II SA/Gd 433/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-09-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
warunki zabudowyudostępnianie aktstatus stronyKodeks postępowania administracyjnegopostępowanie administracyjneSKOWSAkontrola sądu

WSA w Gdańsku uchylił postanowienie SKO odmawiające udostępnienia akt sprawy, uznając, że wniosek skarżącego nie był wnioskiem o udostępnienie akt, lecz o uznanie za stronę postępowania.

Skarżący R. B. wniósł skargę na postanowienie SKO w Gdańsku, które odmówiło mu udostępnienia akt sprawy dotyczących umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie warunków zabudowy. Sąd uznał, że wniosek skarżącego nie był wnioskiem o udostępnienie akt w trybie art. 73 § 1 k.p.a., lecz próbą uzyskania statusu strony w postępowaniu głównym, co powinno być rozpatrzone zgodnie z wcześniejszymi wytycznymi sądu. W konsekwencji, WSA uchylił zaskarżone postanowienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę R. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 22 marca 2024 r., które odmówiło skarżącemu udostępnienia akt sprawy dotyczących umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie warunków zabudowy. Skarżący wnosił o doręczenie mu decyzji SKO z 12 września 2023 r. o umorzeniu postępowania, ponieważ nie brał udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i domagał się uznania go za stronę w postępowaniu odwoławczym. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował jego wniosek jako żądanie udostępnienia akt sprawy w trybie art. 73 § 1 k.p.a. Sąd administracyjny podkreślił, że dostęp do akt jest prawem strony postępowania, a kwestia ustalenia kręgu stron nie została przez SKO wyjaśniona, co było podstawą uchylenia wcześniejszej decyzji SKO w wyroku z dnia 29 maja 2024 r. (sygn. akt II SA/Gd 971/23). Sąd wskazał, że wniosek R. B. powinien być rozpatrzony w postępowaniu głównym jako żądanie przyznania statusu strony, zgodnie z zaleceniami sądu. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, taki wniosek nie jest wnioskiem o udostępnienie akt sprawy, lecz żądaniem rozpatrzenia kwestii przyznania statusu strony w postępowaniu głównym.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że dostęp do akt jest prawem strony postępowania, a kwestia ustalenia kręgu stron nie została przez organ odwoławczy wyjaśniona. Wniosek o doręczenie decyzji w celu jej zaskarżenia, gdy strona domaga się przyznania statusu strony, powinien być rozpatrzony w postępowaniu głównym, a nie incydentalnym postępowaniu o udostępnienie akt.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Pomocnicze

k.p.a. art. 73 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania notatek, kopii lub odpisów przysługuje stronie postępowania. Czynności te są dokonywane w lokalu organu w obecności pracownika.

k.p.a. art. 74 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne art. 20a § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2

p.p.s.a. art. 3 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

p.p.s.a. art. 119 § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pozwala sądowi skierować do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargę, której przedmiotem jest postanowienie, na które służy zażalenie.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek skarżącego o doręczenie decyzji SKO był próbą uzyskania statusu strony, a nie wnioskiem o udostępnienie akt. Organ odwoławczy nie rozstrzygnął kwestii przyznania statusu strony skarżącemu, co było konieczne zgodnie z wcześniejszym wyrokiem sądu. Dostęp do akt jest prawem strony, a status strony powinien być ustalony w postępowaniu głównym.

Godne uwagi sformułowania

wniosek R. B. o doręczenie mu decyzji [...] nie był wnioskiem o udostępnienie akt sprawy, ale o uznanie za stronę postępowania Określenie w toku postępowania głównego kręgu stron jest przesądzające o ich uprawnieniu do korzystania z odrębnego (incydentalnego i wpadkowego) postępowania jakim jest postępowanie regulowane art. 73 i 74 k.p.a. dotyczące udostępnienia akt, a nie odwrotnie.

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

przewodniczący

Justyna Dudek-Sienkiewicz

sprawozdawca

Krzysztof Kaszubowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udostępniania akt sprawy (art. 73 k.p.a.) oraz ustalania kręgu stron w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście wniosków składanych przez podmioty niebędące stronami w pierwszej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wniosek o doręczenie decyzji jest interpretowany jako próba uzyskania statusu strony, a nie jako zwykłe żądanie dostępu do akt.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego proceduralnie zagadnienia dostępu do akt i statusu strony w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy wniosek o doręczenie decyzji to prośba o dostęp do akt? WSA wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 433/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-09-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/
Justyna Dudek-Sienkiewicz /sprawozdawca/
Krzysztof Kaszubowski
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 73 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 września 2024 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 22 marca 2024 r. nr SKO Gd/763/24 w przedmiocie udostępnienia akt sprawy dotyczących umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącego R. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarga R. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 22 marca 2024 r. nr SKO Gd/763/24 wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z 28 lipca 2023 r. Prezydent Miasta Gdyni ustalił warunki zabudowy dla inwestycji nadbudowy części budynku oraz zmiany sposobu użytkowania na funkcję usługowo (przedszkole) – mieszkalną, dla działki [...] obręb [...], położonej przy ul. K.[..] w G. oraz działek nr [...]-[...] obręb [...], dla realizacji dojazdu, miejsc postojowych i infrastruktury. Ww. decyzję otrzymali: K. S. (inwestorka), A. K., G. Ł., G. G., R. G.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K. S., która następnie, w piśmie z 5 września 2023 r., cofnęła wniesione odwołanie.
W toku postępowania przed Kolegium J. J. (pismo z 1 września 2023 r.) zwróciła się o przyznanie jej statusu strony w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy. Natomiast G. Ł., będąca stroną postępowania, wniosła o doręczenie jej odpisu zmiany wniosku o wydanie warunków zabudowy, jednocześnie wnosząc o wyznaczenie terminu do zapoznania się z aktami i zgłoszenia ewentualnych żądań. O przyznanie statusu strony w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy wniósł także R. B. (pismo z 31 sierpnia 2023 r.).
Decyzją z 12 września 2023 r. nr SKO Gd/5086/23 Kolegium umorzyło postępowanie odwoławcze. Decyzja ta doręczona została m.in. J. J., która nie była stroną podstępowania przed organem pierwszej instancji, a w toku postępowania przed Kolegium wniosła o przyznanie jej statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Decyzji nie skierowano natomiast do R. B., który także wniósł do Kolegium o przyznanie statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy.
Na skutek skargi G. Ł. i J. J. wyrokiem z dnia 29 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 971/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił powyższą decyzję z 12 września 2023 r. nr SKO Gd/5086/23. Sąd wskazał, że umorzenie postępowania odwoławczego nastąpiło przedwcześnie, ze względu na brak odniesienia się przez organ odwoławczy do złożonych w toku postępowania administracyjnego wniosków określonych podmiotów o przyznanie im statusu stron postępowania.
Pismem z dnia 29 października 2023 r. R. B. wniósł o doręczenie mu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 12 września 2023 r. nr SKO Gd/5086/23. Wniosek ponowił pismem z dnia 11 grudnia 2023 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku postanowieniem z dnia 22 marca 2024 r. nr SKO Gd/763/24 na podstawie art. 73 § 1 w zw. z art. 74 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023r., poz. 775), dalej "k.p.a.", odmówiło R. B. udostępnienia akt sprawy wskazując, że nie był on stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 28 lipca 2023 r. w przedmiocie warunków zabudowy, a także nie był stroną postępowania odwoławczego, zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 września 2023 r., o doręczenie której wnosił.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł R. B., wnosząc o jego uchylenie.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności sąd wskazuje, że sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym w oparciu o treść art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który pozwala sądowi skierować do rozpatrzenia na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym skargę, której przedmiotem jest postanowienie na które służy zażalenie.
W niniejszej sprawie skarżący wnioskiem z dnia 29 października 2023 r., ponowionym pismem z dnia 11 grudnia 2023 r., zwrócił się o doręczenie mu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 12 września 2023 r. nr SKO Gd/5086/23 o umorzeniu postępowania odwoławczego w przedmiocie decyzji o warunkach zabudowy. Wniosek ten związany był z faktem, iż skarżący R. B. nie brał udziału w postępowaniu w pierwszej instancji oraz domagał się przed organem odwoławczym uznania go za stronę postępowania. Wniosek ten organ błędnie uznał za wniosek o udostępnienie akt sprawy złożony w trybie art. 73 § 1 k.p.a..
Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.a. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności określone w § 1 są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu (§ 1a). Wgląd w akta sprawy w przypadku, o którym mowa w art. 236 § 2, następuje z pominięciem danych osobowych osoby składającej skargę (§ 1b). Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (§ 2). Organ administracji publicznej może zapewnić stronie dokonanie czynności, o których mowa w § 1, w swoim systemie teleinformatycznym, po uwierzytelnieniu strony w sposób określony w art. 20a ust. 1 albo 2 ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (§ 3).
Jak wynika z cytowanych przepisów, uprawnienie przeglądania akt sprawy i wykonywania dalszych opisanych wyżej czynności zastrzeżone zostało wyłącznie dla strony postępowania. Dostęp do akt sprawy posiadają zatem wyłącznie podmioty będące stronami w postępowaniu głównym, czyli takim, które zmierza do merytorycznego załatwienia sprawy. Postępowanie w sprawie udostępnienia akt ma charakter postępowania incydentalnego, zależnego od postępowania głównego. To w postępowaniu głównym organ administracji rozstrzyga sprawę administracyjną. Skoro postępowanie w sprawie udostępnienia akt w toku postępowania administracyjnego ma charakter wpadkowy, incydentalny i zależny od postępowania głównego, to także i krąg stron na potrzeby postępowania wpadkowego nie ustala się odrębnie niż ten, który organ ustalił na potrzeby postępowania głównego. Organ dysponujący aktami sprawy obowiązany jest zatem dokonać oceny, czy podmiot żądający udzielenia dostępu do akt sprawy ma status strony w postępowaniu głównym. Identyfikacji dokonuje organ na podstawie art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Tymczasem kwestia kręgu stron postępowania głównego nie została przez organ odwoławczy wyjaśniona, co skutkowało uchyleniem przez tutejszy Sąd decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 września 2023 r. nr SKO Gd/5086/23 o umorzeniu postępowania odwoławczego. W ramach wskazań co do dalszego postępowania Sąd wskazał na konieczność dokonania weryfikacji stron postępowania o warunki zabudowy, stosownie do złożonych w tym zakresie wniosków w toku postępowania odwoławczego, w tym wniosku R. B. Określenie w toku postępowania głównego kręgu stron jest przesądzające o ich uprawnieniu do korzystania z odrębnego (incydentalnego i wpadkowego) postępowania jakim jest postępowanie regulowane art. 73 i 74 k.p.a. dotyczące udostępnienia akt, a nie odwrotnie.
Podsumowując, wniosek R. B. o doręczenie mu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 12 września 2023 r. nr SKO Gd/5086/23 o umorzeniu postępowania odwoławczego w celu jej zaskarżenia nie był wnioskiem o udostępnienie akt sprawy, ale o uznanie za stronę postępowania i powinien zostać rozpatrzony w postępowaniu głównym, zgodnie z zaleceniami Sądu wynikającymi z wyroku z dnia 29 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 971/23.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z akapitu powyżej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI