II SA/Gd 460/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-12-06
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanetunel foliowysamowola budowlanalegalizacjanadzór budowlanyzagrożenie bezpieczeństwabezprzedmiotowość postępowaniaNSAWSA

WSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję PINB, uznając, że mimo braku wymogu pozwolenia na budowę, tunel foliowy o znacznych rozmiarach może podlegać ocenie pod kątem zagrożeń bezpieczeństwa.

Skarga dotyczyła decyzji PINB stwierdzającej brak podstaw do rozstrzygnięcia w sprawie tunelu foliowego, który zdaniem NSA nie wymagał pozwolenia na budowę. WSA w Gdańsku, opierając się na uchwale 7 sędziów NSA, uznał, że nawet obiekty nie wymagające pozwolenia mogą podlegać przepisom art. 50 i 51 Prawa budowlanego, jeśli sposób ich wykonania stwarza zagrożenie. Ponieważ tunel nie stwarzał zagrożenia, sąd oddalił skargę, stwierdzając brak podstaw do nałożenia obowiązków, ale nie umorzenie postępowania.

Sprawa dotyczyła tunelu foliowego o wymiarach 6,1m x 18,1m, zrealizowanego na przełomie lat 2002/2003, który według NSA nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego wszczęły postępowanie w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, uznając, że obiekt o znacznych rozmiarach, otwarty dla konsumentów i użytkowany przez pracowników, może podlegać ocenie pod kątem zagrożeń bezpieczeństwa. Po oględzinach stwierdzono, że tunel jest w dobrym stanie technicznym i nie stwarza zagrożenia. Skarżący domagali się umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. WSA w Gdańsku, powołując się na uchwałę 7 sędziów NSA, uznał, że przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego mogą mieć zastosowanie do obiektów nie wymagających pozwolenia, jeśli sposób ich wykonania stwarza zagrożenie. Sąd podkreślił, że brak wymogu pozwolenia nie oznacza dowolności wykonania obiektu. W sytuacji, gdy obiekt nie stwarza zagrożenia, postępowanie powinno zakończyć się stwierdzeniem braku podstaw do nałożenia obowiązków, a nie umorzeniem, chyba że obiekt w ogóle nie powstał. WSA oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego mogą mieć zastosowanie do obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, jeżeli sposób ich wykonania może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenie środowiska.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na uchwałę 7 sędziów NSA, zgodnie z którą do takich obiektów mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine Prawa budowlanego, jeśli wykonanie stwarza zagrożenie. Brak wymogu pozwolenia nie wyklucza ingerencji organów w przypadku zagrożeń.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (3)

Główne

u.p.b. art. 50

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekty nie wymagające pozwolenia na budowę mogą podlegać przepisom art. 50 i 51 Prawa budowlanego, jeśli sposób ich wykonania stwarza zagrożenie bezpieczeństwa. Brak zagrożenia bezpieczeństwa nie czyni postępowania bezprzedmiotowym; należy wydać decyzję o braku podstaw do nałożenia obowiązków.

Odrzucone argumenty

Postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, skoro tunel nie wymagał pozwolenia na budowę i nie stwarza zagrożenia. Organy nadzoru budowlanego nie powinny ingerować w trybie ustawy Prawo budowlane w przypadku obiektów nie wymagających pozwolenia.

Godne uwagi sformułowania

brak wymogu uzyskania pozwolenia czy zgłoszenia nie może oznaczać całkowitej dowolności sposobu wykonania obiektu stwierdzenie braku podstaw faktycznych – wykonanie obiektu (robót budowlanych) w sposób nie powodujący zagrożeń, o których mowa w art. 50 ustawy Prawo budowlane – powinno, zdaniem Sądu, prowadzić do stwierdzenia braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, co sprowadza się do odmowy nałożenia wskazanych w przepisach obowiązków.

Skład orzekający

Jolanta Górska

przewodniczący

Krzysztof Kaszubowski

sprawozdawca

Magdalena Dobek-Rak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania przepisów Prawa budowlanego (art. 50 i 51) do obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę, a także kwestia bezprzedmiotowości postępowania w takich przypadkach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obiektów budowlanych, które nie wymagały pozwolenia na budowę w momencie ich realizacji, ale mogą podlegać ocenie pod kątem zagrożeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego typu obiektu (tunel foliowy) i porusza ważną kwestię granic ingerencji organów nadzoru budowlanego, nawet gdy obiekt był legalny w momencie budowy.

