II SA/GD 460/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2021-12-22
NSAbudowlaneWysokawsa
pozwolenie na budowęprojekt budowlanywznowienie postępowanianaruszenie prawaudział stronplan miejscowyuciążliwośćhałasruch drogowyprzedawnienie

WSA w Gdańsku oddalił skargę na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Starosty o zatwierdzeniu zamiennego projektu budowlanego, stwierdzając naruszenie prawa przy wydaniu pierwotnej decyzji, ale brak możliwości jej uchylenia z powodu upływu terminu.

Skarżący domagali się uchylenia decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty zatwierdzającą zamienny projekt budowlany. Wojewoda stwierdził naruszenie prawa w pierwotnej decyzji z powodu braku udziału stron, ale nie mógł jej uchylić z powodu upływu 5 lat od doręczenia. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy dotyczące wznowienia postępowania i przedawnienia, a dowody nie potwierdziły obniżenia standardu warunków mieszkaniowych.

Sprawa dotyczyła skargi K. i K. I. na decyzję Wojewody z dnia 8 czerwca 2021 r., która uchyliła decyzję Starosty z dnia 26 lutego 2021 r. w przedmiocie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego. Pierwotna decyzja Starosty z 14 października 2015 r. zatwierdziła zamienny projekt budowlany do pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z funkcją usługową. Po wznowieniu postępowania i serii decyzji oraz wyroków sądów administracyjnych, Wojewoda w zaskarżonej decyzji stwierdził, że decyzja z 14 października 2015 r. została wydana z naruszeniem prawa z powodu braku udziału wszystkich stron w postępowaniu. Jednakże, z uwagi na upływ pięciu lat od dnia doręczenia tej decyzji, nie mógł jej uchylić zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając, że Wojewoda prawidłowo zastosował przepisy dotyczące wznowienia postępowania i przedawnienia. Sąd podkreślił, że choć pierwotna decyzja została wydana z naruszeniem prawa (brak udziału stron), to dowody zebrane w sprawie nie potwierdziły, aby działalność usługowa inwestora obniżała standard warunków mieszkaniowych w sposób oczywisty i przekraczający normy prawne, co było kluczowe dla oceny zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd odwołał się do wcześniejszych wyroków WSA i NSA, które wiązały organy w zakresie oceny prawnej sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło pięć lat (art. 146 § 1 k.p.a.).

Uzasadnienie

Sąd przychylił się do stanowiska, że upływ terminu przedawnienia (5 lat) stanowi bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie wznowienia postępowania, ograniczając działanie organu do stwierdzenia naruszenia prawa i wskazania przyczyn braku uchylenia decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (24)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 153

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 151 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 146 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 150 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.b. art. 28 § 2

Prawo budowlane

p.b. art. 3 § 20

Prawo budowlane

p.b. art. 35 § 1

Prawo budowlane

p.b. art. 35 § 3

Prawo budowlane

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

k.c. art. 144

Kodeks cywilny

k.c. art. 222

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 134 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.b. art. 35 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

p.b. art. 20 § 1 pkt 1 c

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego art. 13a

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 27

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku

k.w. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepisy o wznowieniu postępowania i przedawnieniu. Dowody nie potwierdziły oczywistego pogorszenia warunków życia sąsiadów w rozumieniu planu miejscowego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77, 80 k.p.a.) poprzez błędną ocenę dowodów. Naruszenie przepisów postępowania (art. 107 § 3 k.p.a.) poprzez braki w uzasadnieniu. Naruszenie prawa materialnego (§ 4 ust. 1 pkt 2.2 w zw. z § 2 pkt 12 planu miejscowego) poprzez błędną wykładnię, uznając, że warsztat samochodowy nie obniża standardu warunków mieszkaniowych.

Godne uwagi sformułowania

ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy nie może mieć charakteru rozszerzającego obiektywne dowody organu nie potwierdzają obniżenia standardu warunków mieszkaniowych brak jest podstaw, ażeby kategorycznie twierdzić, że w stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia z oczywistym pogorszeniem warunków życia sąsiadów nie można oceniać prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę przez pryzmat sposobu jej wykonywania, który może być wadliwy

Skład orzekający

Jolanta Górska

przewodniczący sprawozdawca

Magdalena Dobek-Rak

sędzia

Jacek Hyla

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wznowieniu postępowania, przedawnieniu decyzji administracyjnych, ocenie zgodności inwestycji z planem miejscowym w kontekście uciążliwości oraz zasada związania sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego oraz konkretnych zapisów planu miejscowego. Interpretacja art. 146 k.p.a. w kontekście art. 151 § 2 k.p.a. może być przedmiotem sporów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych, długotrwałe spory sądowe i znaczenie prawidłowego ustalenia stron oraz stosowania przepisów o wznowieniu i przedawnieniu. Pokazuje też, jak sądy interpretują nieostre zapisy planów miejscowych.

Długi bój o pozwolenie na budowę: Naruszenie prawa, ale przedawnienie ratuje decyzję?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 460/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2021-12-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jacek Hyla
Jolanta Górska /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Dobek-Rak
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 907/22 - Wyrok NSA z 2023-07-25
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 146 par. 1 i 2, art. 145 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak Sędzia NSA Jacek Hyla po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. I. i K. I. na decyzję Wojewody z dnia 8 czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
Skarga K. I. i K. I. na decyzję Wojewody z 8 czerwca 2021 r., nr [..], w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego została wniesiona w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Ostateczną decyzją z 14 października 2015 r., nr [..], Starosta zatwierdził zamienny projekt budowlany do decyzji Starosty z 24 września 2008 r., nr [..], i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [..], obr., [..] w L., uzupełnionego o funkcję usługową.
Starosta postanowieniem z 30 listopada 2016 r. wznowił, na wniosek skarżących, postępowanie administracyjne zakończone powyższą decyzją.
Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, decyzją z 6 kwietnia 2017 r., Starosta odmówił, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, uchylenia decyzji z dnia 14 października 2015 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę decyzją z 7 czerwca 2017 r. wydaną po rozpatrzeniu odwołania skarżących. Jednakże. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 466/17, uwzględniając skargę skarżących, uchylił decyzję Wojewody z 7 czerwca 2017 r.
Rozpatrując ponownie sprawę, Wojewoda decyzją z 30 marca 2018 r. uchylił decyzję Starosty z 7 czerwca 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Następnie, Starosta decyzją z 20 listopada 2018 r. w pkt 1 uchylił własną decyzję z 14 października 2015 r. oraz w pkt 2 odmówił zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego do decyzji z 14 października 2015 r. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania inwestora I. J., decyzją z 4 marca 2019 r. utrzymał w mocy pkt 1 decyzji Starosty, natomiast pkt 2 uchylił i orzekł o odmowie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego do decyzji Starosty z dnia 24 września 2008 r. Skarga wniesiona przez inwestora na te rozstrzygnięcia została uwzględniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 281/19, uchylił decyzje organów obu instancji. Następnie, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 75/20, oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez skarżących.
Po raz kolejny rozpatrując sprawę, Starosta decyzją z dnia 26 lutego 2021 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa w zw. art. 145 § 1 pkt 4 kpa. i w zw. z art. 150 § 1 kpa, odmówił uchylenia decyzji Starosty z dnia 14 października 2015 r., nr [..], w sprawie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego do decyzji Starosty nr [..] z dnia 24 września 2008 r. i udzielenia I. J. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [..] w L. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji opisał przebieg postępowania w sprawie i wskazał, że w ponownym postępowaniu zweryfikował sprawę zgodnie z wyrokiem z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 281/19, przeprowadzając ponownie analizę wpływu prowadzonej działalności usługowej na obniżenie standardu warunków mieszkalnych. W konsekwencji zaś stwierdził, że prowadzona przez inwestora działalność co do zasady jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wyniki kontroli z dnia 29 grudnia 2020 r., 7 stycznia 2021 r. i 8 stycznia 20201 r. potwierdzają niewielki ruch samochodów, co - w ocenie organu - wskazuje że zakres oddziaływania inwestycji nie wykracza poza działkę inwestora.
Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania skarżących, decyzją z dnia 8 czerwca 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, art. 151 § 2 i art. 146 § 2 kpa, orzekł w ten sposób, że:
1. uchylił w całości decyzję Starosty nr [..] z dnia 26 lutego 2021 r.
2. stwierdził, że decyzja Starosty z dnia 14 października 2015 r. nr [..] została wydana z naruszeniem prawa z uwagi na brak udziału wszystkich stron w postępowaniu,
3. nie uchylił decyzji Starosty z dnia 14 października 2015 r. nr [..] z uwagi na upływ pięciu lat od dnia jej doręczenia.
W uzasadnieniu tej decyzji Wojewoda stwierdził, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Organ przypomniał, że w niniejszej sprawie postępowanie zakończone decyzją z dnia 14 października 2015 r. zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zaś jako podstawę prawną decyzji z dnia 26 lutego 2021 r. Starosta wskazał art. 151 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 kpa organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia między innymi na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Zastosowana przez Starostę podstawa prawna sugeruje brak przyznania przymiotu strony skarżącym w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty z dnia 14 października 2015 r. Wojewoda wskazał, że zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (stanowiącego lex specialis do regulacji art. 28 kpa i jedyną podstawę uznania za stronę) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie do art. 3 pkt 20 ww. ustawy obszar oddziaływania obiektów to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zgodnym z prawem zagospodarowaniu terenu sąsiedniego. Wyznaczenie takiego obszaru winno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy, przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji budowlanej. Do przepisów odrębnych, w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, należą uregulowania z różnych dziedzin prawa, nie tylko administracyjnego. Przepis ten należy bowiem interpretować łącznie z art. 5 Prawa budowlanego. Zasadą procesu inwestycyjnego jest poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim, choć nie tylko, właścicieli (użytkowników wieczystych) nieruchomości graniczących z działką inwestora. Przepisami odrębnymi, które wprowadzają dla innych działek ograniczenia związane z obiektem budowlanym inwestora, są także przepisy prawa cywilnego, które gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z jego nieruchomości oraz zakazują naruszania jego własności (art. 140, 144, 222 Kodeksu cywilnego). W ocenie Wojewody, powyższe okoliczności powinny zostać uwzględnione przez organ pierwszej instancji, tym bardziej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 466/17, przesądził, że skarżącym przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty z dnia 14 października 2015 r. We wznowionym postępowaniu Starosta zobowiązany był zatem do ponownego przeprowadzenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią usługową.
