II SA/Gd 457/06

II SA/Gd 457/06 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2007-01-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-07-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Krzysztof Ziółkowski /przewodniczący/
Mariola Jaroszewska /sprawozdawca/
Wanda Antończyk
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 778/07 - Wyrok NSA z 2008-07-08
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Referent Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 maja 2006 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 28 marca 2006 r.,
nr [...], wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia
24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 roku Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, z późn. zm.) nakazał J. M. oraz R. M. rozebrać wybudowane w warunkach samowoli budowlanej na działce nr [...] położonej, gmina [...]: budynek pełniący funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 8,04 m x 5,00 m, budynek gospodarczy o wymiarach 5,40 m x 1,90 m przylegający do budynku pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, ganek trwale związany z gruntem o wymiarach 1,70 m x 1,29 m przed wejściem do budynku pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wymienionego w pkt 1.
W uzasadnieniu organ powołał się na dowód z oględzin z dnia 22 lutego 2000 r. oraz uzupełniający dowód z oględzin z dnia 17 lipca 2000 r., podczas którego ustalono, że na działce nr [...] położonej, gmina [...], stanowiącej własność J. M. oraz R. M. znajduje się budynek letniskowy o konstrukcji mieszanej: część zagłębiona w ziemi murowana, część nadziemna o konstrukcji drewnianej o wymiarach 8,04 m x 5,00 m. Ustalono, iż do przedmiotowego budynku przylega budynek gospodarczy o wymiarach 5,40 m x 1,90 m, a przed wejściem do budynku znajduje się trwale związany z gruntem ganek o wymiarach 1,70 m x 1,29 m. Według oświadczenia właścicieli, przedmiotowy budynek został wybudowany w 1989 r.
Obiekty zostały wzniesione bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.– Prawo budowlane, z uwagi na wybudowanie przedmiotowego budynku przed dniem 1 stycznia 1995 r., znajdują
w niniejszej sprawie zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Artykuł 37 ust. 1 ustawy z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1. znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2. powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Zgodnie z art. 37 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 14 sierpnia 2000 r. nakazał J. M. i R. M. rozebrać wybudowane w warunkach samowoli budowlanej: budynek letniskowy znajdujący się na działce nr [...], gmina, budynek gospodarczy przylegający do budynku letniskowego oraz ganek przy wejściu do budynku letniskowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia
5 października 2000 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 września 2005 r. obie decyzje zostały uchylone. Sąd wskazał w uzasadnieniu, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy właściwy organ dokona ustaleń co do istnienia oraz ewentualnej treści postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości [...], w dacie wybudowania spornych obiektów budowlanych, gdyż decydujące znaczenie przy zastosowaniu przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., ma plan obowiązujący w czasie budowy. Sąd przytoczył wykładnię przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., dokonaną przez Naczelny Sądu Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2005 r., że decydujące znaczenie ma właśnie plan obowiązujący w czasie budowy, ponieważ niezgodność z tym właśnie planem przesądza wraz z popełnieniem samowoli budowlanej o wydaniu nakazu rozbiórki.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, pismem nr [...] z dnia 30 stycznia 2006 r., zwrócił się do Urzędu Gminy o przesłanie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego gminy dla działki nr [...] zlokalizowanej, obowiązującego w 1989 roku. Zgodnie z przesłanym przez Urząd Gminy pismem nr [...] z dnia 14 lutego 2006 r., wraz z kopią planu miejscowego ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy zatwierdzonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 22 czerwca 1979 r. nr [...] (Dz. Urz. WRN w Gdańsku z 1982 r. Nr 9, poz. 89) - działka nr [...] położona w miejscowości znajdowała się na obszarze przeznaczonym pod tereny parków i zieleńców. Natomiast według pisma
nr [...], z dnia 7 kwietnia 2000 r., działka nr [...] w dniu wszczęcia postępowania administracyjnego przeznaczona była pod uprawy polowe. Według organu I instancji przedmiotowe obiekty w okresie jego budowy zostały wybudowane na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym (obowiązujące w dniu ich wybudowania) nie były przeznaczone pod zabudowę.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć jedynie po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Ponadto działka nr [...] zlokalizowana, położona jest na terenie Parku Krajobrazowego. Rozporządzeniem Wojewody nr [...] z dnia
8 listopada 1994 r. (Dz. Urz. Woj. Gd. nr 27 z dnia 25 listopada 1994 r., z późn. zm.), celem zachowania wartości przyrodniczych, historycznych i kulturowych parków krajobrazowych wprowadzono zakazy, ograniczenia i obowiązki. Zgodnie z § 3 pkt 6 wyżej wymienionego rozporządzenia, zabrania się lokalizowania i budowy w parkach nowych domków letniskowych i nowych ogródków działkowych. Obiekt budowlany zlokalizowany na działce nr [...] został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, a ewentualne jego usankcjonowanie prawne jest sprzeczne z wyżej wymienionego rozporządzeniem. Ponadto lokalizacja obiektu na terenie działki nr [...] jest mniejsza niż 100 m od linii brzegowej jeziora, co również narusza wymagania tego rozporządzenia Wojewody. Ponadto według oceny organu architektura tego obiektu jest przypadkowa, co stwarza chaos przestrzenny oraz degradację krajobrazu naturalnego. Nieuregulowana jest również gospodarka wodno - ściekowa, co ma znaczący wpływ na degradację środowiska naturalnego wpisanego w krajobraz Parku Krajobrazowego.
Od opisanej decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wywiódł R.M. wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania. Przedmiotowej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z art. 3 cytowanej ustawy, poprzez wydanie decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu, w sytuacji, gdy brak jest podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia z uwagi na brak samowolnego charakteru wybudowanych obiektów. Zarzucił też obrazę przepisów prawa postępowania administracyjnego w szczególności art. 6 Kpa, poprzez błędną wykładnię postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w konsekwencji ustalenie, iż plan zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] położonej w miejscowości, gmina, zakazuje budowy drobnych obiektów gospodarczych służących należytemu korzystaniu z gruntu, a wskutek powyższego wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Ponadto wskazał, że nieruchomość, na której znajdują się przeznaczone pod rozbiórkę obiekty położona jest poza obszarem miasta, stąd pojęcie "parków i zieleńców" rozumieć należy w inny sposób, niż czyni się to w wypadku nieruchomości posadowionych na obszarze miast. W pojęciu zieleńców posadowionych poza obszarem miast mieszczą się także ogródki indywidualne. Konsekwencją dozwolenia istnienia rekreacji jest możliwość budowy obiektów zapewniających normalne z niej korzystanie - tj. obiektów o charakterze socjalno gospodarczym. Nie sposób jest prowadzić rozszerzającej na niekorzyść obywateli wykładni postanowień planów zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli zatem, przy uwzględnieniu charakteru obiektu oraz funkcji obszaru ustali się, iż obiekt wpasowuje się w całokształt założeń zagospodarowania przestrzennego, stwierdzenie, iż powstał on niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego możliwe jest tylko wówczas, gdy plan w jasny i niebudzący wątpliwości sposób wskazywał na brak możliwości posadowienia tego rodzaju obiektów. Plan zagospodarowania przestrzennego dla nieruchomości obowiązujący w dacie budowy zakazu takiego nie przewidywał. Wykładnia rozszerzająca obowiązki jednostki lub ograniczająca jej prawa stanowi naruszenie norm wynikających z przepisu art. 6 Kpa. Obiekty objęte nakazem nie łamią zatem postanowień prawa i nie stanowią samowoli budowlanej. Celem, dla którego wykonano przedmiotowe obiekty jest zapewnienie racjonalnej gospodarki na gruncie, bowiem utrzymanie nieruchomości w należytym stanie możliwe jest jedynie przy zapewnieniu właściwych warunków do przechowywania narzędzi, a także, co ważniejsze, dla zapewnienia należytych warunków socjalno bytowych osobom podejmującym prace na gruncie. Zdaniem skarżącego jedynie istnienie budynku o charakterze budynku gospodarczego z możliwością zapewnienia podstawowych potrzeb socjalnych, umożliwia prowadzenie rzetelnej gospodarki na gruncie stanowiącym współwłasność skarżącego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia 31 maja 2006 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 i art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lica 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania R. M. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy ponowił ustalenia dokonane przez organ I instancji. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że przedmiotowy obiekt powstał w 1989 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, na terenie nieprzeznaczonym na ten cel w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w czasie jego budowy. Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 22 czerwca 1979 r. nr [...] (Dz. Urz. WRN z 1982 r. nr 9, poz. 89) działka nr [...], na której został wybudowany przedmiotowy obiekt przeznaczona była pod tereny parków i zieleńców. Zgodnie z art. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. W myśl art. 28 tej ustawy, budowa omawianego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Art. 37 ust.1 pkt.1 Prawa budowlanego z 1974 r. zobowiązuje organ administracji państwowej do wydania nakazu przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego, gdy stwierdzi, że obiekt ten wybudowany został niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy i znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę.
Według organu II instancji w sprawie zachodzą okoliczności do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu przy zastosowaniu przepisu art. 37 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., w świetle treści opisanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Odnosząc się do treści odwołania wyjaśnił organ, że w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane przez "obiekty budowlane" rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle. Domek letniskowy nietrwale związany z gruntem jest tymczasowym budynkiem. Przepisy art. 28 ust. 1 tej ustawy nakazują uzyskać pozwolenie na budowę na wszystkie roboty budowlane z wyjątkiem rozbiórek. Brak pozwolenia na budowę narusza art. 28 Prawa budowlanego i obliguje organ nadzoru budowlanego do rozstrzygnięcia na podstawie art. 37 Prawa budowlanego. Jak wskazał dalej organ odwoławczy powołując się na słownika języka polskiego, "zieleniec" jest to niewielki teren w mieście pokryty zielenią, skwer, natomiast "park" - jest to duży ogród założony sztucznie lub z wykorzystaniem naturalnych warunków przyrodniczych z alejkami i ścieżkami spacerowymi oraz innymi elementami urozmaicającymi krajobraz np. fontannami, mostkami, ogród spacerowy. Z uwagi na cytowane definicje organ odwoławczy nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że pojęcie "parki i zieleńce" ma różne znaczenia w zależności od ich miejsca położenia, jak również, że na tych terenach dopuszczalne jest lokalizowanie obiektów o charakterze "socjalno-gospodarczym". Przytaczając wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku z dnia 8 listopada 2000 r., sygn. akt II SN Gd 1706/98, uznał organ, że jakakolwiek zabudowa sprzeczna z planem, który jest aktem prawnie obowiązującym prawa miejscowego, jest niedopuszczalna.
Skargę na powyższa decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R. M., domagając się jej uchylenia. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa administracyjnego materialnego, w szczególności przepisów 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, stosowanych z mocy art. 48 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez wydanie decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu, w sytuacji, gdy brak jest podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia z uwagi na inny niż samowolny charakter wybudowanych obiektów. Zarzucił też obrazę przepisów prawa postępowania administracyjnego w szczególności art. 6 Kpa, poprzez błędną wykładnię postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w konsekwencji ustalenie, iż plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący obszar działki nr [...] położonej w miejscowości, gmina obowiązujący w dacie wybudowania obiektu objętego nakazem rozbiórki, zakazywał budowy drobnych obiektów gospodarczych i socjalno-bytowych służących należytemu korzystaniu z gruntu, a wskutek powyższego wydanie decyzji z naruszeniem prawa nakazującej rozbiórkę obiektu wybudowanego zgodnie z postanowieniami planu.
Stan faktyczny w niniejszej sprawie zdaniem skarżącego jest jasny i niebudzący żadnych wątpliwości, zarówno odnośnie charakteru obiektów budowlanych jak i daty ich powstania. Z mocy przytoczonych przez organ administracji jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia przepisów ustawy prawo budowlane z 1 974r. art. 37 ust. 1 pkt 1, które to z dyspozycji art. 103 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 1994r. mają zastosowania w niniejszej sprawie, orzeczenie rozbiórki możliwe jest jedynie w takiej sytuacji, gdy zrealizowany obiekt został wybudowany niezgodnie z obowiązującym w dacie budowy miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (tak między innymi wyrok NSA z 19 maja 1999 sygn. akt IV SA 196/96 opublikowany LEX nr 47287).
Zdaniem skarżącego dokonując wykładni pojęcia "parki i zieleńce" należy mieć na uwadze okoliczność, iż przedmiotowa nieruchomość położona jest poza obszarem miasta. Koniecznym jest, zatem dokonanie odmiennej wykładni przepisu od tej, która przystaje do warunków miejskiej intensywnej zabudowy. Określenie obszaru jako przeznaczonego na zieleńce i parki wskazuje na inny status gruntu niż przeznaczony pod uprawę. Istnienie zieleńców ma na celu zapewnienie rozrywki i wypoczynku ludziom w warunkach poza miejskich. W tym kontekście w pojęciu parków i zieleńców muszą mieścić się także indywidualne ogródki, takiej jak działka skarżącego. Logiczną konsekwencją dozwolenia wykorzystywania gruntów w celu rekreacji jest zapewnienia możliwości budowy obiektów temu celowi poświęconych. Z pewności dozwolone jest umieszczenia obiektów o charakterze socjalno-gospodarczym, tak jak budynek skarżącego. Organy administracji obu instancji przeprowadziły niedopuszczalną, bo prowadzoną w celu ograniczenia uprawnień jednostki, wykładnię postanowień planów zagospodarowania przestrzennego. Gdy charakter obiektu oraz funkcja obszaru są zbieżne to ustalenie, iż przedmiotowa budowla powstała niezgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, możliwe będzie wyłącznie w takiej sytuacji, gdy plan zagospodarowania przestrzennego w jasny i niebudzący wątpliwości sposób wskazuje na brak możliwości posadowienia tego rodzaju obiektów. Zdaniem skarżącego zakazu takiego nie było, a prowadzona wykładania celowościowa założeń zagospodarowania przestrzennego wskazuje na dokładnie przeciwny stan rzeczy - dozwolenie istnienie obiektów w tym właśnie typie.
Z mocy przepisów art. 6 Kpa organ postępowania administracyjnego winien postępować w oparciu o przepisy prawa. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, iż ograniczanie praw jednostki może mieć miejsce tylko i wyłącznie w oparciu o jasne normy prawa. Skarżący powołuje się na wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, iż wzniesienie na terenach użytkowanych przede wszystkim rolniczo obiektu budowlanego bezpośrednio związanego z prowadzoną produkcją rolną nie stanowi naruszenia dyspozycji art. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. Ma to miejsce w tych sytuacjach, w których plan zagospodarowania przestrzennego nie zawiera odpowiedniego zakazu wznoszenia na działce obiektów służących zapewnieniu odpowiednich warunków socjalno-bytowych osobom prowadzącym produkcję rolną
Zagospodarowanie gruntów na obszarze zieleńców - szczególnego rodzaju zorganizowanej uprawy gruntu - wymaga zdaniem skarżącego, istnienia obiektów gospodarczych, magazynowych jak i socjalno bytowych. W toku postępowania administracyjnego niejednokrotnie skarżący wskazywał na ten właśnie charakter obiektów i na przyczyny, dla których budynki objęte nakazem rozbiórki powstały. Wyłączną przyczyną i celem, dla którego obiekty powstały było zapewnienie racjonalnej gospodarki na gruncie, bowiem utrzymanie nieruchomości w należytym stanie możliwe jest jedynie przy zapewnieniu właściwych warunków do przechowywania narzędzi, a także, co ważniejsze dla zapewnienia należytych warunków socjalno bytowych osobom podejmującym prace na nieruchomości. Skoro istnienie zieleńca i ogrodu, czy też parku, który w pojęciu tym się mieści, wymaga istnienia stosownych obiektów budowlanych, to konsekwencją przedmiotowego przepisu jest dozwolenia wybudowania tego właśnie obiektu.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę administracji pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Według Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Istotnym w niniejszej sprawie jest, że zaskarżona decyzja zapadła w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, na skutek prawomocnego wyroku wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w dniu
22 września 2005 r. w sprawie II SA/Gd 274/05 (vide: fotokopia wyroku wraz z uzasadnieniem w aktach administracyjnych). Zatem badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd miał na uwadze treść art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Jest w sprawie bezsporne, że przedmiotowe obiekty budowlane zostały wybudowane w roku 1989, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Jak przyznaje skarżący w skardze, stan faktyczny jest jasny i niebudzący wątpliwości, zarówno co do charakteru obiektów budowlanych jak i daty ich powstania. Zatem ustalenie dokonane przez organy administracji, że wymieniony w decyzji obiekt budowlany pełni funkcję "rekreacji indywidualnej", innymi słowy jest "domkiem letniskowym" są niekwestionowane i prawidłowe. Podstawowy obiekt, do którego przylega budynek gospodarczy jest nietrwale związany z gruntem, ganek natomiast jest trwale związany z gruntem. Skarżący oraz uczestniczka postępowania J. M., będący również inwestorami, nie uzyskali pozwolenia na budowę przedmiotowych obiektów, co także nie było między stronami sporne.
Z uwagi na datę budowy, jak prawidłowo wskazały organy, w sprawie miał zastosowanie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016, z późn. zm.), zgodnie z którym przepisu art. 48 tej ustawy, dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem jej wejścia w życie, a więc przed dniem 1 stycznia 1995 r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, to jest ustawy z dnia
24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229, z późn. zm.).
Stosownie do przepisu art. 28 ustawy Prawo budowlane z 1974r. roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Uzyskanie pozwolenia było więc zasadą, a odstępstwa musiały być wyraźnie prawem przewidziane. O konieczności uzyskania pozwolenia na budowę decydował fakt wykonywania określonych prac, nie zaś to, czy obiekty są trwale z gruntem związane. Wyjątki od tej zasady zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48), wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego z 1974 r. Powołane wyżej rozporządzenie nie przewidywało zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę realizacji obiektu o charakterze letniskowym i to niezależnie od tego, jakiej był on konstrukcji. Stosownie do § 44 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia pozwolenia na budowę wymagało, między innymi, wykonanie i rozbudowa stałych i tymczasowych budynków.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa, wybudowanie spornych obiektów budowlanych bez pozwolenia na budowę nastąpiło niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy w rozumieniu art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy jest art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
Według oceny prawnej zawartej w opisanym wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 września 2005 r., naruszenie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co jest drugim obligatoryjnym warunkiem dla nakazu rozbiórki na podstawie przytoczonego wyżej przepisu, musiałoby nastąpić w dacie budowy. Wskazał zatem WSA, by organ przy zastosowaniu przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 dokonał ustaleń co do istnienia oraz ewentualnie treści postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości w gminie, obowiązującego w dacie budowy.
Jak wynika prawidłowych ustaleń organów, miejscowy ogólny plan zagospodarowania przestrzennego gminy, zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Narodowej Miasta i Gminy z dnia 22 czerwca 1979 r. (Dz. Urz. WRN w Gdańsku z 1982r., Nr 9, poz. 89, ze zm.) ustalał dla terenu obejmującego przedmiotową działkę nr 127 we wsi przeznaczenie pod tereny "parków i zieleńców" (vide: pismo Wójta Gminy wraz z wyrysem z planu oraz legendą k. 49 akt administracyjnych I instancji). Zgodzić się trzeba z oceną dokonaną w zaskarżonej decyzji, że powyższy zapis planu uniemożliwia na wskazanym terenie jakąkolwiek zabudowę. Wbrew zarzutom skargi, ze względów celowościowych wykładnia pojęcia "parki i zieleńce" niezależnie od miejsca położenia nieruchomości – na obszarze miejskim czy wiejskim, powinna być taka sama. Nie ma zatem podstaw do przypisania tym pojęciom różnej treści i wywodzenia, że poza obszarem miasta w pojęciu "parków i zieleńców" mieszczą się "indywidualne ogródki, takie jak działka skarżącego", a "logiczną konsekwencją dozwolenia wykorzystywania gruntów w celu rekreacji jest zapewnienie możliwości budowy obiektów temu celowi poświęconych" (vide: skarga str. 2-3). Podkreślić trzeba z całą stanowczością, że teren przeznaczony pod "parki i zieleńce" nie jest przeznaczony pod żadną zabudowę, w szczególności zaś letniskową, bo taką bezspornie funkcję pełnią obiekty wybudowane przez J. M. i R. M. Również bezpodstawne jest odwoływanie się w skardze do możliwości "wznoszenia na działce obiektów służących zapewnieniu odpowiednich warunków bytowych osobom prowadzącym produkcję rolną". Po pierwsze, przedmiotowy teren w dacie budowy nie był terenem przeznaczonym pod uprawy rolne a pod "parki i zieleńce", wreszcie nie wynika z akt sprawy, by skarżący prowadził jakąkolwiek produkcję rolną na przedmiotowej działce. Z korespondencji kierowanej do organu I instancji po wszczęciu postępowania administracyjnego wynika, że działka w roku 1989 była skarpą "nie spełniającą warunków możliwych do jakiejkolwiek uprawy", domek letniskowy postawiony został w rowie, a od 11 lat właściciele wykonują "pracę ekologiczną" oraz z racji prowadzonej "działalności na rzecz przyrody" – "pracę wychowawczą dla mieszkańców wsi" (vide: fotokopia pisma z dnia 26 kwietnia 2004 r. w aktach administracyjnych I instancji). Również świadczony na rzecz gminy podatek od nieruchomości wyliczony został w odniesieniu do nieruchomości letniskowej, na co także właściciele powołują się w opisanym wyżej piśmie.
Stosownie zaś do przepisu art. 3 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane mogą być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Zgodnie z treścią opisanego wyżej ogólnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy dla wsi, na terenie obejmującym działkę nr [...] nie przewidziano możliwości jakiejkolwiek zabudowy.
Orzekając o rozbiórce obiektu budowlanego organ administracji obowiązany jest zbadać zaistnienie wynikających z ustawy przesłanek rozbiórki. Ich wystąpienie skutkuje wydaniem decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem. Przytoczony wyżej przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia
24 października 1974 r. Prawo budowlane nie pozostawiał organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki. Stwierdzenie, że wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę i narusza ustalenia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obliguje organ administracji do nakazania jego rozbiórki. Prawidłowo zatem organ odwoławczy, stwierdzając istnienie przesłanek wymienionych w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. ograniczył ustalenia oraz ocenę okoliczności sprawy pod kątem tego przepisu.
Zarzuty skargi naruszenia przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z wyżej opisanych przyczyn nie są zatem trafne. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 6 Kpa, statuującego zasadę praworządności. Zdaniem Sądu organ administracji II instancji przy wydaniu zaskarżonej decyzji działał na podstawie przepisów prawa, dokonując przy tym prawidłowej wykładni prawa miejscowego. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy również innych przepisów postępowania, w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze nie wyartykułował ani nie uzasadnił, jakie inne, poza art. 6 Kpa, przepisy postępowania zostały w sprawie naruszone, wobec czego Sąd nie może odnieść się bardziej szczegółowo do zarzutu "obrazy przepisów postępowania administracyjnego" (vide: str. 1 skargi).
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.