II SA/GD 444/22

II SA/Gd 444/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Diana Trzcińska
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
art. 17 ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2022 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 3 marca 2022 r., nr SKO.421.97.2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Uzasadnienie
E. Z. (dalej: strona, wnioskodawczyni, skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy, Kolegium) z 3 marca 2022 r., którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łebie (dalej: organ I instancji) z dnia 24 stycznia 2022 r. wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta Łeba odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na babcię G. P.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łebie działając z upoważnienia Burmistrza Miasta, po rozpoznaniu wniosku E. Z. odmówił jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wnioskowanego na jej babcię G. P.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że wnioskowane świadczenie nie może być przyznane stronie ze względu na treść art. 17 ust. 1 b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U z 2022 r., poz. 615, ze zm.), dalej: "u.ś.r.". Według przywołanego przepisu - świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała 1) nie później niż do ukończenia 18.roku życia lub; 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. G. P. - posiada orzeczenie o niepełnosprawności nr akt [...] wydane przez Komisję Lekarską do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nr [...] z dnia 4.09.1991 r, z którego wynika, że stopnia niepełnosprawności nie da się ustalić, a orzeczenie wydano na stałe. Organ I instancji nadmienił, że choć ma świadomość uznania wskazanej podstawy prawnej za niezgodną z Konstytucją na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, to ze względu na treść art. 6 k.p.a. zobowiązany jest nadal do jego stosowania, wobec braku zaistnienia zmian legislacyjnych w tym zakresie, uwzględniających przytoczone orzeczenie Trybunału.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku po rozpoznaniu odwołania decyzją z 3 marca 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Kolegium zwróciło uwagę na to, że nie zgadza się z organem I instancji w kwestii zaistnienia negatywnej przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. W ocenie organu odwoławczego nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1 b u.ś.r., która została przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zgodne z jednolitym obecnie orzecznictwem sądów administracyjnych, według którego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (K 38/13) przesądza o tym, że organy rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 ustawy, tj. z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została przez Trybunał Konstytucyjny ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Organ II instancji mając na uwadze zebrany w spawie materiał dowodowy (oświadczenie syna osoby wymagającej opieki z dnia 25.01.2022r., że nie może sprawować opieki nad swoja matką bowiem charakter wykonywanej pracy to uniemożliwia) – G. P. posiada dzieci, które są obiektywnie zdolne wypełnić obowiązek alimentacyjny wobec swojej niepełnosprawnej matki wobec czego Kolegium uznało, że wnuczce osoby wymagającej opieki - świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje.
Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku strona wniosła skargę, podnosząc w niej zarzut naruszenia:
a) prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy:
• poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. polegającą na:
- pominięciu prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy,
- przyjęciu, że faktyczne sprawowanie przez Skarżącą opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią, nie jest wystarczające do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na okoliczność, iż babcia ma dzieci, na których - jako spokrewnionych w pierwszym stopniu
- spoczywa obowiązek alimentacyjny,
- uznaniu, że potencjalny obowiązek alimentacyjny dzieci względem wymagającej opieki matki bez względu na szczególne okoliczności wyprzedza obowiązek alimentacyjny wnuczki, co w konsekwencji doprowadziło do błędnej konstatacji, iż w sytuacji Skarżącej nie zaktualizował się wynikający z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 2086 ze zm.) - dalej K.r.o. obowiązek alimentacyjny względem babci, co z kolei przesądziło o braku prawa do świadczenia pielęgnacyjnego,
- nieuprawnionym przyjęciu, że przepisy u.o.ś.r. pozwalają organowi na ustalanie możliwości i formy realizacji obowiązku alimentacyjnego przez osobę zobowiązaną, a przez to wkraczanie w kompetencje zastrzeżone dla sądu powszechnego,
- uznaniu, że brak orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności dzieci w powiązaniu z okolicznością, iż obowiązek alimentacyjny dzieci wyprzedza obowiązek alimentacyjny wnuczki, ma przesądzające znaczenie dla negatywnej oceny wniosku o przyznanie Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego,
• poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. Ib u.o.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki,
b) przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy:
• art. 77 § 1 i art. 7 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) - dalej K.p.a. poprzez:
- nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy w szczególności odnoszących się do zakresu faktycznej opieki sprawowanej przez Skarżącą i realnych możliwości sprawowania przez dzieci opieki nad niepełnosprawną matką w zakresie wymaganym stanem zdrowia osoby z niepełnosprawnością, a przez to nieuprawnione uznanie, że kryterium stopnia pokrewieństwa wyznaczające kolejność zobowiązania do alimentacji stanowi samo w sobie przeszkodę w nabyciu przez Skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, • art. 11 i art. 107 § 3 K.p.a. z uwagi na brak adekwatnego uzasadnienia decyzji przejawiający się w nie wyczerpującym i nieprzekonującym wyjaśnieniu motywów wydanego rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu podniesiono, że skarżąca jako jedyna sprawuje faktyczną opiekę nad niepełnosprawną babcią i jest jedyną osobą, która jest w stanie zapewnić w stopniu należytym całodobową opiekę i uwagę. Strona nadmieniła, iż jeden z synów osoby wymagającej opieki ma na utrzymaniu rodzinę oraz wykonuje opiekę nad teściową i nie może zrezygnować z pracy aby fizycznie opiekować się swoją matką, natomiast osiągane dochody nie pozwalają mu na opłacanie opiekunki. Drugi z synów nie utrzymuje kontaktu z rodziną, mieszka na drugim końcu Polski i nie jest w stanie wykonywać opieki na matką. Ponadto osoba ta jest bezrobotna i zadłużona, co wyklucza możliwość alimentacji schorowanej matki. W ocenie skarżącej w obu przypadkach, dzieci osoby wymagającej opieki, nie są w stanie fizycznie tej opieki zapewnić, a także nie mają możliwości alimentacji. Zdaniem skarżącej patrząc systemowo, decyzja z dnia 3 marca 2022r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia 21 stycznia 2022 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów ustawy u.ś.r. oraz z pogwałceniem przepisów postępowania wskazanych w zarzutach pisma procesowego. Za wydaniem wskazanych decyzji nie przemawiał również słuszny interes skarżącej, a wręcz przeciwnie wydane rozstrzygnięcia doprowadziły do sytuacji, w której pomimo, iż opiekuje się ona swoją niepełnosprawną w stopniu znacznym babcią - faktu tego organy nie kwestionują - i z tego względu nie podejmuje aktywności zawodowej, nie może uzyskać należnego świadczenia. Zastosowana przez organ II stopnia wykładnia przepisów u.ś.r. doprowadziła do rozstrzygnięcia, które w świetle powszechnie akceptowanych wartości jest niesłuszne, niesprawiedliwe, nieracjonalne i nieodpowiadające ratio legis u.ś.r. Odstępstwo od sensu językowego przepisów było nie tylko prawem, ale wręcz obowiązkiem organów. W ocenie skarżącej nie może zatem budzić wątpliwości, iż sytuacja prawna będąca przedmiotem rozstrzygania przez organy obu instancji uzasadniała konieczność kreatywnej interpretacji przepisów art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. i odstąpienia od ich literalnego sensu w celu zapewnienia zgodności wykładni przepisu z Konstytucją RP. W orzecznictwie sądów administracyjnych przeważa pogląd, który jest całkowicie podzielany również przez Rzecznika Praw Obywatelskich, że przepisy art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r. należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu tych unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi i wymagającymi takiego wsparcia. Skarżąca wskazała, że sytuacja życiowa, rodzinna i materialna synów babci (której organy nie zbadały wnikliwie) uniemożliwia im sprawowanie opieki nad babcią jak również uniemożliwia udzielenie jakiegokolwiek wsparcia finansowego. W związku z tym cały ciężar opieki nad niepełnosprawną, także w aspekcie finansowym, spoczywa na stronie, która sprawuje rzeczywistą opiekę. W tym stanie faktycznym, mając na względzie art. 132 k.r.o., należało przyjąć, że zaktualizował się obowiązek alimentacyjny skarżącej - jako zobowiązanej w dalszej kolejności- względem babci, co czyni ją osobą uprawnioną do żądanego świadczenia pielęgnacyjnego. Organy obu instancji w żaden sposób nie odniosły się do tego czy synowie są w stanie zapewnić osobie niepełnosprawnej opiekę przynajmniej na analogicznym poziomie jak wnioskodawczyni. W tej sytuacji przyjęcie przez organy, iż sam fakt spokrewnienia w pierwszym stopniu przesądza o możliwości sprawowania opieki nad matką i zdolności do wykonywania tej opieki - w oparciu tylko o kryterium pierwszeństwa zobowiązania do alimentacji - ocenić należy za całkowicie teoretyczne. Wydane w sprawie decyzje organów obu instancji oparte na literalnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. la u.ś.r. nie mogą się ostać. Akceptacja dokonanej wykładni w ocenie skarżącej prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnych zasad sprawiedliwości społecznej, nakazu ochrony i opieki nad rodziną, jak również wynikającego z art. 71 ust. 1 Konstytucji nakazu szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Kolegium w zaskarżonej decyzji odniosło się wprawdzie formalnie do aspektu możliwości sprawowania opieki przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, jednakże w żadnej mierze nie przeniosło swych wywodów na grunt sprawy będącej przedmiotem zaskarżenia. Czysto teoretycznie wskazało, iż nie istnieją żadne merytoryczne przeciwwskazania, aby synowie opiekowali się niepełnosprawną matką. Zdaniem strony wymaga podkreślenia, że Kolegium pomimo, że w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji podzieliło prezentowane w orzecznictwie stanowisko wskazujące na konieczność posłużenia się inną niż gramatyczną metodą wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a u.ś.r., to trudno przyjąć za wyczerpujące i uzasadnione odejście od wykładni celowościowej wskazanej normy prawnej, będącej materialnoprawną podstawą niekorzystnego dla skarżącej rozstrzygnięcia. Stwierdzono, że zasada pierwszeństwa wykładni językowej nie może prowadzić do wniosku, że interpretatorowi wolno jest w każdych okolicznościach ignorować wykładnię systemową czy funkcjonalną. Może się bowiem okazać, że sens przepisu, który wydaje się językowo jasny okaże się wątpliwy, gdy go skonfrontujemy z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jeżeli istnieją okoliczności, z których obiektywnie wynika osoba zobowiązana w pierwszej kolejności do alimentacji, choć nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, lecz sama nie jest w stanie sprawować tej opieki (przyczyną może być podeszły wiek, stan zdrowia, sytuacja rodzinna, wieloletnie zamieszkiwanie w znacznej odległości od rodzica, itp.), to organ administracji ma obowiązek uwzględnić wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego innej osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem wymagającego opieki (tyle, że w dalszej kolejności), oczywiście pod warunkiem spełnienia wszystkich innych ustawowych przesłanek (np. rezygnacji z zatrudnienia).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.
Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryteria Sąd stwierdził, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżąca w świetle powszechnie obowiązujących przepisów posiada uprawnienie do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne, zważając na zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne.
Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Natomiast wedle treści art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Na gruncie niniejszej sprawy zaszła konieczność zweryfikowania w pierwszej kolejności czy skarżąca będąca wnuczką osoby wymagającej opieki może być osobą uprawnioną do pobierania świadczenia pielęgnacyjnego, wobec kształtu obowiązujących przepisów oraz faktu, że oprócz wnuczki osoba ta posiada dwóch synów, którzy według informacji wynikających z akt sprawy nie legitymują się orzeczeniem o niepełnosprawności. W tym miejscu należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 14 listopada 2022 r. w sprawie o sygn. akt I OPS 2/22 pochylił się nad zagadnieniem dotyczącym m.in. tego czy podstawę do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu niepodejmowania lub rezygnowania z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji przez osoby wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. stanowi wyłącznie legitymowanie się przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki (art. 17 ust. 1a u.ś.r.), orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności czy też dopuszczalne jest przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innej osobie posiadającej obowiązek alimentacyjny w zamian osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki (art. 17 ust. 1a u.ś.r.) gdy ta nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale z przyczyn obiektywnych nie może sprawować realnie i efektywnie opieki nad osobą wymagającą wsparcia. Po rozpoznaniu niniejszego zagadnienia, tożsamego z problemem prawnym jaki zaistniał na gruncie niniejszej sprawy, NSA uznał, że warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Uzasadniając stanowisko zawarte w uchwale NSA wskazał m.in., że punktem wyjścia wszelkich działań interpretacyjnych jest wykładnia językowa, która powinna rozpoczynać proces wykładni zmierzającej do odkodowania z przepisów normy prawnej. W związku z powyższym podkreślono, że z punktu widzenia języka, kryterium legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jakim ustawodawca posłużył się w art. 17 ust. 1a u.ś.r. nie jest wyrażeniem nieostrym czy wieloznacznym. Nie wymaga także czynienia ustaleń pojęciowych z odwołaniem się do zasad języka "powszechnego". Stopnie niepełnosprawności (znaczny, umiarkowany i lekki) rozróżnione zostały w art. 3 i 4 ustawy z 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 573 ze zm.). Orzeczenia w przedmiocie niepełnosprawności wydawane są przez zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, powoływane zgodnie z przepisami wymienionej wyżej ustawy. Pod względem językowym przepis nie budzi zatem wątpliwości. O ile można się zgodzić z tezą postawioną w wyroku NSA z 10.12.2021 r., I OSK 817/21, że w sprawach szeroko rozumianej pomocy społecznej, ze względu na różnorodność stanów faktycznych, uzasadnione jest posługiwanie się przez ustawodawcę takimi konstrukcjami, jak pojęcia nieoznaczone czy uznanie administracyjne, zapewniającymi elastyczność i jednostkową adekwatność rozstrzygnięć, to jednocześnie z całą mocą należy podkreślić, że nie ma ona zastosowania w rozpatrywanej kwestii, albowiem ustawodawca nie posłużył się tego rodzaju konstrukcjami, a w przypadku art. 17 ust. 1a u.ś.r. od stosowania takiej konstrukcji odstąpił. Skoro pod względem językowym analizowane przepisy nie mogą być uznane za rodzące wątpliwości, to decyzja o odstąpieniu od tego rozumienia pod wpływem argumentów systemowych, funkcjonalnych czy celowościowych może być podjęta na dostatecznie silnie umotywowanej podstawie, spójnie i konsekwentnie przemawiającej za takim odstąpieniem. NSA podkreślił, że rozbieżność w orzecznictwie i wątpliwości interpretacyjne nie dotyczą rozumienia tekstu prawnego, spowodowanego jego niejednoznacznością, ale kwestii odstąpienia od jednoznacznego brzmienia przepisów i stosowania ich z pominięciem warunków wprost w nim wyrażonych, czyli z pominięciem fragmentu przepisu, który musiałby zostać uznany nie tyle ze zbędny, co za niedopuszczalny, rażąco naruszający Konstytucję RP, prowadzący do sprzeczności z chronionymi przez nią wartościami. W pozostałych przypadkach zastrzeżenia co do rozwiązań ustawowych mogą nosić jedynie charakter postulatów de lege ferenda pod adresem ustawodawcy, ewentualnie realizowanych na drodze inicjatywy ustawodawczej za pośrednictwem uprawnionych podmiotów. Taka sytuacja w przypadku analizowanych przepisów nie ma miejsca. W przypadku świadczenia pielęgnacyjnego zasady dostępu do niego zostały określone z uwzględnieniem pierwszeństwa określonego w art. 17 ust. 1a u.ś.r., zatem warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobom wymienionym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., jest legitymowanie się przez osoby na których ciąży obowiązek alimentacyjny w pierwszym stopniu orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kryterium to zapewnia dostęp do świadczenia wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, nie ma ono także charakteru dyskryminującego i nie jest niemożliwe do spełnienia, udzielanie świadczenia nie jest oparte w konsekwencji o uznanie organu. Regulując kryteria przyznawania świadczenia pieniężnego ze środków publicznych w trybie administracyjnym ustawodawca był przy tym uprawniony do takiego skonstruowania przesłanek, które zapewniają ich konkretność i ograniczają sferę uznaniowości organu, co sprzyja zachowaniu równości i transparentności w udzielaniu świadczeń ze środków publicznych. Stopień orzeczonej niepełnosprawności osoby uprawnionej do świadczenia w pierwszej kolejności, jako kryterium "przesunięcia" uprawnienia do świadczenia na osoby uprawnione w kolejności dalszej, stanowi kryterium zobiektywizowane, a jednocześnie w sposób rzeczowy związane z możliwością sprawowania osobistej opieki nad osobą tego wymagającą.
Tutejszy Sąd podziela stanowisko wyrażone w uchwale siedmiu sędziów w sprawie I OPS 2/22 w całej rozciągłości, będąc nim również związany. Wobec rozstrzygnięcia zapadłego w przytoczonym kształcie konieczne było uznanie argumentacji skarżącej za niezasadne, gdyż w okolicznościach niniejszej sprawy nie ziściły się przesłanki pozwalające na wnioskowanie o przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osobie, na której do prawda ciąży obowiązek alimentacyjny zgodnie z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, lecz dopiero po osobach spokrewnionych w stopniu pierwszym z osobą wymagającą opieki.
Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono skargę w całości.
W niniejszej sprawie Sad orzekł na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym zgodnie z treścią art.119 pkt 2 p.p.s.a., wobec zgłoszenia wniosku przez stronę o rozpoznanie sprawy w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie ustawowym nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.