II SA/Gd 437/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi I.S. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) w Gdańsku, które wstrzymało budowę wolnostojącego budynku rekreacji indywidualnej. Organ pierwszej instancji (PINB) również wstrzymał budowę, uznając obiekt za budynek trwale związany z gruntem i wybudowany bez wymaganego pozwolenia. PWINB uchylił postanowienie PINB, ale sam wydał postanowienie o wstrzymaniu budowy, wskazując na możliwość legalizacji. Skarżąca kwestionowała trwałe związanie obiektu z gruntem i potrzebę stosowania Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił postanowienia obu instancji, uznając skargę za zasadną, ale z innych przyczyn. Sąd podkreślił, że organy wadliwie ustaliły strony postępowania, nie wyjaśniając wystarczająco, kto jest właścicielem budynku i kto ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest kluczowe przy stosowaniu art. 52 Prawa budowlanego. Sąd wskazał, że postanowienie powinno być skierowane albo do właściciela budynku (jeśli jest on odrębnym przedmiotem własności i dysponuje prawem do gruntu), albo do współwłaścicieli działki, jeśli budynek jest częścią składową gruntu. Brak tych ustaleń stanowił naruszenie przepisów KPA. Sąd zobowiązał organy do ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie stron postępowania w sprawach dotyczących samowoli budowlanej, rozróżnienie między budynkiem jako częścią składową gruntu a odrębnym przedmiotem własności, a także kwestia trwałego związania obiektu z gruntem.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej ustalania właściciela i prawa do dysponowania nieruchomością, gdy inwestor nie żyje.
Zagadnienia prawne (3)
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ustalił strony postępowania w sprawie wstrzymania budowy, w szczególności właściciela obiektu budowlanego i podmiot uprawniony do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nadzoru budowlanego dopuściły się naruszenia przepisów KPA poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie ustalenia właściciela budynku i jego prawa do dysponowania nieruchomością, co skutkowało skierowaniem postanowienia do niewłaściwych podmiotów.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przy wydawaniu postanowienia o wstrzymaniu budowy (art. 48 Prawa budowlanego) kluczowe jest prawidłowe ustalenie, kto jest inwestorem, właścicielem lub zarządcą obiektu budowlanego, a także kto ma prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego w tym zakresie, opierając się jedynie na oświadczeniach strony, co uniemożliwiło prawidłowe określenie adresatów postanowienia.
Czy obiekt budowlany, posadowiony na bloczkach betonowych, z dachem i ścianami, stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem?
Odpowiedź sądu
Tak, obiekt spełnia definicję budynku trwale związanego z gruntem, nawet jeśli posadowiony jest na fundamentach punktowych i posiada cechy transportowalności.
Uzasadnienie
Sąd, powołując się na jednolite orzecznictwo NSA, stwierdził, że trwałe związanie z gruntem nie zależy od techniki posadowienia czy możliwości przeniesienia obiektu, lecz od stabilności zapewniającej bezpieczeństwo użytkowania. Obiekt z fundamentami punktowymi, ścianami i dachem, przeznaczony do długotrwałego użytkowania, spełnia te kryteria.
Czy budowa obiektu budowlanego w 2021 roku wymagała pozwolenia na budowę?
Odpowiedź sądu
Tak, budowa nie była zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Uzasadnienie
Organ prawidłowo ustalił, że obiekt nie spełniał kryteriów zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 16 Prawa budowlanego, obowiązującego w dacie budowy.
Przepisy (9)
Główne
p.b. art. 48 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pomocnicze
p.b. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja budynku jako obiektu trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni przegrodami, posiadającego fundamenty i dach.
p.b. art. 52 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązki nakłada się na inwestora, a w przypadku zakończenia budowy lub niemożności wykonania przez inwestora, na właściciela lub zarządcę obiektu.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wiążą organy.
k.c. art. 46
Kodeks cywilny
Definicja nieruchomości, w tym budynków trwale z gruntem związanych stanowiących odrębny przedmiot własności.
k.c. art. 48
Kodeks cywilny
Budynki i urządzenia trwale z gruntem związane stanowią części składowe gruntu.
p.b. art. 29 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nieprawidłowo ustaliły strony postępowania i ich prawa do dysponowania nieruchomością, co stanowi naruszenie przepisów KPA.
Odrzucone argumenty
Obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem i stanowi budynek w rozumieniu Prawa budowlanego. • Budowa wymagała pozwolenia na budowę.
Godne uwagi sformułowania
sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną • naruszenia p.b. powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej • cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym • o tym, czy obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem nie przesądza sposób, w jaki posadowiono go w gruncie, czy na gruncie, jak również technika w jakiej tego dokonano • trwałe związanie z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego nie musi być prawnie pojęciem tożsamym z określeniem k.c. • obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa Rozdziale 5a p.b. należy co do zasady kierować do właściciela obiektu budowlanego definiowanego zgodnie z przepisami k.c.
Skład orzekający
Dariusz Kurkiewicz
przewodniczący
Jakub Chojnacki
sprawozdawca
Krzysztof Kaszubowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie stron postępowania w sprawach dotyczących samowoli budowlanej, rozróżnienie między budynkiem jako częścią składową gruntu a odrębnym przedmiotem własności, a także kwestia trwałego związania obiektu z gruntem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej ustalania właściciela i prawa do dysponowania nieruchomością, gdy inwestor nie żyje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są błędy proceduralne w postępowaniu administracyjnym, nawet jeśli merytorycznie sprawa wydaje się jasna. Podkreśla złożoność prawa budowlanego i cywilnego w kontekście własności budynków.
“Błędy proceduralne organów uchyliły postanowienie o wstrzymaniu budowy. Kluczowe ustalenie stron postępowania.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.