II SA/Gd 442/05

II SA/Gd 442/05 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-12-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dorota Jadwiszczok /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi L. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...], oraz zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego L. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] grudnia 2004 roku na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. i art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 1997r. Nr 142 poz. 950, ze zm.) odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] kwietnia 1999 roku, oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 1999 roku o pozbawieniu L.K. uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że we wniosku, który organ zakwalifikował jako wniosek o uchylenie decyzji własnej w trybie art. 154 k.p.a. strona nie wykazała, aby za uchyleniem przedmiotowej decyzji przemawiał interes społeczny albo słuszny interes strony. Podniesiony przez stronę pobyt w obozie koncentracyjnym Stutthof nie spełnia bowiem warunków wynikających z art. 4 ust. l lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy L.K. zarzucił, że w toku postępowania nie zostały wzięte pod uwagę okoliczności, które przedstawił w pismach kierowanych do organu, a które w jego ocenie winny wpłynąć na zmianę decyzji i spowodować przywrócenie uprawnień kombatanckich. W szczególności wskazał, że jako więzień tego obozu posiada słuszny interes w ustaleniu że obóz koncentracyjny Stutthof nie zakończył swojej działalności w dniu 25 stycznia 1945 roku, a osoby przebywające w tym obozie były więźniami aż do wyzwolenia obozu w maju 1945 roku.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]
marca 2005 r. na podstawie art. 4 ust. 1 pkt l lit. a, art. 21 ust. 1, art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art.127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję własną.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że L.K. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w ramach służby w organach Milicji Obywatelskiej, a zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich, co nastąpiło decyzją z dnia [...] lutego 1999 roku, utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 roku. Następnie postanowieniem z dnia [...] października 2000 roku Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w sprawie wywołanej skargą L.K. na powyższe postanowienie wskutek cofnięcia skargi.
Po rozpoznaniu wniosku L.K. o przyznanie uprawnień kombatanckich w związku z pobytem w obozie Stutthof decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 roku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania L.K. uprawnień z tego tytułu, uznając, że obóz koncentracyjny Stutthof zakończył swoją działalność w dniu 25 stycznia 1945 roku, zatem pobyt skarżącego w tym obozie po tym dniu nie rodzi uprawnień kombatanckich.
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] marca 2001 roku, natomiast wyrokiem z dnia [...] grudnia 2003 roku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę L.K. wniesioną na decyzję z dnia [...] marca 2001 roku.
Co do decyzji, której prawidłowość jest przedmiotem niniejszego postępowania Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że decyzje o pozbawieniu uprawnień kombatanckich wydane w sprawie były zgodne z stanem prawnym obowiązującym w dacie ich wydania, który od tego czasu nie uległ zmianie. W uzasadnieniu podkreślone zostało także, że zgodnie z przepisem art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 roku z zastrzeżeniem art. 100 wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zatem pogląd wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia [...] grudnia 2003 roku, iż skarżącemu nie przysługują uprawnienia kombatanckie jest wiążący w niniejszym postępowaniu.
Pan L.K. wniósł skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jej uchylenia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisu art. 21 i art. 25 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżący wskazał, że organ niewłaściwie przyjął, iż obóz koncentracyjny Stutthof zakończył swoją działalność w dniu 25 stycznia 1945 roku, zatem pobyt skarżącego w tym obozie po tym dniu nie rodzi uprawnień kombatanckich. W postępowaniu dowodowym organ nie uwzględnił przy tym pisma Dyrektora Państwowego Muzeum Stutthof w Sztutowie z dnia [...] marca 2004 roku z którego wynika, iż obóz ten funkcjonował do maja 1945 roku jako obóz koncentracyjny.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. a postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.
Postępowanie w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych, jest postępowaniem administracyjnym, w którym stosuje się unormowania kodeksu postępowania administracyjnego. Art.7 k.p.a. nakazuje organom administracji publicznej w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z art. 77 § l k.p.a. i art. 80 k.p.a. wynika natomiast obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ administracji publicznej materiału dowodowego i dążenia do ustalenia prawdy materialnej.
W przedmiotowej sprawie z inicjatywą wszczęcia postępowania w trybie art. 154 § 1 k.p.a. wystąpił L.K. w piśmie skierowanym do Prezesa Fundacji A w Warszawie z dnia [...] maja 2001 roku. Odpis tego pisma został przesłany do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych i stał się podstawą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Z treści tego pisma jednoznacznie wynika, że skarżący w swojej argumentacji odwołuje się do postępowania, w wyniku którego odmówiono mu przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie Stutthof. Z pisma nie wynika natomiast, aby kwestionował decyzję pozbawiającą go uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w ramach służby w organach Milicji Obywatelskiej.
Należy w tym momencie przypomnieć, że w przedmiocie uprawnień kombatanckich
L.K. toczyły się dwa postępowania. W pierwszym decyzją z dnia mmm lutego 1999 roku, utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 roku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił skarżącego uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w ramach służby w organach Milicji Obywatelskiej. Następnie postanowieniem z dnia [...] października 2000 roku Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie w sprawie wywołanej skargą L.K. na powyższe decyzje wskutek cofnięcia skargi.
Drugie postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku L.K. o przyznanie uprawnień kombatanckich w związku z pobytem w obozie Stutthof. Po rozpoznaniu tego wniosku decyzją z dnia [...] sierpnia 1999 roku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania L.K. uprawnień z tego tytułu, uznając, że obóz koncentracyjny Stutthof zakończył swoją działalność w dniu 25 stycznia 1945 roku, zatem pobyt skarżącego w tym obozie po tym dniu nie rodzi uprawnień kombatanckich.
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] marca 2001 roku, natomiast wyrokiem z dnia [...] grudnia 2003 roku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę L.K. wniesioną na decyzję z dnia [...] marca 2001 roku. W niniejszej sprawie przeprowadzone zostało postępowanie w którym Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił uchylenia w trybie art. 154 par. 1 k.p.a. decyzji własnej z dnia [...] kwietnia 1999 roku oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 1999 roku. Natomiast w treści decyzji organ nie wypowiedział się, co do zasadności uchylenia kwestionowanych przez L.K. w piśmie z dnia [...] maja 2002 roku decyzji z dnia [...] sierpnia 1999 roku i [...] marca 2001 roku.
Skargę należy zatem uznać za uzasadnioną, w związku z nierozważeniem przez organ administracji okoliczności wskazanych we wniosku strony o uchylenie decyzji.
Organ administracji winien ponownie rozważyć wszelkie okoliczności wskazywane przez skarżącego w odniesieniu do postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] marca 2001 roku. Powinien w swoim postępowaniu uwzględnić okoliczność, że zgodnie § 2 ust. 1 pkt 21 aktualnie obowiązującego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154), obóz w Stutthof był obozem koncentracyjnym. Powinien także wyjaśnić sprzeczność pomiędzy informacją udzieloną przez Dyrektora Państwowego Muzeum Stutthof w Sztutowie w piśmie z dnia [...] marca 2004 roku z którego wynika, iż obóz ten funkcjonował do maja 1945 roku jako obóz koncentracyjny i piśmie z dnia [...] grudnia 1998 roku z którego wynika, że obóz zakończył działalność w dniu 25 stycznia 1954 roku.
Okoliczność, że decyzja z dnia 20 marca 2001 roku, co do której Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z dnia [...] grudnia 2003 roku oddalił skargę podlegała sądowej kontroli legalności nie stoi na przeszkodzie późniejszemu wzruszeniu tej decyzji na podstawie art. 154 k.p.a., gdy zostaną spełnione przesłanki wynikające z tego przepisu. Organ administracji po skontrolowaniu przez sąd zgodności decyzji z prawem nie przestaje być właściwy do wzruszenia decyzji w jednym z trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego wszczynanego z urzędu lub na wniosek strony. Natomiast ocena prawna wyrażona przez sąd administracyjny w przypadku oddalenia skargi wniesionej na decyzję, wiążącą organ administracyjny nie pozbawia tego organu możliwości weryfikacji decyzji na mocy art. 154 lub 155 k.p.a. z uwagi na przesłanki stosowania tych przepisów.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.