Wojewoda zaznaczył, że istotą wznowionego postępowania jest ponowne rozpatrzenie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, tj. zbadanie prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę pod kątem przepisów stanowiących podstawę jej wydania, tj. przepisów art. 28 i następnych Prawa budowlanego, a zwłaszcza art. 33-35 tej ustawy, w ramach rozstrzygania na nowo o istocie sprawy administracyjnej. W związku z tym na organie ponownie ciąży obowiązek sprawdzenia złożonej dokumentacji zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, a w szczególności zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W razie stwierdzenia jakichkolwiek naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3). Ponadto, jest zobowiązany sprawdzić inwestycję pod względem zarzutów składanych przez wnoszącego podanie o wznowienie postępowania. W niniejszej sprawie zarzuty te dotyczyły zaś nieprawidłowego ustalenia obszaru oddziaływania jedynie do działki inwestycyjnej, przez co pominięto skarżących jako strony postępowania, a także błędnego ustalenia zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W trakcie trwającego postępowania, zgodnie z art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem z dnia 22 grudnia 2016 r. organ pierwszej instancji zobowiązał inwestora do uzupełnienia dokumentów, w szczególności należało: 1. przedłożyć obszar oddziaływania inwestycji, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 c ustawy Prawo budowlane i § 13a rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego; 2. przedstawić w sposób szczegółowy zakres obecnie prowadzonych robót związanych z prowadzeniem działalności na działce nr [..], obr. [..], w L.; 3. przedstawić analizę sąsiedztwa obiektu z funkcjami chronionymi (w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) i wykazać brak zagrożenia obniżenia standardu warunków mieszkaniowych (zgodnie z § 4 pkt 2.2 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego); 4. wykazać zgodność lokalizacji przedmiotowego budynku z § 12 ust. 1 i § 271 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; 5. wykazać lokalizację miejsc postojowych zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Powyższe braki inwestor uzupełnił w dniu 13 stycznia 2017 r.
Dalej, Wojewoda wskazał, że organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę zobowiązany jest sprawdzić, czy zamierzenie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Działka, na której zrealizowano inwestycję, objęta jest ustaleniami uchwały nr X1X/165/99 Rady Miejskiej z dnia 1 października 1999 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. na obszarze obejmującym część jednostki terytorialnej T.l. Zgodnie z planem miejscowym na terenie, na którym usytuowany jest budynek objęty kwestionowaną decyzją o pozwoleniu na budowę, oznaczonym symbolem 01.07.MN, zaplanowano mieszkalnictwo jako funkcję dominującą. Na terenie tym nie wyłączono jednak możliwości lokalizacji innych funkcji niż dominująca. Na podstawie § 4 ust. 1 pkt 1.3. i 1.4. planu dopuszczono możliwość lokalizacji obiektów o funkcjach komercyjnych w rozumieniu planu, jako towarzyszących zabudowie mieszkaniowej na obszarze tworzącym system transportowy. Dopuszczono również lokalizację obiektów o funkcji komercyjnej w przypadku ich usytuowania na działkach przy ulicach nie węższych niż 10 m w liniach rozgraniczających. W rozumieniu § 2 pkt 6 planu przez funkcje komercyjne rozumie się funkcje terenów, na których prowadzona jest (będzie) działalność nastawiona na zysk, np. produkcyjna, przemysłowa, składowa, usługowa, a także przeznaczonych dla urządzeń infrastruktury technicznej. Z dokumentacji znajdującej się w aktach wynika, że droga, przy której zlokalizowana jest zainwestowana działka, ma 12 m szerokości. Oznacza to, że co do zasady planowana inwestycja mogła zostać umiejscowiona na działce nr [..]. Poza powyższym, w obowiązującym dla tego terenu planie miejscowym, w ustaleniach morfoplanistycznych dla strefy MN w § 4 ust. 1 pkt. 2.2. zakazano lokalizacji obiektów obniżających standard warunków mieszkaniowych (w rozumieniu planu). Zgodnie z definicją zawartą w § 2 pkt 12 planu miejscowego, obiektem takim jest obiekt: a) powodujący w trakcie normalnej dzienności osiągnięcie 80% dopuszczalnej normy szkodliwego oddziaływania na środowisko na granicy przynależnej mu działki lub obiektu w sytuacji współużytkowania działki (dla bezpośrednich sąsiadów), b) każdy obiekt emitujący nieprzyjemny zapach, c) w sposób oczywisty pogarszający warunki życia sąsiadów (np. obiekt emitujący widoczny dym, opary itp., wymagający składowania odpadów na otwartej przestrzeni, generujący ruch drogowy lub hałas o dużym natężeniu w porze nocnej). W planie stwierdzono również, że w szczególności obiektem obniżającym standard warunków mieszkaniowych jest: lokal gastronomiczny z działalnością nocną. Obiektem takim nie jest natomiast parking dla samochodów osobowych, garaż dla samochodów osobowych.
Organ odwołał się do oceny Sądu, który wskazał, że tak sformułowane uwarunkowania planistyczne na wskazanym terenie obejmującym działkę nr [..] ukształtowały interes prawny skarżących właścicieli działek sąsiednich, bowiem w toku postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę dojść musiało do oceny zgodności proponowanych rozwiązań inwestycyjnych z ustaleniami planu w kontekście zakazu lokalizacji obiektów obniżających standard warunków mieszkaniowych istniejących na tym terenie, w tym na działce skarżących. Kwalifikacja projektowanej zabudowy o ściśle określonej funkcji jako obiektu obniżającego bądź nieobniżającego standardu warunków mieszkaniowych ma charakter wysoce ocenny, ale nawet w takiej sytuacji oparta być musi na kompleksowo zgromadzonym i wszechstronnie rozważonym materiale dowodowym. Jednoczenie stwierdził, że skoro droga, przy której zlokalizowana jest działka nr [.]., ma szerokość 12 m to osoby przyjeżdżające w celu skorzystania ze świadczonych na tej działce usług będą mogły parkować wzdłuż drogi nie naruszając porządku prawnego obowiązującego na tym terenie. Dyspozycja § 2 pkt 12 lit. c planu świadczy jednak o tym, że tego rodzaju okoliczność powinna być brana pod uwagę przy ocenie wpływu warunków wykonywania działalności usługowej na obniżenie standardu warunków mieszkaniowych, na które negatywny wpływ, w świetle powołanych ustaleń planu, może mieć ruch drogowy.
Nadto, organ wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku sygn. akt II SA/Gd 455/17 wskazał, że należy dokładnie ustalić, w świetle takich nieostrych pojęć planu miejscowego, choćby obserwacjami w terenie (oględzinami nieruchomości w różnych porach dnia), jak kształtuje się ruch drogowy na tej drodze i czy w związku z prowadzoną działalnością usługową nastąpiło jego nasilenie, w rezultacie czy ewentualne nasilenie powoduje obniżenie standardu warunków mieszkaniowych. Stwierdził również, iż w postępowaniu, którego przedmiotem jest zatwierdzenie projektu budowlanego, organ winien objąć analizą rozmiar działalności gospodarczej prowadzonej w danym obiekcie i ocenić jej wpływ na pogorszenie standardu warunków mieszkaniowych, do czego zobowiązują ustalenia planu. Przy tak ukształtowanych przez obowiązujący plan warunkach inwestycyjnych nie można stwierdzić, że realizacja spornego zamierzenia budowlanego w żaden sposób nie wpływa na możliwość zagospodarowania czy zabudowy nieruchomości skarżących, bez wnikliwej analizy warunków tej działalności.
Biorąc powyższe pod uwagę, Starosta w dniu 11 lipca 2018 r. wystąpił do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska o przeprowadzenie badań poziomów hałasu zarówno emitowanego przez zakład oraz przez ruch drogowy, w związku z prowadzoną działalnością, na nieruchomości zlokalizowanej na działce nr [..], w L., przy ul. G. Pismem z dnia 11 lipca 2018 r. strony postępowania zostały zawiadomione o oględzinach przedmiotowej nieruchomości w dniu 25 lipca 2018 r. W trakcie trwającego postępowania, w dniach 19 lipca 2018 r., 3 sierpnia 2018 r. i 9 września 2018 r. dokonano niezapowiedzianych kontroli w celu sprawdzenia, jak kształtuje się ruch drogowy na ulicy G. w L. W dniu 20 lipca 2018 r. skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z 389 fotografii z okresu od końca stycznia 2018 roku do połowy lipca 2018 roku, dokumentujących natężenie ruchu drogowego, a także 9 nagrań dźwiękowych na płycie dvd wykonanych w okresie od maja 2018 roku do czerwca 2018 roku dokumentujących poziom hałasu, związanych z funkcjonowaniem warsztatu. Dowody te przekazano Wojewódzkiemu Inspektoratowi Ochrony Środowiska. Pismem z dnia 3 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska poinformował o przeprowadzeniu pomiarów hałasu we wrześniu 2018 r. W dniu 18 października 2018 r. wpłynęło sprawozdanie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska z kontroli przenikającego do środowiska hałasu w związku z prowadzoną działalnością usługową, z którego wynika, że poza zakładem, na terenach chronionych, w wyniku pracy urządzeń zakładu nie zostały przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
Wojewoda stwierdził, że bezspornie plan miejscowy nie wyklucza co do zasady lokalizacji działalności usługowej w postaci warsztatu samochodowego w ramach zabudowy mieszkaniowej. Na podstawie § 4 ust. 1 pkt 1.3. i 1.4. planu dopuszczono możliwość lokalizacji obiektów o funkcjach komercyjnych w rozumieniu planu, jako towarzyszących zabudowie mieszkaniowej na obszarze tworzącym system transportowy. W rozumieniu § 2 pkt 6 planu przez funkcje komercyjne rozumie się funkcje terenów, na których prowadzona jest działalność nastawiona na zysk, np. produkcyjna, przemysłowa, składowa, usługowa, a także przeznaczonych dla urządzeń infrastruktury technicznej. Niewątpliwie zatem, projektowana przez inwestora działalność usługowa ma charakter komercyjny. Plan dopuszcza przy tym w ramach dominującej funkcji mieszkaniowej wszelkie funkcje komercyjne, a więc nawet zakłady produkcyjne, przemysłowe, składowe czy usługowe. W okolicznościach niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę niejednoznaczne i wymagające interpretacji postanowienia planu miejscowego, przesądzające znaczenie musi mieć analiza czy działalność prowadzona przez inwestora mieści się w kategoriach obiektu obniżającego standard warunków mieszkaniowych. W tym też zakresie szczególnie istotne znaczenie ma brzmienie postanowień planu w konfrontacji z materiałem dowodowym, zebranym w sprawie w kontekście przesądzenia o charakterze prowadzonej przez inwestora działalności (obiektu komercyjnego) jako obniżającej standard warunków mieszkaniowych na obszarze inwestycji. Z cytowanych postanowień analizowanego planu wynika, że w ramach dopuszczonych funkcji komercyjnych, zakazem objęto lokalizację obiektów obniżających standard warunków mieszkaniowych w rozumieniu planu. Jak wynika z ww. postanowień planu, mających kluczowe znaczenie dla oceny charakteru obiektu komercyjnego inwestora w kontekście sformułowanego w nim zakazu lokalizacji określonych typów obiektów, dopuszcza on w ramach zabudowy mieszkaniowej obiekty, które z definicji, obniżają standard warunków mieszkaniowych, np. obiekty produkcyjne, czy składowe. Jednocześnie, plan miejscowy zawiera sformułowanie własnej definicji obiektu warunków mieszkaniowych. Istotne znaczenie ma jednocześnie w tym kontekście powiązanie takich obiektów z zakazem ich lokalizacji w ramach dominującej funkcji mieszkaniowej. Zasadą jednak jest dopuszczalność lokalizacji takich obiektów w ramach funkcji mieszkaniowej, a zatem możliwość realizacji prawa własności i powiązanej z nim wolności zabudowy stosownie do przepisów prawa miejscowego. Interpretacja postanowień planu, wykluczających wolność zabudowy w odniesieniu do takich obiektów musi zatem być przeprowadzona w taki sposób, aby wyeliminować obiekty rzeczywiście i bezspornie spełniające kryteria wykluczenia. Nie może ona mieć charakteru rozszerzającego. Z brzmienia § 2 pkt 12 lit. c planu wynika, że obiekt komercyjny obniża standard warunków mieszkaniowych jeżeli w sposób oczywisty pogarsza warunki życia sąsiadów (np. obiekt emitujący widoczny dym, opary itp., wymagający składowania odpadów na otwartej przestrzeni, generujący ruch drogowy lub hałas o dużym natężeniu w porze nocnej).
Organ zwrócił uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 281/19, stwierdził, że pogorszenie warunków życia sąsiadów musi być obiektywnie oczywiste. Nie potwierdza tego jednakże materiał dowodowy zebrany w sprawie, analizowany w jego całokształcie. Oparcie się przez organy administracji w tej kwestii na materiale dostarczonym przez uczestników postępowania (zdjęciach, nagraniach hałasu) jest niewystarczające. W aktach administracyjnych znajdują się także dowody przeprowadzone przez organy administracji: sprawozdanie Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 10 października 2018 r. z kontrolnego pomiaru poziomu dźwięku przenikającego do środowiska, z którego wynika, że nie zostały przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu, wynoszące w godzinach 6.00 - 22.00 - 50 dB i w godzinach 22.00 - 6.00 - 40 dB oraz protokoły z kontroli nieruchomości z 19 lipca 2018 r., 25 lipca 2018 r. oraz 3 sierpnia 2018 r., które nie potwierdziły zwiększenia natężenia ruchu w związku z pracą zakładu inwestora. Starosta, ponownie, w dniach 29 grudnia 2020 r., 7 stycznia 2021 r. i 8 stycznia 2021 r. przeprowadził kontrole o różnych porach dnia, na ulicy G. w celu sprawdzenia, jak kształtuje się ruch drogowy. W aktach sprawy znajdują się protokoły wraz z dokumentacją fotograficzną. W wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdzono, że ruch samochodów był niewielki. Podjeżdżające pod warsztat samochody nie stały długo (do kilku minut). Nic nie wskazywało na to, aby miało to związek z prowadzoną działalnością. Na działce nr [..] w L., na której prowadzona jest działalność usługowa stały 2-4 samochody, natomiast na działce [..] (przed podziałem [..]), obr. [..], w L., zlokalizowanej po przeciwnej stronie drogi, nie było zaparkowanych żadnych samochodów. Powyższe wskazuje, że zakres oddziaływania nie wykracza poza działkę nr [..] w L.
W ocenie Wojewody, dowody te nie potwierdziły zatem przesłanek, które w świetle cytowanych postanowień planu, wskazywałyby w sposób bezsporny istnienie przesłanek świadczących o oczywistym pogorszeniu życia sąsiadów, tj. że obiekt inwestora generuje hałas w stopniu przekraczającym normy prawne czy też, że w związku z jego funkcjonowaniem nastąpiło zwiększenie ruchu drogowego.
Nadto, organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przedłożona przez strony dokumentacja zdjęciowa nie może mieć charakteru decydującego a jedynie uzupełniający. Podobnie, nie budziło wątpliwości Sądu, że sąsiedztwo obiektu usługowego, będącego w posiadaniu inwestora może być uciążliwe, ale decydujące znaczenie mają przepisy prawa miejscowego, które dopuszczają lokalizowanie tego typu obiektów pod pewnymi warunkami. Interpretacja tych warunków musi opierać się na szerokim zakresie dowodów, ale ocenionych w ich całokształcie. Biorąc pod uwagę tak istotną rozbieżność interesów stron występujących w niniejszym postępowaniu, najistotniejszy (najwiarygodniejszy) walor dowodowy należało przypisać dowodom nie pochodzącym od stron. Zdaniem Sądu, w sprawach takich jak niniejsza, w których zachodzi konieczność oceny licznych i różnych dowodów o zróżnicowanym charakterze, w tym dowodów prywatnych i urzędowych, zdjęć, czy nagrań na nośnikach należy posługiwać się możliwie obiektywnymi, sprawdzalnymi kryteriami przy ocenie tych dowodów. Niewątpliwie zaś, najbardziej bezstronny charakter mają w takich okolicznościach dowody przeprowadzone przez organy administracji, a więc z urzędu. Te zaś, a mianowicie sprawozdanie z pomiaru hałasu oraz protokoły z pomiaru natężenia ruchu, potwierdzają, że obniżenie standardu warunków mieszkaniowych na skutek działalności usługowej inwestora jest oczywiste. W tej sytuacji, brak jest podstaw do tego, by uznać, że zgodnie z cytowanymi postanowieniami planu miejscowego, spełnione zostały przesłanki uzasadniające zakaz lokalizacji obiektu komercyjnego inwestora.
Reasumując, Wojewoda stwierdził, że pominięto skarżących jako strony postępowania administracyjnego w pierwotnym postępowaniu i z tego powodu orzekł, że decyzja z dnia 14 października 2015 r. została wydana z naruszeniem prawa. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 14 października 2015 r. Na mocy art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat, zaś w sprawie od dnia doręczenia decyzji stronie minęło ponad pięć lat. Odnosząc się do wskazywanego przez skarżących nieprawidłowego przebiegu procesu inwestycyjnego i uciążliwości związanych ze sposobem wykonywania działalności gospodarczej po zakończeniu inwestycji, Wojewoda stwierdził, że pozostają one bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Do kompetencji Wojewody nie należy bowiem ocena prawidłowości procesu budowlanego związanego z wykonywaniem prac budowlanych w terenie, jak również sposób prowadzenia działalności gospodarczej, dla potrzeb której zrealizowano inwestycję objętą decyzją z dnia 14 października 2015 r. Ewentualne nieprawidłowości w prowadzeniu inwestycji, wykonywaniu poszczególnych robót budowlanych, a w dalszej kolejności sposób prowadzenia działalności gospodarczej, nie mają wpływu na ocenę legalności zatwierdzonej dokumentacji projektowej. Nie można bowiem oceniać prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę przez pryzmat sposobu jej wykonywania, który może być wadliwy. Natomiast, co nie ulega wątpliwości, skarżący mogą domagać się naprawienia ewentualnych szkód poczynionych w trakcie procesu inwestycyjnego w drodze powództwa przed sądem powszechnym. Z kolei, zakłócanie spokoju w ciągu dnia, jak również ciszy nocnej stanowi wykroczenie uregulowane w art. 51 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz.U. z 2021 r. poz. 281).
W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody z dnia 8 czerwca 2021 r. w całości, zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie;
a) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonanie błędnej oceny dowodów,
b) art. 107 § 3 k.p.a., poprzez istotne braki w uzasadnieniu faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji oraz niedokonanie subsumpcji powołanych przepisów do ustalonego w sprawie stanu faktycznego;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie § 4 ust. 1 pkt 2 ustalenie 2.2 w zw. z § 2 pkt 12 uchwały nr XIX/165/99 Rady Miejskiej z dnia 1 października 1999 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta na obszarze obejmującym część jednostki terytorialnej T.1., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że zlokalizowanie na terenie elementarnym, ujętym w § 8 ust. 7 tego planu, obiektu generującego ruch i stanowiącego warsztat samochodowy, nie spowoduje obniżenia standardu warunków mieszkaniowych, co efekcie doprowadziło do naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że projekt budowlany był zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje wydane zostały po ponownym rozpatrzeniu sprawy, toczącej się po wznowieniu postępowaniu zakończonego decyzją Starosty z 14 października 2015 r. w sprawie zatwierdzenia zamiennego projektu budowlanego do decyzji z dnia 24 września 2008 r. i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z funkcją usługową na działce nr [..], w L., na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 września 2019 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 281/19 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2020 r., II OSK 75/20. Nadto, w sprawie wydany został przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrok z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 466/17.
Zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądu i organu w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie (zob. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 426/08, Legalis). W konsekwencji, stanowisko sądu I instancji, który rozpoznaje skargę strony od ponownego orzeczenia organu administracyjnego powinno co do zasady odpowiadać ocenie prawnej tegoż sądu wyrażonej w poprzednim orzeczeniu a sąd ten nie może formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z wyrażonym wcześniej poglądem (zob. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 886/07, Legalis), chyba, że w okresie pomiędzy wydaniem wyroku a ponowną skargą do sądu administracyjnego zmianie uległy przepisy. Kontrola przez sąd rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zaś do oceny czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd (zob. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 729/10, Legalis).
Na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez sąd wiążą organy administracji publicznej i sąd w tej samej sprawie, tj. w sprawie tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym (zob. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 345/12, Legalis). Przy czym tożsamość podmiotowa ma miejsce, gdy w sprawie występują te same strony a tożsamość przedmiotowa występuje, gdy tożsama jest podstawa prawna, stan faktyczny oraz prawa i obowiązki stron, które z nich wynikają, w tym treści żądania strony. W szczególności o tożsamości sprawy decyduje podstawa powstania danego stosunku prawnego, tj. podstawa prawna i okoliczności faktyczne. Dopiero istotna zmiana któregoś z tych elementów powoduje, że mamy do czynienia z nową sprawą (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 2227/11, Legalis).
Co więcej, przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku (uzasadnieniu orzeczenia) oraz wynikającymi z niej wskazaniami co do dalszego postępowania oznacza, że organ (sąd) nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz obowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (sądem). Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają bowiem zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu.
Uchybienie obowiązkowi przyjęcia oceny prawnej wyrażonej w poprzednim wyroku i niezastosowanie się do wynikających z niej wskazań stanowi naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia aktu, wydanego w kolejnym postępowaniu administracyjnym lub orzeczenia wydanego w kolejnym postępowaniu przed sądem administracyjnym. Jest to naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 153 p.p.s.a.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie, jako że organ odwoławczy w toku ponownie prowadzonego postępowania wypełnił wszystkie wskazania co do dalszego postępowania zawarte w przywołanych powyżej wyrokach. W szczególności zaś zaskarżona decyzja nie jest wadliwa w zakresie ustaleń i stwierdzeń dotyczących zgodności decyzji Starosty z dnia 14 października 2015 r. z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W związku z tym, w pierwszej kolejności podkreślić należy, że przedmiotem oceny w niniejszej sprawie była wyłącznie decyzja udzielająca pozwolenia na budowę a nie faktyczny sposób wykonywania działalności przez inwestora po zakończeniu procesu inwestycyjnego, a tego w istocie dotyczą zarzuty podnoszone przez skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, uchylając wcześniejsze rozstrzygnięcia podjęte w sprawie, w wyroku z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 281/19, wskazał, że w istniejących w sprawie okolicznościach organ powinien był uchylić decyzję udzielająca pozwolenia na budowę i orzec w sprawie co do istoty, stwierdzając jednocześnie, że obiektywne dowody organu nie potwierdzają obniżenia standardu warunków mieszkaniowych w rozumieniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z kolei, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 75/20, oddalając skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wskazał, że ocena rozwiązań planistycznych przewidzianych dla terenu objętego projektowanym zamierzeniem inwestycyjnym musi być dokonywana z uwzględnieniem wszystkich postanowień planu, odnoszących się do terenu 01.07.MN. i nie może mieć ona charakteru rozszerzającego. Regulacje planistyczne o charakterze ocennym, z którymi mamy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy, muszą być odczytywane z poszanowaniem obowiązujących reguł wykładni. Sąd ten stwierdził przy tym, że prowadzona przez inwestora działalność usługowa może powodować uciążliwości sąsiedzkie, jednak w świetle dotychczas zebranego materiału dowodowego brak jest podstaw, ażeby kategorycznie twierdzić, że w stanie faktycznym sprawy mamy do czynienia z oczywistym pogorszeniem warunków życia sąsiadów. Nadto, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że ocena, czy występuje hałas o dużym natężeniu w porze nocnej powinna być dokonywana z uwzględnieniem norm hałasu określonych przepisami obowiązującego prawa, a nie przez pryzmat subiektywnych twierdzeń jednej ze stron postępowania, z pominięciem całokształtu materiału dowodowego. Analogicznie, choć nie przez pryzmat obowiązujących norm prawnych, bowiem takich w tym wypadku brak, ale w świetle niebudzących wątpliwości dowodów ocenić należy, czy obiekt generuje wzmożony ruch drogowy.
W czasie ponownego rozpatrywania sprawy po tym wyroku nastąpiła jednakże zmiana okoliczności, jako że doszło do upływu pięcioletniego okresu przedawnienia przewidzianego dla podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wynikającego z przepisu art. 146 § 1 kpa. Zaistniała sytuacja nie doprowadziła jednakże do całkowitego uchylenia mocy wiążącej uprzednio wydanych w sprawie wyroków a jedynie ograniczyła sposób jej rozstrzygnięcia.
Zgodnie zaś z treścią art. 151 § 1 kpa organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Z kolei stosownie do treści art. 151 § 2 kpa w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Z art. 146 kpa wynikają natomiast następujące ograniczenia dopuszczalności uchylenia decyzji w wyniku wznowienia:
§1. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a-145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.
§2. nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W kwestii dotyczącej zakresu rozpoznania sprawy w trybie wznowienia postępowania w przypadku stwierdzenia upływu terminu prezentowane są w aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych dwa odmienne stanowiska.
I tak, w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że stwierdzając wydanie decyzji z naruszeniem prawa w przypadku, gdy upłynął termin, o którym mowa w art. 146 § 1 kpa, organ powinien ograniczyć się wyłącznie do stwierdzenia naruszenia prawa, które legło u podstaw przesłanki wznowienia postępowania, którą pozytywnie zweryfikował. Nie może zaś dokonać nowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy, jak ma to miejsce w przypadku określonym w art. 146 § 2 kpa. Zrealizowanie przesłanki, o której mowa w art. 146 § 1 kpa wyklucza badanie przesłanki określonej w § 2 ww. przepisu. W wypadku bowiem wystąpienia przeszkody upływu określonego w art. 146 § 1 kpa terminu zastosowanie znajduje powołany wyżej art. 151 § 2 kpa. Przepis ten określa zakres rozpoznania takiej sprawy przez orzekający organ administracji, ograniczając tenże zakres do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Z kolei, pełen zakres badania i rozpoznania sprawy wznowieniowej dopuszczalny jest w przypadku skorzystania przez organ administracji z kompetencji zawartej w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. (tj. wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy) lub w art. 151 § 2 w zw. z art. 146 § 2 k.p.a. (tj. odmowy uchylenia decyzji z uwagi na to, że w wyniku postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej). Wskazane wyżej kompetencje orzecznicze organu administracji orzekającego w trybie wznowienia postępowania aktualizują się jednak wyłącznie w sytuacji braku wystąpienia negatywnej przesłanki w postaci upływu tzw. terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 2767/18, LEX nr 3065745 oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 czerwca 2021 r., II SA/Kr 199/21, LEX nr 3243757, dostępne także https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z drugiego stanowiska wynika zaś, że mimo upływu terminu z art. 146 § 1 kpa prowadzący postępowanie organ administracji ma zbadać sprawę w pełnym jej zakresie, w tym ma ustalić materialnoprawne wady ostatecznej decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 7 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 937/16, LEX nr 2469290, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 27 listopada 2018 r. ,VII SA/Wa 600/18, LEX nr 2609738 dostępne także https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd przychyla się do drugiego stanowiska prezentowanego w orzecznictwie.
W ocenie Sądu, niewątpliwie upływ okresu przedawnienia oznaczonego w art. 146 § 1 kpa oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie. Jednakże, konstrukcja art. 146 § 1 i § 2 kpa wskazuje, że obie negatywne przesłanki uchylenia kwestionowanej decyzji przewidziane w tym artykule są niezależne od siebie. Przesłanka wymieniona w § 2 kpa potwierdza bowiem ostatecznie materialnoprawną prawidłowość decyzji i wskazuje wyłącznie na jej kwalifikowaną wadliwość proceduralną przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Przesłanka określona w § 1 tego artykułu kończy postępowanie wznowieniowe z uwagi na upływ czasu wyłącznie po ustaleniu wadliwości z art. 145 § 1 pkt 1 - 8 kpa bez względu na materialnoprawną prawidłowość kwestionowanej decyzji. W związku z tym, w orzecznictwie wskazuje się, że z uwagi na charakter i wagę obu negatywnych przesłanek, stosowanie przesłanki upływu czasu jest warunkowane uprzednim wyeliminowaniem możliwości zastosowania w danej sprawie wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 146 § 2 kpa (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 190/15, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 841/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W zaskarżonej decyzji Wojewody wprawdzie zabrakło wyraźnego rozstrzygnięcia o treści odpowiadającej brzmieniu przepisu art. 146 § 2 kpa, jednakże organ dokonał szczegółowych ustaleń i przeprowadził rozważania w tym zakresie. Okoliczności analizowane przez organ dotyczyły bowiem w istocie przesłanek umożliwiających wydanie w sprawie rozstrzygnięcia w oparciu o art. 146 § 2 kpa, który to przepis został zresztą wskazany w podstawie prawnej podjętego rozstrzygnięcia. Konkluzja przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego w zakresie wyznaczonym przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 281/19, a także NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 75/20, sprowadza się do prawidłowego - w ocenie Sądu - stwierdzenia, że zgromadzone dowody nie potwierdziły wystąpienia okoliczności świadczących o oczywistym pogorszeniu warunków życia sąsiadów przez obiekt inwestora w stopniu przekraczającym obowiązujące normy prawne dotyczące w szczególności hałasu ani też spowodowaniu niedopuszczalnego zwiększenia ruchu drogowego w związku z jego funkcjonowaniem. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określono bowiem wyraźnie, w jakich przypadkach będzie miało miejsce niedopuszczalne obniżenie standardu warunków mieszkaniowych, w rozumieniu tegoż planu, w kontekście sformułowanego na terenie MN zakazu lokalizacji w § 4 ust. 1 pkt. 2.2. Z definicji zawartej w § 2 pkt 12 planu miejscowego wynika, że obiektem takim jest obiekt: a) powodujący w trakcie normalnej dzienności osiągnięcie 80% dopuszczalnej normy szkodliwego oddziaływania na środowisko na granicy przynależnej mu działki lub obiektu w sytuacji współużytkowania działki (dla bezpośrednich sąsiadów), b) każdy obiekt emitujący nieprzyjemny zapach, c) w sposób oczywisty pogarszający warunki życia sąsiadów (np. obiekt emitujący widoczny dym, opary itp., wymagający składowania odpadów na otwartej przestrzeni, generujący ruch drogowy lub hałas o dużym natężeniu w porze nocnej). Wbrew twierdzeniom skarżących, obiekt inwestora nie może być uznany za taki obiekt. To zaś oznacza, że nie zachodzi zarzucana przez skarżących w podaniu o wznowienie postępowania niezgodność zamierzenia inwestora objętego zatwierdzonym projektem budowlanym zamiennym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie zaś z planem miejscowym objęty wnioskiem inwestora budynek wraz z usługami usytuowany jest na terenie oznaczonym symbolem 01.07.MN, na którym zaplanowano mieszkalnictwo jako funkcję dominującą. Na terenie tym nie wyłączono jednak możliwości lokalizacji innych funkcji niż dominująca. Na podstawie § 4 ust. 1 pkt 1.3. i 1.4. planu dopuszczono możliwość lokalizacji obiektów o funkcjach komercyjnych w rozumieniu planu, jako towarzyszących zabudowie mieszkaniowej na obszarze tworzącym system transportowy. Dopuszczono również lokalizację obiektów o funkcji komercyjnej w przypadku ich usytuowania na działkach przy ulicach nie węższych niż 10 m w liniach rozgraniczających. W rozumieniu § 2 pkt 6 planu przez funkcje komercyjne rozumie się funkcje terenów, na których prowadzona jest (będzie) działalność nastawiona na zysk, np. produkcyjna, przemysłowa, składowa, usługowa, a także przeznaczonych dla urządzeń infrastruktury technicznej. W ocenie Sądu, dokonanie powyższych ustaleń nastąpiło w zgodzie z treścią przepisu art. 153 p.p.s.a., a także z zachowaniem wymogów wynikających z przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 kpa.
W konsekwencji, w niniejszej sprawie Wojewoda uznał zatem, że naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji dotyczyło wyłącznie przepisów postępowania i polegało na braku udziału skarżących w postępowaniu w sprawie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 kpa, wskazując w uzasadnieniu decyzji, że nastąpił upływ okresu przedawnienia oznaczonego w art. 146 § 1 kpa.
Niewątpliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uprawniał organ do uznania, że wnioskujący o wznowienie postępowania skarżący byli stronami postępowania w sprawie zatwierdzenie zmiennego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Ustalenia w tym zakresie zostały dokonane przez organ na podstawie całokształtu wyczerpująco zebranego w sprawie materiału dowodowego, ocenionego zgodnie z wymogami art. 80 kpa, czemu dano wyraz w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji. Za przyznaniem im statusu strony przemawiają bowiem z całą pewnością okoliczności dotyczące możliwości zagospodarowania ich nieruchomości, co skutkuje koniecznością uznania, że nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu inwestora. Nadto, kwestia posiadania przez skarżących przymiotu stronu, a w konsekwencji legitymacji do żądania wznowienia postępowania została przesądzona przez tutejszy Sąd w wydanych w sprawie wyrokach z dnia 11 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 466/17 i z dnia 18 września 2019 r., sygn. akt II SA/Gd 281/19. Z wyroków tych wynika w szczególności, że to uwarunkowania planistyczne ukształtowały interes prawny osób, będących właścicielami działek sąsiadujących z inwestycją, jako że w toku postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę musiało dojść do oceny zgodności proponowanych rozwiązań inwestycyjnych z ustaleniami obowiązującego na analizowanym obszarze miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kontekście zakazu lokalizacji obiektów obniżających standard warunków mieszkaniowych istniejących na tym terenie, w tym na działce skarżących. Jednakże, wskazywane w skardze okoliczności dotyczące pogorszenia stanu nawierzchni drogi, wzmożonego, w ocenie skarżących, ruchu drogowego czy też obniżenia wartości nieruchomości skarżących nie mogą odnieść oczekiwanego przez skarżących skutku. Z opisanych powyżej względów nie można bowiem uznać, aby objęte kontrolowaną we wznowionym postepowaniu decyzją zamierzenie było niezgodne z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Nadto, w ocenie Sądu, podjęte w sprawie wznowienia rozstrzygnięcie, stwierdzające wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jest korzystne dla skarżących, których nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji. W tej sytuacji Sąd nie mógłby nawet uchylić zaskarżonej decyzji, gdyż byłoby to sprzeczne z art. 134 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Taka zaś sytuacja niewątpliwie zachodzi w niniejszej sprawie.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., z uwagi na wniosek skarżących zawarty w skardze i brak sprzeciwu pozostałych stron.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI