II SA/Gd 446/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej, uznając prawidłowość rozliczeń organów administracji z wyegzekwowanych przez komornika świadczeń.
Skarga dotyczyła decyzji odmawiającej przyznania zaliczki alimentacyjnej na dzieci. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania zaliczki lub zmniejszyły jej wysokość, opierając się na rozliczeniach z wyegzekwowanych przez komornika świadczeń alimentacyjnych. Skarżąca argumentowała, że wyegzekwowane kwoty stanowią spłatę zaległości, a nie bieżące świadczenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że ustawa nie rozróżnia alimentów na zaległe i bieżące, a każde wyegzekwowane świadczenie jest brane pod uwagę przy rozliczeniu.
Sprawa dotyczyła skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy Ł. odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz dzieci w określonych okresach oraz przyznającą ją w niższej kwocie. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na przepisach ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, w szczególności na art. 10 tej ustawy, który nakazuje rozliczenie wypłaconej zaliczki z kwotami wyegzekwowanymi przez komornika. Skarżąca zarzucała błędną wykładnię prawa materialnego, twierdząc, że wyegzekwowane przez komornika kwoty stanowią spłatę zaległości, a nie bieżące świadczenia alimentacyjne, co powinno skutkować przyznaniem pełnej zaliczki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji. Sąd podkreślił, że ustawa nie zawiera rozróżnienia na alimenty zaległe i bieżące, a każde świadczenie wyegzekwowane przez komornika jest brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości zaliczki. Sąd odwołał się również do utrwalonego orzecznictwa NSA, wskazując na odmienność stosunku cywilnoprawnego od administracyjnoprawnego i niemożność stosowania przepisów k.c. w postępowaniu administracyjnym.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Kwoty wyegzekwowane przez komornika stanowią każde świadczenie alimentacyjne uzyskane przez komornika i są brane pod uwagę przy rozliczeniu zaliczki, niezależnie od tego, czy są to świadczenia zaległe, czy bieżące.
Uzasadnienie
Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej nie rozróżnia alimentów na zaległe i bieżące. Kluczowe jest samo wyegzekwowanie świadczenia przez komornika, które wpływa na wysokość zaliczki w kolejnym kwartale.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.p.d.a.z.a. art. 10
Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej
Prawo do zaliczki ustala właściwy organ wierzyciela począwszy od miesiąca, którym został złożony u komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, do końca okresu zasiłkowego. Organ właściwy wierzyciela po upływie kwartału dokonuje rozliczenia pomiędzy wypłaconą zaliczką a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym. Wysokość zaliczki w następnym kwartale stanowi różnicę pomiędzy świadczeniem alimentacyjnym albo kwotami, o których mowa w art. 8, a wysokością wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego.
p.p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala ją.
Pomocnicze
u.p.d.a.z.a. art. 7
Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej
Zaliczka alimentacyjna przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583,00 zł.
u.p.d.a.z.a. art. 8
Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej
u.p.d.a.z.a. art. 9
Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej
u.ś.r. art. 3 § pkt 10
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
k.c. art. 451
Kodeks cywilny
Nie można żądać zwrotu świadczenia, które zostało dobrowolnie spełnione, chyba że zostało spełnione w celu zadośćuczynienia niewłaściwemu długowi lub gdy świadczący nie miał zdolności do czynności prawnych.
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem.
p.u.s.a. art. 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zaliczenie wyegzekwowanych przez komornika kwot na poczet zaległości alimentacyjnych, a nie bieżących świadczeń. Zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego (art. 451 k.c.) do rozliczenia świadczeń w postępowaniu administracyjnym.
Godne uwagi sformułowania
nie zawiera rozróżnienia na "zaległe" i "bieżące" alimenty, mowa jest jedynie o wyegzekwowanym przez komornika świadczeniu alimentacyjnym należy przez to rozumieć każde świadczenie alimentacyjne, które zostało uzyskane przez komornika powoływanie się przez stronę skarżącą na przepisy kodeksu cywilnego (...) i domaganie się ich realizacji na gruncie prawa administracyjnego (...) nie może zostać uwzględnione, z uwagi na odmienność stosunku cywilnoprawnego od stosunku administracyjnoprawnego
Skład orzekający
Wanda Antończyk
przewodniczący
Tamara Dziełakowska
członek
Jan Jędrkowiak
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozliczania zaliczek alimentacyjnych z kwotami wyegzekwowanymi przez komornika oraz zasady stosowania prawa cywilnego w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Orzeczenie opiera się na utrwalonym stanowisku NSA w kwestii odmienności prawa cywilnego i administracyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu alimentów i świadczeń rodzinnych, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów proceduralnych i materialnych, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.
“Jak wyegzekwowane alimenty wpływają na prawo do zaliczki? Sąd wyjaśnia kluczowe rozliczenia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 446/07 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2007-07-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-06-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Jan Jędrkowiak /sprawozdawca/ Tamara Dziełakowska Wanda Antończyk /przewodniczący/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej oddala skargę. Uzasadnienie Wójt Gminy Ł. decyzją z dnia 10 stycznia 2007 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 10a, art. 15 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. nr 86, poz. 732 ze zm.) oraz art. 3 pkt 10 ustawy z dnia 07 czerwca 2005 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), zmienił decyzję z dnia 22 września 2005 r Nr [...]. Odmówił przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz A. N., E. N. i M. N. w okresie od 01 stycznia 2006 r. do dnia 31 marca 2006 r. Przyznał zaliczkę alimentacyjną na rzecz A. N. i E. N. w kwocie po 22,96 zł miesięcznie w okresie od dnia 01 kwietnia 2006 r. do dnia 30 czerwca 2006 r. oraz w kwocie po 170 zł miesięcznie w okresie od 01 lipca 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r. Przyznał zaliczkę alimentacyjną M. N. w wysokości po 22,96 zł w okresie od 01 kwietnia 2006 r. do 31 maja 2006 r., w kwocie 22,95 zł w okresie od 01 czerwca 2006 r. do 30 czerwca 2006 r., oraz w kwocie po 170 zł miesięcznie w okresie od 01 lipca 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r. Ponadto organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes strony. W uzasadnieniu organ wskazał, iż po ponownym rozpatrzeniu wniosku K. N. dotyczącej zmiany wypłaty zaliczki alimentacyjnej na dzieci A. N., E. N. i M. N. zmienił decyzję w zakresie przyznania zaliczki w okresie od 01 stycznia 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r. z uwagi na zmianę sytuacji dochodowej rodziny. Wójt wskazał, iż organ właściwy wierzyciela po upływie kwartału dokonuje rozliczenia pomiędzy wypłaconą zaliczką a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym, a zgodnie z powołanym powyżej art. 10 ust 8 wysokość zaliczki w następnym kwartale, stanowi różnicę pomiędzy wypłaconą zaliczką alimentacyjną, a wysokością wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego. Organ wskazał, iż z zgromadzonej dokumentacji wynika, że łączna wysokość świadczenia alimentacyjnego przyznanego wyrokiem sądowym z dnia 02 sierpnia 2004 r. w sprawie sygn. akt [...] wynosi 510 zł. Wypłacono zaliczkę alimentacyjnej w okresie trzech miesięcy tj. od 01 września 2005 do dnia 30 listopada 2005 r. w kwocie 1530 zł. Kwota świadczenia alimentacyjnego wyegzekwowanego za ostatnie trzy miesiące tj. 01 września 2005 r. do dnia 30 listopada 2005 r. ustalona na podstawie zaświadczenia o bezskuteczności prowadzonego postępowania z dnia 10 grudnia 2005 r. nr [...] wynosiła 2.587,56 zł. Organ wskazał, iż kwota wyegzekwowana przez komornika jest wyższa od zasądzonych alimentów z tych tez względów odmówił wypłaty zaliczki alimentacyjnej na okres od 01 stycznia 2006 r. do 31 marca 2006 r. Natomiast na podstawie zaświadczenia Komornika z dnia 09 marca 2006 r. nr [...] organ stwierdził, iż w okresie ostatnich trzech miesięcy wyegzekwowano kwotę 1.323,37 zł. Tym samym przyznał zaliczkę alimentacyjną tak jak sentencji niniejszej decyzji. Wysokość zaliczki w tym okresie stanowi różnicę między świadczeniem alimentacyjnym- 510 zł x 3 miesiące tj. 1530zł., a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem z ostatnich trzech miesięcy tj. kwoty 1.323,37 zł. Różnica wynosi 206,63 zł. Ponieważ uprawnionych do świadczeń alimentacyjnych jest troje dzieci, kwotę tę podzielono na 3 oraz na 3 miesiące danego kwartału. Dlatego też wysokość zaliczki alimentacyjnej w II kwartale 2006 r. wynosi jak w sentencji decyzji. Na podstawie zaświadczenia Komornika z dnia 01 czerwca 2006 r. [...] dokonano zmiany zaliczki alimentacyjnej na następny kwartał tj. od 01 lipca 2006 r. do 31 sierpnia 2006 r. Ponieważ Komornik nie wyegzekwował za ostatnie trzy miesiące żadnej kwoty dlatego też kwota zaliczki alimentacyjnej na dzieci A. N., E. N. i M. N. w podanym powyżej okresie, tj. do końca okresu zasiłkowego wynosiła zgodnie z zasądzonym świadczeniem alimentacyjnym, tj. po 170 zł miesięcznie na każde uprawnione dziecko. Organ I instancji wskazał ponadto, iż w okresie zasiłkowym tj. od 01 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006r zgodnie z wydaną decyzją Nr [...] oraz zmianą decyzji Nr [...] wnioskodawczyni przysługiwała zaliczka alimentacyjna w ogólnej wysokości 3,266,63 zł. Po sprawdzeniu przez organ list wypłat z kasy stwierdzono, że wnioskodawczyni pobrała taką samą kwotę. K. N. nie zgadzając się z powyższym wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego domagając się wypłacenia zaległego zasiłku alimentacyjnego, którego wypłatę wstrzymano, wskazując na błędną wykładnię prawa materialnego poprzez nieprawidłowe zakwalifikowanie wyegzekwowanych kwot przez organ egzekucyjny, co spowodowało odmowę wypłacenia skarżącej zaliczki alimentacyjnej. Skarżąca podała, iż wyegzekwowane kwoty stanowią spłatę powstałych wcześniej zaległości, nie są bieżącymi świadczeniami. Ponadto stanowią jedynie cześć zasądzonych alimentów. Tym samym organ I instancji nie miał prawa do wstrzymania wypłaty przedmiotowego świadczenia za okres od 01 stycznia 2006 r. do dnia 32 marca 2006 r. oraz zmniejszania wypłacanego świadczenia w okresie od dnia 01 kwietnia 2006 r. do dnia 30 czerwca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 kwietnia 2007 r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w pełni podzielając argumentację organu I instancji. Kolegium, odnosząc się do argumentu strony skarżącej, iż dotychczas wyegzekwowane alimenty są należnościami zaległymi, wskazało, że art. 10 ust. 7 przedmiotowej ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej nie zawiera rozróżnienia na "zaległe" i "bieżące" alimenty, mowa jest jedynie o wyegzekwowanym przez komornika świadczeniu alimentacyjnym, tj. o każdym świadczeniu alimentacyjnym, które zostało skuteczne uzyskane przez komornika. K. N. na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku domagając się jej uchylenia. Skarżąca zarzucając: naruszeni art. 7, 8, 9 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnie i niewłaściwe zastosowanie; art. 10 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w zw. z art. 451 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. nieuwzględnienie, że wypłacone alimenty zostały zaliczone na należności zaległe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Nadto wskazało, iż wskazany w skardze art. 451 k.c. nie może stanowić materialnoprawnej podstawy dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), Sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga K. N. nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 7 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.), zaliczka alimentacyjna, przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia. Zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. W myśl art. 10 cytowanej ustawy prawo do zaliczki ustala właściwy organ wierzyciela począwszy od miesiąca, którym został złożony u komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, do końca okresu zasiłkowego. W ust. 7 wskazano, iż organ właściwy wierzyciela po upływie kwartału dokonuje rozliczenia pomiędzy wypłaconą zaliczką a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym. Wysokość zaliczki w następnym kwartale stanowi różnice pomiędzy świadczeniem alimentacyjnym albo kwotami, o których mowa w art. 8, a wysokością wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego (ust. 8 omawianego przepisu). Z analizy akt sprawy wynika, iż organ I instancji decyzją z dnia 22 września 2005 r. Nr [...] przyznał zaliczki alimentacyjne na okres od 01 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. w wysokości po 170 zł miesięcznie na rzecz A. N., E. N. i M. N. Komornik zaświadczeniem z dnia 10 grudnia 2005 r. (zaświadczenie z dnia 10 grudnia 2005 r. [...]) poinformował organ I instancji, iż za ostatnie trzy miesiące, zostało od dłużnika wyegzekwowane świadczenie alimentacyjne w wysokości 2587,56 zł. Uwzględniając powyższe organ I instancji prawidłowo dokonał rozliczenia pomiędzy wypłaconą zaliczką alimentacyjną, a wyegzekwowanym przez Komornika świadczeniem alimentacyjnym i ustalił wysokość zaliczki alimentacyjnej w następnym kwartale, tj. I kwartale 2006 r. jako różnice pomiędzy świadczeniem alimentacyjnym – przyznanym powołaną powyżej decyzją i wypłaconym w kwocie 1.530 zł, a wyegzekwowanym świadczeniem alimentacyjnym. Kolejnym zaświadczeniem z dnia 09 marca 2006 r. (zaświadczenie z dnia 09 marca 2006 r. [...]) Komornik wskazał, iż za ostatnie trzy miesiące od dłużnika zostało wyegzekwowane świadczenie alimentacyjne w wysokości 1.323,37 zł. Z tych też względów organ I instancji ponownie był zobowiązany do dokonania rozliczenia pomiędzy wypłaconą zaliczką a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym i ustalił wysokość świadczenia w następnym kwartale, tj. II kwartale 2006 r. jako różnicę pomiędzy świadczeniem alimentacyjnym - 1.530 zł, a wysokością wyegzekwowanego świadczenia alimentacyjnego. Natomiast Komornik zaświadczeniem z dnia 01 czerwca 2006 r. (zaświadczenie z dnia 01 czerwca 2006 r. [...]) wskazał, iż nie wyegzekwowano żadnej kwoty, dlatego tez organ I instancji ustalił wysokość przedmiotowego świadczenia zgodnie z zasądzonym świadczeniem alimentacyjnym, tj. po 170 zł miesięcznie na każde uprawnione dziecko. Powyższe jednoznacznie wskazuje, iż organy administracji, tj. organ I instancji wydając decyzję z dnia 10 stycznia 2007 r. Nr [...] oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając decyzję w 30 kwietnia 2007 r. Nr [...] utrzymującą ją w mocy, postąpiły zgodnie z obowiązującym prawem. Odnosząc się do zarzutu podnoszonego przez skarżąca, wskazać należy, iż przepisy przedmiotowej ustawy nie zawierają rozróżnienia na "zaległe" i "bieżące" alimenty. W omawianej ustawie jedynie jest mowa o wyegzekwowanym przez komornika świadczeniu alimentacyjnym. Należy przez to rozumieć każde świadczenie alimentacyjne, które zostało uzyskane przez komornika. Nadto wskazać należy, iż powoływanie się przez stronę skarżącą na przepisy kodeksu cywilnego (tj. art. 451 k.c.) i domaganie się ich realizacji na gruncie prawa administracyjnego jak i postępowania administracyjnego nie może zostać uwzględnione, z uwagi na odmienność stosunku cywilnoprawnego od stosunku administracyjnoprawnego. (por. min. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1983 r., sygn. akt SA/Wr 367/83, ONSA 1983, Nr 2, poz. 75). Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI