II SA/Gd 460/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący, W. Z. i M. Z., użytkownicy wieczyści działki nr [...] w Gminie Ustka, wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy Ustka z dnia 28 lutego 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w obrębie geodezyjnym Rowy. Domagali się stwierdzenia nieważności uchwały w części dotyczącej ich działki, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez przeznaczenie terenu pod las i brak możliwości zabudowy usług turystycznych, w przeciwieństwie do sąsiednich działek. Skarżący wskazali na naruszenie prawa użytkowania wieczystego, Konstytucji RP oraz Konwencji o ochronie praw człowieka. Rada Gminy w odpowiedzi na skargę podniosła, że Skarżący nie posiadają interesu prawnego, gdyż nabyli prawo użytkowania wieczystego po uchwaleniu planu w postępowaniu upadłościowym, co ma charakter pierwotny. Ponadto, organ wskazał, że przeznaczenie terenu na las istniało już w poprzednim planie z 1983 r. Sąd administracyjny oddalił skargę. Uznano, że Skarżący posiadają interes prawny do zaskarżenia planu, nawet jeśli nabyli nieruchomość w drodze pierwotnego nabycia. Sąd stwierdził, że procedura planistyczna została przeprowadzona prawidłowo, a zmiana studium w trakcie procedury nie wpłynęła na jej ważność, gdyż organ dokonał ponownej analizy zgodności projektu planu z ustaleniami studium. Sąd uznał, że przeznaczenie działki Skarżących na las i brak możliwości zabudowy turystycznej było zgodne z ustaleniami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, które zakładało eliminację przeznaczania nowych terenów leśnych pod inwestycje rekreacyjne, z wyjątkiem istniejącego zagospodarowania. Ponieważ działka Skarżących była niezabudowana w dacie uchwalania planu, nie można było zastosować wyjątku dopuszczającego zabudowę usługową. Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasady równego traktowania ani obowiązku aktualizacji planu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie legitymacji procesowej nabywców nieruchomości w postępowaniu upadłościowym do zaskarżania planów miejscowych; interpretacja władztwa planistycznego gminy w kontekście zgodności planu ze studium i istniejącego zagospodarowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji przeznaczenia terenu leśnego na las w planie miejscowym, z uwzględnieniem ustaleń studium i stanu faktycznego nieruchomości w dacie uchwalania planu.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod las, z zakazem zabudowy usługowej, stanowi naruszenie prawa użytkowania wieczystego i przekroczenie władztwa planistycznego gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przeznaczenie nieruchomości pod las i brak możliwości zabudowy usługowej było zgodne z ustaleniami studium gminy i nie stanowiło przekroczenia władztwa planistycznego, zwłaszcza gdy nieruchomość była niezabudowana w dacie uchwalania planu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przeznaczenie terenu na las było zgodne z kierunkami polityki przestrzennej gminy wyznaczonymi w studium, które zakładało eliminację przeznaczania nowych terenów leśnych pod inwestycje rekreacyjne. Brak zabudowy na działce w momencie uchwalania planu uzasadniał takie przeznaczenie i wyłączał zastosowanie wyjątku dopuszczającego zabudowę usługową.
Czy nabywca prawa użytkowania wieczystego w drodze pierwotnego nabycia (postępowanie upadłościowe) posiada legitymację procesową do zaskarżenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nabywca nieruchomości wstępuje jako następca prawny w prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym, w tym może korzystać z uprawnień przewidzianych w art. 101 ust. 1 u.s.g., nawet jeśli nabycie miało charakter pierwotny.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że plan miejscowy w sposób ciągły kształtuje status planistyczny nieruchomości, wpływając na prawo własności aktualnego właściciela. Legitymacja procesowa wynika z faktu naruszenia interesu prawnego aktualnego właściciela, niezależnie od sposobu nabycia nieruchomości.
Czy zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego w trakcie procedury sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wpływa na ważność uchwalonego planu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dopuszczalne jest równoległe prowadzenie prac nad zmianą studium i planu miejscowego, pod warunkiem dokonania przez organ ponownej analizy zgodności projektu planu z ustaleniami zmienionego studium.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że procedura planistyczna była prawidłowa, ponieważ organ dokonał ponownej analizy zgodności projektu planu z ustaleniami zmienionego studium i wystąpił o ponowne opinie i uzgodnienia. Ostatecznie uchwalony plan odnosił się do aktualnego brzmienia studium.
Czy przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego musi uwzględniać dotychczasowe zagospodarowanie terenu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek uwzględnienia dotychczasowego przeznaczenia terenu odnosi się do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a nie do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że wymóg uwzględnienia dotychczasowego zagospodarowania wynika z art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i dotyczy studium. W przypadku planu miejscowego, brak zabudowy na działce w dacie uchwalania planu uniemożliwiał zmianę jej przeznaczenia z leśnego na usługowy.
Przepisy (33)
Główne
u.p.z.p. art. 28
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu miejscowego powoduje nieważność uchwały.
u.s.g. art. 101 § ust. 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Podstawa prawna zaskarżenia uchwały organu gminy przez podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
p.p.s.a. art. 147 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna stwierdzenia nieważności uchwały lub aktu.
Dz.U. 2024 poz 1130 art. 28
Dz.U. 2024 poz 1465 ze zm. art. 101 § ust. 1
Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. art. 147 § § 1
Dz.U. 2024 r., poz. 1130 ze zm. art. 28
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 1 § ust. 2 pkt 1), 1a), 7) i 9)
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie wymagań ładu przestrzennego, potrzeb zrównoważonego rozwoju, prawa własności, interesu publicznego.
u.p.z.p. art. 1 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niewłaściwe zastosowanie, ustalenie przeznaczenia obszaru nieruchomości nieuwzględniające interesu prywatnego i publicznego.
u.p.z.p. art. 6 § ust. 1 i 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przekroczenie granic władztwa planistycznego poprzez nieproporcjonalne ograniczenie prawa użytkowania wieczystego.
u.p.z.p. art. 31 § ust. 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niewłaściwe zastosowanie, ograniczenie prawa własności (użytkowania wieczystego).
u.p.z.p. art. 32 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niewłaściwe zastosowanie, ograniczenie prawa własności (użytkowania wieczystego).
u.p.z.p. art. 64 § ust. 1 i 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Niewłaściwe zastosowanie, ograniczenie prawa własności (użytkowania wieczystego).
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Prawo własności, które może być ograniczane przez ustalenia planu miejscowego.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja RP
Ograniczenie prawa własności dopuszczalne tylko w drodze ustawy i w zakresie uzasadnionym potrzebami społecznymi.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja RP
Zasada równego traktowania, zarzut naruszenia przez nierówne traktowanie właścicieli działek sąsiednich.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja RP
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja RP
Konstytucja RP art. 20
Konstytucja RP
Konstytucja RP art. 21 § ust. 1
Konstytucja RP
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja RP
Prawo upadłościowe art. 313 § ust. 1
Ustawa Prawo upadłościowe
Sprzedaż w postępowaniu upadłościowym ma skutki sprzedaży egzekucyjnej, nabycie ma charakter pierwotny.
u.p.z.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sporządzanie projektu planu miejscowego.
u.p.z.p. art. 16 § ust. 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozporządzenie wykonawcze do standardów dokumentacji planistycznej.
u.p.z.p. art. 17 § pkt 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 20 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Uchwalenie planu miejscowego po stwierdzeniu zgodności ze studium.
u.p.z.p. art. 9 § ust. 4
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.
u.p.z.p. art. 14 § ust. 5
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Analiza zasadności przystąpienia do sporządzenia planu i stopnia zgodności z ustaleniami studium.
u.p.z.p. art. 3 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej należy do zadań własnych gminy.
u.p.z.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Ustalenie przeznaczenia terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
u.p.z.p. art. 10 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymóg uwzględnienia dotychczasowego przeznaczenia terenu odnosi się do Studium.
Protokołu nr 1 do EKPC art. 1
Protokół nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności
Ochrona własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Procedura planistyczna została przeprowadzona prawidłowo. • Przeznaczenie działki na las było zgodne ze studium gminy. • Brak zabudowy na działce w dacie uchwalania planu uzasadniał jej przeznaczenie na las. • Nabywca nieruchomości w drodze pierwotnego nabycia posiada legitymację procesową.
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego poprzez przeznaczenie nieruchomości pod las i brak możliwości zabudowy usługowej. • Przekroczenie władztwa planistycznego gminy. • Naruszenie zasady równego traktowania. • Niewłaściwe zastosowanie przepisów Konstytucji RP. • Naruszenie prawa użytkowania wieczystego i celu jego ustanowienia. • Niedopuszczenie usług turystycznych na nieruchomości. • Niewzięcie pod uwagę dotychczasowego zagospodarowania terenu.
Godne uwagi sformułowania
każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego • Skarga z art. 101 ust. 1 nie ma bowiem charakteru actio popularis • Naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach • Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo • Nabywca nieruchomości wstępuje bowiem – jako następca prawny – w prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym • istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części • za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym • Koncepcja władztwa planistycznego oznacza, że w niektórych przypadkach ustalenia planu mogą ingerować w interesy prywatne podmiotów skarżących w sposób odbierany przez nich jako niekorzystny, natomiast nie musi z tym być powiązane przekroczenie granic władztwa planistycznego • O przekroczeniu władztwa planistycznego można mówić wówczas, gdy rozwiązania planistyczne są dowolne i pozbawione uzasadnienia merytorycznego • Działka Skarżących zaliczona została w zaskarżonej…
Skład orzekający
Krzysztof Kaszubowski
przewodniczący
Katarzyna Krzysztofowicz
sędzia
Jakub Chojnacki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie legitymacji procesowej nabywców nieruchomości w postępowaniu upadłościowym do zaskarżania planów miejscowych; interpretacja władztwa planistycznego gminy w kontekście zgodności planu ze studium i istniejącego zagospodarowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przeznaczenia terenu leśnego na las w planie miejscowym, z uwzględnieniem ustaleń studium i stanu faktycznego nieruchomości w dacie uchwalania planu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia planowania przestrzennego i praw właścicieli nieruchomości, ale jej szczegółowość i odniesienie do konkretnych przepisów może być mniej interesująca dla szerokiej publiczności.
“Czy nabycie nieruchomości w upadłości chroni przed wadliwym planem zagospodarowania?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.