Czy tunel foliowy, który nie wymagał pozwolenia, może być podstawą do interwencji nadzoru budowlanego?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 460/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jolanta Górska /przewodniczący/
Krzysztof Kaszubowski /sprawozdawca/
Magdalena Dobek-Rak
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1011/24 - Wyrok NSA z 2025-06-26
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 50, art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi D. Z. i T. Z. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 14 marca 2023 r. nr WOP.7721.44.2022.CM w przedmiocie braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie obiektu budowlanego oddala skargę
Uzasadnienie
D. Z. i T. Z. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. stwierdzającą brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy.
Zaskarżona decyzja została wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zawiadomieniem z dnia 30 sierpnia 2018 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stoiska plenerowego usytuowanego terenie działek nr [...] i nr [...] w K. obręb [..], w skład, którego wchodziło 12 obiektów, tj. wiaty, tunele foliowe (przekrycia namiotowe), wiata wraz z kotłem ciepłowniczym i instalacją, miejsca parkingowe, tablice reklamowe, utwardzenie terenu działki oraz instalacja wodna do podlewania kwiatów.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest tunel foliowy o konstrukcji stalowej i wymiarach wynoszących 6,1m x 18,1 m usyt. na terenie działki nr [...] w K., obręb nr [..], zrealizowany przez skarżących na przełomie lat 2002/2003, bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie przepisów art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186), wstrzymał inwestorom prowadzenie robót budowlanych na terenie działki nr [..] w K. obręb nr [..] - przy budowie przedmiotowego tunelu foliowego oraz nałożył obowiązek przedłożenia w określonym terminie dokumentów niezbędnych do legalizacji stwierdzonej samowoli.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, rozpoznając zażalenie, postanowieniem z dnia 10 września 2019 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 22 stycznia 2020r. sygn. akt II SA/Gd 656/19 oddalił skargę D. Z. i T. Z. na postanowienie z dnia 10 września 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 14 października 2020r., sygn. akt II OSK 1492/20 rozpoznając skargę kasacyjną D. Z. i T. Z. uchylił wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2020 r., a także uchylił postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 września 2019 r. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 20 maja 2019 r. Uzasadniając swoje stanowisko NSA wskazał, że tunel foliowy nie połączony trwale z gruntem, nie posiadający jakichkolwiek instalacji nie będący budowlą, nie może również być uznany za tymczasowy obiekt budowalny o jakim mowa w art. 3 pkt 5 ustawy - Prawo budowlane. A zatem w dacie ustawienia spornego tunelu tj. na przełomie 2002/2003 r., nie wymagał on uzyskania pozwolenia na budowę albo dokonania zgłoszenia. W rezultacie, w ocenie sądu kasacyjnego, w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do wdrożenia przez organ nadzoru budowlanego procedury legalizacyjnej w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, a tym samym wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i nałożenia na inwestorów określonych obowiązków.
W dniu 5 sierpnia 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przeprowadził ponowne oględziny w terenie. Podczas oględzin PINB w K. ustalił, że przedmiotowy tunel foliowy, przeznaczony pod uprawy i przechowywanie roślin jest w dobrym stanie technicznym i nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. W konsekwencji, decyzją z dnia 19 stycznia 2022 r. organ stwierdził brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane dot. przedmiotowego tunelu.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w trakcie przeprowadzonych dnia 12 lipca 2022 r. oględzin ustalił, że przedmiotowy obiekt jest na stałe połączony z gruntem poprzez obciążenie płytami betonowymi, a w innej części poprzez przytwierdzenie konstrukcji do płyt betonowych za pomocą śrub stalowych, a przekrycie foliowe jest zagłębione w gruncie i obsypane ziemią ok 30 – 40 cm. Powyższe powiązanie z gruntem, a w szczególności punktowe przytwierdzenie konstrukcji stalowej tunelu za pomocą śrub do płyt betonowych stanowiących fundament oraz obsypanie gruntem stanowią elementy trwałego powiązania obiektu z podłożem dając mu stabilność i odporność na warunki zewnętrzne. Organ zwrócił uwagę, że sporny obiekt od dnia jego posadowienia przez okres ponad 20 lat nie poddał się siłom przyrody. Niezależnie od powyższego organ odwoławczy stwierdził, że do tunelu doprowadzona jest instalacja elektryczna kablem naziemnym, a wewnątrz znajdują się puszki elektryczne, co pozwala uznać, że obiekt wyposażony jest w instalację elektryczną. Ponadto na podstawie strony internetowej – "Kwiaciarnia D. Z." – ustalono dodatkowo, że w tunelu foliowym nazwanym stoiskiem plenerowym - można zakupić kwiaty, co oznacza, że funkcją przedmiotowego tunelu również są usługi handlowe - sprzedaż krzewów, bylin, kwiatów rabatowych i innych produktów ogrodowych. Dodatkowo w związku z faktem, że stan, który był oceniany przez Naczelny Sąd Administracyjny w roku 2020 był odmienny od stwierdzonego podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 12 lipca 2022 r., tj. tunel foliowy jest wyposażony w instalację elektryczną, jest trwale związany z gruntem, organ odwoławczy uznał, że ocena prawna dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2020 r. sygn. akt II OSK1492/20 dotyczyła innego stanu faktycznego, tym samym zawarte wnioski i orzeczenia nie są adekwatne do stanu faktycznego sprawy.
W świetle powyższego Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia 10 października 2022 r. uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi na powyższe rozstrzygnięcie, wyrokiem z dnia 4 stycznia 2023 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Gd 1072/22 uchylił decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 października 2022 r. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie istotne znaczenie ma to, że orzekające w sprawie organy działały w ramach związania wyrokiem NSA z dnia 14 października 2020 r. II OSK 1492/20.
Ponownie rozpoznając sprawę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: PWINB), będąc związanym oceną prawną zawartą oraz wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2020 r., II OSK 1492/20, decyzją z dnia 14 marca 2023 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z dnia 19 stycznia 2022 r. Uzasadniając rozstrzygnięcie PWINB wskazał, że zasadniczą tezą wyroku NSA z dnia 14 października 2020 r. II OSK 1492/20 oraz wyroku WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2023 r. II SA/Gd 1072/22 jest twierdzenie, że w dacie ustawienia spornego tunelu, tj. na przełomie 2002/2003, nie wymagał on uzyskania pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Niemniej jednak, zdaniem organu, nie można odczytać wskazanych wyroków jako twierdzenia, że będący przedmiotem niniejszego postępowania tunel nie jest obiektem budowlanym, o co wnosi strona odwołująca.
Organ odwoławczy, przywołując treść uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r., sygn. II OPS 1/16, wskazał, że w związku z faktem, że sporny tunel foliowy posiada znaczne wymiary (6,1 m x 18,1 m, co stanowi 110,41 m2 powierzchni pokrytej zamontowaną na konstrukcji stalowej folią) jest otwarty dla konsumentów, jak również przebywają w nim pracownicy, to dokonana przez organ I instancji ocena przedmiotowego tunelu w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane jest zasadna. Po przeprowadzonych przez PINB w K. ponownych oględzinach w terenie i ustaleniu, że tunel foliowy jest w dobrym stanie technicznym i nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia należy uznać decyzję organu I instancji za prawidłową.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji organu I i II instancji oraz umorzenie postępowania, alternatywnie o uchylenie decyzji organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zrzekli się prawa do przeprowadzenia rozprawy i wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie artykułu 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") poprzez jego nie zastosowanie i nie wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, podczas gdy niniejsza sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżących, skoro w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sporna inwestycja nie jest budowlą ani nie może być traktowana jako tymczasowy obiekt budowlany o jakim mowa w art. 3 pkt. 5 ustawy - Prawo budowlane, to jest to podstawa do umorzenia postępowania. Decyzja PWINB utrzymująca w mocy decyzję o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie na podstawie ustawy Prawo budowlane narusza prawo. Skarżący zarzucili ponadto naruszenie przepisów art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane poprzez ich zastosowanie w sytuacji gdy brak podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego w trybie tej ustawy. Taka sytuacja, ich zdaniem, powinna skutkować umorzeniem postępowania, a nie stwierdzeniem braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia. Tymczasem PWINB powiela stanowisko organu pierwszej instancji co do prawidłowości stwierdzenia braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia, co jest działaniem niewłaściwym W sytuacji stwierdzenia braku podstaw do ingerencji organów nadzoru w trybie ustawy Prawo budowlane postępowanie należy umorzyć.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację, jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutu niezastosowania przepisu art. 105 § 1 k.p.a. organ wyjaśnił, że podstawy do umorzenia postępowania w trybie nadzoru budowlanego występują dopiero gdy obiekt budowlany przestanie istnieć w kategoriach obiektywnych, tzn. zakończy się jego byt fizyczny. Dopóki obiekt istnieje w kategoriach obiektywnych, dopóty występuje podstawa do wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd, z punktu widzenia kryterium legalności, jest decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 marca 2023 r., WOP.7721.44.2022.CM utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 19 stycznia 2022 r., nr PINB/70035/118/5/18/2022/ZSz. W decyzji tej stwierdzono brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane w przedmiocie dotyczącym tunelu foliowego (przekrycia namiotowego pełniącego funkcję szklarni) o konstrukcji stalowej z przekryciem folią i wymiarach wynoszących 6,1m x 18,1 m posadowionego na przełomie lat 2022/2003 na terenie działki nr [...] w K. obręb nr [...].
Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowiły przepisy art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 2351). Zgodne z tymi przepisami w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy: 1) podać przyczynę wstrzymania robót; 2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń (art. 50 ust. 2). Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji: 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian (art. 51 ust. 1).
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.(dalej jako: PINB) decyzją z 19 stycznia 2022 r. stwierdził brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane w przedmiocie dot. tunelu foliowego (przekrycia namiotowego pełniącego funkcję szklarni) o konstrukcji stalowej z przekryciem folią i wymiarach 6,1 m x 18,1 m posadowionego na przełomie lat 2002/2003 na terenie działki nr [...] w K.obręb ewid. nr [...], gm. K.. Po przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym stanowisko to podzielił organ II instancji.
W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją bezsporne pozostaje, że zrealizowany na przełomie lat 2002/2003 na terenie działki nr [...] w K. obręb ewid. nr [...], gm. K. tunel foliowy o konstrukcji stalowej z przekryciem folią i wymiarach 6,1 m x 18,1 m nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. W tym zakresie zarówno organy administracji publicznej jak i Sąd orzekający w sprawie są związane oceną prawną wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2020 r. II OSK 1492/20 (zob. też wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2023 r., II SA/Gd 1072/22).
Przedmiotem oceny pozostaje czy w takiej sytuacji do istniejącego obiektu mają zastosowanie art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane czy też sprawa jest wyłączona z zakresu zastosowania przywołanej ustawy.
W uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego II OPS 1/16 przyjęto, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine tj. w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.
Ze względu na znaczne rozmiary tunelu 6,1 m x 18,1 m, co daje 110,41 m2 powierzchni pokrytej zamontowanej na konstrukcji stalowej folią oraz fakt, że przebywają w nim konsumenci i pracownicy, organy administracji publicznej przyjęły konieczność dokonania oceny tunelu w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Po przeprowadzonych oględzinach (5 sierpnia 2021 r.) ustalono, że tunel foliowy jest w dobrym stanie technicznym i nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Okoliczność ta zadecydowała o utrzymaniu w mocy decyzji PINB w K. decyzją z 19 stycznia 2022 r.
Sąd rozpoznający sprawę podziela ocenę dokonaną przez organy administracji publicznej orzekające w sprawie.
Jak wskazano w przywołanej uchwale 7 sędziów NSA do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine tj. w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Zdaniem Sądu, przywołane przepisy mogą być stosowane również w odniesieniu do obiektów (robót budowlanych), które nie wymagały w momencie ich realizacji uzyskania pozwolenia na budowę lub nie były objęte obowiązkiem zgłoszenia. Przyjęcie przeciwnego stanowiska sprowadzałoby się do akceptacji założenia, że w przypadku tego rodzaju obiektów (robót budowlanych) wykluczona jest ingerencja organów administracji publicznej w sytuacji, gdy zostały one wykonane w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa lub mienia lub zagrożenie środowiska. W ocenie Sądu brak jest jednak racjonalnych argumentów, które przemawiałyby za takim stanowiskiem. Brak wymogu uzyskania pozwolenia czy zgłoszenia nie może oznaczać całkowitej dowolności sposobu wykonania obiektu (robót budowlanych) czy wręcz wykonania ich w sposób powodujący zagrożenia określone w art. 50 ustawy Prawo budowlane.
Konsekwencją przyjęcia, że do tego typu obiektów (robót budowlanych) dopuszczalne jest zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane jest konieczność rozstrzygnięcia jaką decyzję powinien wydać organ administracji publicznej w przypadku ustalenia, że obiekt (roboty budowlane) wykonane zostały w sposób nie powodujący zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska. W tym zakresie odnotować orzeczenia, w których przyjmowano, że o bezprzedmiotowości postępowania w sprawie nałożenia obowiązków z art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane można mówić jeżeli po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania okaże się, że obiekt (roboty budowlane) nie podlegają reglamentacji Prawa budowlanego. Tym samym nie istnieje podstawa faktyczna do nałożenia obowiązków wskazanych w art. 51 Prawa budowlanego, co odpowiada konstrukcji bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 k.p.a. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 czerwca 2023 r., II SA/Rz 119/23; NSA z 13 czerwca 2023 r., II OSK 1972/20; NSA z 26 stycznia 2023 r., II OSK 2684/21.
W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę stwierdzenie w toku postępowania administracyjnego wykonania obiektu (robót budowlanych) w sposób nie powodujący zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska nie oznacza, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W takim przypadku niewątpliwie występuje sytuacja braku przesłanek faktycznych do wydania decyzji na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane. Jeżeli w postępowaniu, którego przedmiotem było wykonanie obiektu (robót budowlanych) w sposób mogący powodować zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo zagrożenia dla środowiska i ustalono podmiot (istniejący do czasu wydania decyzji kończącej postępowanie), to niespełnienie przesłanek faktycznych wydania decyzji na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane powinno prowadzić do wydania decyzji merytorycznej stwierdzającej brak podstaw do wydania decyzji nakładającej określone obowiązki (por. A. Plucińska – Filipowicz, Komentarz do art. 51 Prawa budowlanego [w:] A. Plucińska – Filipowicz (red.), M. Wierzbowski (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, t. 14, Lex/el/2024). Umorzenie postępowania prowadzonego na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane może mieć miejsce jedynie w przypadku jego bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Będzie to miało miejsce np. w przypadku stwierdzenia, że w ogóle nie doszło do wykonania robót budowlanych (zob. wyrok z dnia 26 stycznia 2023 r., II OSK 2684/21).
Jeżeli jednak od momentu wszczęcia postępowania do jego zakończenia istniał zarówno przedmiot (wykonanie obiektu/robót budowlanych w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia albo zagrożenie dla środowiska) jak i podmiot tego postępowania (inwestor/właściciel/zarządca obiektu budowlanego) to nie można przyjąć, że stało się ono bezprzedmiotowe. Stwierdzenie braku podstaw faktycznych – wykonanie obiektu (robót budowlanych) w sposób nie powodujący zagrożeń, o których mowa w art. 50 ustawy Prawo budowlane – powinno, zdaniem Sądu, prowadzić do stwierdzenia braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane, co sprowadza się do odmowy nałożenia wskazanych w przepisach obowiązków.
Sytuacja ta odpowiada bezzasadności żądania strony w postępowaniach wszczynanych na wniosek. Jeżeli wnioskodawca występujący do organu administracji publicznej o przyznanie mu uprawnienia nie spełnia przesłanek jego uzyskania to sprawa powinna być zakończona przez wydanie decyzji odmawiającej mu przyznania tego uprawnienia, a nie umarzającej postępowanie (zob.: G. Łaszczyca, A. Matan, Umorzenie ogólnego postępowania administracyjnego, Zakamycze 2002, s. 73 – 75 i powołane tam orzecznictwo).
W odniesieniu do zarzutu naruszenia zasady związania należy podkreślić, że NSA stwierdził jednoznacznie, że zrealizowany na przełomie lat 2002/2003 na terenie działki nr [...] w K. obręb ewid. nr [...], gm. K. tunel foliowy (przekrycie namiotowe pełniące funkcję szklarni) o konstrukcji stalowej z przekryciem folią i wymiarach 6,1 mm x 18,1 m posadowionego nie wymagał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Z tego ustalenia skarżący wywodzą, że w sprawie brak było podstaw do ingerencji organów nadzoru budowlanego w trybie ustawy Prawo budowlane. Sąd wniosku tego nie podziela, o czym była mowa w niniejszym uzasadnieniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, zaskarżona decyzja odpowiada prawu i oceny tej nie zdołały podważyć zarzuty podniesione w skardze.
Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, do czego uprawniony był stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., z uwagi na wniosek strony skarżącej i brak wniosku o przeprowadzenie rozprawy.
Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w bazie orzeczeń sądów administracyjnych (https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI