7 listopada 2014 r.) więc operat nie mógł obejmować tych informacji. Jednakże zgodnie z wymogami Ramowej Dyrektywy Wodnej (Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. zostały opracowane plany gospodarowania wodami (PGW), które zostały przyjęte uchwałą Rady Ministrów 22 lutego 2011 r. (data wejścia w życie 25 maja 2011 r.). Przedłożony operat wodnoprawny z 2012 r. w ogóle nie odnosi się do ustaleń wynikających z planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły.
W dalszej kolejności organ odwoławczy podniósł, że operat wodnoprawny na podstawie którego wydano decyzję Starosty Wąbrzeskiego z dnia 30 lipca 2012 r. powinien zawierać m. in.: opis urządzenia wodnego, w tym położenie za pomocą współrzędnych geograficznych oraz podstawowe parametry charakteryzujące to urządzenie i warunki jego wykonania (art. 132 ust. 2 pkt 2a ustawy Prawo wodne). Przedłożony operat wodnoprawny tego nie zawierał. W związku z powyższym organ odwoławczy, działając na podstawie art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej jako: k.p.a.) wezwał wnioskodawcę o uzupełnienie tych informacji. We wskazanym zakresie wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi, dołączając jedynie projekt budowy obwodnicy miasta W.
Organ odwoławczy podkreślił, że nie ma możliwości, aby organ we własnym zakresie uzupełnił dokumentację stanowiącą podstawę wydania pozwolenia, albowiem ciężar udowodnienia danej okoliczności spoczywa na osobie, która z tej okoliczności wywodzi skutki prawne. W związku z tym to po stronie wnioskodawcy, jako osoby zainteresowanej uzyskaniem kolejnego okresu obowiązywania, leży obowiązek wykazania, że operat wodnoprawny zawiera informacje aktualne. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne, do wniosku, o którym mowa w ust. 2 (o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń) dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. Na podstawie dołączonego do wniosku z dnia 31 stycznia 2022 r. operatu wodnoprawnego pn.: "Operat wodnoprawny na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych z drogi wojewódzkiej nr [...] (odcinek obwodnicy miasta W.), czerwiec 2012 r." organy obu instancji nie były w stanie zlokalizować wylotów oraz ich odbiorników (z części graficznej również nie można ustalić stanu faktycznego). Organ odwoławczy podkreślił, że udzielenie wcześniej na rzecz wnioskującego pozwolenia wodnoprawnego, nie powoduje automatycznie powstania obowiązku udzielenia przez właściwy organ kolejnego pozwolenia wodnoprawnego w tym zakresie. Według skarżącego cyt.: "obszary zlewni zostały oznaczone w formie graficznej w postaci niebieskich strzałek wraz z podaniem długości odcinka, kierunku i spadku spływu wód.". Ustosunkowując się do powyższego organ odwoławczy wskazał, że strona odnosi się do dokumentów nie będących załącznikiem do operatu wodnoprawnego. Legenda planów sytuacyjnych z 2004 r. mówi o spadku dna rowu, kierunku spadku dna rowu oraz długości dna rowu. Zaznaczona na mapach "niebieska strzałka" nie oznacza z jakiego obszaru zlewni spływają wody. Organ podkreślił, iż zlewnią określamy cały obszar, z którego wody spływają do określonego punktu.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że część graficzna operatu wodnoprawnego - zgodnie z art. 132 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. - winna zawierać plan urządzeń wodnych i zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z oznaczeniem nieruchomości wraz z ich powierzchnią, naniesiony na mapę sytuacyjno-wysokościową terenu oraz zasadnicze przekroje podłużne i poprzeczne urządzeń wodnych oraz koryt wody płynącej w zasięgu oddziaływania tych urządzeń. Ze spisu treści operatu wodnoprawnego przedłożonego przez wnioskodawcę z wnioskiem o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego wynika, że część graficzna obejmuje mapy topograficzne (2 części), mapy sytuacyjno - wysokościowe po inwentaryzacji drogi z urządzeniami podziemnymi (9 części) oraz profile przy wylotach (2 części). Organ zauważył, że mapy topograficzne są nieczytelne, nie zawierają legendy w związku z tym trudno rozpoznać czego one dotyczą. Dołączone do operatu wodnoprawnego mapy sytuacyjno - wysokościowe z 21 września 2006 r. z uwagi na brak legendy uniemożliwiają odczyt czego dotyczą i nie spełniają wymogu art. 132 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego z dnia 18 lipca 2001 r. Zdaniem organu duże wątpliwości budzą dołączone profile przy wylotach (2 części) przedstawiające wylot nr 1 (w km 17+120) i nr 2 (w km 14+645). Zarządowi Dróg Wojewódzkich w W. decyzją Starosty Wąbrzeskiego z dnia 30 lipca 2012 r.
udzielono pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków wód opadowych wylotem nr 1 w km 0+580,0 oraz wylotem nr 2 w km 0+850. Operat wodnoprawny nie zawiera przekrojów podłużnych i poprzecznych dla pozostałych 18 urządzeń wodnych. Załączone profile wylotów nr 1 i nr 2 także nie są charakterystycznymi przekrojami tych urządzeń.
W odpowiedzi na wezwanie organu odwoławczego do zweryfikowania dokumentacji w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych do rowów przydrożnych Zarząd Dróg Wojewódzkich w Bydgoszczy w piśmie z dnia 6 lipca 2023 r. wskazał, że odcinek drogi wojewódzkiej nr [...] stanowiący obwodnicę miasta W. jest odwadniany za pomocą przydrożnych rowów. Wskazał ponadto, że
istniejące odcinki kanalizacji deszczowej zbierają wodę prowadzoną rowami przydrożnymi do rowów melioracyjnych, Strugi W. oraz zbiorników filtracyjno-odparowujących, a odcinki kanalizacji deszczowej w km 3+578, 3+917, 3+800 odprowadzają wody opadowe i roztopowe do rowów przydrożnych. Do odpowiedzi wnioskodawca dołączył projekt budowy obwodnicy miasta W.: 1. odwodnienie - kanalizacja deszczowa, branża instalacyjna; 2. odwodnienie powierzchniowe, projekt wykonawczy, tom I; 3. odwodnienie powierzchniowe, projekt wykonawczy, tom II.
W ocenie organu odwoławczego z analizy przedłożonej dokumentacji wynika, że operat wodnoprawny z 2012 r. nie zawiera niezbędnych informacji aby wydać pozwolenie wodnoprawne, tym samym nie można zatem mówić, że zawiera aktualne informacje. Organ podkreślił jednocześnie, że nie bada przedłożonego operatu wodnoprawnego, jego formy i treści w świetle obowiązujących przepisów.
Operat wodnoprawny to specjalistyczne opracowanie, określające wpływ projektowanego obiektu na środowisko, zasoby wodne oraz gospodarowanie wodą, zatem nie może budzić wątpliwości. Operat wodnoprawny to zbiór niezbędnych informacji do wydania pozwolenia wodnoprawnego mający odpowiednią formę i treść. Operat ten musi uwzględniać aktualny stan nieruchomości oraz wskazanie siedziby i adresów ich właścicieli na chwilę wydania decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym. Celem tej regulacji jest przede wszystkim prawidłowe określenie stron postępowania aby zapewnić im czynny udział w prowadzonym postępowaniu wodnoprawym. Zasadnicze i do tego obligatoryjne elementy operatu wodnoprawnego również i te wskazane w art. 132 ust. 2 pkt 2 lit. c Prawa wodnego nie były umieszczone w opracowaniu z 2012 r. Dołączono jedynie nieaktualne uproszczone wypisy z rejestru gruntów z 2010 r. Organ zauważył jednocześnie, że w polskim prawie nie określono okresu, po upływie którego wnioskodawcy dokumenty miałyby utracić swą ważność. Niemniej jednak w przypadku niektórych nieruchomości dane wyszczególnione w ewidencji gruntów mogą ulegać częstej dezaktualizacji. Tym samym należy przyjąć, iż dokumenty te będą stwierdzać określony stan faktyczny i prawny na dzień ich wystawienia. Przyjmuje się, że ważność wypisów i wyrysów to okres 3 miesięcy. W konsekwencji, w ocenie organu odwoławczego na podstawie dołączonych do operatu uproszczonych wypisów z 2010 r. trudno stwierdzić, czy w prawidłowy sposób ustalone zostały strony postępowania w 2012 roku. Tym bardziej budzą wątpliwość czy byłyby one aktualne w procedurze ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego w 2024 roku. Brak zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód również wpływa na prawidłowe ustalenie kręgu stron postępowania.
Końcowo, odnosząc się do zarzutu, że na mocy rozstrzygnięcia decyzji Starosty Wąbrzeskiego pobierane są daniny publiczne (dołączona do odwołania informacja dot. wysokości opłaty stałej na usługi wodne), organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 271 ust. 4 ustawy Prawo wodne, opłatę stałą ponosi się za wprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód. Z dołączonego do odwołania pisma wynika, że opłata była pobierana jedynie za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych wylotami: Struga W. w km 0+750; nr 2 w km 0+850; nr 3 w km 1+050; nr 4 w km 1+860; nr 5 w km 3+300; nr 11 w km 6+135; nr 11.1 w km 6+135. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie pobierało opłat za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych m. in. do rowu melioracyjnego, zbiornika odparowująco-infiltracyjnego. Organ zwrócił uwagę, że nie każde odprowadzanie wód odpadowych i roztopowych będzie wiązać się z obowiązkiem ponoszenia opłaty związanej z usługą wodną, albowiem obowiązek jej ponoszenia dotyczy ściśle określonych sposobów odprowadzania wód opadowych lub roztopowych, jedynie do wód. Stosując wnioskowanie a contrario, stwierdzić należy, że nie będzie podlegać opłacie za usługi wodne odprowadzenie wód opadowych i roztopowych np. do ziemi. Dotychczas wnioskodawca nie kwestionował zasadności naliczanych opłat na podstawie uzyskanego pozwolenia wodnoprawnego. Zatem podniesiony zarzut niesłusznie pobranych danin jest, zdaniem organu odwoławczego, niezasadny i nie był przedmiotem rozważań w przeprowadzonym postępowaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 414 ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzez bezpodstawne uznanie, że oświadczenie wnioskodawcy z dnia 31 stycznia 2022 r. załączone do wniosku jest "niezgodne ze stanem faktycznym". Zarzucił ponadto naruszenie art. 414 ust. 6 ustawy Prawo wodne poprzez bezpodstawne uznanie, że zaszły podstawy do stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym z czerwca 2012 r. nie są aktualne oraz nieuprawnione rozszerzenie podstawy odmowy poprzez wskazywane wady operatu, który stanowił podstawę pierwotnego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 22 sierpnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Toruniu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 31 sierpnia 2022 r. w sprawie odmowy ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty Wąbrzeskiego z dnia 30 lipca 2012 r., znak: WR.6341.23.2021.OR na odprowadzanie wód opadowych z obwodnicy miasta W.
Organ odwoławczy, podobnie zresztą jak organ I instancji, uznał, że nie można ustalić kolejnego okresu obowiązywania tego pozwolenia ze względu na nieaktualność i niezgodność z prawem operatu wodnoprawnego sporządzonego na jego potrzeby. W ocenie organów administracji operat nie odpowiada wymogom ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo Wodne, na podstawie której Starosta Wąbrzeski udzielił pozwolenia wodnoprawnego decyzją z dnia 30 lipca 2012 r.
Sąd nie podziela tego stanowiska.
Przepis art. 545 ust. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1087; dalej jako: "Prawo wodne z 2017 r.") stanowi, że pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie przepisów ustawy uchylanej w art. 573 (chodzi o ustawę z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne; tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1121; dalej jako: "Prawo wodne z 2001 r.") zachowują moc. Sad w składzie orzekającym podziela wyrażony w orzecznictwie sądowym pogląd, że w tych uwarunkowaniach prawnych, samo brzmienie art. 414 ust. 2 Prawa wodnego z 2017 r. zezwalające na przedłużanie pozwoleń, "o których mowa w art. 389 pkt 1 - 3" nie jest wystarczające do wykluczenia możliwości przedłużania pozwoleń wydanych na podstawie ustawy z 2001 r., gdy przedmiot tego pozwolenia na podstawie nowej ustawy mieści się w zakresie wymienionym w jej art. 389 pkt 1 - 3. Z wykładni literalnej przepisu art. 414 ust. 2 Prawa wodnego z 2017 r. wynika, że ma on zastosowanie wyłącznie do pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie art. 389 pkt 1 - 3 ustawy tj. pozwoleń wodnoprawnych na: 1) usługi wodne, 2) szczególne korzystanie z wód, 3) długotrwałe obniżenie poziomu zwierciadła wody podziemnej (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 lipca 2022 r. II SA/Gd 78/22).
Zgodnie z art. 414 ust. 2 Prawa wodnego z 2017 r. pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 389 pkt 1-3, nie wygasają, jeżeli zakład w terminie 90 dni przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, złoży wniosek o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania tych pozwoleń. Wniosek skarżącego został złożony z zachowaniem wskazanego terminu przed upływem ważności pozwolenia wodnoprawnego z 2012 r. Okoliczność ta nie była przedmiotem jakichkolwiek wątpliwości organów.
Art. 414 ust. 3 Prawa wodnego z 2017 r. stanowi, że do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się operat, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne oraz oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność. W niniejszej sprawie strona do wniosku dołączyła wymagane dokumenty, w tym m. in.: operat wodnoprawny na odprowadzanie wód opadowych z drogi wojewódzkiej nr [...] (odcinek obwodnicy miasta W.) oraz oświadczenie, że zawarte w operacie informacje zachowały aktualność. Jak przyznał to organ odwoławczy wnioskodawca spełnił warunek określony w art. 414 ust. 2 Prawa wodnego z 2017 r. Sąd orzekający w sprawie ocenę tę podziela.
Nie zachodziła zatem sytuacja objęta hipotezą art. 414 ust. 4 i 5 ustawy, regulująca postępowanie organu w razie "niekompletności" wniosku. Przy tym, nie budzi wątpliwości, że treść oświadczenia o aktualności danych zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, dotyczy wyłącznie okoliczności związanych ze sposobem korzystania z wód przez adresata pozwolenia. Przesłanka "aktualności informacji" odnosi się bowiem do danych dotyczących stanu faktycznego, w świetle którego opracowano dotychczasowy operat wodnoprawny i wydano pozwolenie wodnoprawne. Zmiana informacji zwartych w dotychczasowym operacie wodnoprawnym nie ma natomiast związku ze zmianą stanu prawnego w zakresie wymogów formalnych lub treściowych sporządzania operatów wodnoprawnych albo przesłanek udzielania lub odmowy udzielania pozwoleń wodnoprawnych (tak wyroki WSA w Rzeszowie z 8 lipca 2020 r., II SA/Rz 331/20, z 27 kwietnia 2021 r., II SA/Rz 1361/20, WSA w Warszawie z 15 kwietnia 2021 r., IV SA/Wa 2206/20, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tej sytuacji organ rozpoznający sprawę zobligowany był do sprawdzenia, na podstawie przedłożonych dokumentów, czy informacje zawarte w operacie wodnoprawnym są aktualne oraz czy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 ustawy. W ten sposób organ realizuje kompetencje przypisane mu w art. 414 ust. 6 Prawa wodnego z 2017 r., który stanowi, że w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 3, nie są aktualne lub zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, w drodze decyzji, odmawia przedłużenia okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1. Natomiast w razie stwierdzenia, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, o którym mowa w ust. 3, są aktualne lub nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1, organ właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych ustala, w drodze decyzji, kolejny okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, nie dłuższy niż 20 lat, a w przypadku pozwolenia wodnoprawnego na: 1) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi - na okres nie dłuższy niż 10 lat, 2) wprowadzanie ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów - na okres nie dłuższy niż 4 lata, 3) wydobywanie z wód powierzchniowych, w tym z morskich wód wewnętrznych wraz z wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej oraz wód morza terytorialnego, kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów, a także wycinanie roślin z wód lub brzegu - na okres nie dłuższy niż 5 lat, liczony od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (art. 414 ust. 7).
Z przywołanego przepisu wynika, że podstawą odmowy przedłużenia okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego jest nieaktualność określonych danych (informacji) zawartych w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne. Jeżeli więc strona skarżąca przedłożyła w 2012 r. jako załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego operat wodnoprawny, to w aktualnym postępowaniu dotyczącym przedłużenia obowiązywania powyższego pozwolenia właściwe organy mają obowiązek jedynie zbadania, czy dane (według układu i szczegółowości odpowiadającym przepisom obowiązującym w momencie sporządzenia i złożenia operatu) zachowały do chwili obecnej aktualność. Nie wyklucza to, co oczywiste, weryfikacji z urzędu wiarygodności złożonego na podstawie art. 414 ust. 3 Prawa wodnego z 2017 r. oświadczenia wnioskodawcy, że dane w operacie są aktualne.
Na etapie postępowania o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego organy nie są jednak uprawnione do weryfikacji prawidłowości operatu, który stanowił podstawę do wydania pozwolenia wodnoprawnego, którego okres obowiązywania ma być przedłużony.
Strona postępowania konsekwentnie wskazywała, że postępowanie dotyczy niezmienionego od 18 lat stanu. Nie uległy bowiem zmianie ani sposób odprowadzania wód opadowych i roztopowych z obwodnicy W., ani powierzchnia z której wody są odprowadzane, ani liczba wylotów czy odbiorników. Nie doszło do zmiany lokalizacji i parametrów technicznych urządzeń wodnych.
Zestawienie przepisów art. 414 ust. 3-7 Prawa wodnego z 2017 r. potwierdza zakres obowiązków nałożonych na wnioskodawcę i na organ. To organ jest zobligowany do przeprowadzenia pełnego postępowania administracyjnego, odpowiadającego standardom k.p.a., od wyników którego uzależniona jest możliwość ustalenia kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia. Na wnioskodawcy ciąży zaś obowiązek złożenia w odpowiednim terminie kompletnego wniosku bez braków formalnych.
W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją nie wykazano by zaistniała jakakolwiek okoliczność uzasadniająca odmowę uwzględnienia wniosku strony.
W tych okolicznościach Sąd uznał, że kontrolowane postępowanie przeprowadzono z naruszeniem przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które doprowadziło do ustaleń nie mogących stanowić wiarygodnej podstawy rozstrzygnięcia. Organy rozstrzygnęły bowiem sprawę bez poczynienia istotnych ustaleń dla weryfikacji merytorycznych przesłanek z art. 414 ust. 6 Prawa wodnego z 2017 r. Organy przedwcześnie uznały, że informacje zawarte w operacie wodnoprawnym przedstawionym przez wnioskodawcę są nieaktualne, mimo że nie ustalono okoliczności świadczących o nieaktualności operatu w zgodnym z przepisami znaczeniu lub innych podstaw uprawniających do wydania decyzji odmownej przewidzianych w art. 414 ust. 6 ustawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935; zwanej dalej P.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Procedując ponownie organ I instancji rozpozna sprawę z wniosku skarżącego kierując się oceną prawną oraz wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku, ustalając czy informacje wynikające z przedstawionego wraz z wnioskiem operatu są aktualne (we właściwym znaczeniu) a także czy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 399 ust. 1 Prawa wodnego z 2017 r. i podejmie rozstrzygnięcie adekwatne do wyników tych ustaleń.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 tej ustawy.